esp,way,origen,source_row_id,esp_original,esp_target_rephrased,verse_id,repeat_group_size,assigned_version,rephrase_applied,rephrase_strategy sali,ojuitüshi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,75,,,,1,,0,rephrasing_fix minga,mawalaatasalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,98,,,,1,,0,rephrasing_fix mantente en calma,piimalaa paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,110,,,,1,,0,rephrasing_fix se buena,ana pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,114,,,,1,,0,rephrasing_fix sean buenos,ana jiairua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,120,,,,1,,0,rephrasing_fix entre,pu'utaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,128,,,,1,,0,rephrasing_fix salte,pujuita,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,137,,,,1,,0,rephrasing_fix salga de aqui,pujuitapa yaajee yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,144,,,,1,,0,rephrasing_fix hasta luego,apaaji'raashii waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,158,,,,1,,0,rephrasing_fix espera,pa'atapaja,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,174,,,,1,,0,rephrasing_fix sostenganla,pajapülü'üjapan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,179,,,,1,,0,rephrasing_fix abraza a tom,pujuupajaa tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,186,,,,1,,0,rephrasing_fix me traslade,alataashi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,196,,,,1,,0,rephrasing_fix empujadlo,pu'utapa nüchiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,221,,,,1,,0,rephrasing_fix empujenla,pu'utapa süchiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,226,,,,1,,0,rephrasing_fix detenlo,püshawale'erapan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,237,,,,1,,0,rephrasing_fix quien corria,jarai awataapu'ukai yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,256,,,,1,,0,rephrasing_fix aparta,pükatalaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,267,,,,1,,0,rephrasing_fix se fuerte,katchin pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,271,,,,1,,0,rephrasing_fix sean breves,jashapajaapa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,274,,,,1,,0,rephrasing_fix vete de aqui,pu'una yaajee yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,301,,,,1,,0,rephrasing_fix vete ya,pu'unaleepa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,304,,,,1,,0,rephrasing_fix el hablo,ashajaashi niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,323,,,,1,,0,rephrasing_fix buenas,jamayaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,330,,,,1,,0,rephrasing_fix acepte,toonoo amaalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,342,,,,1,,0,rephrasing_fix lo hice,anasü tatuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,351,,,,1,,0,rephrasing_fix lo olvide,mo'otüsü taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,353,,,,1,,0,rephrasing_fix me las arreglo,naajeerü tatuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,354,,,,1,,0,rephrasing_fix lo tengo,eesü tama'ana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,356,,,,1,,0,rephrasing_fix charle,aashajaashi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,369,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy calmado,eimalaashi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,378,,,,1,,0,rephrasing_fix he terminado,ajalajaaichipa taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,380,,,,1,,0,rephrasing_fix soy bastante facilon,mapüleesha'anashi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,383,,,,1,,0,rephrasing_fix es divertido,talata atumalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,416,,,,1,,0,rephrasing_fix es extra o,waneejatsü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,419,,,,1,,0,rephrasing_fix es triste,mojusü saa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,422,,,,1,,0,rephrasing_fix tom se ha levantado,atamataashi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,473,,,,1,,0,rephrasing_fix intentalo de veras,pu'ulakapa shiimüinsha'ana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,476,,,,1,,0,rephrasing_fix prueba un poco,pu'ulaka palitchon,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,477,,,,1,,0,rephrasing_fix pruebe un poco,pu'ulaka palitchon,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,478,,,,1,,0,rephrasing_fix proba esto,pu'ulakapa tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,481,,,,1,,0,rephrasing_fix quien soy yo,jarai taya yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,499,,,,1,,0,rephrasing_fix has perdido,amuloichipa pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,512,,,,1,,0,rephrasing_fix respondeme,püsokuta tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,525,,,,1,,0,rephrasing_fix tranquilizate,piimalaa paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,532,,,,1,,0,rephrasing_fix atrapelo a tomas,jataüla nümüin tomas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,539,,,,1,,0,rephrasing_fix no lloreis,nnojolü pi'yalajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,563,,,,1,,0,rephrasing_fix tiente esto,pu'ulaka tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,573,,,,1,,0,rephrasing_fix olvidame,mo'oto taya paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,581,,,,1,,0,rephrasing_fix perdi la consciencia,maa'isai taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,627,,,,1,,0,rephrasing_fix lo deje,to'ulaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,629,,,,1,,0,rephrasing_fix cedi,tayumulüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,632,,,,1,,0,rephrasing_fix golpeo a tom,ta'yaatüin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,643,,,,1,,0,rephrasing_fix me arrodillaba,tasapainkapu'ushi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,646,,,,1,,0,rephrasing_fix lo digo en serio,tamüsü shiimüinkaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,653,,,,1,,0,rephrasing_fix hablo en serio,taküjüin shiimüinkaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,654,,,,1,,0,rephrasing_fix lo echo en falta,isasü taa'in nünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,655,,,,1,,0,rephrasing_fix vi uno,te'erüin wanee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,662,,,,1,,0,rephrasing_fix lo dejare,toulaajeerün,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,675,,,,1,,0,rephrasing_fix andare,waraiteechi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,679,,,,1,,0,rephrasing_fix soy un hombre,toolo taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,681,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy borracho,epetchi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,696,,,,1,,0,rephrasing_fix soy el primero,palajachi taya tayakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,700,,,,1,,0,rephrasing_fix yo estoy cansado,mapüsashi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,712,,,,1,,0,rephrasing_fix esta bien tom,anashi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,720,,,,1,,0,rephrasing_fix es la nuestra,shia waajüinkalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,756,,,,1,,0,rephrasing_fix ha llegado el momento,antüsü süka'lia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,759,,,,1,,0,rephrasing_fix dejalo a tomas,püpüta nüpüla tomas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,783,,,,1,,0,rephrasing_fix dejelo a tomas,püpüta nüpüla tomas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,784,,,,1,,0,rephrasing_fix escucha,paapaja,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,800,,,,1,,0,rephrasing_fix buen tiro,anasü pujunain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,820,,,,1,,0,rephrasing_fix lee esto,paashaje'era tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,833,,,,1,,0,rephrasing_fix ella lo probo,su'ulaküin shiakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,848,,,,1,,0,rephrasing_fix tu mantente,waneepia pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,866,,,,1,,0,rephrasing_fix manten la calma,piimalaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,871,,,,1,,0,rephrasing_fix parad aqui,püshawalaa ye'eyaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,883,,,,1,,0,rephrasing_fix para eso,püshawale'era türa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,884,,,,1,,0,rephrasing_fix parales,püshawale'era napüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,886,,,,1,,0,rephrasing_fix gracias,anayaawatsüja'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,902,,,,1,,0,rephrasing_fix tom se preocupaba,mojupu'usü naa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,914,,,,1,,0,rephrasing_fix tom se mece,ayuunajaashi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,928,,,,1,,0,rephrasing_fix tom saludo,asaküshi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,936,,,,1,,0,rephrasing_fix aguarda aqui,pa'atapaja ye'eyaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,949,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos irnos,eeshii süpüla wo'unuin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,955,,,,1,,0,rephrasing_fix fallamos,otchejaashii waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,957,,,,1,,0,rephrasing_fix conversamos,yootüshii waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,962,,,,1,,0,rephrasing_fix nosotros esperamos,a'atapajüshii waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,963,,,,1,,0,rephrasing_fix lo intentaremos,wo'ulakeerü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,967,,,,1,,0,rephrasing_fix tu estas perfectamente,anasha'anashi ma'ain pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,985,,,,1,,0,rephrasing_fix todos a bordo,so'otoo japushua'alee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,989,,,,1,,0,rephrasing_fix preguntadle a cualquiera,püsakiraa namüin eeke ein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1003,,,,1,,0,rephrasing_fix sea paciente,ejimalaa paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1013,,,,1,,0,rephrasing_fix traed ayuda,püsaajaa akaaliijaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1018,,,,1,,0,rephrasing_fix puedo venir,eesü süpüla tantüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1021,,,,1,,0,rephrasing_fix ven solo,püntaa müiwa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1030,,,,1,,0,rephrasing_fix pase,pükerotaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1041,,,,1,,0,rephrasing_fix metete dentro,pükerotaa paülü'ü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1053,,,,1,,0,rephrasing_fix el fuego quema,tü sikika asijaasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1081,,,,1,,0,rephrasing_fix siguelo,nuchiirua pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1087,,,,1,,0,rephrasing_fix olvidate de tomas,motoo paa'in tomas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1089,,,,1,,0,rephrasing_fix el es amable,niakai kamaneshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1118,,,,1,,0,rephrasing_fix el es alto,niakai miyo'usenu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1121,,,,1,,0,rephrasing_fix lo hizo el,naainjaala niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1123,,,,1,,0,rephrasing_fix aqui esta,aniisa shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1139,,,,1,,0,rephrasing_fix rapido a casa,mayaa cha miichipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1152,,,,1,,0,rephrasing_fix lo admito,aa taya tayakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1154,,,,1,,0,rephrasing_fix soy un hombre,toolo taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1155,,,,1,,0,rephrasing_fix comi arroz,eküshi taya roo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1162,,,,1,,0,rephrasing_fix lo encontre,tantaa anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1180,,,,1,,0,rephrasing_fix lo encontre,tantaa anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1181,,,,1,,0,rephrasing_fix me perdi,amülouishi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1182,,,,1,,0,rephrasing_fix lo supongo,shiataja eere,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1189,,,,1,,0,rephrasing_fix odio a tom,kanainshi taa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1190,,,,1,,0,rephrasing_fix conoci a tom,te'raajüichipa tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1197,,,,1,,0,rephrasing_fix la conozco,te'raajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1199,,,,1,,0,rephrasing_fix me gusto,tachekashaatüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1213,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy enamorada de el,müliaasü taya ni'ire,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1219,,,,1,,0,rephrasing_fix dije que si,aa müshi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1241,,,,1,,0,rephrasing_fix sobrevivi,kataa o'uyülia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1253,,,,1,,0,rephrasing_fix soy inmune,katsüinshi taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1295,,,,1,,0,rephrasing_fix es grande tom,miyo'u chii tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1317,,,,1,,0,rephrasing_fix tan solo hazlo,painrapa ne'e,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1366,,,,1,,0,rephrasing_fix dejalo entrar,pu'ula nekerotai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1386,,,,1,,0,rephrasing_fix recemos,joo'uya woorajai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1402,,,,1,,0,rephrasing_fix nademos,joo'uya washuunajaai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1406,,,,1,,0,rephrasing_fix contemplalo,piraja nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1422,,,,1,,0,rephrasing_fix busquenlo,jachajawata,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1427,,,,1,,0,rephrasing_fix mama lloro,a'yalajüsu maachon,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1430,,,,1,,0,rephrasing_fix por favor sientate,püikkala paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1441,,,,1,,0,rephrasing_fix ole esto,paataa eejuu tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1457,,,,1,,0,rephrasing_fix mantente consciente,kekiirashanüinjatü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1465,,,,1,,0,rephrasing_fix estudia harto,pikiraja soo'omüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1480,,,,1,,0,rephrasing_fix quedate con estos,makataa pia namaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1485,,,,1,,0,rephrasing_fix esto esta bien,tüü anasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1518,,,,1,,0,rephrasing_fix esto es todo,tüü shia supüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1522,,,,1,,0,rephrasing_fix tom se quedo sin aliento,manüireesai tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1550,,,,1,,0,rephrasing_fix tom esta triste,mujuusu naa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1566,,,,1,,0,rephrasing_fix tomas telefoneo,ataleepanajashi tomas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1576,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es sordo,mache'esai tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1603,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es debil,matsüinsu naa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1618,,,,1,,0,rephrasing_fix miren esto,jiiraka tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1632,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos probar,eesü woo'ulaküin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1638,,,,1,,0,rephrasing_fix lo pasamos bien,anasü wakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1641,,,,1,,0,rephrasing_fix nos debemos ir,cho'ujaasü wo'unuin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1647,,,,1,,0,rephrasing_fix ayudaremos,wamüliajenni,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1655,,,,1,,0,rephrasing_fix estamos bien,anaashi waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1670,,,,1,,0,rephrasing_fix llamaste,ounekaashi pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1696,,,,1,,0,rephrasing_fix puedes irte,eesü süpüla pu'unüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1697,,,,1,,0,rephrasing_fix se especifica,pütijaaintü jaralii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1747,,,,1,,0,rephrasing_fix especifica mas,pütijaashatüinjatü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1748,,,,1,,0,rephrasing_fix estate vigilante,yaalainjachi pi'rajüin saa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1751,,,,1,,0,rephrasing_fix no entres,nnojo pükerotüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1792,,,,1,,0,rephrasing_fix no te vayas,nnojo pu'unüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1795,,,,1,,0,rephrasing_fix no hables,nnojo jaashajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1805,,,,1,,0,rephrasing_fix no os preocupeis,nnojo püshapatüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1807,,,,1,,0,rephrasing_fix termina esto,püja'lajeera tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1811,,,,1,,0,rephrasing_fix terminen esto,jaja'lajeera türaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1812,,,,1,,0,rephrasing_fix entra aqui,pükerotaa ya'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1818,,,,1,,0,rephrasing_fix ve por delante,pu'unaa wapüleerua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1830,,,,1,,0,rephrasing_fix el es odiado,kanainshi naa'in niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1856,,,,1,,0,rephrasing_fix no esta aqui,nnojoishi niakai ya'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1870,,,,1,,0,rephrasing_fix no como,nnojoishi taya eküin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1910,,,,1,,0,rephrasing_fix tuve que ir,o unushi taya chamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1928,,,,1,,0,rephrasing_fix odio la arena,ta ürülasü tü mmaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1934,,,,1,,0,rephrasing_fix te oi,taapüin pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1944,,,,1,,0,rephrasing_fix amaba a tom,tachekapüin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1966,,,,1,,0,rephrasing_fix me gusta el rock,tacheküin tü rock,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1978,,,,1,,0,rephrasing_fix yo la amaba,tachekapüin shiaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1983,,,,1,,0,rephrasing_fix necesito efectivo,cho ujasü nnerü sulu u karaloukta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,1997,,,,1,,0,rephrasing_fix yo nunca gano,nnojorüleshi taya akanajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2009,,,,1,,0,rephrasing_fix yo confio en el,ataralashi taya nümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2029,,,,1,,0,rephrasing_fix yo vote que si,aa müshi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2031,,,,1,,0,rephrasing_fix las quiero,tacheküin jaya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2038,,,,1,,0,rephrasing_fix quiero esto,tacheküin tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2040,,,,1,,0,rephrasing_fix me fui a casa,o'unushi taya miichipa'aje,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2054,,,,1,,0,rephrasing_fix voy a estar alli,cheechi taya cha'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2065,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy emocionada,talatüsü taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2083,,,,1,,0,rephrasing_fix soy fraile,fraile taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2086,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy casada,kawayuuseshi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2097,,,,1,,0,rephrasing_fix no soy ningun mentiroso,nnojoishi taya aküjüin alawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2102,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy descansando,eemerashi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2114,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es bueno,anamiaa tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2132,,,,1,,0,rephrasing_fix esta el bien,anaashi niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2138,,,,1,,0,rephrasing_fix esta en lo cierto,shiimüin tü nümaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2141,,,,1,,0,rephrasing_fix es una normativa,wanee sukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2182,,,,1,,0,rephrasing_fix todo bien,anaashi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2185,,,,1,,0,rephrasing_fix esta roto,yülüipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2188,,,,1,,0,rephrasing_fix esta estropeado,yülüipa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2189,,,,1,,0,rephrasing_fix es inutil,keenasü ma'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2195,,,,1,,0,rephrasing_fix empecemos,o'tta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2220,,,,1,,0,rephrasing_fix muchas gracias,anayawats saa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2231,,,,1,,0,rephrasing_fix llegas a tiempo,anasü püntüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2238,,,,1,,0,rephrasing_fix no significa no,nnojo müsü nnojo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2240,,,,1,,0,rephrasing_fix no ha venido nadie,nnojotü jaralü antüin yaamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2248,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora callate,koutaa pia joolu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2259,,,,1,,0,rephrasing_fix una es azul,wanee'ya wüittüsü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2262,,,,1,,0,rephrasing_fix mandenlo adentro,jaluwataa paülü'ümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2284,,,,1,,0,rephrasing_fix no llores,nnojo pi'yalajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2305,,,,1,,0,rephrasing_fix no te muevas,nnojo pukutulain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2307,,,,1,,0,rephrasing_fix quedate quieto,jimataa pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2309,,,,1,,0,rephrasing_fix no te muevas,nnojo pukutulain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2310,,,,1,,0,rephrasing_fix eso es una tonteria,alawaa ne'e tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2328,,,,1,,0,rephrasing_fix es de ella,saainjüin shiaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2333,,,,1,,0,rephrasing_fix eso es mio,tamüin türa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2338,,,,1,,0,rephrasing_fix eso es cierto,shiimain tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2350,,,,1,,0,rephrasing_fix lo hicieron ellos,naainjala nayainü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2359,,,,1,,0,rephrasing_fix se abrazaron,oko'ojüshi nayainü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2362,,,,1,,0,rephrasing_fix son malos,mojulashi naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2376,,,,1,,0,rephrasing_fix estan mayores,alaaülaaipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2383,,,,1,,0,rephrasing_fix esto es una mierda,acha'a türa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2394,,,,1,,0,rephrasing_fix tomas aplaudio,tomas nawatüin najapü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2403,,,,1,,0,rephrasing_fix pruebate este,pu'ula tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2474,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos ayudar,wakaaliijein jia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2493,,,,1,,0,rephrasing_fix nosotros podemos ayudar,eesü süpüla wakaaliijain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2494,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos encontrarnos,eesü waantirai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2495,,,,1,,0,rephrasing_fix sabemos por que,watüjaain kasa aalin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2502,,,,1,,0,rephrasing_fix te conocemos,we'raajüin pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2504,,,,1,,0,rephrasing_fix queremos a tom,wacheküin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2527,,,,1,,0,rephrasing_fix queremos uno de esos,wacheküin wanee tüsa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2528,,,,1,,0,rephrasing_fix lo haremos,waa'injerü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2530,,,,1,,0,rephrasing_fix que imbecil,malakai paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2556,,,,1,,0,rephrasing_fix quien lo dibujo,jarai ayaakuajakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2579,,,,1,,0,rephrasing_fix quien lo dijo,jarai maaka yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2586,,,,1,,0,rephrasing_fix lo necesitais,cho'ujaasü müin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2626,,,,1,,0,rephrasing_fix eres mala,mojulasü pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2648,,,,1,,0,rephrasing_fix estas en casa,ani pia miichipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2685,,,,1,,0,rephrasing_fix se despiadado,mojulaa paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2712,,,,1,,0,rephrasing_fix sean objetivos,lotoo janüikika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2715,,,,1,,0,rephrasing_fix traed tropas de apoyo,pülü'üjaa mainma wayuu süpüla akaaliijanüin waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2721,,,,1,,0,rephrasing_fix podeis andar,eesü süpüla waraittüin pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2732,,,,1,,0,rephrasing_fix miralo,piraka nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2736,,,,1,,0,rephrasing_fix ven enseguida,püntaamatüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2742,,,,1,,0,rephrasing_fix acercate,pürütka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2743,,,,1,,0,rephrasing_fix sal fuera,püjuitta anooipa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2750,,,,1,,0,rephrasing_fix venid aqui arriba,jalaichi yaa iipünamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2757,,,,1,,0,rephrasing_fix ayudabais,akaaliijapüshi pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2780,,,,1,,0,rephrasing_fix me veo bien,anasü pii'rüin taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2787,,,,1,,0,rephrasing_fix hagalo por mi,paainja taa'upüna,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2789,,,,1,,0,rephrasing_fix conduce mas rapido,püwate'era soo'omüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2813,,,,1,,0,rephrasing_fix trae el libro,püntiraa tü karalouktaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2826,,,,1,,0,rephrasing_fix se quedo dormido,atunkaleshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2867,,,,1,,0,rephrasing_fix el se enfado,jashichishi niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2868,,,,1,,0,rephrasing_fix esta enfadado,jashichishi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2873,,,,1,,0,rephrasing_fix el esta motivado,eeshaatasü naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2875,,,,1,,0,rephrasing_fix el esta a dieta,aamüjashi niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2901,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy confuso,maa'awashi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2935,,,,1,,0,rephrasing_fix no puedo hablar,isasü tachiki aashajawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2954,,,,1,,0,rephrasing_fix no me importa,majutsalii tapüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2973,,,,1,,0,rephrasing_fix yo no canto,nnojishi taya ee'irajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2974,,,,1,,0,rephrasing_fix tome leche,püsaa leechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2975,,,,1,,0,rephrasing_fix yo como queso,eküshii taya keesü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,2980,,,,1,,0,rephrasing_fix odio las moscas,kanainsü ta'in tü ja'yumulerü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3001,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo una llave,eesü tamana wanee yaawe,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3010,,,,1,,0,rephrasing_fix yo escucho musica,aapajüshi taya jayeechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3016,,,,1,,0,rephrasing_fix me gustan los frijoles,tekaajüin tü kepeshuunaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3022,,,,1,,0,rephrasing_fix me gusta la fruta,tekaajüin tü süchon,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3026,,,,1,,0,rephrasing_fix me gusta la miel,tekaajüin tü maapaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3027,,,,1,,0,rephrasing_fix me gusta la pizza,tekaajüin tü pizza,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3029,,,,1,,0,rephrasing_fix te necesitaba,cho'ujaapüsu pia tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3057,,,,1,,0,rephrasing_fix tenia hambre,ouktushi taya jamü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3080,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy confuso,maa'awashi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3117,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy helado,jemiaishatashi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3130,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy gravemente herido,e'ikashii taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3136,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy pintando,epintajüshi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3161,,,,1,,0,rephrasing_fix soy intranquilo,meimalainsai taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3169,,,,1,,0,rephrasing_fix lo siento tanto,mojusü taa'in paali,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3175,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy muy cansado,mapüsashi ma'in taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3179,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy contentisimo,talatashatashi ma'in taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3189,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy exhausto,mapüsashi ma'in taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3200,,,,1,,0,rephrasing_fix esta tom despierto,kataa o'uchi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3209,,,,1,,0,rephrasing_fix esta tom curado,anaichipa tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3211,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es feliz,talatshi ma'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3214,,,,1,,0,rephrasing_fix eso es un alce,wane alse türa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3221,,,,1,,0,rephrasing_fix esta roto,yüluuipa türa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3222,,,,1,,0,rephrasing_fix es verdad,shiimain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3227,,,,1,,0,rephrasing_fix es una maldicion,o'ulejaawa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3253,,,,1,,0,rephrasing_fix esto es para usted,jamüinjatü tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3259,,,,1,,0,rephrasing_fix es inutil,nnojotsü kasa anain apüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3278,,,,1,,0,rephrasing_fix nomas di que si,aa maa ne'e,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3284,,,,1,,0,rephrasing_fix sigan corriendo,jawata soo'omüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3295,,,,1,,0,rephrasing_fix sigan cantando,ji'irajaa soo'omüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3299,,,,1,,0,rephrasing_fix continua cantando,ayataa pi'irajan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3300,,,,1,,0,rephrasing_fix sigue sonriendo,püsirajüin soo'omüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3304,,,,1,,0,rephrasing_fix sigan sonriendo,ayataa jia jasirarüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3306,,,,1,,0,rephrasing_fix continue hablando,ayataa pia aashajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3310,,,,1,,0,rephrasing_fix deja venir a tom,pü'üla nüntüin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3313,,,,1,,0,rephrasing_fix dejame salir,pü'üla tajüittuin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3319,,,,1,,0,rephrasing_fix mary solto una risita,asirajachonkü müsü maari,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3344,,,,1,,0,rephrasing_fix prosigue tom,maaya süchiirua tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3351,,,,1,,0,rephrasing_fix cortad el cesped,pü'yoto tü mojuuika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3354,,,,1,,0,rephrasing_fix ah entiendo,aja tatüjaaipa aa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3377,,,,1,,0,rephrasing_fix termino el descanso,aja'lajasü tü eemerawaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3394,,,,1,,0,rephrasing_fix ella esta equivocada,o'tchewasü shiaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3414,,,,1,,0,rephrasing_fix muestrame eso,pii'i'yata tamüin tüma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3425,,,,1,,0,rephrasing_fix ha venido alguien,na antüin wanee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3427,,,,1,,0,rephrasing_fix quedense en casa,makataa jia miichipaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3434,,,,1,,0,rephrasing_fix deja de mirarme,nnojo piirakain tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3451,,,,1,,0,rephrasing_fix callate,koutaa pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3452,,,,1,,0,rephrasing_fix digannos mas,püküjaa ma wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3482,,,,1,,0,rephrasing_fix con eso tengo,keraweechi taya süka tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3502,,,,1,,0,rephrasing_fix eso funcionara,a'yataweerü tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3507,,,,1,,0,rephrasing_fix eso es de tomas,naainjüin tomas türa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3509,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos me necesitan,cho'ujaasü taya namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3548,,,,1,,0,rephrasing_fix lo sabran,natüjeerü aa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3563,,,,1,,0,rephrasing_fix aguardaran,na'atapajerü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3565,,,,1,,0,rephrasing_fix son chicos,tooloyuu naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3568,,,,1,,0,rephrasing_fix son muchachos,tepichi naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3570,,,,1,,0,rephrasing_fix aqui estan,anii ya'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3580,,,,1,,0,rephrasing_fix son simpaticos,anachoinshi nayainü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3586,,,,1,,0,rephrasing_fix ellas han ido,o'unuipa shiakaliru,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3593,,,,1,,0,rephrasing_fix se han ido,o'unuinapa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3594,,,,1,,0,rephrasing_fix esto es de ella,sümüin shiaka tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3607,,,,1,,0,rephrasing_fix esto es mio,tamüin tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3611,,,,1,,0,rephrasing_fix esto es estupendo,anakatchen tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3615,,,,1,,0,rephrasing_fix esto es feo,kasüülasü tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3619,,,,1,,0,rephrasing_fix esto ayudara,akaaliijaintü tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3620,,,,1,,0,rephrasing_fix tom comio pastel,ekaashi totta tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3624,,,,1,,0,rephrasing_fix tom puede ayudar,eesü süpüla nükaaliijain tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3629,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es un hombre,toolo chi tomkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3647,,,,1,,0,rephrasing_fix tom vio a mary,tom ni'irüin maari,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3694,,,,1,,0,rephrasing_fix tom sobrevivio,kataa o'uchi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3701,,,,1,,0,rephrasing_fix tom estaba palido,nnojotsü ma'in naa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3707,,,,1,,0,rephrasing_fix tom esta grogui,maawasü nikii tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3715,,,,1,,0,rephrasing_fix tomas esta bromeando,alawaa ne'e nutuma tomas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3716,,,,1,,0,rephrasing_fix quieres una bebida,aseeshi pia wanee asüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3737,,,,1,,0,rephrasing_fix lava el auto,po'lojoo tü e'ejenaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3738,,,,1,,0,rephrasing_fix tenemos tiempo,eesü ka'i wamana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3753,,,,1,,0,rephrasing_fix lo conociamos,we'raajapüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3760,,,,1,,0,rephrasing_fix lo sabemos,watüjaipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3763,,,,1,,0,rephrasing_fix lo necesitamos,cho'ujaasü wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3777,,,,1,,0,rephrasing_fix estamos desahuciados,oo'ulanüsü wakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3799,,,,1,,0,rephrasing_fix que festin,jemetalee tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3821,,,,1,,0,rephrasing_fix lastima,müliaa ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3826,,,,1,,0,rephrasing_fix que es aquello,kasawai tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3833,,,,1,,0,rephrasing_fix quien cancelo,jarai nnojo maakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3840,,,,1,,0,rephrasing_fix quien era ese,jarai chia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3854,,,,1,,0,rephrasing_fix quien va a pagar,jarai awalajünchikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3855,,,,1,,0,rephrasing_fix por que no ambas,jamüsü nnojotka piamaleyan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3862,,,,1,,0,rephrasing_fix escribe a tom,püshajama nümüin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3872,,,,1,,0,rephrasing_fix pasaron los a os,alatüsü ma'in tü juyaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3873,,,,1,,0,rephrasing_fix tu me diviertes,talatshi taya pütuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3874,,,,1,,0,rephrasing_fix puedes venir,eesü süpüla püntüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3883,,,,1,,0,rephrasing_fix puedes quedarte,eesü süpüla makatüin pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3886,,,,1,,0,rephrasing_fix puedes mirar,eesü pi'rakain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3906,,,,1,,0,rephrasing_fix podeis mirar,eesü pi'rakain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3908,,,,1,,0,rephrasing_fix esta despedida,ojutunusü pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3947,,,,1,,0,rephrasing_fix te toca primero,palajana piakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,3955,,,,1,,0,rephrasing_fix estas cansada,mapüsasü pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4032,,,,1,,0,rephrasing_fix quema el cuerpo,pa'ajaa tü shi'irukuka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4059,,,,1,,0,rephrasing_fix pida ayuda,püchuntaa kaaliiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4066,,,,1,,0,rephrasing_fix llamen a seguridad,jounejaa na aa'inmajuliika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4072,,,,1,,0,rephrasing_fix sabes bailar,atüjashi pia oyonnajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4087,,,,1,,0,rephrasing_fix venid y mirad,jalaichi otta pünajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4095,,,,1,,0,rephrasing_fix sal aqui,püjuitta yaamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4097,,,,1,,0,rephrasing_fix baila conmigo,püyonnajaa tamaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4107,,,,1,,0,rephrasing_fix los peces duermen,eesü atunkuin na jimakalirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4124,,,,1,,0,rephrasing_fix lava los platos,po'lojoo tü pülaataka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4128,,,,1,,0,rephrasing_fix no me llames,nnojo pounekain taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4146,,,,1,,0,rephrasing_fix no lo hagas,nnojo paa'inrüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4154,,,,1,,0,rephrasing_fix come sano,pika anasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4181,,,,1,,0,rephrasing_fix coma sano,pika anasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4182,,,,1,,0,rephrasing_fix consigueme una cerveza,püchajaa tamüin wanee saruweesa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4197,,,,1,,0,rephrasing_fix dame un abrazo,püko'ojoo tanain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4211,,,,1,,0,rephrasing_fix espera un segundo,pa'atapajaa motsamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4219,,,,1,,0,rephrasing_fix espere alli,pa'atapajaa yaala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4221,,,,1,,0,rephrasing_fix el me enga o,niakai nemeejüin taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4230,,,,1,,0,rephrasing_fix no me hizo caso,oonoshi niakai sümaa tanüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4244,,,,1,,0,rephrasing_fix el se ve enfermo,ja'yasü naa'u ayuulin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4265,,,,1,,0,rephrasing_fix el habla rapido,kawachirasü ma'in nünüikika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4269,,,,1,,0,rephrasing_fix camina rapido,kawachirasü nükua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4272,,,,1,,0,rephrasing_fix se quedo ciego,moo'uuichipa joolu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4276,,,,1,,0,rephrasing_fix oye no vayas,piakai nnojo pu'unüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4296,,,,1,,0,rephrasing_fix que tan retrasado estoy,apütüshii ma'in taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4325,,,,1,,0,rephrasing_fix cuantos a os tiene,je'raa no'uyase,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4328,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy muy triste,mojushanasü taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4361,,,,1,,0,rephrasing_fix creo en tom,oonoshi taya nümaa tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4363,,,,1,,0,rephrasing_fix yo puedo hacer esto,eesü süpüla taainrain tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4382,,,,1,,0,rephrasing_fix no puedo soportar,nnojorüleesü kamalain tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4394,,,,1,,0,rephrasing_fix yo no llame,nnojoishi taya ounekaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4413,,,,1,,0,rephrasing_fix yo no vi,nnojotsü te'erüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4417,,,,1,,0,rephrasing_fix yo no lo deje,nnojotsü tapütüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4420,,,,1,,0,rephrasing_fix yo sue o mucho,a'lapüjaashi ma'in taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4442,,,,1,,0,rephrasing_fix me sentia solo,tamüiwakai taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4469,,,,1,,0,rephrasing_fix yo finalmente gane,akanajüshi taya mapan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4472,,,,1,,0,rephrasing_fix odio el cafe,uttüsü taa'in sünain tü kepeinkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4492,,,,1,,0,rephrasing_fix detesto perder,nnojotsü tacheküin amülouliin taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4496,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo una vida,eeiyülia kataa o'u taa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4506,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo un huevo,eesü wanee kaliina ashukut tama'ana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4515,,,,1,,0,rephrasing_fix yo tengo cancer,kansetshi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4517,,,,1,,0,rephrasing_fix me gustan los caballos,tacheküin tü amakalirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4559,,,,1,,0,rephrasing_fix me gusta coser,tacheküin tü a'yapüjaaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4563,,,,1,,0,rephrasing_fix me gusta el invierno,tacheküin juyapülee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4573,,,,1,,0,rephrasing_fix me encantan los lunes,tachekaka luuneo'ulu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4584,,,,1,,0,rephrasing_fix amo la naturaleza,aisü tapüla tü eekat saa'u tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4598,,,,1,,0,rephrasing_fix hice cafe,aainjüshi taya kepein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4604,,,,1,,0,rephrasing_fix yo extra o a mi gato,mojusü taa'in süchiiruwa tamuusain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4609,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora tengo que irme,alüsa joolu'u o'unaa tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4613,,,,1,,0,rephrasing_fix yo tengo que irme en este momento,o'unaa tamüin müin yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4615,,,,1,,0,rephrasing_fix yo necesito un equipo de personas,cho'ujaasü wayuuirua tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4625,,,,1,,0,rephrasing_fix necesito cafe,cho'ujaasü kepein tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4635,,,,1,,0,rephrasing_fix yo necesitaba ayuda,cho'ujaapüsü akaaliijanüin taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4643,,,,1,,0,rephrasing_fix yo necesite eso,cho'ujaapüsü tia tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4645,,,,1,,0,rephrasing_fix nunca conduzco,nnojoishi taya amanejain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4653,,,,1,,0,rephrasing_fix yo estoy mas adelante que tu,palajanashi taya puulia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4656,,,,1,,0,rephrasing_fix yo te debo dolares,kojuyaalashi taya toolarü puulia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4658,,,,1,,0,rephrasing_fix yo soy due o de un yate,eesü tama'ana wanee yaate,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4660,,,,1,,0,rephrasing_fix yo no vi nada,nnojorüleesü kasain te'rüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4689,,,,1,,0,rephrasing_fix vi al perro,te'rüin wanee erü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4690,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy viendo una corona,eirakashi taya sümüin wanee korona,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4692,,,,1,,0,rephrasing_fix quiero comer,ekeesü taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4727,,,,1,,0,rephrasing_fix fui precavido,taa'inmajüin takua'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4733,,,,1,,0,rephrasing_fix me fui de excursion,chajachi taya awaraijaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4745,,,,1,,0,rephrasing_fix voy a parar a tom,tasha'waleerüinjachi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4784,,,,1,,0,rephrasing_fix cogere uno,taapainjatü waneeshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4788,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy desesperada,ashapatashatasü taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4812,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy escuchando,aapajüshi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4836,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy de camino,wopulu'uichipa taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4869,,,,1,,0,rephrasing_fix he mejorado,anaichipa taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4891,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es culpable,nüsirü tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4896,,,,1,,0,rephrasing_fix eso es legal,pansaasü sukuwa'ipa türa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4912,,,,1,,0,rephrasing_fix es esa tuya,pümüin tia paashin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4918,,,,1,,0,rephrasing_fix esta mejorado,anaatünüipa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4984,,,,1,,0,rephrasing_fix no es real,nnojotsü shiimain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,4995,,,,1,,0,rephrasing_fix es muy tarde,yaaulerüshatasü ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5011,,,,1,,0,rephrasing_fix esta demasiado alto,iipünashatasü ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5012,,,,1,,0,rephrasing_fix dejalo,pu'ulapan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5026,,,,1,,0,rephrasing_fix coja solo una,paapan waneeshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5031,,,,1,,0,rephrasing_fix coged solo uno,paapan waneeshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5034,,,,1,,0,rephrasing_fix cojan solo una,jaapan waneeshi ne'e,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5035,,,,1,,0,rephrasing_fix mantente en contacto,yala pia waneepia wapüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5038,,,,1,,0,rephrasing_fix continua remando,ayataa pia sünain ajütaa soo'omüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5040,,,,1,,0,rephrasing_fix dejame verlo,pu'ula te'rajaai paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5055,,,,1,,0,rephrasing_fix a ver,te'rajaai paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5056,,,,1,,0,rephrasing_fix vayamonos a casa,joo'uya miichipamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5069,,,,1,,0,rephrasing_fix fijate en estos,piirakaipa sümüin tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5086,,,,1,,0,rephrasing_fix busca alli,püchajaa yala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5090,,,,1,,0,rephrasing_fix maria es rara,waneejatü saa'in maari,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5102,,,,1,,0,rephrasing_fix puedo preguntar por que,eesü süpüla tasakirain aka jamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5104,,,,1,,0,rephrasing_fix me duele la espalda,aisü tü tasapüka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5114,,,,1,,0,rephrasing_fix no sonreia nadie,nnojotsü jaralii asirajain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5130,,,,1,,0,rephrasing_fix bueno atended,ajaa kache'e jia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5134,,,,1,,0,rephrasing_fix la gente cambia,tü wayuukalirua a'wanajawaisü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5142,,,,1,,0,rephrasing_fix lea despues de mi,paashaje'era tachikijee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5157,,,,1,,0,rephrasing_fix mandamelo,puluwata yaamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5172,,,,1,,0,rephrasing_fix ella puede patinar,eesü süpüla süpatinaajüin shiakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5182,,,,1,,0,rephrasing_fix es francesa,püranseesa shiaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5195,,,,1,,0,rephrasing_fix ella parece triste,mojuyakai saa'in shiaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5205,,,,1,,0,rephrasing_fix ella lo desea a el,müliasü shiakat ni'iree,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5215,,,,1,,0,rephrasing_fix cierra la puerta,pusürülaa tü piicho'utka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5223,,,,1,,0,rephrasing_fix comiencen a cantar,ju'tta sünain ee'irajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5244,,,,1,,0,rephrasing_fix no os separeis,nnojo jükatajiraain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5252,,,,1,,0,rephrasing_fix mezcla la sopa,pujurulajaa tü shiraka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5254,,,,1,,0,rephrasing_fix deja de disparar,kettasü tü asone'erawaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5262,,,,1,,0,rephrasing_fix para de gritar,pu'uula tü kookokuu maa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5264,,,,1,,0,rephrasing_fix deten ese coche,pu'chawale'eraa tü e'ejetüka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5266,,,,1,,0,rephrasing_fix esa es una copia,wane ashatuushi tü ma'aka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5288,,,,1,,0,rephrasing_fix ya basta,shiatajaa ne'e,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5300,,,,1,,0,rephrasing_fix ese es mi chico,nia tejintüishe chira,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5303,,,,1,,0,rephrasing_fix eso es irreal,tü ma'aka nnojotsü shiimain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5314,,,,1,,0,rephrasing_fix todos se marcharon,o'unusuirua napüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5326,,,,1,,0,rephrasing_fix todos se pusieron en pie,asha'walashi napüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5330,,,,1,,0,rephrasing_fix conocen a tom,je'erajüin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5343,,,,1,,0,rephrasing_fix os conocen,je'erajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5346,,,,1,,0,rephrasing_fix se sentaban,aikkalapüshi naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5359,,,,1,,0,rephrasing_fix son asiaticos,asiatika nayainu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5366,,,,1,,0,rephrasing_fix estan limpias,ulesü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5376,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos estan alli,naasa naya yala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5396,,,,1,,0,rephrasing_fix son suyos,pümüin naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5401,,,,1,,0,rephrasing_fix es mi cd,tamüin tü cdka tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5414,,,,1,,0,rephrasing_fix me ha llamado tom,nounekain taya tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5428,,,,1,,0,rephrasing_fix tomas no puede ganar,nnojotsü süpüla nükanajüin tomas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5431,,,,1,,0,rephrasing_fix tom tiene que ir,acheküshi no'unuin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5449,,,,1,,0,rephrasing_fix tom nos ayudo,nükaaliijain waya tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5453,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es culpable,nüsirü tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5473,,,,1,,0,rephrasing_fix tom se unio a nosotras,antiraashi tom wama,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5491,,,,1,,0,rephrasing_fix a tom le gustabas,nüchekapüin pia tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5497,,,,1,,0,rephrasing_fix tom me asusta,motsü taya neemain tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5512,,,,1,,0,rephrasing_fix tom se quedo palido,nnojolu'ujasü naa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5547,,,,1,,0,rephrasing_fix tom ayudara,akaaliijainjachi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5549,,,,1,,0,rephrasing_fix tom hablara,aashajajeechi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5551,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es torpe,malashi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5554,,,,1,,0,rephrasing_fix tomas es un cero a la izquierda,tomas wanee seroo epe'eru'umüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5564,,,,1,,0,rephrasing_fix intenta hacerlo,pu'ula paainrüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5567,,,,1,,0,rephrasing_fix ve por aqui,yaapüna pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5579,,,,1,,0,rephrasing_fix comemos a las seis,ekaainjani waya aippiruapüna oora,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5601,,,,1,,0,rephrasing_fix tenemos un perro,eesü wama'ana wanee erü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5604,,,,1,,0,rephrasing_fix vamos a luchar,eejiraaweena waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5633,,,,1,,0,rephrasing_fix somos primos,tawalayuu naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5641,,,,1,,0,rephrasing_fix estamos comprometidos,eeipa wanüiki sünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5645,,,,1,,0,rephrasing_fix estamos atrapados,ata'ünüshi waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5668,,,,1,,0,rephrasing_fix somos unas inutiles,nnojotsü kasa anain apüla waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5671,,,,1,,0,rephrasing_fix estabas ocupada,kupaasü pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5677,,,,1,,0,rephrasing_fix que pasa conmigo,kasa alataka tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5688,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando vamos,joujeerü wo'unuin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5706,,,,1,,0,rephrasing_fix donde esta eso,jalasü tia ma'aka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5711,,,,1,,0,rephrasing_fix donde estabamos,jalapüüshi waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5712,,,,1,,0,rephrasing_fix quien no estaba de acuerdo,jaralii nnojotka pansain sümaa wanüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5716,,,,1,,0,rephrasing_fix tu conoces esto,pi'raajüipa tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5764,,,,1,,0,rephrasing_fix te ves muy bien,ja'yasü poo'u anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5767,,,,1,,0,rephrasing_fix debes esperar,acheküshi paatapajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5775,,,,1,,0,rephrasing_fix necesitas esto,cho'ujaasü tüü müin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5779,,,,1,,0,rephrasing_fix tu nunca preguntas,nnojoireshi pia asakirüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5780,,,,1,,0,rephrasing_fix pareces loco,mamainnakai paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5785,,,,1,,0,rephrasing_fix vosotros fuisteis simpaticos,kamaneepüshi pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5791,,,,1,,0,rephrasing_fix llegara lejos,watterü ma'in nukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5799,,,,1,,0,rephrasing_fix son inteligentes,kekiishi naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5809,,,,1,,0,rephrasing_fix me ha pescado,olojiraashi ne'e taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5832,,,,1,,0,rephrasing_fix no tengo razon,nnojotsü pansain tanüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5841,,,,1,,0,rephrasing_fix aqui estoy seguro,pansaasü takuwa'ipa ya'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5843,,,,1,,0,rephrasing_fix estas loco,mamainnashi pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5856,,,,1,,0,rephrasing_fix no eres tu tom,nnojoishi piain tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5862,,,,1,,0,rephrasing_fix no tienes calor,nnojoishi pia walatshin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5864,,,,1,,0,rephrasing_fix no teneis calor,nnojoishi walatshin pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5868,,,,1,,0,rephrasing_fix respira hondo,püsanalaa paa'in emetülu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5879,,,,1,,0,rephrasing_fix trae una pala,püsaajaa wanee paarü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5880,,,,1,,0,rephrasing_fix podremos conseguirlo,eesü süpüla wantaa anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5897,,,,1,,0,rephrasing_fix vuelve pronto,püle'ejamaatüin yaamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5918,,,,1,,0,rephrasing_fix ven p'aca,jalaichi yaamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5928,,,,1,,0,rephrasing_fix papa no esta en casa,tashikai nnojoishi yaa miichipalu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5935,,,,1,,0,rephrasing_fix hazlo de esta manera,paa'inraa ma'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5953,,,,1,,0,rephrasing_fix hagalo ma ana,paa'injaa watta'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5954,,,,1,,0,rephrasing_fix nos conoces,ji'iraajüin waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5970,,,,1,,0,rephrasing_fix lo promete,pünaatüin pünüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5977,,,,1,,0,rephrasing_fix los perros son listos,tü erükalirua yalayashii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5986,,,,1,,0,rephrasing_fix no seas cruel,nnojo mojuulain pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,5992,,,,1,,0,rephrasing_fix no corras aqui,nnojo puwatain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6006,,,,1,,0,rephrasing_fix no forcejees,nnojo paüjiraai sümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6010,,,,1,,0,rephrasing_fix no me tientes,nnojo pa'akülain taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6013,,,,1,,0,rephrasing_fix pelead como hombres,jatkaa müin saa'in toolo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6036,,,,1,,0,rephrasing_fix subete a la van,po'otoo saa'u e'ejetüka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6039,,,,1,,0,rephrasing_fix anda a cambiarte,puu'una pu'wanaja maala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6060,,,,1,,0,rephrasing_fix el golf es aburrido,akulajawaa aa'in tü shaittaka peloota,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6062,,,,1,,0,rephrasing_fix traeme mi taza,püsaaja tamüin teitain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6067,,,,1,,0,rephrasing_fix has dormido,atunkuichipa pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6075,,,,1,,0,rephrasing_fix el tambien lo vio,ja'itaichi niakai ni'irüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6079,,,,1,,0,rephrasing_fix tiene que venir,acheküsü nüntüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6095,,,,1,,0,rephrasing_fix el estaba tirado de espaldas,palastüshi nüsapüjachi niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6113,,,,1,,0,rephrasing_fix el le abofeteo a ella,ni'yaatüin süwalapüna,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6138,,,,1,,0,rephrasing_fix el tenia sed,miyaasüshi niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6151,,,,1,,0,rephrasing_fix ayuda a tom a estudiar,pükaaliija tom sünain akirajawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6175,,,,1,,0,rephrasing_fix aqui viene tom,iseechi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6178,,,,1,,0,rephrasing_fix oye venid aqui,piakai jalaichi yaamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6186,,,,1,,0,rephrasing_fix hola pasa adelante,jaman pülataa paülü'ü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6188,,,,1,,0,rephrasing_fix su hijo esta malo,chi püchonkai mojuulashi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6194,,,,1,,0,rephrasing_fix como de bueno es,jamüsü sünain anain shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6201,,,,1,,0,rephrasing_fix que afortunado soy,anakuwa'ipajachi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6205,,,,1,,0,rephrasing_fix soy como ellos,taya müshi müinka nayainu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6225,,,,1,,0,rephrasing_fix apuesto a que funciona,aneerü taka piirerü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6233,,,,1,,0,rephrasing_fix vine por ustedes,antüshi süpüla tasaajüin jia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6245,,,,1,,0,rephrasing_fix no lo puedo ver,nnojotsü süpüla teerüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6253,,,,1,,0,rephrasing_fix os avise,taapirüin jia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6257,,,,1,,0,rephrasing_fix no estoy de acuerdo,nnojoishi taya oonoin sümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6266,,,,1,,0,rephrasing_fix no pico,nnojotsü achotüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6270,,,,1,,0,rephrasing_fix no siento nada,nnojotsü kasajatüin tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6284,,,,1,,0,rephrasing_fix me arrestaron,ataünüshi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6293,,,,1,,0,rephrasing_fix odio a mi jefe,ta'ürülashi chi alaülaashikai yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6312,,,,1,,0,rephrasing_fix odio los acertijos,ta'ürülasü tü ashantajawaaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6314,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo tos,jolojoloshii taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6321,,,,1,,0,rephrasing_fix no tengo hogar,mepiashi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6330,,,,1,,0,rephrasing_fix no tengo esposa,ma'wayuuseshi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6334,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo que trabajar,a'yatainjachi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6340,,,,1,,0,rephrasing_fix ojala que te mueras,kasaataalejese'e ouktuin piata,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6342,,,,1,,0,rephrasing_fix me volvi a casa corriendo,awataashi taya süpüla tale'ejüshin tepialu'umüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6347,,,,1,,0,rephrasing_fix conozco al chico,te'raajüin chi jima'aikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6359,,,,1,,0,rephrasing_fix me gusta la historia,kamalainsü tamüin tü achiküüka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6366,,,,1,,0,rephrasing_fix me gustan los fideos,tekaajüin ma'in tü pireewaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6370,,,,1,,0,rephrasing_fix me gustan los rompecabezas,kamalainsü tamüin tü asottaka ekii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6373,,,,1,,0,rephrasing_fix adoro las flores,ta'waajüin tü asiikalirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6399,,,,1,,0,rephrasing_fix me encanta leer,kamalainshatasü tamüin aashaje'eraa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6403,,,,1,,0,rephrasing_fix me gustan mucho las puestas de sol,kamalainsü tamüin tü ka'ikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6404,,,,1,,0,rephrasing_fix necesito a un doctor,cho'ujaasü tamüin wanee tottoolu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6422,,,,1,,0,rephrasing_fix necesito un aumento,cho'ujaasü okoomüinjanüin tatneetse,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6423,,,,1,,0,rephrasing_fix necesito una regla,cho'ujaasü tamüin wanee ayaawajia alaktain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6424,,,,1,,0,rephrasing_fix necesito un cigarrillo,cho'ujaasü tamüin wanee yüi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6425,,,,1,,0,rephrasing_fix necesito un bocadillo,cho'ujaasü tamüin wanee wokatiiya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6426,,,,1,,0,rephrasing_fix necesito tener amigos,cho'ujaasü tamüin eein tama'ana tatünajutu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6430,,,,1,,0,rephrasing_fix lo necesito tan pronto como sea posible,cho'ujaashatasü tamüin sünain motso'oin sükalia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6431,,,,1,,0,rephrasing_fix yo crio ganado,epijaashi taya paa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6448,,,,1,,0,rephrasing_fix te recuerdo,jülüjüsü pia taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6451,,,,1,,0,rephrasing_fix te dije que te calles,ko'utaa pia müshi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6456,,,,1,,0,rephrasing_fix vi a una amiga,te'rüin wanee ta'aleewain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6459,,,,1,,0,rephrasing_fix suelo ir andando,weinshipüshi awaraijashi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6479,,,,1,,0,rephrasing_fix quiero vivir,kataa o'ujeechi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6491,,,,1,,0,rephrasing_fix me raptaron,o'uniraanüshi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6498,,,,1,,0,rephrasing_fix fui ofendido,aisü tia pütchika tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6510,,,,1,,0,rephrasing_fix me dejaron fuera,apütünüshi taya anooipa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6512,,,,1,,0,rephrasing_fix yo no estaba alli,nnojoipüshi keraain taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6527,,,,1,,0,rephrasing_fix fui a pescar,o'unushi taya sünain olojo jime,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6529,,,,1,,0,rephrasing_fix preferiria morir,tacheküin ne'e ouktüin taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6537,,,,1,,0,rephrasing_fix voy a estar por ahi,yaleechi taya pejee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6543,,,,1,,0,rephrasing_fix voy a ser directo,lotuinjatü tanüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6545,,,,1,,0,rephrasing_fix ire en coche,o'uneechi taya sulu'u wanee e'ejetü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6552,,,,1,,0,rephrasing_fix lo necesito,cho'ujaasü tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6554,,,,1,,0,rephrasing_fix yo me ocupare,kupaainjachi taya joolu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6561,,,,1,,0,rephrasing_fix te invitare,teenejechi pia sünainmüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6568,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy enfadado contigo,ashichishi taya müin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6606,,,,1,,0,rephrasing_fix no soy culpable,nnojotsü tasit,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6617,,,,1,,0,rephrasing_fix lo estoy leyendo,anü taashaje'erain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6636,,,,1,,0,rephrasing_fix soy el mas viejo,taya laülaashikai yaaje,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6648,,,,1,,0,rephrasing_fix me estoy desnudando,amaichejashi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6651,,,,1,,0,rephrasing_fix soy muy peque o,jo'uuchon ma'in taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6664,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy muy despierto,kataa o'uyulia taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6667,,,,1,,0,rephrasing_fix tom esta bromeando,neme'erain ne'e tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6682,,,,1,,0,rephrasing_fix se lastimo alguien,eeshi e'ikain wanee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6685,,,,1,,0,rephrasing_fix esta mejor,analu'uitpa saa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6700,,,,1,,0,rephrasing_fix es esto un enga o,emeejawaa tüü ma'aka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6708,,,,1,,0,rephrasing_fix se ve estupendo,anakuwa'ipajachi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6723,,,,1,,0,rephrasing_fix era un raton,wane kookooche'erü ne'e,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6730,,,,1,,0,rephrasing_fix es navidad,nukalia maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6757,,,,1,,0,rephrasing_fix es el auto de tom,ne'ejena tom tü ma'aka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6759,,,,1,,0,rephrasing_fix es identico,ayatashatashi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6781,,,,1,,0,rephrasing_fix es culpa nuestra,nnojotsü wasit,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6790,,,,1,,0,rephrasing_fix es redundante,mainmale'esü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6792,,,,1,,0,rephrasing_fix es la hora pico,shia ooraka aliikapüna,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6793,,,,1,,0,rephrasing_fix esta bien hecho,anasü saainjie,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6814,,,,1,,0,rephrasing_fix es tu deber,pi'yatain tü ma'aka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6819,,,,1,,0,rephrasing_fix es tu turno,ja'ijashi pia joolu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6824,,,,1,,0,rephrasing_fix hazlo y punto,paainra otta keraasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6830,,,,1,,0,rephrasing_fix permanezca a la escucha,paapaa ne'e waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6835,,,,1,,0,rephrasing_fix los ni os son crueles,ka'ünürali na tepichikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6839,,,,1,,0,rephrasing_fix sal de la habitacion,pujuittaa yaaje sulu'uje atukaapüleka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6851,,,,1,,0,rephrasing_fix continuemos,joo'u ayatüi watüma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6877,,,,1,,0,rephrasing_fix juguemos a la ti a,joo'u washaittai sünain apantajawa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6884,,,,1,,0,rephrasing_fix escucha atentamente,paapaja jayatta'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6890,,,,1,,0,rephrasing_fix escucha esto,paapaja tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6892,,,,1,,0,rephrasing_fix te toca a ti,alu'ujasa joolu'u piakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6904,,,,1,,0,rephrasing_fix puedo comerme esto,eesü süpüla tekaai tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6913,,,,1,,0,rephrasing_fix puedo acompa arles,eesü süpüla yaain taya jama,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6916,,,,1,,0,rephrasing_fix puedo besarte,eesü süpüla tachu'lai pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6918,,,,1,,0,rephrasing_fix puedo usar esto,eesü süpüla taapai tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6921,,,,1,,0,rephrasing_fix se necesita mas,cho'ujaasü soo'omüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6925,,,,1,,0,rephrasing_fix mi mandibula me duele,aisü tü tawalainseka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6931,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo comezon en la nariz,sütüjasü tü te'ichika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6936,,,,1,,0,rephrasing_fix nunca digas eso,yüütale'e pünüiki sünain maa aka saa'in tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6939,,,,1,,0,rephrasing_fix nadie se rio,nnojotsü jaralii asirajain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6946,,,,1,,0,rephrasing_fix nadie es feliz,nnojotsü jaraliin ee talatüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6948,,,,1,,0,rephrasing_fix abre los ojos,pujutalaa po'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6961,,,,1,,0,rephrasing_fix por favor hagalo,paainrapa analu'ut saa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6969,,,,1,,0,rephrasing_fix por favor agarrate fuerte,püchechera emetulu analu'ut saa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6974,,,,1,,0,rephrasing_fix abrelo por favor,pujutalaa analu'ut saa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6975,,,,1,,0,rephrasing_fix preparate a morir,yapaa pia süpüla ouktaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6985,,,,1,,0,rephrasing_fix lee el contador,paashaje'era tü ayaawajiapüleeka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6989,,,,1,,0,rephrasing_fix lee este libro,paashaje'era tü karalouktaka tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,6990,,,,1,,0,rephrasing_fix te veo el lunes,e'rajiraweena waya luuneo'ulu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7000,,,,1,,0,rephrasing_fix ella le ayudo,sükaalijain shiaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7022,,,,1,,0,rephrasing_fix ella es una enfermera,enfermera shiakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7024,,,,1,,0,rephrasing_fix ella adora a los gatos,shiaka süwaajüin tü muusakalirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7040,,,,1,,0,rephrasing_fix puede que venga,eesü süpüla nüntüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7041,,,,1,,0,rephrasing_fix ella trabaja duro,a'yataalütshata shiaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7055,,,,1,,0,rephrasing_fix no esta aqui,nnojoishi ya'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7064,,,,1,,0,rephrasing_fix el azucar es dulce,tü suukalaka püsiasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7082,,,,1,,0,rephrasing_fix estuvo cerca,arütkaasü ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7100,,,,1,,0,rephrasing_fix eso cambiara,a'wanajaweerü tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7108,,,,1,,0,rephrasing_fix esta claro,jayashaatasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7117,,,,1,,0,rephrasing_fix ese es mi libro,takaralouktase türa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7126,,,,1,,0,rephrasing_fix esa es mi idea,tamajala paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7128,,,,1,,0,rephrasing_fix eso es obsceno,kayarütsü ma'i türa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7132,,,,1,,0,rephrasing_fix es obvio,shiaaya ne'e,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7134,,,,1,,0,rephrasing_fix eso es una lastima,alu'utale'esü tü ma'aka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7144,,,,1,,0,rephrasing_fix estos son buenos,shia anatka saa'in tüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7158,,,,1,,0,rephrasing_fix estas son las mias,shia tamüinka tüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7162,,,,1,,0,rephrasing_fix tuvieron un ni o,kachonshi naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7180,,,,1,,0,rephrasing_fix ellas odiaban a tom,na'ürülapüshi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7182,,,,1,,0,rephrasing_fix parecen estar bien,anayaakai saa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7192,,,,1,,0,rephrasing_fix atacaran,ashutawaa saa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7225,,,,1,,0,rephrasing_fix estan como una cabra,müshii saa'in wanee kaa'ula,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7246,,,,1,,0,rephrasing_fix esto es una estafa,wane a'luwajawaa tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7267,,,,1,,0,rephrasing_fix este es mi coche,te'ejenaka tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7281,,,,1,,0,rephrasing_fix esto es culpa tuya,püsirü tü alataka müin yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7290,,,,1,,0,rephrasing_fix esos son buenos,anasü ma'in tüsa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7298,,,,1,,0,rephrasing_fix esos son mios,tamüin tüsa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7301,,,,1,,0,rephrasing_fix tom te llamo,nounekain pia tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7315,,,,1,,0,rephrasing_fix tom no puede quedarse,nnojotsü süpüla makatüinjachi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7321,,,,1,,0,rephrasing_fix tom no puede hablar,isasü nüchiki tom tü aashajawaaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7323,,,,1,,0,rephrasing_fix tom no puede esperar,nnojotsü süpüla na'atajüinchi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7324,,,,1,,0,rephrasing_fix tom murio a los,ouktüshi tom sünain juya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7333,,,,1,,0,rephrasing_fix tom condujo rapido,awateerashatashi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7336,,,,1,,0,rephrasing_fix tom se sentia cansado,mapüsashi naa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7340,,,,1,,0,rephrasing_fix tom encontro a mary,tom nüntaa anain maari,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7343,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es un cerdomarrano,tom müshi naa'in wanee püülüküi kashüüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7363,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es enano,motsochon chi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7366,,,,1,,0,rephrasing_fix tom esta avergonzado,japüishi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7372,,,,1,,0,rephrasing_fix tom esta cocinando,a'lakajaashi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7376,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es servicial,kamaneeshi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7383,,,,1,,0,rephrasing_fix tom esta relajado,jimatshi naa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7401,,,,1,,0,rephrasing_fix tom tiene sed,miyaasüshi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7411,,,,1,,0,rephrasing_fix tom no es alto,nnojoishi miyo'usenüin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7427,,,,1,,0,rephrasing_fix a tom le gusta eso,kamalainsü türa nümüin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7440,,,,1,,0,rephrasing_fix tom tenia hambre,ouktüshi tom jamü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7478,,,,1,,0,rephrasing_fix tom estaba aterrado,mmotshatashi eema tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7481,,,,1,,0,rephrasing_fix espera enfrente,pa'atapaja cha süpüleerua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7514,,,,1,,0,rephrasing_fix espera tu turno,pa'atapaja pükalia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7515,,,,1,,0,rephrasing_fix eso fue un si,aa müshi pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7518,,,,1,,0,rephrasing_fix eso fue un si,aa müshi pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7519,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos hacerlo,eesü süpüla waainjüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7536,,,,1,,0,rephrasing_fix normalmente ganamos,akanajapüshi waya weinshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7558,,,,1,,0,rephrasing_fix estabamos bromeando,weme'erain ne'e,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7563,,,,1,,0,rephrasing_fix somos hombres ocupados,wayuu kupaashi waya waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7576,,,,1,,0,rephrasing_fix que pais,anale'esü oumainpa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7615,,,,1,,0,rephrasing_fix que dijo usted,jamüsü pünüikii piaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7640,,,,1,,0,rephrasing_fix donde esta boston,jalasü yaa boston,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7652,,,,1,,0,rephrasing_fix que lado gano,jara akanajaka ale'ejerü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7656,,,,1,,0,rephrasing_fix quien fue el que intervino,jarai asouktaka müinma yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7666,,,,1,,0,rephrasing_fix a quien le importaria,jarai kojuteeka amüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7677,,,,1,,0,rephrasing_fix quien escribio eso,jarai ashajaaka türa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7678,,,,1,,0,rephrasing_fix quien escribio esto,jarai ashajaaka tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7679,,,,1,,0,rephrasing_fix si lo se,aa tatüjaa aa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7705,,,,1,,0,rephrasing_fix tu no pagaste,nnojoishi pia awalaajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7716,,,,1,,0,rephrasing_fix me ignoraste,yüütüshi pia to'ulia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7720,,,,1,,0,rephrasing_fix te ves horrible,kashüülashi ma'i pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7723,,,,1,,0,rephrasing_fix pareces listo,yalayakai paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7730,,,,1,,0,rephrasing_fix pareces ser espabilado,ja'yasü poo'u yalayalüin paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7732,,,,1,,0,rephrasing_fix usted se ve cansado,ja'yasü poo'u sünain mapüsain paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7735,,,,1,,0,rephrasing_fix pareces molesto,ashichiyaakai paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7737,,,,1,,0,rephrasing_fix quiza volvais,eesü süpüla püle'ejüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7743,,,,1,,0,rephrasing_fix necesitas una llave,cho'ujaasü wanee yaawe pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7751,,,,1,,0,rephrasing_fix eres una mujer,wane jierü pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7770,,,,1,,0,rephrasing_fix eres como yo,pia müshi aka taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7780,,,,1,,0,rephrasing_fix sos bueno para nada,nnojoishi kasa anain apüla pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7801,,,,1,,0,rephrasing_fix estas herida,kaliousü pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7808,,,,1,,0,rephrasing_fix la vuestra es peor,kashüüraleesü tü pümüinka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7815,,,,1,,0,rephrasing_fix todos estan presentes,anii yaa japüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7820,,,,1,,0,rephrasing_fix estan bien,anashi naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7839,,,,1,,0,rephrasing_fix estas jodiendo,pükeejüin taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7845,,,,1,,0,rephrasing_fix preguntame ma ana,püsakiraa taya watta'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7862,,,,1,,0,rephrasing_fix las bolas son redondas,tü wooloka ko'oyoosü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7863,,,,1,,0,rephrasing_fix traemelo,püsaajaa tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7874,,,,1,,0,rephrasing_fix traeme eso,püsaajaa tüsa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7877,,,,1,,0,rephrasing_fix llamad a la policia,jouneka na pulusiiaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7884,,,,1,,0,rephrasing_fix llama a la policia,pouneka pulusiiakalirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7886,,,,1,,0,rephrasing_fix puedes compartir gastos,eesü süpüla wottanajirai süliaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7911,,,,1,,0,rephrasing_fix defiendete,paaschija sünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7949,,,,1,,0,rephrasing_fix le gusto a ella,kamalainsü sümüin shiaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7952,,,,1,,0,rephrasing_fix esto lo has hecho tu,tü maka paainjala piakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7953,,,,1,,0,rephrasing_fix has dicho que si,aa müichipa pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7969,,,,1,,0,rephrasing_fix no lo sabias,nnojotpüsü pütüjaa aa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7972,,,,1,,0,rephrasing_fix necesito una corbata,cho'ujaasü tamüin wanee kurwataa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7975,,,,1,,0,rephrasing_fix tienes uno,eesü püma'ana waneeshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,7991,,,,1,,0,rephrasing_fix le conoces,pi'iraajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8000,,,,1,,0,rephrasing_fix no seas tonto,nnojo malain pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8022,,,,1,,0,rephrasing_fix no te emborraches,nnojoluinjachi pia eperüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8044,,,,1,,0,rephrasing_fix no confie en el,nnojo pütaraluin nüma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8062,,,,1,,0,rephrasing_fix no confieis en el,nnojo pütaraluin nüma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8063,,,,1,,0,rephrasing_fix buen provecho,anaa jekaalee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8075,,,,1,,0,rephrasing_fix buen provecho,anaa jekaalee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8076,,,,1,,0,rephrasing_fix se produjo una sonrisa colectiva,eejaasü wanee asirajawa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8089,,,,1,,0,rephrasing_fix las chicas estan locas,na majayütnuuka mamainnashi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8107,,,,1,,0,rephrasing_fix ponme una sonrisa,püsiraja tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8115,,,,1,,0,rephrasing_fix vuelve al trabajo,püle'eja eere pi'iyatain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8126,,,,1,,0,rephrasing_fix anda a hacer pochoclo,pu'unaa paainjaa maikki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8131,,,,1,,0,rephrasing_fix agarra de abajo,paapaa mmolu'uje,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8138,,,,1,,0,rephrasing_fix llego al amanecer,ja'yuuirü müinma yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8150,,,,1,,0,rephrasing_fix el no puede estar enfermo,nnojotsü naa'in süpüla tü ayuulika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8153,,,,1,,0,rephrasing_fix lo hizo de nuevo,naa'inrüin suchükua'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8160,,,,1,,0,rephrasing_fix no ha venido,nnojoyülia nia antüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8161,,,,1,,0,rephrasing_fix el es un so ador,niakai wanee wayuu alapüjaishaata,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8189,,,,1,,0,rephrasing_fix el es pintor,epintajüi niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8191,,,,1,,0,rephrasing_fix el es profesor,ekirajüi niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8193,,,,1,,0,rephrasing_fix le encanta el cafe,asüishaata nia kepein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8215,,,,1,,0,rephrasing_fix el lo menciono,waapa achiki pia nütuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8225,,,,1,,0,rephrasing_fix estaba haciendo trampa,aainjüshi niakai türampa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8237,,,,1,,0,rephrasing_fix el estaba de pie,sha'watüshi niakai paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8240,,,,1,,0,rephrasing_fix el fue a pescar,o'unushi niakai olojüin jime,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8241,,,,1,,0,rephrasing_fix el escribe libros,ashajüi karaloukta niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8246,,,,1,,0,rephrasing_fix el es un mal mentiroso,matüjainsai aküjaa alawaa niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8248,,,,1,,0,rephrasing_fix se esta quedando calvo,mo'i müshi ne'e,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8256,,,,1,,0,rephrasing_fix ten pruebatelo,na pu'ulaka pünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8277,,,,1,,0,rephrasing_fix como estas ahora,jamayaa pia joolu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8289,,,,1,,0,rephrasing_fix como lo hacemos,jameerü sükuwa'ipa watuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8295,,,,1,,0,rephrasing_fix como te encuentras,jamüirü paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8297,,,,1,,0,rephrasing_fix que edad tienes,jeraa pu'uyashe,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8306,,,,1,,0,rephrasing_fix como esta tom,jamayaa naa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8311,,,,1,,0,rephrasing_fix casi lo hago,taa'inrataijee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8317,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy muy cansado,mapüsajaasü taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8332,,,,1,,0,rephrasing_fix me mordi la lengua,tojottuin tü tayeeka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8334,,,,1,,0,rephrasing_fix no puedo soportarlo,nnojotsü taapüin taa'in sümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8350,,,,1,,0,rephrasing_fix no puedo volver,nnojotsü süpüla touyantai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8355,,,,1,,0,rephrasing_fix me acobarde,mmoluujasü taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8372,,,,1,,0,rephrasing_fix si que lo entiendo,aa tatüjaaipa aa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8386,,,,1,,0,rephrasing_fix me senti rechazado,ayouktunushi taya natuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8409,,,,1,,0,rephrasing_fix me queme con el sol,jotüshi taya sutuma ka'ika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8414,,,,1,,0,rephrasing_fix odio el futbol,ta'ürülasü tü futbolka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8426,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo caspa,kaapasü ta'walaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8435,,,,1,,0,rephrasing_fix he vuelto,ale'ejüshi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8443,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo diez lapiceras,eesü poolo ko'ikiishajia tama'ana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8445,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo dos coches,eesü piama e'ejetü tama'ana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8449,,,,1,,0,rephrasing_fix conozco su nombre,te'raajüin sünüliaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8468,,,,1,,0,rephrasing_fix conozco a la chica,te'raajüin majayutka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8473,,,,1,,0,rephrasing_fix me gusta el calor,tacheküin tü walatshika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8490,,,,1,,0,rephrasing_fix perdi las ganas,amülouisü taa'in sünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8504,,,,1,,0,rephrasing_fix perdi el juego,amülouishi taya sünain tashittaka anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8506,,,,1,,0,rephrasing_fix me gusta escribir,kamalainsü tamüin ashajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8518,,,,1,,0,rephrasing_fix las quiero a ambas,aisü piamaleeyan tapüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8525,,,,1,,0,rephrasing_fix tom te echo de menos,tom mojusu taa'in püchiirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8533,,,,1,,0,rephrasing_fix toco el arpa,atalejui taya arpa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8579,,,,1,,0,rephrasing_fix yo confiaba en el,ataralapüshi taya nümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8598,,,,1,,0,rephrasing_fix la volvi a ver,te'rüin shiaka suchükua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8610,,,,1,,0,rephrasing_fix te vi en la tele,te'rüin pia sulu'upüna teleka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8615,,,,1,,0,rephrasing_fix yo veo su casa,te'rüin miichika yaaje,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8617,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy viendo la corona,te'rüin püralo'uka müinma yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8619,,,,1,,0,rephrasing_fix sacudi mi cabeza,to'otojüin tü tekiika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8621,,,,1,,0,rephrasing_fix hablo ingles,yootüshi inküleenaiki taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8623,,,,1,,0,rephrasing_fix le hable a ella,aashajaashi taya sümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8626,,,,1,,0,rephrasing_fix quiero un dolar,tacheküin wanee toolarü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8639,,,,1,,0,rephrasing_fix quiero aprender,atüjeesü taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8658,,,,1,,0,rephrasing_fix estaba extenuado,mapüsaashi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8671,,,,1,,0,rephrasing_fix os echare de menos,mojujeerü taa'in püchiirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8690,,,,1,,0,rephrasing_fix estaria agradecido,talateechi taya pümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8700,,,,1,,0,rephrasing_fix yo permitire esto,to'ulaweerü alatüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8708,,,,1,,0,rephrasing_fix llamare mas tarde,ounakeechi taya mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8725,,,,1,,0,rephrasing_fix soy el tio de tom,nülaüla tom taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8742,,,,1,,0,rephrasing_fix soy detective,achajai taya kasa ounluwaaushi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8748,,,,1,,0,rephrasing_fix soy buena para cocinar,atüjasü taya a'lakajawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8750,,,,1,,0,rephrasing_fix soy salvavidas,o'tte'erai taya wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8753,,,,1,,0,rephrasing_fix soy un ave nocturna,wane wuchii ajuittui sa'wai taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8755,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy casi lista,keraweerü taya joolu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8760,,,,1,,0,rephrasing_fix siempre estoy atrasado,apünaanüshi taya weinshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8764,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy enterado de ello,tatüjaaipa aa'u süchikü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8771,,,,1,,0,rephrasing_fix te estoy suplicando,tachuntashaatüin müin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8772,,,,1,,0,rephrasing_fix me carcajeo,asirajashaatashi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8781,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy indefenso,ma'apülashii taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8782,,,,1,,0,rephrasing_fix me siento mal,mojusu taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8786,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy friendo pescado,ajüriichijüshi taya jime,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8788,,,,1,,0,rephrasing_fix voy a ir,o'uneechi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8790,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy abrumado,akulajaaipa taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8832,,,,1,,0,rephrasing_fix todavia estoy despierto,ayatüshi katüin to'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8844,,,,1,,0,rephrasing_fix soy tu hermana,puwala taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8864,,,,1,,0,rephrasing_fix lo he oido,taapüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8879,,,,1,,0,rephrasing_fix es su libro,nükaralouktasee niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8909,,,,1,,0,rephrasing_fix es viernes hoy,pienne so'uka'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8923,,,,1,,0,rephrasing_fix es hoy dia de paga,sükalia awalajawa so'uka'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8926,,,,1,,0,rephrasing_fix no se rompio,nnojotsü asottuin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8931,,,,1,,0,rephrasing_fix es una opcion,süpüla aneekaja ne'e,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8934,,,,1,,0,rephrasing_fix se veia horrible,kashüülashaatasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8938,,,,1,,0,rephrasing_fix todo termino,aja'ttusu supüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8953,,,,1,,0,rephrasing_fix estaba fabuloso,anashaatapüsü ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8959,,,,1,,0,rephrasing_fix era mi sue o,ta'lapüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8966,,,,1,,0,rephrasing_fix era demasiado tarde,aliiukashaatasü soo'u ka'ika tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8971,,,,1,,0,rephrasing_fix era demasiado largo,aliiukashaatasü soo'u ka'ika tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8972,,,,1,,0,rephrasing_fix no fue encontrado,nnojotsü antünaa anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8974,,,,1,,0,rephrasing_fix es idea de tom,nünüiki tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8979,,,,1,,0,rephrasing_fix es un atajo,wanee wopu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8987,,,,1,,0,rephrasing_fix esta botado,ajutunüshin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,8999,,,,1,,0,rephrasing_fix es refrescante,süsamajia waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9026,,,,1,,0,rephrasing_fix esta muy limpio,wulesü ma'ain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9035,,,,1,,0,rephrasing_fix mirame,piirakaa tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9051,,,,1,,0,rephrasing_fix solamente quedate cerca,makata ne'e pia miichipa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9053,,,,1,,0,rephrasing_fix deja solo a tom,pu'ulaa nimiiwa'a tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9069,,,,1,,0,rephrasing_fix deja la television encendida,pu'ulaa chuwatüin telewisotkalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9075,,,,1,,0,rephrasing_fix dejame llevarlo,pu'ulaa teikaajaai nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9083,,,,1,,0,rephrasing_fix dejame ir solo,pu'ulaa to'unain temiiwa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9087,,,,1,,0,rephrasing_fix celebremos,wemi'ijaiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9093,,,,1,,0,rephrasing_fix intentemos otra vez,wo'ulakaiwa süchukua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9118,,,,1,,0,rephrasing_fix visitemos a tom,wo'unajaawa no'u tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9120,,,,1,,0,rephrasing_fix escuche usted un momento,paapaja motsomuin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9129,,,,1,,0,rephrasing_fix mira detras de ti,piirakaa püchiiruamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9134,,,,1,,0,rephrasing_fix aflojate la corbata,paawala pukorüwaatase,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9135,,,,1,,0,rephrasing_fix nunca juegues aqui,nnojolü pimi'ijaain ye'eyaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9178,,,,1,,0,rephrasing_fix nadie vio eso,metnüinsalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9187,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora todo va bien,joolu'u anasü süpushua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9197,,,,1,,0,rephrasing_fix ya basta de llorar,kettaasü pi'ira,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9199,,,,1,,0,rephrasing_fix solo se quedo tom,makatüshi ne'e tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9202,,,,1,,0,rephrasing_fix las fiestas me aburren,emiji'ijaakalüirua kakulejülesü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9214,,,,1,,0,rephrasing_fix sentate por favor,püikalaapa süka anakaralu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9234,,,,1,,0,rephrasing_fix sentaos aqui por favor,püikalaa ye'eyaa süka anakaralu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9237,,,,1,,0,rephrasing_fix por favor abre la boca,süka anakaralu'u peerola paanakü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9239,,,,1,,0,rephrasing_fix coge una de estas,paapaa wanee sünaijee tüüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9242,,,,1,,0,rephrasing_fix ponte tu sombrero,pa'ata pukuwoma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9251,,,,1,,0,rephrasing_fix recuerdamelo mas tarde,püsoira taa'in mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9255,,,,1,,0,rephrasing_fix nos vemos a las cinco,e'rajiraajeena waya su'utpunaa ja'ralimüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9266,,,,1,,0,rephrasing_fix ella adora los gatos,ai apülarü muusa shiakaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9273,,,,1,,0,rephrasing_fix ella tenia una radio,eejachi wanee raawia süma'ana shiakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9281,,,,1,,0,rephrasing_fix ella es canadiense,kanatiensen shiakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9284,,,,1,,0,rephrasing_fix ella es un genio,shiakalü wanee ke'epülü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9287,,,,1,,0,rephrasing_fix ella es gracil,shiakalü shaashaachon,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9289,,,,1,,0,rephrasing_fix ella se ve feliz,müsü talatakalü shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9298,,,,1,,0,rephrasing_fix ella trabajo duro,a'yataasü shiakalü katchimaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9315,,,,1,,0,rephrasing_fix muestra tus cartas,pi'yata pükaralo'useirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9331,,,,1,,0,rephrasing_fix quedate a cenar,makata pia sünain ekaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9354,,,,1,,0,rephrasing_fix no puede durar,nnojotsü süpüla kama'ain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9381,,,,1,,0,rephrasing_fix eso es una ni ada,sümajala tepichi ne'e türa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9411,,,,1,,0,rephrasing_fix esto no es cierto,nnojotsü shiimünüin süpushua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9420,,,,1,,0,rephrasing_fix eso es patetico,mojusha'ana aa'in atumalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9424,,,,1,,0,rephrasing_fix ahi esta la madre del cordero,na yala nii annetchonkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9430,,,,1,,0,rephrasing_fix el motor se detuvo,ashawalaasü motookolu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9451,,,,1,,0,rephrasing_fix las hojas cayeron,ojutuusü süpanakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9454,,,,1,,0,rephrasing_fix la luz esta encendida,chuwatüsü luusakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9455,,,,1,,0,rephrasing_fix estos son estupendos,anasha'anasü ma'ain tüürairua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9489,,,,1,,0,rephrasing_fix todos hablaron,aashaashii napushu'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9492,,,,1,,0,rephrasing_fix estan estupendos,anasha'anashii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9520,,,,1,,0,rephrasing_fix estaran estupendamente,anasha'aneena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9543,,,,1,,0,rephrasing_fix estaran perfectamente,anasha'aneena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9544,,,,1,,0,rephrasing_fix estan bailando,ayonnajüshii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9553,,,,1,,0,rephrasing_fix son becarios,wekaariairuan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9555,,,,1,,0,rephrasing_fix estan en practicas,o'ulakajüshii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9556,,,,1,,0,rephrasing_fix las cosas van bien,anasü su'unia kasakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9573,,,,1,,0,rephrasing_fix esto es un hotel,shia wanee oteerü tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9580,,,,1,,0,rephrasing_fix este es mi sitio,shia tapülee tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9602,,,,1,,0,rephrasing_fix esto no es ninguna broma,nnojotsü eme'rajawaain tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9606,,,,1,,0,rephrasing_fix es tan genial,anasü ma'ain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9611,,,,1,,0,rephrasing_fix tom adora a mary,aisü nüpüla tom maari,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9645,,,,1,,0,rephrasing_fix tom llamo a mary,tom naanejüin maari,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9656,,,,1,,0,rephrasing_fix tom murio el lunes,outushi tom luuneolüinka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9670,,,,1,,0,rephrasing_fix tom se salio con la suya,nünta anainrü keireekalü naa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9687,,,,1,,0,rephrasing_fix tom no tenia nada,nnojotsü kasain nüma'ana tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9691,,,,1,,0,rephrasing_fix tom tiene hipo,jü'jüishi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9697,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es golfista,wotjista tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9710,,,,1,,0,rephrasing_fix tom se esta ahogando,wuinsitchi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9732,,,,1,,0,rephrasing_fix tom esta en la corte,tom isa sulu'u kottekalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9735,,,,1,,0,rephrasing_fix tom ha entrado en shock,ouchichijaashi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9736,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es patetico,kasüülakuwa'ipachi ma'ain tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9755,,,,1,,0,rephrasing_fix tom esta pensando,jalüjasü naa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9763,,,,1,,0,rephrasing_fix tom no es raro,nnojoishi pounuain tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9774,,,,1,,0,rephrasing_fix tom te ha mentido,aküjashi na'alain tamüin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9783,,,,1,,0,rephrasing_fix tom puede estar lastimado,eeshi süpüla pasiruaain tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9801,,,,1,,0,rephrasing_fix tomas parece ingenuo,müshi malayaakai naa'in tomas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9830,,,,1,,0,rephrasing_fix tom queria a mary,aisü maarii nüpüla tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9841,,,,1,,0,rephrasing_fix tom era un borracho,wanee eperüipu'u tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9845,,,,1,,0,rephrasing_fix tom estaba cantando,e'irajapu'ushi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9856,,,,1,,0,rephrasing_fix tom va a cambiar,a'wanajaajeechi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9869,,,,1,,0,rephrasing_fix tom ten cuidado,tom jali'i pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9883,,,,1,,0,rephrasing_fix apagad la television,pi'yokule'era telewisootkalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9887,,,,1,,0,rephrasing_fix lavate las manos,pu'lojo pajapüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9897,,,,1,,0,rephrasing_fix mira cuidadosamente,piirakaasha'ana sümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9900,,,,1,,0,rephrasing_fix cerramos temprano,asürülaashii waya maalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9920,,,,1,,0,rephrasing_fix no nos falta nada,nnojotsü choujaain wamüin kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9928,,,,1,,0,rephrasing_fix nos encanta estar aqui,kamalainsha'anasü wamüin yaawaa yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9932,,,,1,,0,rephrasing_fix hicimos waffles,akumajüshii waya waapüleeirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9935,,,,1,,0,rephrasing_fix conocimos un escritor,we'raajüin wanee ashajüi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9937,,,,1,,0,rephrasing_fix andamos mucho,waraitasha'anashii waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9945,,,,1,,0,rephrasing_fix queremos votar,ajutaji'teeshii waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9951,,,,1,,0,rephrasing_fix estamos escuchando,aapajüshii waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9981,,,,1,,0,rephrasing_fix la taza es preciosa,anaachechonsü tü iitaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,9994,,,,1,,0,rephrasing_fix la luz esta prendida,chuwatüsü tü luusaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10005,,,,1,,0,rephrasing_fix la radio esta encendida,chuwatüsü tü raawiaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10012,,,,1,,0,rephrasing_fix el cielo es azul,tü sirumaka wüittüsü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10016,,,,1,,0,rephrasing_fix ahi viene ella,iseeirü shiaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10025,,,,1,,0,rephrasing_fix no hay tiempo,aja'lajaasü sükalia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10032,,,,1,,0,rephrasing_fix ahi esta nuestro bus,nasa shia autouusaka we'ejenainjatüka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10034,,,,1,,0,rephrasing_fix estos son de tom,nümüin tom tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10035,,,,1,,0,rephrasing_fix estos son tuyos,pümüin tüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10039,,,,1,,0,rephrasing_fix me enga aron,emeejünashi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10053,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos no ayudan,matüjainsalii naya akaaliija,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10054,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos viven alli,kepiashi naya yala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10064,,,,1,,0,rephrasing_fix estaban alli,yalajanii naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10085,,,,1,,0,rephrasing_fix son primos,pawalaawashi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10098,,,,1,,0,rephrasing_fix estan en practicas,oo'ula'aküshi na'yatain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10102,,,,1,,0,rephrasing_fix estan conmigo,tamajaanashi naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10118,,,,1,,0,rephrasing_fix estan preocupados,ashapatüsü naa'in naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10121,,,,1,,0,rephrasing_fix esto es inmoral,tü ma'aka kashüülasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10137,,,,1,,0,rephrasing_fix este libro es mio,tü karalo'utaka tüü tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10141,,,,1,,0,rephrasing_fix es mi destino,takuwa'ipajatü ne'e,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10145,,,,1,,0,rephrasing_fix ella es mi esposa,tawayuuseka tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10153,,,,1,,0,rephrasing_fix esto esta tan bueno,anashaatasü tüü ya'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10164,,,,1,,0,rephrasing_fix esto no es justo,nnojotsü pansain sukuwa'ipa tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10172,,,,1,,0,rephrasing_fix esto no es mio,nnojotsü tamüin tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10173,,,,1,,0,rephrasing_fix esos se ven bien,anasü tüsa wo'upalapüna,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10182,,,,1,,0,rephrasing_fix tom me traiciono,kamaürai tom tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10206,,,,1,,0,rephrasing_fix tom persiguio a mary,tom niipirain maari,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10216,,,,1,,0,rephrasing_fix tom fue el que ayudo,nia tom akaaliijakai ne'e,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10218,,,,1,,0,rephrasing_fix tom no lloro,nnojoishi a'yalajüin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10221,,,,1,,0,rephrasing_fix tom se sintio hambriento,ouktajaashi jamü tom müinma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10235,,,,1,,0,rephrasing_fix tom enga o a mary,tom nimeejain maari,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10240,,,,1,,0,rephrasing_fix tom obtuvo un aumento,okoomüinjanüsü nükanain tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10241,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es abogado,pütchipu'ui tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10268,,,,1,,0,rephrasing_fix tom esta tosiendo,oonojoshi tom müinma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10284,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es insolente,kaünüürai tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10299,,,,1,,0,rephrasing_fix tom no es tonto,nnojoishi malain tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10313,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es romantico,tom anamiashi ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10319,,,,1,,0,rephrasing_fix tom esta muy triste,mojushaanasü naa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10332,,,,1,,0,rephrasing_fix tom no esta listo,nnojoishi yapain tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10338,,,,1,,0,rephrasing_fix tom acaba de aterrizar,ee'waiyaa ajuttuin naa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10340,,,,1,,0,rephrasing_fix tom mato a mary,tom no'utaa aa'in maari,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10343,,,,1,,0,rephrasing_fix a tom le gustan los frijoles,nikaajüin tom tü pitshuushika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10351,,,,1,,0,rephrasing_fix tom parece cansado,mapüsakai naa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10365,,,,1,,0,rephrasing_fix tom quizas podria desfallecer,eesü süpüla ouktapünain naa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10374,,,,1,,0,rephrasing_fix tom se asusta facil,ainkuumatshi tom süma eke eein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10398,,,,1,,0,rephrasing_fix tomas parecia perdido,amülouikai naa'in tomas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10399,,,,1,,0,rephrasing_fix tom se ve aburrido,akulajaakai naa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10401,,,,1,,0,rephrasing_fix tom abatio un ciervo,ni'itüin tom wanee arama,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10407,,,,1,,0,rephrasing_fix tom camino a casa,tom waraittushi nipialu'umüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10417,,,,1,,0,rephrasing_fix tom quiere plata,ke'ireesü neerü nümüin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10419,,,,1,,0,rephrasing_fix tom quiere ir,o'uneeshi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10420,,,,1,,0,rephrasing_fix tom fue artero,kamaüraipüshi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10430,,,,1,,0,rephrasing_fix tom escribe bien,anasü nüshajie tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10459,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es peligroso,kapüleesü nukuwa'ipa tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10463,,,,1,,0,rephrasing_fix no tenemos tiempo,nnojotsü sükalia wama'ana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10512,,,,1,,0,rephrasing_fix conocimos un escritor,we'rajüin wanee ashajüi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10524,,,,1,,0,rephrasing_fix hablamos frances,aashajaashi waya püranseenaiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10530,,,,1,,0,rephrasing_fix estabamos hablando,aashajaashi waya paalainka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10540,,,,1,,0,rephrasing_fix vamos a salir,ajuittaa wamüin müinma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10563,,,,1,,0,rephrasing_fix somos imparciales,nnojotsü jaralüin to'unuin aa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10565,,,,1,,0,rephrasing_fix estamos en boston,anii waya boston,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10566,,,,1,,0,rephrasing_fix estamos escuchando,aapajüshi waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10570,,,,1,,0,rephrasing_fix somos recien casados,ee'waiya kasaliin waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10572,,,,1,,0,rephrasing_fix no estamos solos,nnojoishi waya wemüiwa'ain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10574,,,,1,,0,rephrasing_fix no vamos a ir,nnojolu'uinjani waya o'unuin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10579,,,,1,,0,rephrasing_fix somos prisioneros,püreesashii waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10583,,,,1,,0,rephrasing_fix estamos satisfechos,anasü waa'in süka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10585,,,,1,,0,rephrasing_fix hemos venido a casa,ale'ejüshi wachükua'a wepialu'umüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10591,,,,1,,0,rephrasing_fix tenemos esos,eesü wama'ana tüsa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10593,,,,1,,0,rephrasing_fix los perdimos,wapütüipa'a achiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10595,,,,1,,0,rephrasing_fix bravo amigos mios,müinjatüjaya'a taleewainrü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10598,,,,1,,0,rephrasing_fix pero que enorme perro,miyo'ushaatashi ma'in chi erükai chira,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10606,,,,1,,0,rephrasing_fix que sigue despues,kasa cho'ujaaka süchiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10610,,,,1,,0,rephrasing_fix como es tom,jetsüichi naa'in tom müinma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10632,,,,1,,0,rephrasing_fix cual es el plan,kasa eeka süpüla aa'inraa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10650,,,,1,,0,rephrasing_fix cuantos a os tiene,jeraichi pia juya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10658,,,,1,,0,rephrasing_fix que es tu trabajo,kasa pi'yataaka alu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10660,,,,1,,0,rephrasing_fix donde esta mi baston,jalasü taküla'aichin yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10674,,,,1,,0,rephrasing_fix cuales son de tom,jetsuirua nümüinkalirua tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10684,,,,1,,0,rephrasing_fix cual llave es,jetsü shian yaaweka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10685,,,,1,,0,rephrasing_fix quien esta al mando,jarai kajapüluukai sukuwa'ipa tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10706,,,,1,,0,rephrasing_fix quien es esa chica,jaralü majayütka tüsa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10708,,,,1,,0,rephrasing_fix por que esta enfadado,jamüshi jashichikaa nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10710,,,,1,,0,rephrasing_fix por que llorabas,jamüsü pi'yalajaka paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10720,,,,1,,0,rephrasing_fix anota esto,püshajaa tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10741,,,,1,,0,rephrasing_fix anote esto,püshajaa tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10742,,,,1,,0,rephrasing_fix eres una mujer,pia wanee jierü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10746,,,,1,,0,rephrasing_fix te lo merecias,shia pükuwa'ipalinjatü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10759,,,,1,,0,rephrasing_fix pareces bobo,malayaakai paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10772,,,,1,,0,rephrasing_fix deberian quedarse,acheküshi jeemerai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10779,,,,1,,0,rephrasing_fix tu dormias,atunkushi pia paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10783,,,,1,,0,rephrasing_fix ustedes dormian,atunkushi jia paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10784,,,,1,,0,rephrasing_fix me lo vas a agradecer,paapeerü analu'ut tamüin saa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10793,,,,1,,0,rephrasing_fix eres decidida,lotusu ma'in tü pükuwa'ipaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10813,,,,1,,0,rephrasing_fix estas muy guapa,anachonsü ma'in pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10815,,,,1,,0,rephrasing_fix tu eres mi enemigo,piakai ta'ünüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10835,,,,1,,0,rephrasing_fix es mi enemigo,ta'ünüü niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10840,,,,1,,0,rephrasing_fix son mis enemigas,ta'ünüü nayakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10843,,,,1,,0,rephrasing_fix vos sos mi enemigo,ta'ünüü piakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10848,,,,1,,0,rephrasing_fix vosotros sois mis enemigos,naya ta'ünüükalirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10852,,,,1,,0,rephrasing_fix estas tan cerca,pejeshaatashi pia müinma yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10867,,,,1,,0,rephrasing_fix eres muy ingenuo,maa'inshi ma'i pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10869,,,,1,,0,rephrasing_fix son los mejores,jiaya anaka suulia eeke eein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10880,,,,1,,0,rephrasing_fix un trato es un trato,wane pütchi ee pansain sukuwa'ipa lotuinjatü waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10901,,,,1,,0,rephrasing_fix son hermanas,pawalawashi naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10925,,,,1,,0,rephrasing_fix tu eres canadiense,kanataajewai pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10927,,,,1,,0,rephrasing_fix estan todos locos,mamainnashi naya napüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10945,,,,1,,0,rephrasing_fix te estas sonrojando,ishojaashi pia müinma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10947,,,,1,,0,rephrasing_fix sois hermanos,pawalawashi jia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10948,,,,1,,0,rephrasing_fix son ustedes hermanos,jawalayuu ne'e jia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10950,,,,1,,0,rephrasing_fix esta bebiendo,asaashi niakai müinma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10955,,,,1,,0,rephrasing_fix no esta cansado,nnojoishi mapüsain niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10978,,,,1,,0,rephrasing_fix no estan cansados,nnojoishi mapüsain jia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10979,,,,1,,0,rephrasing_fix los pajaros tienen alas,na wuchiikana katünashii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10992,,,,1,,0,rephrasing_fix muerdete la lengua,pojotta tü piyeeka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,10993,,,,1,,0,rephrasing_fix puedo ir afuera,eesü süpüla tajüittuin anooipa'amüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11006,,,,1,,0,rephrasing_fix puedo descansar un poco,eesü süpüla teemerai motsomüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11010,,,,1,,0,rephrasing_fix podeis levantaros,eesü süpüla pütamain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11035,,,,1,,0,rephrasing_fix elige con cuidado,püneekala sümaa jalian paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11045,,,,1,,0,rephrasing_fix moderese usted,pijimalaa paa'in piakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11076,,,,1,,0,rephrasing_fix para la mano,jayatta'a paala tü pajapüka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11078,,,,1,,0,rephrasing_fix controlate,pijimalaa paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11079,,,,1,,0,rephrasing_fix vino alguien,eeshi antüin wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11098,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos lo tenian,nama'anajatü paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11099,,,,1,,0,rephrasing_fix la comida esta servida,eitajaanüipa'a tü eküülüka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11115,,,,1,,0,rephrasing_fix hazlo como te digo,paa'inraa müinka taküjalaka müin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11118,,,,1,,0,rephrasing_fix haz lo que te gusta,paa'inraa tü püchekalaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11124,,,,1,,0,rephrasing_fix les conoceis,pi'raajüin naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11145,,,,1,,0,rephrasing_fix te gustan los bichos,kamalainsü pümüin na wüchiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11147,,,,1,,0,rephrasing_fix no seas tonto,nnojo mekiin pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11181,,,,1,,0,rephrasing_fix no lo hagas tom,nnojo paa'inrüin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11192,,,,1,,0,rephrasing_fix no bebais eso,nnojo püsüin türa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11193,,,,1,,0,rephrasing_fix no me eches una reprimenda,nnojo pü'ülüjain tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11199,,,,1,,0,rephrasing_fix no me sermonees,nnojo pü'ülüjain tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11200,,,,1,,0,rephrasing_fix no le mientas a tom,nnojo püküjain alawaa nümüin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11201,,,,1,,0,rephrasing_fix aclaramelo,püküjaa süchikü tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11248,,,,1,,0,rephrasing_fix dale a tom la pistola,paapaa tü a'apaülaka nümüin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11270,,,,1,,0,rephrasing_fix denme la pelota,jaapaa tamüin pelootaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11280,,,,1,,0,rephrasing_fix vete al garaje,pu'unaa eere anaajanüin e'ejena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11296,,,,1,,0,rephrasing_fix tomen un cruasan,jaapaan wanee pan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11306,,,,1,,0,rephrasing_fix pasenla bien,talataa jaa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11310,,,,1,,0,rephrasing_fix toma un poco de ponche,püsaa yootchon ponche,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11317,,,,1,,0,rephrasing_fix el se hizo famoso,ennaajünashaanashi joolu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11321,,,,1,,0,rephrasing_fix no duerme,nnojoishi nia atunkuin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11343,,,,1,,0,rephrasing_fix el tiene una bicicleta,eesü wanee siküleeta nüma'ana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11359,,,,1,,0,rephrasing_fix el tiene piernas largas,miyo'u ma'in tü nüsa'akalirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11365,,,,1,,0,rephrasing_fix el me colgo,nuu'ulain taya yootajalu'uin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11372,,,,1,,0,rephrasing_fix el es un chico alto,wane jima'ai miyo'usenu niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11375,,,,1,,0,rephrasing_fix el es su amigo,nutünajutü chii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11382,,,,1,,0,rephrasing_fix el esta en pijamas,kaicheshi pijama niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11385,,,,1,,0,rephrasing_fix el anda en pijamas,kaicheshi pijama niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11386,,,,1,,0,rephrasing_fix el esta en problemas,kakuwa'ipashi niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11387,,,,1,,0,rephrasing_fix no es perfecto,nnojotsü lotoshaatain saa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11401,,,,1,,0,rephrasing_fix dejo a su mujer,o'ulaashi suulia nuwayuuse,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11409,,,,1,,0,rephrasing_fix le gustan las naranjas,nikaajüin naranjaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11418,,,,1,,0,rephrasing_fix el luce de su edad,anasü niakai süka nu'uyashe,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11421,,,,1,,0,rephrasing_fix ama cantar,nüchekashaatüin ee'irajawaaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11425,,,,1,,0,rephrasing_fix debe de estar cansado,eesü süpüla mapüsain niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11429,,,,1,,0,rephrasing_fix el nacio estupido,malashi niakai jemeiwaa nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11453,,,,1,,0,rephrasing_fix el lleva puesto lentes,ko'usetaashi niakai müinma yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11461,,,,1,,0,rephrasing_fix el es un buen mentiroso,atüjashaatashi niakai aküjaa na'alain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11471,,,,1,,0,rephrasing_fix el se puso senil,alaülaajasü naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11482,,,,1,,0,rephrasing_fix el es inteligente,niakai kekiishi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11485,,,,1,,0,rephrasing_fix el aun sigue vivo,ayatüshi niakai kataa o'uchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11494,,,,1,,0,rephrasing_fix la salud es riqueza,tü anaawaka süwashirain wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11504,,,,1,,0,rephrasing_fix ayudeme a levantarme,pükaaliija taya süpüla tatamai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11508,,,,1,,0,rephrasing_fix aqui esta la cuenta,anüsaa tü pojuyaalaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11512,,,,1,,0,rephrasing_fix tu perro esta aqui,ani chi erükai pümüinkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11514,,,,1,,0,rephrasing_fix como lo haces,jamüsü pütuma süpüla paa'inrüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11540,,,,1,,0,rephrasing_fix como se declara,jamüsü süpüla pansain sünüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11541,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy de acuerdo con el,oonoshi taya nümaa nünüiki niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11567,,,,1,,0,rephrasing_fix casi me rindo,too'ulataaireje tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11570,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy en contra de la guerra,nnojotsü kamalain tamüin tü atkawaaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11583,,,,1,,0,rephrasing_fix te tengo cari o,aishi ma'in pia tapüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11608,,,,1,,0,rephrasing_fix yo creo en dios,anoujashi taya nünain maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11615,,,,1,,0,rephrasing_fix compre una casa,ayalajüshi taya wanee miichi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11617,,,,1,,0,rephrasing_fix yo compre el auto,tayajüin wanee e'ejena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11622,,,,1,,0,rephrasing_fix no puedo oirles,nnojotsü taapüin janüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11645,,,,1,,0,rephrasing_fix no veo bien,nnojoishi taya e'rüin anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11652,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora no puedo hablar,müinma yaa nnojoishi taya süpüla yootüinjachi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11661,,,,1,,0,rephrasing_fix podria matarte,eesü süpüla to'utüin paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11666,,,,1,,0,rephrasing_fix podria matarlo,acheküshi to'utüin naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11668,,,,1,,0,rephrasing_fix yo los podria matar,eesü süpüla to'utüin saa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11687,,,,1,,0,rephrasing_fix yo las podria matar,eesü süpüla to'utüin saa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11689,,,,1,,0,rephrasing_fix no como carne,nnojoishi taya eküin asalaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11713,,,,1,,0,rephrasing_fix me gusta el regateo,tacheküin weinshi ajayajaa sülia wanee kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11744,,,,1,,0,rephrasing_fix me siento refrescado,saamatajaasü taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11753,,,,1,,0,rephrasing_fix comparto su dolor,mojujaasü taa'in po'ujee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11761,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo una bicicleta,eesü tama'ana wanee siküleeta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11790,,,,1,,0,rephrasing_fix he estado ocupado,küpaashaatashi taya paalainka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11796,,,,1,,0,rephrasing_fix no tengo eleccion,shia ne'e takuwa'ipainjatüka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11803,,,,1,,0,rephrasing_fix tan solo se esto,shia ne'e tatüjaaka aa'u tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11833,,,,1,,0,rephrasing_fix me gusta el chocolate,tekaajüin tü chukolaateka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11848,,,,1,,0,rephrasing_fix me gustan las rosas rojas,kamalainsü tamüin tü süsiika rosa ishooin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11856,,,,1,,0,rephrasing_fix me gusta tu idea,kamalainsü tamüin tü pünüikika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11873,,,,1,,0,rephrasing_fix me gusta vuestra ciudad,kamalainsü tamüin tü alijunapiapa'aka eere pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11897,,,,1,,0,rephrasing_fix perdi el bus,süpütüin taya wuusuka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11914,,,,1,,0,rephrasing_fix necesito un masaje,cho'ujaasü tamüin wanee masaje,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11923,,,,1,,0,rephrasing_fix como aqui con frecuencia,ekaashi taya ya'aya weinshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11943,,,,1,,0,rephrasing_fix yo dirijo este lugar,aluwataashi taya ya'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11967,,,,1,,0,rephrasing_fix todavia te odio,eeyülia taü'rüla pünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11980,,,,1,,0,rephrasing_fix yo hablo conmigo mismo,yootüshi ne'e taya tamaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11986,,,,1,,0,rephrasing_fix de verdad lo dudo,nnojotsü pansaain taa'in sünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,11995,,,,1,,0,rephrasing_fix comprendo el porque,tatüjaaipa aa'u jama akuwa'ipalu'un,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12001,,,,1,,0,rephrasing_fix quiero un poco de leche,aseeshi taya yootchon leechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12019,,,,1,,0,rephrasing_fix quiero salir,ojuitteeshi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12024,,,,1,,0,rephrasing_fix yo naci alli,jemeishi taya yala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12033,,,,1,,0,rephrasing_fix estuve alla una vez,yajachi taya waneetua ka'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12042,,,,1,,0,rephrasing_fix estaba muy borracho,epetshaatashi taya paalainka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12044,,,,1,,0,rephrasing_fix no estaba enamorada,nnojotpüsü taya müliain taya niiree,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12047,,,,1,,0,rephrasing_fix yo no era desafortunado,nnojoipüshi maletsein taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12051,,,,1,,0,rephrasing_fix fui al colegio,chajachi taya koleejia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12053,,,,1,,0,rephrasing_fix trabajo en boston,a'yataashi taya cha boston,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12064,,,,1,,0,rephrasing_fix yo trabajo en un banco,a'yataashi taya sulu'u wanee wanco,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12065,,,,1,,0,rephrasing_fix te voy a agarrar a madrazos,taapaweechi pia süpüla ta'yaajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12079,,,,1,,0,rephrasing_fix voy a cenar,ekaainjachi taya müinma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12088,,,,1,,0,rephrasing_fix soy la amiga de tom,nutünajutü taya tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12106,,,,1,,0,rephrasing_fix soy una ciudadana de los estados unidos,chejewai taya mma mulo usu ameerikajatü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12110,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo un poco de hambre,ouktüshi taya jamü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12111,,,,1,,0,rephrasing_fix soy un tipo normal,wayuu anashi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12114,,,,1,,0,rephrasing_fix ya estoy ocupado,küpaashi taya müinma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12123,,,,1,,0,rephrasing_fix soy insomne,tale'echesü tü nnojolu'uwaaka atunkeein taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12136,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy enojado contigo,ashichishi taya pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12139,,,,1,,0,rephrasing_fix te estoy invitando,touneküin pia sünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12172,,,,1,,0,rephrasing_fix tan solo soy curioso,e'rajüi ne'e taya sukua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12173,,,,1,,0,rephrasing_fix no soy un mendigo,nnojoishi kojulijanain taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12181,,,,1,,0,rephrasing_fix no soy abogado,nnojoishi pütchipüin taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12184,,,,1,,0,rephrasing_fix no estoy embaucando,nnojoishi taya aküjain ta'alain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12187,,,,1,,0,rephrasing_fix todavia estoy soltero,mamaajünayüi taya müinma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12229,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy bastante seguro,tachecherüin taa'in sünain shiimüin tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12234,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy muy relajada,jimatashaatasü taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12241,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy perdiendo tiempo,amulouisü tayalia pünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12243,,,,1,,0,rephrasing_fix encontre trabajo,tantaa anain wanee a'yatawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12250,,,,1,,0,rephrasing_fix tom esta disponible,eeyüi tom wapüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12265,,,,1,,0,rephrasing_fix esta tom con mary,yalashi tom sümaa maari,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12266,,,,1,,0,rephrasing_fix tu coche es rapido,kaalapüsü tü pe'ejenaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12293,,,,1,,0,rephrasing_fix a que si,aa tamatüjüt,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12296,,,,1,,0,rephrasing_fix me asusta,ainkuusu taa'in sutüma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12307,,,,1,,0,rephrasing_fix es lo que es,shianjatü ne'e tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12310,,,,1,,0,rephrasing_fix parece extra o,waneejayaakai naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12320,,,,1,,0,rephrasing_fix era una emboscada,emeejünüshi waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12325,,,,1,,0,rephrasing_fix fue excesivo,wainmaleesü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12330,,,,1,,0,rephrasing_fix fue emocionante,talatshi waya sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12341,,,,1,,0,rephrasing_fix fue ayer,so'ukalinkajatü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12347,,,,1,,0,rephrasing_fix va a nevar hoy,ojuttujeerü niewe so'uka'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12351,,,,1,,0,rephrasing_fix es un libro genial,anashaatasü karalouktaka tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12357,,,,1,,0,rephrasing_fix solo es lunes,luune ne'e so'uka'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12393,,,,1,,0,rephrasing_fix es muy guay,anasü ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12396,,,,1,,0,rephrasing_fix es realmente dificil,shiimüin kapüleein ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12401,,,,1,,0,rephrasing_fix es tu decision,shia ne'e püneekalaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12418,,,,1,,0,rephrasing_fix japon esta en asia,japon chasü sulu'u suumain asia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12421,,,,1,,0,rephrasing_fix solo vistete,pa'ataa püshein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12422,,,,1,,0,rephrasing_fix limitate a dormir,putunka ne'e,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12424,,,,1,,0,rephrasing_fix soltadme el brazo,püjütaa süchikü tatünaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12450,,,,1,,0,rephrasing_fix el amor no muere,tü aiwaa apüla nnojotsü ouktüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12481,,,,1,,0,rephrasing_fix baja la voz,jayatta'a pünüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12484,,,,1,,0,rephrasing_fix abran paso por favor,jasütnaa tapüleerua analu'u saa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12489,,,,1,,0,rephrasing_fix permiso por favor,jiatta'a paala analu'ut saa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12490,,,,1,,0,rephrasing_fix mary esta embarazada,ipooluusü maari,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12498,,,,1,,0,rephrasing_fix mi respuesta es si,aa müshii taya sulu'u tanüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12506,,,,1,,0,rephrasing_fix mi pelo es rubio,mariyaasü tü ta'walaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12514,,,,1,,0,rephrasing_fix mi trabajo es aburrido,akulajawaa ma'in tü ta'yataainka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12520,,,,1,,0,rephrasing_fix mis piernas son debiles,mapülu'usat tü tasa'aka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12522,,,,1,,0,rephrasing_fix me pica la nariz,sütüsü tü te'ichika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12528,,,,1,,0,rephrasing_fix mi pulso esta bajo,maalapüsü tü tashaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12532,,,,1,,0,rephrasing_fix no mientas nunca,nnojoireeinjachi pia aküjüin alawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12543,,,,1,,0,rephrasing_fix un placer conocerte,anasü süka te'raajüin pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12545,,,,1,,0,rephrasing_fix nadie me presto ayuda,nnojoireeshi jaralin akaalijain taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12547,,,,1,,0,rephrasing_fix nadie sabe por que,nnojotsü jaralii atüjaain jama akuwa'ipalu'un,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12551,,,,1,,0,rephrasing_fix nadie sabe por que,nnojotsü jaralii atüjain jama akuwa'ipalu'uin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12579,,,,1,,0,rephrasing_fix nadie quiere a tom,nnojoishi jaralii acheküin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12580,,,,1,,0,rephrasing_fix la guerra no le gusta a nadie,nnojoishi jaralii kamalain amüin tü atkawaaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12584,,,,1,,0,rephrasing_fix nadie me ha ense ado,nnojotsü jaralii ekirajaain taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12586,,,,1,,0,rephrasing_fix a nadie le importara,nnojotsü jaralii kojutaa amüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12590,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora es tu momento,shia pukuwa'ipainjatüka müinma yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12599,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora es mi turno,tayainjachi joolu'u müinma yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12600,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora intenta dormir,joolu'u putunkayaa paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12603,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora intentad dormir,joolu'u putunkayaa paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12604,,,,1,,0,rephrasing_fix oh no no otra vez,nnojo süchükua'a nnojo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12608,,,,1,,0,rephrasing_fix abra las ventanas,pojutalaa pentaanaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12610,,,,1,,0,rephrasing_fix la gente es ridicula,malakatchen na wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12617,,,,1,,0,rephrasing_fix por favor respondeme,analu'u saa'u pusoukta tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12621,,,,1,,0,rephrasing_fix por favor contestame,analu'u saa'u pusoukta tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12622,,,,1,,0,rephrasing_fix por favor copie esto,analu'ut saa'u püshataa sukuwa'ipa tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12639,,,,1,,0,rephrasing_fix por favor dejame ir,analu'ut saa'u pu'ula to'unai paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12649,,,,1,,0,rephrasing_fix por favor intentelo nuevamente,analu'ut saa'u puu'ulaka suüchukua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12658,,,,1,,0,rephrasing_fix esperad aqui por favor,pa'atapajaa ya'aya analu'ut saa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12662,,,,1,,0,rephrasing_fix levanta tus manos,püyaleera tü pajapükalirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12679,,,,1,,0,rephrasing_fix lee el articulo,paashaje'era tü ashajuushika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12687,,,,1,,0,rephrasing_fix vealo usted mismo,pi'rajaa piakai süka po'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12702,,,,1,,0,rephrasing_fix ella se puso a llorar,a'yalajüsü ne'e shiakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12714,,,,1,,0,rephrasing_fix ella no respondio,shiakat nnojotsü asouktüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12724,,,,1,,0,rephrasing_fix ella murio en,ouktusu shiakat sünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12725,,,,1,,0,rephrasing_fix ella conduce un bmw,ke'ejenasü shiakat wanee bmw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12728,,,,1,,0,rephrasing_fix ella le golpeo con fuerza,süshe'etüin emetulu shiakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12733,,,,1,,0,rephrasing_fix no esta ahi,nnojoishi niakai ya'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12743,,,,1,,0,rephrasing_fix me lo acaba de decir,ee'waiyaa aküjain tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12750,,,,1,,0,rephrasing_fix siguio trabajando,ayatüshii sünain ni'yataainka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12751,,,,1,,0,rephrasing_fix le encanta el cafe,esüishaata niakai kepein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12757,,,,1,,0,rephrasing_fix ella fijo su mirada en mi,shi'itain so'u tanain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12774,,,,1,,0,rephrasing_fix ella llevaba gafas,ko'usepüsü shiakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12783,,,,1,,0,rephrasing_fix ella escribio con tinta,ashajüsü shiakat süka tinta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12786,,,,1,,0,rephrasing_fix sientate a la mesa,püikkala saa'u meesakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12791,,,,1,,0,rephrasing_fix sientense por favor,jaikkala paala analu'ut saa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12796,,,,1,,0,rephrasing_fix sentaos por favor,jaikkala paala analu'ut saa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12797,,,,1,,0,rephrasing_fix sentate por favor,püikkala analu'ut saa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12799,,,,1,,0,rephrasing_fix me dan miedo las ara as,mmotshi taya sheema walekerü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12814,,,,1,,0,rephrasing_fix deja de ser metiche,nnojo paashajüin süchukü takuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12824,,,,1,,0,rephrasing_fix parate ahi mismo,püshawalaa yala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12829,,,,1,,0,rephrasing_fix eso funciono bien,anakai saa'in sukuwa'ipa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12883,,,,1,,0,rephrasing_fix ese es un problema,wane kasachiki tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12887,,,,1,,0,rephrasing_fix eso es deshonesto,tia nnojotsü pansain aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12896,,,,1,,0,rephrasing_fix eso no es gracioso,nnojotsü eme'erainpalajatü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12909,,,,1,,0,rephrasing_fix el libro es facil,mapüleesat tü karalouktaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12928,,,,1,,0,rephrasing_fix la jaula esta abierta,tü kulaalaka jutatsü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12936,,,,1,,0,rephrasing_fix el reloj hizo tictac,tü ka'iyaawatiaka müsü shipijana tictac,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12942,,,,1,,0,rephrasing_fix la cortina cayo,ojutuusu tü kuluulaka sünainjünaka wentana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12944,,,,1,,0,rephrasing_fix la comida esta lista,keraaipa tü eküülüka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12957,,,,1,,0,rephrasing_fix el hombre lleva razon,chi wayuukai kekiisha kasa pansasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12970,,,,1,,0,rephrasing_fix la toalla esta seca,tü kuluuluka jososu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,12993,,,,1,,0,rephrasing_fix estos zapatos me lastiman,aisü too'uikalirua sutuma sapaataka tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13019,,,,1,,0,rephrasing_fix todos observaron,eirakaashi napüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13022,,,,1,,0,rephrasing_fix no tenian nada que comer,nnojotsü kasa eein süpüla ekawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13039,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos confiaron en tom,ataralushi naya nümaa tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13048,,,,1,,0,rephrasing_fix estan equivocados,ajachitusu naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13076,,,,1,,0,rephrasing_fix son traidores,katkaaralii naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13080,,,,1,,0,rephrasing_fix este libro es nuevo,tü karalo'utaka tüü jeketü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13090,,,,1,,0,rephrasing_fix este chico es perezoso,jawata akua chi jintüikai chii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13093,,,,1,,0,rephrasing_fix esto es horrible,kashüülashaatasü ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13108,,,,1,,0,rephrasing_fix esto no es verdad,nnojotsü shiimüin tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13121,,,,1,,0,rephrasing_fix es patetico,kayarütsü ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13126,,,,1,,0,rephrasing_fix esto es terrible,kayarüla'aleesü ma'in tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13131,,,,1,,0,rephrasing_fix esta es la mejor,shia anatka saa'in tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13132,,,,1,,0,rephrasing_fix esto no es gracioso,nnojotsü eme'erainpalajatü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13143,,,,1,,0,rephrasing_fix esta es tuya,shia pümüinka tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13154,,,,1,,0,rephrasing_fix esto esta bueno,anasü ma'in tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13159,,,,1,,0,rephrasing_fix tom venia conmigo,tamaajachi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13190,,,,1,,0,rephrasing_fix tom corto a mary,tom nüpüttuin maari,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13203,,,,1,,0,rephrasing_fix tom se divirtio,atalatalaasü naa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13205,,,,1,,0,rephrasing_fix tom bebe mucho,asüishaata ma'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13215,,,,1,,0,rephrasing_fix tom conoce a mary,tom ni'raajüin maari,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13238,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es un ni o malo,tom nia wanee jintüin mojulaashi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13251,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es soldado,surulaalü tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13267,,,,1,,0,rephrasing_fix tom esta consciente,nütüjaa aa'ulu'u süpüshua'a tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13287,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es falso,tom wayuu alain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13289,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es un embustero,tom aküjain ne'e alawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13290,,,,1,,0,rephrasing_fix tom esta desesperado,shapatusu naa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13291,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es energico,katsüinsü naa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13296,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es mi amigo,tom nia tatünajutü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13312,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es mi sobrino,tasiipü tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13314,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es soltero,mamaajünashi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13325,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es muy alto,miyo'usenuu ma'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13327,,,,1,,0,rephrasing_fix tom encendio el horno,tom nüchuwalaain asijüleeka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13359,,,,1,,0,rephrasing_fix tom parecia enojado,ashichi o'upünaa chi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13361,,,,1,,0,rephrasing_fix tom adora los caballos,tom nü'waajüin na amakalirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13373,,,,1,,0,rephrasing_fix tomas necesita un taxi,cho'ujaasü wanee taxi nümüin tomas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13391,,,,1,,0,rephrasing_fix tom nunca hace trampa,nnojoireeshi aa'injüin türampa tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13393,,,,1,,0,rephrasing_fix tom no dijo nada,nnojotsü kasa nünüikin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13404,,,,1,,0,rephrasing_fix tom permanecio despierto,kataa o'uchi tom waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13420,,,,1,,0,rephrasing_fix tom paro a mary,asha'walaasü maari nutuma tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13422,,,,1,,0,rephrasing_fix tom acepto el trabajo,tom naapain tü a'yatawaaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13424,,,,1,,0,rephrasing_fix tom zancadilleo a mary,tom ni'itaain noo'ui süpüleerua maari,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13426,,,,1,,0,rephrasing_fix tom quiere un beso,ke'ireeka naa'in tom atujaanüinjachi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13433,,,,1,,0,rephrasing_fix tom fue raptado,o'unitnushi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13436,,,,1,,0,rephrasing_fix raptaron a tom,o'unitnushi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13437,,,,1,,0,rephrasing_fix tom fue ejecutado,ouktunushi naa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13443,,,,1,,0,rephrasing_fix tom estaba riendo,chajachi tom kulematüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13446,,,,1,,0,rephrasing_fix tom estaba preparado,yapashi tom süpüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13447,,,,1,,0,rephrasing_fix tom no era feliz,nnojoipüshi talatuin naa'in tom paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13458,,,,1,,0,rephrasing_fix tom no estaba listo,nnojoishi yapain tom paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13459,,,,1,,0,rephrasing_fix tom lo amara,aijeerü nüpüla tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13466,,,,1,,0,rephrasing_fix tom aparecera,ja'yeechi joo tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13468,,,,1,,0,rephrasing_fix tom gano un premio,eesü wanee kasa nükanain tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13471,,,,1,,0,rephrasing_fix intenta no preocuparte,puu'ulaka nnojo ashapatüin paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13486,,,,1,,0,rephrasing_fix intenta llevarte bien,puu'ulaka kamaneein paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13495,,,,1,,0,rephrasing_fix corta el gas,pi'yotoo tü kaasüka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13498,,,,1,,0,rephrasing_fix espera por nosotros tom,pa'atapajaa waya tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13509,,,,1,,0,rephrasing_fix camina mas despacio,waraitta pia jayatta'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13511,,,,1,,0,rephrasing_fix aceptamos cheques,waapain tü cheekeka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13516,,,,1,,0,rephrasing_fix estamos de acuerdo tambien,o'unushi waya süchiirua nanüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13517,,,,1,,0,rephrasing_fix dependemos de ti,naaja wakuwa'ipa putuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13529,,,,1,,0,rephrasing_fix tenemos que hacerlo,acheküshi waa'inrüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13542,,,,1,,0,rephrasing_fix tenemos visitas,keiyoushi waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13548,,,,1,,0,rephrasing_fix acabamos de llegar,ee'iwaiya antüin waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13557,,,,1,,0,rephrasing_fix nos conocimos en boston,e'raajiraashi waya cha boston,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13563,,,,1,,0,rephrasing_fix necesitamos pruebas,cho'ujaasü wamüin ee'iyatünüin ma'aka shiimüinre,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13575,,,,1,,0,rephrasing_fix necesitamos su llave,cho'ujaasü wamüin püyaawein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13579,,,,1,,0,rephrasing_fix lo hemos hecho peor,mojushaanapüsü sukuwa'ipa watüma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13643,,,,1,,0,rephrasing_fix tenemos un trato,apansajaanüsü paala tü wanüikika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13644,,,,1,,0,rephrasing_fix tenemos bastante,wattaa aalin wama'ana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13645,,,,1,,0,rephrasing_fix que viste,kasa pi'rakaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13676,,,,1,,0,rephrasing_fix que queres,kasa ke'ireeka paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13694,,,,1,,0,rephrasing_fix que queriais,kasa ke'ireeka paa'in paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13695,,,,1,,0,rephrasing_fix que hace,kasa naa'inraaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13709,,,,1,,0,rephrasing_fix que hace el,kasa naa'inraaka niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13710,,,,1,,0,rephrasing_fix que esta haciendo tom,kasa naa'inraaka tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13721,,,,1,,0,rephrasing_fix que pachuca por toluca,kasa alataka sünain pukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13724,,,,1,,0,rephrasing_fix lo que tu digas,tü pünüikika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13738,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando nos vamos,joujeerü wo'unaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13745,,,,1,,0,rephrasing_fix a donde fue tom,jalakuwaishi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13756,,,,1,,0,rephrasing_fix quien toca la guitarra,jarai a'yalajirakaa tü kitaaraka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13800,,,,1,,0,rephrasing_fix quien no estuvo aqui,jarai nnojoipükai ya'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13802,,,,1,,0,rephrasing_fix quien estaba contigo,jarai yalajachikai pümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13804,,,,1,,0,rephrasing_fix por que vienes atrasado,jamüsü puntakaka aliikashata,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13812,,,,1,,0,rephrasing_fix por que vinisteis,jamüsü puntakaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13814,,,,1,,0,rephrasing_fix por que gritaste,jamüsü pü'waataka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13821,,,,1,,0,rephrasing_fix me abandonaste,puu'ulain taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13840,,,,1,,0,rephrasing_fix eres un genio,kekiishi ma'in pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13842,,,,1,,0,rephrasing_fix usted es el mejor,pia anatchonkai aa'in yaaje,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13853,,,,1,,0,rephrasing_fix no podes escapar,nnojotsü süpüla isainjachi pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13863,,,,1,,0,rephrasing_fix lidias con eso,puu'ulakain saa'in tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13868,,,,1,,0,rephrasing_fix tienes mi palabra,taapüin tanüiki pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13876,,,,1,,0,rephrasing_fix defraudaste a tom,mojujaasü naa'in tom putüma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13888,,,,1,,0,rephrasing_fix puede que te equivoques,eesü süpüla o'tchejaain pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13902,,,,1,,0,rephrasing_fix tienes que parar,acheküshi püsha'waleerüin paa'inraaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13914,,,,1,,0,rephrasing_fix nunca cambias,nnojo püwanajüin pukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13915,,,,1,,0,rephrasing_fix estuviste perfecta,anashaanasü putuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13925,,,,1,,0,rephrasing_fix lo necesitaras,cho'ujaajeerü pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13931,,,,1,,0,rephrasing_fix sos hermosa,anachonsü ma'in pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13943,,,,1,,0,rephrasing_fix me aburres,kulajaasü taa'in putuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13945,,,,1,,0,rephrasing_fix no tienes paciencia,matüjainsai pia a'atapaja,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13955,,,,1,,0,rephrasing_fix estas en peligro,jalia paa'in müinma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13959,,,,1,,0,rephrasing_fix no estas sola,nnojotsü pia pümüiwain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13970,,,,1,,0,rephrasing_fix tienes que irte,acheküshi pu'unüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,13988,,,,1,,0,rephrasing_fix un oso mutilo a tom,wane jeesü shia kasitka nülio'u tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14000,,,,1,,0,rephrasing_fix falta un tenedor,cho'ujaasü wanee tenedor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14004,,,,1,,0,rephrasing_fix ajusta los frenos,pünoukta tü süsha'walaapülee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14010,,,,1,,0,rephrasing_fix estamos listos,yapashii waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14042,,,,1,,0,rephrasing_fix estamos en problemas,eesü kasachiki wama'ana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14043,,,,1,,0,rephrasing_fix estan todos listos,yapashii jia japüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14050,,,,1,,0,rephrasing_fix estan todos ustedes listos,yapashii jia japüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14051,,,,1,,0,rephrasing_fix me estas escuchando,paapajüin tanüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14074,,,,1,,0,rephrasing_fix estas satisfecho,keraasü paa'in süka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14081,,,,1,,0,rephrasing_fix no teneis hambre,nnojoishi pia ouktüin jamü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14087,,,,1,,0,rephrasing_fix sea sincera conmigo,püküjaa shiimüinka tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14097,,,,1,,0,rephrasing_fix llama a una ambulancia,peenaja wanee sheje'ena ayuuisu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14112,,,,1,,0,rephrasing_fix me hacen un favor,eesü süpüla jaa'inrüin wanee analu'ut tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14121,,,,1,,0,rephrasing_fix puedo hablar con tom,eesü süpüla taashajain nümaa tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14131,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos fumar aqui,eesü süpüla wakaijai ya'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14137,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos hablar mas tarde,eesü süpüla waashajai mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14139,,,,1,,0,rephrasing_fix oyes eso,paapajüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14146,,,,1,,0,rephrasing_fix sabes leer eso,eesü pütüjain aashaje'era tüsa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14149,,,,1,,0,rephrasing_fix limpia la pieza,pu'ulejaa atunkeleeka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14165,,,,1,,0,rephrasing_fix pincha en el enlace,püpetta eere a'ttaaleeka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14167,,,,1,,0,rephrasing_fix codificar puede ser divertido,eesü süpüla kamalain wamüin tü atijitaalawaaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14168,,,,1,,0,rephrasing_fix acercate un poco mas,pürütka soo'omüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14170,,,,1,,0,rephrasing_fix vamos confia en mi,puu'ulaka pünouja sümaa tanüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14187,,,,1,,0,rephrasing_fix te hicieron da o,e'ikaashi pia natüma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14215,,,,1,,0,rephrasing_fix comprasteis un coche,piyalajüin wanee eje'ena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14217,,,,1,,0,rephrasing_fix ves una rosa,eesi pi'rüin susii wanee rosa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14276,,,,1,,0,rephrasing_fix hueles eso,paatüin sheejuu tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14278,,,,1,,0,rephrasing_fix entiende,pansaaipa paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14283,,,,1,,0,rephrasing_fix quieres pruebas,ke'ireesü paa'in oo'ulakünüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14293,,,,1,,0,rephrasing_fix no seas cobarde,nnojo mmolu'uin paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14303,,,,1,,0,rephrasing_fix no estes tan enfadado,nnojo jashichin paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14305,,,,1,,0,rephrasing_fix no lo enga es,nnojo püküjüin alawaa nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14311,,,,1,,0,rephrasing_fix no entres ahi,nnojo pikerotuin yalamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14315,,,,1,,0,rephrasing_fix no me amenaces,nnojo pujuyaajain taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14326,,,,1,,0,rephrasing_fix no juegues conmigo,nnojo püshaittuin tamaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14329,,,,1,,0,rephrasing_fix arrojen sus armas,jojutaa tü ja'apülaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14336,,,,1,,0,rephrasing_fix todo fallo,ajutuusu sukuwa'ipa supüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14359,,,,1,,0,rephrasing_fix haz ejercicio al aire libre,paa'inraa shaittaaka eere jutatüiree mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14364,,,,1,,0,rephrasing_fix largate estoy ocupada,pu'una yaaje kupaasü taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14398,,,,1,,0,rephrasing_fix no puede pararla,nnojotsü süpüla süsha'waleerüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14430,,,,1,,0,rephrasing_fix el bebio un poco,niakai asüshii yootchon,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14441,,,,1,,0,rephrasing_fix el me dio un reloj,niakai naapüin tamüin wanee ka'iyaawatia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14445,,,,1,,0,rephrasing_fix tiene los ojos marrones,maronsü no'urua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14452,,,,1,,0,rephrasing_fix el tiene dos casas,piamasü nipia niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14458,,,,1,,0,rephrasing_fix odia su vida,nü'ürülasü ne'e tü nükuwa'ipaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14459,,,,1,,0,rephrasing_fix el me ayudo a mudarme,niakai nükaalijain taya süpüla tokolojooinchi yaaje,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14461,,,,1,,0,rephrasing_fix esta a su lado,na na'ato'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14475,,,,1,,0,rephrasing_fix se esta haciendo mayor,alaülajaashi niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14479,,,,1,,0,rephrasing_fix es inteligente,kekiishi ma'in niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14483,,,,1,,0,rephrasing_fix el es amable con ella,niakai kamaneeshi sümüin shiakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14488,,,,1,,0,rephrasing_fix el es todavia joven,niakai ayatshii jima'ain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14493,,,,1,,0,rephrasing_fix el esta viendo television,cha niakai e'rajüin telewision,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14496,,,,1,,0,rephrasing_fix el me acaba de enviar un mensaje de texto,niakai aluwataashi wanee pütchi tamüin sümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14499,,,,1,,0,rephrasing_fix el lo mantuvo secreto,niakai nounjulain waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14502,,,,1,,0,rephrasing_fix el guardo el secreto,niakai nünaajain wanee pütchi sulu'u naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14503,,,,1,,0,rephrasing_fix el vive en osaka,niakai kepiashi cha osaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14510,,,,1,,0,rephrasing_fix el vive en tokio,kepiashi niakai cha tokio,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14511,,,,1,,0,rephrasing_fix el me hizo un traje,niakai nukumalaain wanee tasheein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14516,,,,1,,0,rephrasing_fix el se debe haber ido,jaa'in tamüin niakai o'unuichipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14519,,,,1,,0,rephrasing_fix el me empujo al pasar,nujutaa achiki taya tala'atapa na'ato'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14523,,,,1,,0,rephrasing_fix corre muy rapido,kawachirashii niakai nuwataapa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14528,,,,1,,0,rephrasing_fix el se sento junto a mi,aikkalaashi niakai ta'ato'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14529,,,,1,,0,rephrasing_fix el sacudio la cabeza,niakai nujuchenajaain nikiika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14534,,,,1,,0,rephrasing_fix el saco una foto,niakai ayutshii wanee ayaakuwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14545,,,,1,,0,rephrasing_fix era todo sonrisas,külemataa ne'e süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14554,,,,1,,0,rephrasing_fix el fue encarcelado,püreesajünüshi niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14555,,,,1,,0,rephrasing_fix volvio a casa,ale'ejüshi miichipa'amüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14562,,,,1,,0,rephrasing_fix el esta nadando ahora,niakai cha ashuunajüin müinma yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14594,,,,1,,0,rephrasing_fix aqui hay un poco de agua,anü yootchon wüin pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14608,,,,1,,0,rephrasing_fix aqui tienes un poco de agua,anü yootchon wüin pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14609,,,,1,,0,rephrasing_fix su auto esta vacio,tü neje'enaka malu'usat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14614,,,,1,,0,rephrasing_fix y que tal esta noche,jama joolu'u aipa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14634,,,,1,,0,rephrasing_fix como lo arreglo,jamüinjatü süpüla tanaatüinjatü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14649,,,,1,,0,rephrasing_fix como estuvo tu semana,jamüsü saa'in sükalia püsemaanain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14664,,,,1,,0,rephrasing_fix siempre fracaso,mojusu weinshi takuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14682,,,,1,,0,rephrasing_fix no estoy estudiando,nnojoishi taya ekirajaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14701,,,,1,,0,rephrasing_fix compre una camara,tayalajüin wanee ayaakuwajiaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14717,,,,1,,0,rephrasing_fix vine a ver a tom,antüshi taya süpüla te'rajaainchi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14726,,,,1,,0,rephrasing_fix puedo volver a hacerlo,eesü süpüla taa'inrüin süchukua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14729,,,,1,,0,rephrasing_fix yo puedo proteger a tom,eesü süpüla taa'inmajüin naa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14740,,,,1,,0,rephrasing_fix no me puedo quedar aqui,nnojoishi makatüinjachi taya ya'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14752,,,,1,,0,rephrasing_fix no puedo ayudarte,isasü tachiki takaalijüin pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14757,,,,1,,0,rephrasing_fix no pude obtenerlo,isasü tachiki taapainjatü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14766,,,,1,,0,rephrasing_fix yo no las compre,nnojotsü tayalajüin türa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14777,,,,1,,0,rephrasing_fix yo hago todo el trabajo,taya aa'inraakai süpüshua'a a'yatawaaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14784,,,,1,,0,rephrasing_fix no os lo reprocho,nnojotsü tamüin jamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14790,,,,1,,0,rephrasing_fix yo ni voto,nnojoishi taya aneekajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14792,,,,1,,0,rephrasing_fix no los quiero,nnojotsü tacheküin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14806,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora me siento mejor,alu'usa joolu'u anaichipa taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14811,,,,1,,0,rephrasing_fix me pinto muy fisurado,nüpintajüin taya sümaa mainma jotooisü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14813,,,,1,,0,rephrasing_fix olvide su nombre,motuipa'a taa'in nünüliaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14820,,,,1,,0,rephrasing_fix hago las cosas,taa'inrüin kasakalirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14831,,,,1,,0,rephrasing_fix me levante a las siete,atamaashi taya ma'aka jalapüshi akaratshipüna,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14841,,,,1,,0,rephrasing_fix odio la sopa de cebolla,ta'ürülasü tü shiiraka sewooya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14856,,,,1,,0,rephrasing_fix odio esa pelicula,ta'ürülasü ayaakuwaka tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14858,,,,1,,0,rephrasing_fix me duele la cabeza,aisü tü tekiika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14870,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo mal aliento,jawaisü tü taanükü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14875,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo muy buenas noticias,eesü pütchi anasü tü talü'üjaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14881,,,,1,,0,rephrasing_fix lo tengo en casa,cha tama'ana tepialu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14882,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo algunos libros,eesü tama'ana wanee karalo'utairua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14888,,,,1,,0,rephrasing_fix no he empezado,nnojoyulia o'ttain taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14904,,,,1,,0,rephrasing_fix se que te amo,pansaasü taa'in süka mülian taya piire,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14921,,,,1,,0,rephrasing_fix deje a tom atras,cha tapütüin tom tachiirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14943,,,,1,,0,rephrasing_fix el cafe me gusta caliente,tacheküin kepeinka sünain ja'in shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14946,,,,1,,0,rephrasing_fix me gusta tu casa,kamalainsü tamüin tü püpiaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14964,,,,1,,0,rephrasing_fix me gusta tu bufanda,kamalainsü tamüin tü küülütka pünainka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14966,,,,1,,0,rephrasing_fix me gusta tu camisa,kamalainsü tamüin tü sheinka tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14967,,,,1,,0,rephrasing_fix me gusta tu camion,kamalainsü tamüin pükemionshe,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14969,,,,1,,0,rephrasing_fix me encanta estar aqui,tacheküin yaain taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14984,,,,1,,0,rephrasing_fix me encanta este negocio,kamalainsü tamüin tü oikkawaaka tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,14998,,,,1,,0,rephrasing_fix me encanta este video,kamalainsü tamüin ayaakuwaaka tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15000,,,,1,,0,rephrasing_fix nunca me emborracho,matüjainsai taya eperaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15039,,,,1,,0,rephrasing_fix toco el violin,tee'irajirüin wanee wiolin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15057,,,,1,,0,rephrasing_fix lei algunos libros,taashaje'erüin wanee karalo'utairua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15061,,,,1,,0,rephrasing_fix le envie una mu eca,taluwataain nümüin wanee ajapkii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15083,,,,1,,0,rephrasing_fix creo que tengo razon,saa'in tamüin shiimüin tü tamaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15101,,,,1,,0,rephrasing_fix la queria de verdad,aipüsü tapüla süka taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15113,,,,1,,0,rephrasing_fix solia hacerlo,taainjapüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15119,,,,1,,0,rephrasing_fix quiero un ordenador,ke'ireesü taa'in wanee komputatoora,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15124,,,,1,,0,rephrasing_fix quiero mucho mas,koo'omüinjeshaatashi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15127,,,,1,,0,rephrasing_fix quiero creer,anoujeesü tü taa'inka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15146,,,,1,,0,rephrasing_fix quiero confesar,taküjee amüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15149,,,,1,,0,rephrasing_fix estaba por irme,o'unajataaicheke taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15165,,,,1,,0,rephrasing_fix me quede desconcertado,moo'oleeshi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15177,,,,1,,0,rephrasing_fix tenia mucha hambre,ouktashaatashi jamü taya paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15179,,,,1,,0,rephrasing_fix no estaba listo,nnojoishi taya kettaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15182,,,,1,,0,rephrasing_fix nunca lo dire,nnojoleerü taküjüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15192,,,,1,,0,rephrasing_fix me preocupo por el,ashapatüsü taa'in naa'uje,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15199,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy un poco intranquilo,nnojotsü jimatüin tü taa'inka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15243,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy un poco enfermo,ayuuishi taya müinma yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15247,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo miedo de ti,motshii taya peema,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15252,,,,1,,0,rephrasing_fix soy tan viejo como tu,alaülaaichipa taya müinka paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15262,,,,1,,0,rephrasing_fix se me dan mal los deportes,mojusu takuwa'ipa sünain tü ashaittawaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15267,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy siendo observado,anajaanüshi taya müinma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15269,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy comiendo una pera,tekaain wanee peera müinma yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15275,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy de mal humor,jashichishii taya müinma yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15292,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy en el ba o,yaashi taya sulu'u awunajaapüleeka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15294,,,,1,,0,rephrasing_fix todavia estoy de servicio,anüyüi taya a'yataain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15340,,,,1,,0,rephrasing_fix todavia estoy preocupado,ayatshi taya ashapatüin taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15343,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy intentando ganar,too'ulakashaatüin süpüla takanajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15347,,,,1,,0,rephrasing_fix he estado esperando,a'atapajüshi taya paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15355,,,,1,,0,rephrasing_fix no hice nada,nnojotsü kasa taa'inrüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15363,,,,1,,0,rephrasing_fix es importante,kojutusu ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15393,,,,1,,0,rephrasing_fix es aquel el tuyo,shia pümüinka tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15394,,,,1,,0,rephrasing_fix es esa tu habitacion,shia eere putunkuin yala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15399,,,,1,,0,rephrasing_fix el cafe esta caliente,jaisü tü kepeinka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15403,,,,1,,0,rephrasing_fix no importa,ja'itairua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15425,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy hace viento,eesü jouktai so'uka'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15442,,,,1,,0,rephrasing_fix fue mi error,tasit tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15460,,,,1,,0,rephrasing_fix era tan obvio,ja'yashaatasü saa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15465,,,,1,,0,rephrasing_fix fue sorprendente,ainkuusü waa'in sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15466,,,,1,,0,rephrasing_fix pasara pronto,alateerü joolu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15480,,,,1,,0,rephrasing_fix es un viejo piano,wane piano laülaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15506,,,,1,,0,rephrasing_fix ya termino,aja'lajaasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15517,,,,1,,0,rephrasing_fix es el de mi hermano,shia nümüinka chi tawalakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15528,,,,1,,0,rephrasing_fix es uno de esos,shia wanee sa'akaje tüsa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15550,,,,1,,0,rephrasing_fix llueve mucho,a'itashaatasü tü juyakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15557,,,,1,,0,rephrasing_fix es realmente ventoso,eeshaatasü jouktaika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15561,,,,1,,0,rephrasing_fix es muy obvio,ja'yashaatasü saa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15578,,,,1,,0,rephrasing_fix hace calor aqui,aisü walatshi ya'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15580,,,,1,,0,rephrasing_fix mantengase alejado de mi,wattalu'u pia toulia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15602,,,,1,,0,rephrasing_fix deja a tom aqui conmigo,püpütaa tom tamaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15612,,,,1,,0,rephrasing_fix deja que termine no,puu'ula saja'lajaai tatüma nnojo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15617,,,,1,,0,rephrasing_fix seamos creativos,joo'uya wakumajai süka wekii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15625,,,,1,,0,rephrasing_fix la vida es divertida,tü katawaaka o'u süpülajatü talataa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15662,,,,1,,0,rephrasing_fix la vida es cara,kojutusu ma'in tü katawaaka o'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15663,,,,1,,0,rephrasing_fix la vida es muy dura,kapüleesü ma'in tü katawaaka o'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15666,,,,1,,0,rephrasing_fix ha pasado mucho tiempo,kakaliashaatasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15671,,,,1,,0,rephrasing_fix mira el precio,pi'iraka süliaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15672,,,,1,,0,rephrasing_fix mary tiene los ojos grandes,miyo'u ma'in so'uirua maria,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15681,,,,1,,0,rephrasing_fix mary es vivaz,tütüsü ma'in maari,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15686,,,,1,,0,rephrasing_fix me puedo ir a ba ar,eesü süpüla to'unuin too'ojüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15692,,,,1,,0,rephrasing_fix mis perros son blancos,tü erükalirua kasuutotnu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15709,,,,1,,0,rephrasing_fix mi padre esta en casa,chi tashikai cha miichipa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15713,,,,1,,0,rephrasing_fix mi padre es alto,miyo'usenuu chi tashikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15715,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo las manos atadas,aüttaanüsü tü tajapükalirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15717,,,,1,,0,rephrasing_fix nadie vive aqui,nnojoishi jaralin kepiain ya'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15736,,,,1,,0,rephrasing_fix nadie abrazo a tom,nnojoishi eein jaralii ako'ojooin nünain tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15742,,,,1,,0,rephrasing_fix a nadie le gustan las ratas,nnojoishi jaralii acheküin tü kookooche'erü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15746,,,,1,,0,rephrasing_fix nadie se esta riendo,nnojoishi jaralii asirajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15752,,,,1,,0,rephrasing_fix nada estuvo mal,nnojotsü kasa mojuin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15755,,,,1,,0,rephrasing_fix nuestro bote zozobro,wa'anuain emerojoosü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15769,,,,1,,0,rephrasing_fix ponte tus zapatos,pa'anaa pasapaatshe,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15807,,,,1,,0,rephrasing_fix di lo que quieras,püküjaa tü ke'ireeka paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15818,,,,1,,0,rephrasing_fix ella me vuelve loco,mamainnashi taya sutuma shiakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15842,,,,1,,0,rephrasing_fix le gustan las naranjas,nikaajüin naranjakalirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15869,,,,1,,0,rephrasing_fix a ella le gusta cantar,kamalainsü sümüin shiakat ee'irajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15871,,,,1,,0,rephrasing_fix ella me hizo apurar,süsha'paje'erüin taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15878,,,,1,,0,rephrasing_fix ella podria ser francesa,eesü süpüla püransejewai shiakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15881,,,,1,,0,rephrasing_fix ella le vio sonreir,shiakat shiirüin sünain nüsirajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15887,,,,1,,0,rephrasing_fix habla aleman,aashajaashi naya sulu'u aleman,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15891,,,,1,,0,rephrasing_fix ella hablo rapido,shiakat ka'alapüsü sünain aashajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15894,,,,1,,0,rephrasing_fix no es mi tipo,nnojoishi kamalain tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15922,,,,1,,0,rephrasing_fix mostrame el dinero,pi'iyataa tamüin tü neetka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15937,,,,1,,0,rephrasing_fix en boca cerrada no entran moscas,ma'aka süttule'e tü paanükü nnojoleerü ekerotuin ja'yumumerü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15944,,,,1,,0,rephrasing_fix alguien esta cantando,ee'irajüshi wanee wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15959,,,,1,,0,rephrasing_fix quedense aqui con nosotros,makata jia ya'aya wamaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15976,,,,1,,0,rephrasing_fix quedese aqui con nosotras,makata pia ya'aya wamaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,15978,,,,1,,0,rephrasing_fix cuentame de tom,püküjaa tamüin nüchiki tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16002,,,,1,,0,rephrasing_fix gracias por preguntarme,analu'ut saa'u püsakirain taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16018,,,,1,,0,rephrasing_fix eso no ayuda,tüsa nnojotsü akaalijain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16028,,,,1,,0,rephrasing_fix aquella casa es grande,tüsa miichika miyo'u ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16030,,,,1,,0,rephrasing_fix eso suena aterrador,kashüülakai saa'in shipijana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16046,,,,1,,0,rephrasing_fix este era el plan,tüü shia ke'ireeka waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16051,,,,1,,0,rephrasing_fix es un buen vino,wiino anasü türa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16053,,,,1,,0,rephrasing_fix eso no va a pasar,nnojoleerü alatüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16055,,,,1,,0,rephrasing_fix eso es todo lo que tengo,tüü shia ne'e eeka tama'ana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16063,,,,1,,0,rephrasing_fix eso es todo lo que se,tia shia ne'e tatüjaaka aa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16064,,,,1,,0,rephrasing_fix eso es sencillamente loco,tia sa'ainjala wayuu mamainnasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16073,,,,1,,0,rephrasing_fix eso no es suficiente,nnojoleerü keraain süka tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16078,,,,1,,0,rephrasing_fix la torta esta sabrosa,jemetsü ma'n tü tottaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16106,,,,1,,0,rephrasing_fix el gato esta comiendo,ekaashi müinma chi muusakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16107,,,,1,,0,rephrasing_fix el perro estaba muriendo,ouktapünaashi chi erükai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16115,,,,1,,0,rephrasing_fix la comida esta servida,eitajünüsü tü eküütka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16126,,,,1,,0,rephrasing_fix el hombre estaba agonizando,chi wayuukai yalajachi ouktapünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16136,,,,1,,0,rephrasing_fix el sol es una estrella,tü ka'ikaa müsü saa'in wanee jolotsü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16156,,,,1,,0,rephrasing_fix el camion se ha ido,o'unuipa tü kemionka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16164,,,,1,,0,rephrasing_fix lo peor termino,tü kayarütka ma'in sünain aja'lajaasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16170,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos ya saben,natüjaaipa aa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16188,,,,1,,0,rephrasing_fix esos son nuestros autos,tüsairua shia weje'enakalirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16194,,,,1,,0,rephrasing_fix perdieron mucho,mainma amülouika nuulia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16222,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos asesinaron a tom,naya outiraka naa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16223,,,,1,,0,rephrasing_fix deben de estar muertos,eesü süpüla ouktuin naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16224,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos torturaron a tom,mayeinshi tom natuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16229,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos lo quieren de vuelta,ke'ireeka naa'in süle'ejüinjatü süchukua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16231,,,,1,,0,rephrasing_fix se fueron de pesca,o'unushi naya sünain olojaa jime,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16233,,,,1,,0,rephrasing_fix eran maravillosos,anachechonsü ma'in naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16234,,,,1,,0,rephrasing_fix fueron maravillosos,anachechonpüshi naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16235,,,,1,,0,rephrasing_fix son ni os agradables,anamia na tepichikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16252,,,,1,,0,rephrasing_fix ellas han regresado,ale'ejüsü naya nachukua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16261,,,,1,,0,rephrasing_fix esto no es normal,tü ma'aka nnojotsü pansaain sukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16266,,,,1,,0,rephrasing_fix este libro esta bien,anasü karalo'utaka tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16269,,,,1,,0,rephrasing_fix este libro es mio,chi karalo'utakai chii tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16271,,,,1,,0,rephrasing_fix esto esta buenisimo,jemetaleesü ma'in tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16293,,,,1,,0,rephrasing_fix estas son buenas noticias,kasachiki anasü tü ma'aka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16299,,,,1,,0,rephrasing_fix este es mi consejo,shia tanüikinjatüka pümüin tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16305,,,,1,,0,rephrasing_fix esta es mi prima,shia tüü tawalakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16307,,,,1,,0,rephrasing_fix esta es mi oficina,ya'aya shie eere ta'yataain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16311,,,,1,,0,rephrasing_fix esto es muy bueno,anashaatasü ma'in tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16323,,,,1,,0,rephrasing_fix esto no es frances,tüü nnojotsü püranseein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16329,,,,1,,0,rephrasing_fix esto no es broma,tüü nnojotsü eme'erawaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16331,,,,1,,0,rephrasing_fix no es una trampa,nnojotsü emeejawain tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16332,,,,1,,0,rephrasing_fix este cuarto es frio,tü atunkuleeka tüü saamatusu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16343,,,,1,,0,rephrasing_fix este cuarto esta frio,tü atunkuleeka tüü saamatusu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16344,,,,1,,0,rephrasing_fix este fue mi error,tü ma'aka tajachitüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16349,,,,1,,0,rephrasing_fix tirame la pelota,pujutaa tamüin tü pelootaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16353,,,,1,,0,rephrasing_fix tirame el balon,pujutaa tamüin tü woolaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16354,,,,1,,0,rephrasing_fix tirame la bola,pujutaa tamüin woolaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16355,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy es jueves,juweewe so'uka'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16357,,,,1,,0,rephrasing_fix tom me rompio la nariz,yütsü te'ichika nutuma tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16372,,,,1,,0,rephrasing_fix tom hizo exactamente eso,shiashaatasü tü naa'inraaka tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16386,,,,1,,0,rephrasing_fix tom no esta de acuerdo,tom nnojotsü pansaain naa'in sümaa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16393,,,,1,,0,rephrasing_fix tom no fuma,tom nnojoishi akaijain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16394,,,,1,,0,rephrasing_fix tom condujo a su trabajo,tom o'unushi sulu'u neje'ena sünain ni'yataapüle,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16398,,,,1,,0,rephrasing_fix tom abrazo a mary,tom ako'ojooshi sünain maari,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16402,,,,1,,0,rephrasing_fix tom desayuno,eküichipa tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16423,,,,1,,0,rephrasing_fix tom tiene los ojos azules,wüittusu no'urua tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16431,,,,1,,0,rephrasing_fix tomas tiene el pelo largo,miyo'u ma'in tü nü'walaka tomas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16435,,,,1,,0,rephrasing_fix tom tiene muchos gatos,kojuyalashaatashi ma'in tom müinma yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16437,,,,1,,0,rephrasing_fix tom tiene pelo ondulado,sompasü tü nü'walaka tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16443,,,,1,,0,rephrasing_fix tom odia su trabajo,tom nnojotsü nücheküin ni'yataainka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16446,,,,1,,0,rephrasing_fix tom insulto a mary,tom a'ülüjaashi sümüin maari,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16454,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es civil,tom wayuula'a ne'e,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16460,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es un principiante,ee'iwaiya tom sünainpüna türa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16488,,,,1,,0,rephrasing_fix tom se ha dado a la fuga,a'luwataashi tom müinma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16522,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es nuestro lider,tom nia wekiipükai sünain wanee kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16525,,,,1,,0,rephrasing_fix tom esta empacando,anaajashi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16527,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es ridiculo,a'alajaashi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16529,,,,1,,0,rephrasing_fix tom es el ganador,tom nia cha akanajakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16534,,,,1,,0,rephrasing_fix tom no es de fiar,tom nnojotsü lotüin naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16539,,,,1,,0,rephrasing_fix tom no es mi tipo,tom nnojoishi tacheküin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16554,,,,1,,0,rephrasing_fix tomas no tiene sed,tomas nnojoishi miyaasüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16556,,,,1,,0,rephrasing_fix a tom le gustan las rubias,tom kamalainsü nümüin na jieyuukana kasuuka ata,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16567,,,,1,,0,rephrasing_fix tom encendio la estufa,tom nuchuwalaain tü sikika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16580,,,,1,,0,rephrasing_fix tom necesita una pausa,cho'ujaasü nümüin tom neemerai paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16617,,,,1,,0,rephrasing_fix tom paso de largo ante mary,tom alatüshi so'upalapünaa maari,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16638,,,,1,,0,rephrasing_fix tom se sento con mary,tom aikkalaashi sümaa maari,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16648,,,,1,,0,rephrasing_fix tom firmo un adc,tom ni'itaain nünülia sünain wanee adc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16657,,,,1,,0,rephrasing_fix tom quiere venganza,pasalaweeshi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16675,,,,1,,0,rephrasing_fix tom quiere renunciar,ayulaweeshi tom suulia ni'yataain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16678,,,,1,,0,rephrasing_fix tom estaba detras de mi,yalajachi tom tachiirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16686,,,,1,,0,rephrasing_fix tom estaba irritado,sütüsü naa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16694,,,,1,,0,rephrasing_fix tom fue secuestrado,ata'ünüshii tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16695,,,,1,,0,rephrasing_fix tom estara ahi,cheechi tom sünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16706,,,,1,,0,rephrasing_fix esperar es aburrido,akulajaasü taa'in sutuma a'atapaja,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16750,,,,1,,0,rephrasing_fix mira como lo hago,pi'iraka jamüsü sukuwa'ipa tatuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16755,,,,1,,0,rephrasing_fix todos tenemos defectos,eesü kasa mojusu wanain wapüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16759,,,,1,,0,rephrasing_fix vamos alli con frecuencia,o'unushi waya chamüin weinshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16780,,,,1,,0,rephrasing_fix nos metimos en un coche,ekerotshii waya sulu'u wanee kemion,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16782,,,,1,,0,rephrasing_fix tenemos proveedores,eeshi na eitajüliikana wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16787,,,,1,,0,rephrasing_fix debemos mantener la calma,acheküshi wejimalaain waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16801,,,,1,,0,rephrasing_fix necesitamos mas tiempo,cho'ujaa soo'omüin sükalia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16808,,,,1,,0,rephrasing_fix nosotros aspiramos a la felicidad,tü wachekaka shia talatawaaka aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16817,,,,1,,0,rephrasing_fix estudiamos frances,ekirajaashi waya sünain püranseenaiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16821,,,,1,,0,rephrasing_fix comprendemos por que,watüjaaipa aa'u aka jamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16824,,,,1,,0,rephrasing_fix estamos en contra de la guerra,nnojotshaatasü wacheküin tü atkawaaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16842,,,,1,,0,rephrasing_fix estamos perdiendo tiempo,amülouisü watüma tü wakaliaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16861,,,,1,,0,rephrasing_fix no somos perfectos,nnojoishi waya anashaatain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16864,,,,1,,0,rephrasing_fix somos viejos amigos,kakaliapa waya sünain aleewajaaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16866,,,,1,,0,rephrasing_fix todavia estamos vivos,ayatshii waya katüin wo'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16871,,,,1,,0,rephrasing_fix que idea tan novedosa,anashaatasü tü pikiirüka süpüla müinma yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16891,,,,1,,0,rephrasing_fix que pasa despues,kasa alataka süchikeje,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16913,,,,1,,0,rephrasing_fix como se llama,kasaichi sünülia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16928,,,,1,,0,rephrasing_fix que es lo que esta en la caja,kasa sulu'uka kaajaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16948,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando viniste,joujachi pia antüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16971,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando nacio ella,joujatü jo'uuin shiakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16981,,,,1,,0,rephrasing_fix por donde empezamos,jalapünainjatü o'ttain watuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16986,,,,1,,0,rephrasing_fix en donde trabajas,jalashi pia a'yataain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,16993,,,,1,,0,rephrasing_fix donde esta la plata,jalasü neetka yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17020,,,,1,,0,rephrasing_fix donde has estado,jalajachi pia paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17026,,,,1,,0,rephrasing_fix cual es bueno,jetsü anaka paashin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17030,,,,1,,0,rephrasing_fix quien es tom por cierto,jarai chi wayuukai tom paashin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17049,,,,1,,0,rephrasing_fix quien hizo la mu eca,jarai kakumalakai tü ajapkiika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17052,,,,1,,0,rephrasing_fix quien estaba a cargo,jarai a'laülaakai aluwataashikai ya'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17063,,,,1,,0,rephrasing_fix de quien es este carro,jara kamüinkai eje'enaka chii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17080,,,,1,,0,rephrasing_fix de quien fue esa idea,jarai kekiirüjatükai pütchika tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17082,,,,1,,0,rephrasing_fix por que estais solas,jamüsü pia pümüiwaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17089,,,,1,,0,rephrasing_fix por que esta enfadado,jamüshi jashichika nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17091,,,,1,,0,rephrasing_fix por que estais enfadados,jamüshi jashichika jia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17095,,,,1,,0,rephrasing_fix por que no lloras,jamüsü nnojotka pi'yalajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17113,,,,1,,0,rephrasing_fix va a pagar en efectivo,awalaajüinjachi pia süka neerü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17128,,,,1,,0,rephrasing_fix vaya que barato,ate jayashaatasü ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17136,,,,1,,0,rephrasing_fix sos un maestro,piakai wanee ekirajüi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17147,,,,1,,0,rephrasing_fix ustedes son actrices,ashatüi jia ayaakuwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17149,,,,1,,0,rephrasing_fix eres guapa,anachonsü pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17150,,,,1,,0,rephrasing_fix eres importante,kojutashaatasü pia tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17155,,,,1,,0,rephrasing_fix sos falso,alaa ne'e pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17168,,,,1,,0,rephrasing_fix usted puede tener el mio,eesü süpüla püma'anain tamüinka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17179,,,,1,,0,rephrasing_fix no podes hacer eso,nnojotsü süpüla paa'inrüinjatü tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17190,,,,1,,0,rephrasing_fix no pueden pararme,nnojotsü süpüla jatameerüin taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17200,,,,1,,0,rephrasing_fix no escuchaste,nnojotsü paapüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17209,,,,1,,0,rephrasing_fix ya lo descubriras,pousuteerü anain ataka pireerü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17212,,,,1,,0,rephrasing_fix lo tienes que hacer,acheküsü paa'inrüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17226,,,,1,,0,rephrasing_fix tu me hiciste hacerlo,püshuukirain taya sünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17244,,,,1,,0,rephrasing_fix te puedes aparcar aqui,eesü süpüla püsha'walaain kemionka ya'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17251,,,,1,,0,rephrasing_fix debes apurarte,acheküsü püshapajaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17263,,,,1,,0,rephrasing_fix necesitas relajarte,cho'ujaasü wattalu'uin pia suulia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17264,,,,1,,0,rephrasing_fix hablas demasiado,aashajüishaatashi ma'in pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17277,,,,1,,0,rephrasing_fix eras guapo,anachonpüshi pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17283,,,,1,,0,rephrasing_fix eres un buen chico,jintüi anamia pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17295,,,,1,,0,rephrasing_fix tu estas al mando,pia chi aluwataakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17313,,,,1,,0,rephrasing_fix estas atrasado otra vez,maalapüshi pia süchukua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17320,,,,1,,0,rephrasing_fix no eres estupida,nnojotsü malain pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17326,,,,1,,0,rephrasing_fix teneis mucha suerte,anashaatasü ma'in pukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17348,,,,1,,0,rephrasing_fix eres un creyente,piakai kanoulashi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17395,,,,1,,0,rephrasing_fix esta ocupado hoy,kupaashi pia so'uka'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17402,,,,1,,0,rephrasing_fix estas en problemas,eesü kasachiki püma'ana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17417,,,,1,,0,rephrasing_fix estas de co a,püme'eraipalashi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17419,,,,1,,0,rephrasing_fix puedo abrir los ojos,eesü süpüla tojutalaain to'urua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17452,,,,1,,0,rephrasing_fix puedo ver este,eesü süpüla te'rüin tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17457,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos hablar con tom,eesü süpüla waashajai nümaa tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17466,,,,1,,0,rephrasing_fix pueden perdonarme,eesü süpüla motüin jaa'in tü taainjalaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17471,,,,1,,0,rephrasing_fix agua fria por favor,wüin samatüsü analu'ut saa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17484,,,,1,,0,rephrasing_fix venga conmigo,jalaichi tamaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17485,,,,1,,0,rephrasing_fix controlaos,püchecheraa paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17501,,,,1,,0,rephrasing_fix ya podemos pedir,keraashi waya süpüla achuntaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17502,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos vivian aqui,kepiapüshi naya ya'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17515,,,,1,,0,rephrasing_fix le invitaste,peenajüin yaamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17520,,,,1,,0,rephrasing_fix hagan lo que les diga,jaa'inraa tü nümakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17526,,,,1,,0,rephrasing_fix usted come pulpo,pikaajüin tü putpoka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17535,,,,1,,0,rephrasing_fix os gustan los robots,kamalainsü jümüin tü rowookalirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17555,,,,1,,0,rephrasing_fix te gustan los deportes,kamalainsü tü aa'inraa kasa pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17559,,,,1,,0,rephrasing_fix aun fumas,ayatshii pia akaijain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17575,,,,1,,0,rephrasing_fix tom vive aqui,tom kepiashi ya'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17588,,,,1,,0,rephrasing_fix te duele el brazo,aisü pütüna,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17594,,,,1,,0,rephrasing_fix no seas tan impaciente,püjoloo suulia kashaparai pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17599,,,,1,,0,rephrasing_fix no des de comer al perro,nnojo pikiraain chi erükai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17604,,,,1,,0,rephrasing_fix no pierdas la esperanza,nnojo puu'ulain tü ke'ireeka paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17613,,,,1,,0,rephrasing_fix no lo pienses de mas,nnojo jülülüjaain paa'in waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17627,,,,1,,0,rephrasing_fix no le digas a mi mujer,nnojo püküjain sümüin tawayuuse,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17638,,,,1,,0,rephrasing_fix no camines tan rapido,nnojo kakuashaatüin pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17641,,,,1,,0,rephrasing_fix no trabajes tanto,nnojo pi'yataain ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17642,,,,1,,0,rephrasing_fix complete este formulario,püka'alu'uja tü asakirawaaka tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17703,,,,1,,0,rephrasing_fix segui tus sue os,ayataa pia süchiirua ke'ireeka paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17707,,,,1,,0,rephrasing_fix deme un ejemplo,püküjaa tamüin pütchi ee wanaawain sümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17730,,,,1,,0,rephrasing_fix ve al hospital,pu'unaa pitaaralu'umüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17742,,,,1,,0,rephrasing_fix pasame el mando de la television,pülatiraa tamüin tü sü'wanajaale telewisionka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17749,,,,1,,0,rephrasing_fix diviertete en boston,talataa paa'in cha boston,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17758,,,,1,,0,rephrasing_fix me has echado de menos,eesi mojuin paa'in tachiirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17764,,,,1,,0,rephrasing_fix el le dio un libro,niakai naapüin wanee karalo'uta sümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17823,,,,1,,0,rephrasing_fix el tiene pelo graso,shiistüsü tü nu'walakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17832,,,,1,,0,rephrasing_fix el no tiene hijos,niakai nnojoishi kachoin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17834,,,,1,,0,rephrasing_fix el contuvo la respiracion,niakai nusha'waleerüin asanalawaaka aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17838,,,,1,,0,rephrasing_fix el me pego a mi no a ella,niakai nüchaatüin taya sümüin shiakat nnojo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17840,,,,1,,0,rephrasing_fix el es un ni o astuto,niakai wanee jintüi tütüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17846,,,,1,,0,rephrasing_fix el aprendio a nadar,niakai ekirajaashi sünain ashuunaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17873,,,,1,,0,rephrasing_fix el me robo impunemente,niakai nu'luwajüin taya sünain nnojolu'uin japüiyaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17897,,,,1,,0,rephrasing_fix sento un precedente,nüikkale'erüin wanee akuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17902,,,,1,,0,rephrasing_fix el estaba alli solo,niakai yalajachi nümüiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17930,,,,1,,0,rephrasing_fix estaba avergonzado,japüishaatashi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17931,,,,1,,0,rephrasing_fix el envejecia,niakai alaülajaashi ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17934,,,,1,,0,rephrasing_fix es un ingles,wanee ingles niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17967,,,,1,,0,rephrasing_fix es un madrugador,atamaashi niakai maali,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17969,,,,1,,0,rephrasing_fix es viejo y esta loco,alaülaaichi otta müsia mamainnashin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17983,,,,1,,0,rephrasing_fix el todavia esta trabajando,niakai ayatshi a'yataain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17987,,,,1,,0,rephrasing_fix pon agua a calentar,püpoolojoo wüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17992,,,,1,,0,rephrasing_fix la gramatica de esa mujer es deficiente,tü sünüiki jietka türa nnojotsü pansaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,17998,,,,1,,0,rephrasing_fix aqui esta mi bicicleta,anii siküleeta tamüinka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18005,,,,1,,0,rephrasing_fix hola que tal estas,jaman jamayaa paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18012,,,,1,,0,rephrasing_fix me lo rellenas,eesü süpüla pükalu'ujain tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18023,,,,1,,0,rephrasing_fix como puedo encontrarle,jameerü süpüla tousutainjachi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18029,,,,1,,0,rephrasing_fix como lo haceis,jamüsü süpüla paa'inrüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18045,,,,1,,0,rephrasing_fix hasta donde llegaste,jalapünaashi pia antüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18053,,,,1,,0,rephrasing_fix como fue el vuelo,jamüsü sukuwa'ipa pukua iipünaje,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18067,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo un metro y ochenta y tres centimetros de altura,tamiyo'ushe shia wanee meetüra sümaa poloo mekiisalü otta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18087,,,,1,,0,rephrasing_fix le compre un sombrero a tomas,ayalajushi taya wane uwoma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18094,,,,1,,0,rephrasing_fix puedo hacerlo sola,eesü süpüla taa'inrüin temüiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18107,,,,1,,0,rephrasing_fix puedo andar a caballo,eesü süpüla amoulüin taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18111,,,,1,,0,rephrasing_fix puedo cabalgar,amoujeeshi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18112,,,,1,,0,rephrasing_fix no puedo permitir eso,nnojotsü süpüla toulaain aainjünüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18120,,,,1,,0,rephrasing_fix no puedo mentirte,nnojotsü süpüla taküjainjachi alawaa pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18139,,,,1,,0,rephrasing_fix me resulta irresistible,kamalainshaatasü ma'in tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18143,,,,1,,0,rephrasing_fix me rompi el diente,ajuichijaasu taika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18151,,,,1,,0,rephrasing_fix claro que recuerdo eso,aa jülüjüyülia taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18191,,,,1,,0,rephrasing_fix no tengo dinero,nnojotsü neerü tama'ana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18209,,,,1,,0,rephrasing_fix no me gusta el sushi,nnojotsü tekaajüin sushi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18215,,,,1,,0,rephrasing_fix me senti muy solo,temüiwajachi taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18247,,,,1,,0,rephrasing_fix yo lance la moneda al aire,tajutuin muneeraka iipünaamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18249,,,,1,,0,rephrasing_fix tuve que irme a la casa a pie,o'unushi ne'e taya miichipa süka too'ui,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18273,,,,1,,0,rephrasing_fix odio a mi computadora,ta'ürülasü takomputatoorain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18282,,,,1,,0,rephrasing_fix odio ver la television,ta'ürülasü e'rajaaka telewisionka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18285,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo un hermano,eeshi wanee tawala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18313,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo dos primos,piamashii tawalayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18329,,,,1,,0,rephrasing_fix espero que tom tenga razon,ta'atapajüin ne'e pansaain nünüiki tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18337,,,,1,,0,rephrasing_fix espero que yo te guste,kasaataalejese'e süpüla püchekuin taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18343,,,,1,,0,rephrasing_fix solo quiero llorar,a'yalajeesü ne'e taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18348,,,,1,,0,rephrasing_fix creo que me gustas,saa'in tamüin kamalainshi pia tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18352,,,,1,,0,rephrasing_fix yo sabia como nadar,tatüjaatülia ashuunajawaaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18355,,,,1,,0,rephrasing_fix sabia que estabas bien,tatüjaa aa'u süka anain paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18357,,,,1,,0,rephrasing_fix se como nadar,atüjashii taya ashuunaja,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18369,,,,1,,0,rephrasing_fix me lo se de memoria,sulu'usu tekii süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18370,,,,1,,0,rephrasing_fix se donde esta,tatüjaa aa'u jalain nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18388,,,,1,,0,rephrasing_fix se por que es asi,tatüjaa aa'u aka jamüin mayaain sukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18391,,,,1,,0,rephrasing_fix se que estas ocupado,tatüjaa aa'u kupaain pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18393,,,,1,,0,rephrasing_fix conozco a tu madre,te'raajuin tü piika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18397,,,,1,,0,rephrasing_fix me gustan los poemas cortos,kamalainsü tamüin tü ashajuushika anachonsü süka jo'uchon shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18416,,,,1,,0,rephrasing_fix me gusta comer carne,kamalainsü tamüin ekawaa asalaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18425,,,,1,,0,rephrasing_fix me gusta ver la television,kamalainsü tamüin e'rajawaa telewision,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18432,,,,1,,0,rephrasing_fix me encanta la sopa de lentejas,kamalainsü tamüin tü shiraka naa'inraaka chi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18448,,,,1,,0,rephrasing_fix puede que no me gradue,eesü süpüla nnojolu'uin taja'laje'erüin tü tekirajaaka achiirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18463,,,,1,,0,rephrasing_fix necesito saber ahora,cho'ujaasü tatüjaain saa'u müinma yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18486,,,,1,,0,rephrasing_fix nunca me pillaron,nnojoishi taya eirakaanüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18496,,,,1,,0,rephrasing_fix realmente deberia irme,cho'ujaasü ma'in to'unuinjachi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18514,,,,1,,0,rephrasing_fix he visto lo que habeis hecho,te'rüin tü paa'inraaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18533,,,,1,,0,rephrasing_fix derrame mi bebida,amülasü tü tasüinka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18544,,,,1,,0,rephrasing_fix todavia quiero ir,o'uneeyülia taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18545,,,,1,,0,rephrasing_fix hablo mientras duermo,aashajaashi taya sümaa tatunkain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18554,,,,1,,0,rephrasing_fix le ense o frances a tom,tekirajaain tom sünain püranseenaiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18555,,,,1,,0,rephrasing_fix creo que es una locura,nnojotsü lotuin sukuwa'ipa saa'in tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18566,,,,1,,0,rephrasing_fix le dije que venga,püntaa tamüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18571,,,,1,,0,rephrasing_fix quiero comprar eso,tayalajee amüin tüsa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18597,,,,1,,0,rephrasing_fix quiero contratar a tom,taapein a'yatawaa nümüin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18603,,,,1,,0,rephrasing_fix eres un buen jefe,wanee shikiipu'u anashi pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18607,,,,1,,0,rephrasing_fix todos ustedes son racistas,japushua'a jayakana mojutsalü wayuu jamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18623,,,,1,,0,rephrasing_fix eres egoista,kaünüürai pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18630,,,,1,,0,rephrasing_fix vosotros estais interfiriendo,sünainpünaashiin jaya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18644,,,,1,,0,rephrasing_fix son bastante inteligentes,ana ekiirujusha'anain jaya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18661,,,,1,,0,rephrasing_fix que negativo eres,moonoolasaile'ejai pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18670,,,,1,,0,rephrasing_fix tu estas poniendote rojo,eishojooshi pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18686,,,,1,,0,rephrasing_fix son muy listos,yalayalasha'anashii ma'ain jaya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18698,,,,1,,0,rephrasing_fix su ba o esta listo,yapasü po'oojuin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18713,,,,1,,0,rephrasing_fix todos deberiamos ir,o'uneeshii waya wapushua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18732,,,,1,,0,rephrasing_fix tenes vergüenza,japüishi pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18766,,,,1,,0,rephrasing_fix vas a ir,o'unajachi pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18771,,,,1,,0,rephrasing_fix ustedes estan perdidas,ma'awashii jaya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18783,,,,1,,0,rephrasing_fix ustedes son amigos,aleewaji'iraashii jaya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18790,,,,1,,0,rephrasing_fix se educado pero firme,loto pukuwa'ipa sünain pansaai pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18797,,,,1,,0,rephrasing_fix boston esta sobrevalorado,kajutasha'anasü woosüton,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18804,,,,1,,0,rephrasing_fix la comida esta servida,eitaaushiirü eküütkalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18806,,,,1,,0,rephrasing_fix los conejos son burda de cuchis,atpanaakalüirua kamalainshii ma'ain amünii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18811,,,,1,,0,rephrasing_fix puedo manejar por favor,eesü süpüla tachupeerajai müsün,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18820,,,,1,,0,rephrasing_fix me dan un minuto,jaapa tamüin wanee minuuta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18822,,,,1,,0,rephrasing_fix puedes preparar una comida,eesü süpüla pü'lakajaain wanee eküülü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18848,,,,1,,0,rephrasing_fix puedes hacerlo tu solo,eesü süpüla paa'inrüin pümiiwa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18849,,,,1,,0,rephrasing_fix puedes hacerlo solo,eesü süpüla paa'inrüin pümiiwa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18850,,,,1,,0,rephrasing_fix despeja la mesa,pükotchijaa eekalü so'u meesakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18875,,,,1,,0,rephrasing_fix ven aqui cerca tom,pünta pejemüin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18886,,,,1,,0,rephrasing_fix te invito tom a salir,nuunejaai pia tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18905,,,,1,,0,rephrasing_fix vinieron ellos hoy,antüshii nayakana so'uka'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18911,,,,1,,0,rephrasing_fix so aste,a'lapüjaashi pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18914,,,,1,,0,rephrasing_fix tienes tos,oonojüshi pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18945,,,,1,,0,rephrasing_fix tienes una casa,eesü wanee miichi püma'ana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18949,,,,1,,0,rephrasing_fix tienes un telefono,eesü wanee teleepana püma'ana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18954,,,,1,,0,rephrasing_fix les gusta cantar,kamalainsü jamüin e'irajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18979,,,,1,,0,rephrasing_fix te acuerdas de tom,jalüjasü paa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18985,,,,1,,0,rephrasing_fix sabes hablar frances,atijashi pia aashajaa püransee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18988,,,,1,,0,rephrasing_fix estudias el frances,ekirajaashi pia sünain püransee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18994,,,,1,,0,rephrasing_fix viajais mucho,o'unajaasha'anashi pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,18995,,,,1,,0,rephrasing_fix quieres abandonar,o'ulaajeeshi pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19007,,,,1,,0,rephrasing_fix no me llames de nuevo,nnojoi paanajüin taya tachukua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19032,,,,1,,0,rephrasing_fix no te subas a esto,nnojolü püliikajaai so'u tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19034,,,,1,,0,rephrasing_fix no me hagas enojar,nnojoi pu'ulakajüi taürüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19055,,,,1,,0,rephrasing_fix no sentis frio,nnojoishi akuruluin pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19080,,,,1,,0,rephrasing_fix dibuja un circulo peque o,pejeetta wanee lakayaasü motsosü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19090,,,,1,,0,rephrasing_fix perdone me he perdido,kamanee maa pia ma'awashi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19132,,,,1,,0,rephrasing_fix lo hare yo por ti,taa'inreerü pünainjee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19136,,,,1,,0,rephrasing_fix apostar esta prohibido,pülasü e'itawaa nneerü so'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19141,,,,1,,0,rephrasing_fix alejenlo de mi,pükainraa toulian,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19153,,,,1,,0,rephrasing_fix vete de mi casa,pu'una tepialu'ujee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19160,,,,1,,0,rephrasing_fix dame un cigarrillo,paapa tamüin wanee siwaaro,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19170,,,,1,,0,rephrasing_fix devuelveme mi bolsa,püle'ejira tamüin tawotsain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19172,,,,1,,0,rephrasing_fix dame dos minutos,paapa tamüin piama minuuta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19176,,,,1,,0,rephrasing_fix anda a lavarte los dientes,pu'una sünain a'lojoo pai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19183,,,,1,,0,rephrasing_fix ve a lavarte los dientes,pu'una sünain a'lojoo pai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19185,,,,1,,0,rephrasing_fix has estado alli,yalajashi pia yala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19209,,,,1,,0,rephrasing_fix pidio una cerveza,nuchuntüin wanee seruweesa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19214,,,,1,,0,rephrasing_fix el entro en la habitacion,niakai ekerotshi sulu'u atunkaleekalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19243,,,,1,,0,rephrasing_fix el se siente muy feliz,niakai talatasha'anashi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19245,,,,1,,0,rephrasing_fix el monto en colera,nia eitaakai shü'ürürala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19247,,,,1,,0,rephrasing_fix se enriquecio de repente,washirüjaashin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19253,,,,1,,0,rephrasing_fix el tiene la cara redonda,niakai lakayaasü nu'upunaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19264,,,,1,,0,rephrasing_fix el la sostuvo firmemente,niakai najapülüüjasha'anain ma'ain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19274,,,,1,,0,rephrasing_fix el es un buen doctor,niakai wanee tottoolü atijasha'anashi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19277,,,,1,,0,rephrasing_fix el es un buen compa ero,niakai wanee apashijachi anashi ma'ain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19278,,,,1,,0,rephrasing_fix el es una persona grosera,niakai wanee wayuu e'rüi wayumüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19284,,,,1,,0,rephrasing_fix el esta en su oficina,niakai sulu'ushi ni'yataalepülee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19287,,,,1,,0,rephrasing_fix el esta loco por vos,niakai müliashi pi'iree,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19293,,,,1,,0,rephrasing_fix se fue hace un rato,o'unushi kama'alu'uu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19315,,,,1,,0,rephrasing_fix parece un insecto,mushi saa'in wuchii meipüsekalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19325,,,,1,,0,rephrasing_fix el parecia enfermo,niakai müshi ayuuikai nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19349,,,,1,,0,rephrasing_fix deberia haber venido,acheküshi nüntajachin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19353,,,,1,,0,rephrasing_fix el deberia agradecerle,niakai acheküshi naapüin analu'ulu nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19354,,,,1,,0,rephrasing_fix el me mostro la zona,niakai ni'yatüin tamüin eeren,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19356,,,,1,,0,rephrasing_fix el solia amarla,niakai aipu'usü nüpüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19366,,,,1,,0,rephrasing_fix el se acerco a ella,niakai amülialaashi sümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19368,,,,1,,0,rephrasing_fix estaba muy nervioso,shapashapasha'anashi ma'ain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19379,,,,1,,0,rephrasing_fix el hizo su mejor esfuerzo,niakai ni'itaasha'anain naa'in sünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19384,,,,1,,0,rephrasing_fix el le tiene miedo a los perros,niakai amotchi sheema etkalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19409,,,,1,,0,rephrasing_fix siempre llega a tiempo,antapu'ushi süka'lio'upunaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19410,,,,1,,0,rephrasing_fix tiene cincuenta y tantos a os,kojuya suulia ja'rai shikii nuuyase,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19413,,,,1,,0,rephrasing_fix el esta en la cocina,niakai sulu'ushi kusenapiakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19414,,,,1,,0,rephrasing_fix el es conocido por eso,niakai ennaajüshi sünainjee ti'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19415,,,,1,,0,rephrasing_fix el es mi mejor amigo,niakai nia ta'leewai anakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19418,,,,1,,0,rephrasing_fix esta jugando tetris,shaitüshi teetürii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19421,,,,1,,0,rephrasing_fix che escucha esto,chee paapa tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19438,,,,1,,0,rephrasing_fix su familia me queria,aipu'ushi taya süpüla süpüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19443,,,,1,,0,rephrasing_fix no consigo recordar su nombre,nnojotsü jalüjain taa'in sünülia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19445,,,,1,,0,rephrasing_fix su novela se vendio bien,anasü suikia sünoweelain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19447,,,,1,,0,rephrasing_fix sostenete de la cuerda,püchecheraa sünain jiikukaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19452,,,,1,,0,rephrasing_fix la sinceridad es una virtud,aküjaa shiimüin pansawaa akuwa'ipalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19458,,,,1,,0,rephrasing_fix como hizo esto tom,jamüsü saa'iria tüü nutuma tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19468,,,,1,,0,rephrasing_fix como nos has encontrado,jamakuwa'ipaliishii waya süpüla püntüin wanain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19473,,,,1,,0,rephrasing_fix como lo hiciste,jamakuwa'ipatsü putuman,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19474,,,,1,,0,rephrasing_fix como suena eso,jamüsü süpijana türa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19479,,,,1,,0,rephrasing_fix que extra a es la vida,waneejatü ma'ain kataa o'uu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19488,,,,1,,0,rephrasing_fix como es posible eso,jamakuwa'ipatsü süpüla müinjatüin türa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19497,,,,1,,0,rephrasing_fix acepto tu oferta,toonoo amaalü tü makaa tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19501,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy en una casa nueva,sulu'ushi taya wanee miichi jeketü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19524,,,,1,,0,rephrasing_fix soy como mi hermana,müsü taya saa'in tawalakaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19527,,,,1,,0,rephrasing_fix me pone triste escucharlo,mojusu taa'in taapajülein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19534,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy escribiendo un sms,ashajüshi taya wanee sms,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19540,,,,1,,0,rephrasing_fix llegue demasiado temprano,antüshi taya wattache'echon,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19543,,,,1,,0,rephrasing_fix le pedi a tom que viniese,tachuntuin nümüin tom nüntai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19545,,,,1,,0,rephrasing_fix me comi un almuerzo liviano,teküin wanee eküülü jamaamasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19557,,,,1,,0,rephrasing_fix puedo conseguir que te despidan,eesü süpüla tojutirüin pia sulu'ujee pi'yataai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19577,,,,1,,0,rephrasing_fix puedo pelar una manzana,eesü süpüla tashotojüin wanee mansaana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19582,,,,1,,0,rephrasing_fix no puedo rendirme ahora,nnojotsü süpüla tayumulin joolu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19602,,,,1,,0,rephrasing_fix limpie la mesa,tala'ajüin meesakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19619,,,,1,,0,rephrasing_fix no me gusto a mi mismo,mamalainji'raashi tayakai temiiwa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19672,,,,1,,0,rephrasing_fix le di una oportunidad a tomas,tachuntuin wanee o'ulakaa süchukua'a nümüin tomas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19711,,,,1,,0,rephrasing_fix baje del avion,ashakatüshi taya sulu'ujee katünasükalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19719,,,,1,,0,rephrasing_fix consegui lo que queria,tantüipa anain tü choujaakalü tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19723,,,,1,,0,rephrasing_fix tuve un poco de ayuda,eiwaajünüshi taya sünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19730,,,,1,,0,rephrasing_fix tuve que dejar ir a tom,acheküipa toulaain nu'unuin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19736,,,,1,,0,rephrasing_fix tuve que mentirle a tom,acheküipa taküjüin ta'alaain nümüin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19737,,,,1,,0,rephrasing_fix odio vivir solo,tanainsü taa'in kepiain taya temiiwa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19742,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo empleados,eeshii tama'ana po'loo apünüinmüin a'yataalii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19746,,,,1,,0,rephrasing_fix no me queda tiempo,nnojotsü apütaain tapüla aka'liaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19765,,,,1,,0,rephrasing_fix yo tengo la solucion,eesü tama'ana shipi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19767,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo dos hermanos,eeshii tama'ana piama tawala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19783,,,,1,,0,rephrasing_fix no lo he olvidado,nnojoiyülia mo'otüin taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19791,,,,1,,0,rephrasing_fix deseo que salga bien,tachuntuin anain nukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19803,,,,1,,0,rephrasing_fix confio en que haya exito,toonoo amaalü aneerüin sükuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19805,,,,1,,0,rephrasing_fix me acabo de hacer da o en la espalda,eiwaai pasiruuain tasapü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19821,,,,1,,0,rephrasing_fix lo acabo de recoger,eiwaalü takotchejüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19823,,,,1,,0,rephrasing_fix sabia que se trataba de tom,tatijaaurü nuchukuain shia tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19837,,,,1,,0,rephrasing_fix sabia que lo entenderias,tatijaaulu piyaawatüinjatüin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19838,,,,1,,0,rephrasing_fix yo se como hacerlo,tatijaulu jamüin saa'inria,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19848,,,,1,,0,rephrasing_fix se como te sientes,tatijaulu jamüin pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19850,,,,1,,0,rephrasing_fix se lo que escribi,tatijaulu tü tashajakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19858,,,,1,,0,rephrasing_fix yo se lo que es aquello,tatijaulu kasain wayuu ti'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19863,,,,1,,0,rephrasing_fix se lo que necesitamos,tatijaulu tü choujaakalü wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19864,,,,1,,0,rephrasing_fix se que eres rica,tatijaulu wasirüin pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19878,,,,1,,0,rephrasing_fix me agrada este perfume,kamalainsü tü jemetükalü eejuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19899,,,,1,,0,rephrasing_fix me encerre,asürürülaashi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19908,,,,1,,0,rephrasing_fix me encanta la comida china,kamalainsha'anasü tamüin eküülükaa chiina,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19910,,,,1,,0,rephrasing_fix los dos me encantan,piamalee kamalainsha'anasü tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19912,,,,1,,0,rephrasing_fix me encanta esta foto,kamalainsü tü ayaakuaakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19915,,,,1,,0,rephrasing_fix lo conoci en el club,te'raajüin sulu'u kulukalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19926,,,,1,,0,rephrasing_fix los asesine a todos,touteena aa'in napushua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19931,,,,1,,0,rephrasing_fix necesito saber mas,choujaasü tatijüin soo'omüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19948,,,,1,,0,rephrasing_fix solo lo use una vez,ta'atüin ne'e watua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19964,,,,1,,0,rephrasing_fix me quede sin aliento,motsojaasü taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19976,,,,1,,0,rephrasing_fix realmente lo dudo,shiimüinya nnojoluin toonooin sümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19980,,,,1,,0,rephrasing_fix volvi a escribir mi informe,tashajüin süchukua'a tashajalakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,19997,,,,1,,0,rephrasing_fix dije que podia ir,eeshi süpüla to'unuin müshi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20000,,,,1,,0,rephrasing_fix apoyo la proposicion,toonoo amaalü münakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20017,,,,1,,0,rephrasing_fix entiendo lo que quieres decir,tayaawata o'ulu pümakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20020,,,,1,,0,rephrasing_fix creo que tom esta enfermo,saa'in tamüin ayuuishi tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20041,,,,1,,0,rephrasing_fix creo que estamos listos,saa'in tamüin yapashii waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20050,,,,1,,0,rephrasing_fix apague la tele,tayukujaai teelekaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20066,,,,1,,0,rephrasing_fix quiero dejar mi empleo,tapüteein ta'yataain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20072,,,,1,,0,rephrasing_fix quiero disculparme,alajaweeshi taya taa'injala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20078,,,,1,,0,rephrasing_fix quiero comer filete,ekeeshi taya asalaa akashajuushi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20082,,,,1,,0,rephrasing_fix quiero hacer esqui acuatico,ashaitajaweeshi taya shiroku wuinkaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20091,,,,1,,0,rephrasing_fix me estaba ba ando,o'oojushi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20130,,,,1,,0,rephrasing_fix lo hare yo mismo,taa'inreerü süka taa'inü tayakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20154,,,,1,,0,rephrasing_fix me quedare en casa,makateechi taya miichipaa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20157,,,,1,,0,rephrasing_fix ojala pudiera nadar,eetaale süpüla katünain taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20164,,,,1,,0,rephrasing_fix lo hare mas tarde,taa'inreerü mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20206,,,,1,,0,rephrasing_fix me reunire con ustedes mas tarde,outkajaajeeshi taya jamaa mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20217,,,,1,,0,rephrasing_fix soy empleado de un banco,a'yataashi taya sümüin wanee wanko,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20241,,,,1,,0,rephrasing_fix ya estoy comprometida,taapüin tanüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20252,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy de vuelta al mando,ale'ejashi taya shikiipu'uin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20259,,,,1,,0,rephrasing_fix soy mas rapido que tu,kaalapüshi taya puulia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20268,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo cuarenta a os,pienchi shikiitchi taya juya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20275,,,,1,,0,rephrasing_fix voy a tener un cachorrito,eeinjashi tama'ana wanee etchon,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20280,,,,1,,0,rephrasing_fix me voy a casar,kasaalüinjachi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20282,,,,1,,0,rephrasing_fix me estoy casando,kasaatchi taya müinma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20283,,,,1,,0,rephrasing_fix me caso,kasaaleechi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20284,,,,1,,0,rephrasing_fix voy a la iglesia,o'unajachi taya sulu'umüi küleesiakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20292,,,,1,,0,rephrasing_fix me estoy ocultando de tom,anujulaashi taya nuukia tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20298,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy en mi apartamento,anii taya tepialu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20299,,,,1,,0,rephrasing_fix llego tarde a cenar,antüshi kama'aluu sünain ekaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20306,,,,1,,0,rephrasing_fix todavia no estoy casado,nnojoiyülia kasaalüin taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20327,,,,1,,0,rephrasing_fix no estoy orgulloso de ello,nnojoishi taya talatüin nanaijee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20331,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo un poco de hambre,outushi taya jamü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20351,,,,1,,0,rephrasing_fix soy demasiado vieja para ti,laülaa ma'ain taya pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20364,,,,1,,0,rephrasing_fix cogi prestado un coche,ta'anapajüin wanee e'ejetuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20385,,,,1,,0,rephrasing_fix acabo de volver,ale'ejüichipa taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20397,,,,1,,0,rephrasing_fix nunca habia visto uno,nnoiyüli'ia te'rüin wanee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20406,,,,1,,0,rephrasing_fix esta tom en este barco,eeshi tom sulu'u tü wankokalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20412,,,,1,,0,rephrasing_fix de verdad va a venir,shiimüinya janteenain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20416,,,,1,,0,rephrasing_fix a que es tremendo,mojulaashi ma'ain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20451,,,,1,,0,rephrasing_fix no me jodio,nnojoishi shi'yaatüin taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20458,,,,1,,0,rephrasing_fix no es dificil de hacer,nnojotsü kapüleein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20473,,,,1,,0,rephrasing_fix no es imposible,nnojotsü isasüin achiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20474,,,,1,,0,rephrasing_fix parece delicioso,jemetüsü ma'ain saa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20476,,,,1,,0,rephrasing_fix parece sospechoso,müsü sülirüjüneekalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20482,,,,1,,0,rephrasing_fix nevo en boston,aisha'anasü jekiakalü woosüton,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20492,,,,1,,0,rephrasing_fix fue una mala eleccion,wanee aneekia mojusün,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20496,,,,1,,0,rephrasing_fix nos equivocamos,otchejaashii waya sümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20499,,,,1,,0,rephrasing_fix todo fue culpa mia,taainjalasü süpushua'ayan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20506,,,,1,,0,rephrasing_fix era una emergencia,wanee ashapajawaamaajatün,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20507,,,,1,,0,rephrasing_fix se estaba oscureciendo,apiyuushajaasün,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20512,,,,1,,0,rephrasing_fix era como si estuviese so ando,müsü saa'in ta'lapüjaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20518,,,,1,,0,rephrasing_fix era muy divertido,kamalainsha'anasü ma'ain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20531,,,,1,,0,rephrasing_fix no estaba muy bueno,nnojotsü anain ma'ain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20546,,,,1,,0,rephrasing_fix se aclarara pronto,atijaaneerü so'u sünain palirü ka'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20552,,,,1,,0,rephrasing_fix es dificil elegir,kapüleesü aneekaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20565,,,,1,,0,rephrasing_fix es todo o nada,shia süpushua'a oo nnojotsü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20568,,,,1,,0,rephrasing_fix esta tan frio como el hielo,saamatüsü ma'ain müin aka wanee yeelo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20573,,,,1,,0,rephrasing_fix es una eleccion dificil,wanee aapaalaa kapüleesü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20584,,,,1,,0,rephrasing_fix no es facil elegir,nnojotsü mapüleein aneekaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20586,,,,1,,0,rephrasing_fix como suena eso,jamüsü shipijana tüsa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20612,,,,1,,0,rephrasing_fix como ha ido el concierto,jamüirü saa'in tü ee'irajawaaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20626,,,,1,,0,rephrasing_fix como estuvo el casamiento,jamüsü saa'in kasaala'aka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20627,,,,1,,0,rephrasing_fix como es posible eso,jamüsü maka tüsa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20632,,,,1,,0,rephrasing_fix voy a hacerlo,taa'inreerü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20652,,,,1,,0,rephrasing_fix soy como mi padre,taya müshika naa'in chi tashikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20658,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy tocando guitarra,atalejashi taya kitaara,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20665,,,,1,,0,rephrasing_fix me da tristeza escucharlo,mojujaasu taa'in ma'aka taapüle'e nünüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20668,,,,1,,0,rephrasing_fix ando escaso de fondos,nnojotsü neerü tama'ana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20670,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy estudiando kanji,ekirajaashi taya sünain kanji,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20671,,,,1,,0,rephrasing_fix llegue demasiado temprano,antüshi taya maalü ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20676,,,,1,,0,rephrasing_fix le pedi a tom que se quedara,tachuntuin nümüin tom süpüla makatüin nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20683,,,,1,,0,rephrasing_fix me comi un almuerzo liviano,eküshi taya wane eküülü jamaamaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20690,,,,1,,0,rephrasing_fix me hice amigo de el,taleewainjaashi niakai jo'o,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20692,,,,1,,0,rephrasing_fix me puedo esconder en cualquier lugar,eesü süpüla tanujulaain eepünaale ne'e,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20713,,,,1,,0,rephrasing_fix no puedo volver a hacerlo,nnojotsü süpüla taa inrüin süchikua a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20728,,,,1,,0,rephrasing_fix no puedo ir a ningun lugar,nnojoishi süpüla to unuin sulu umüin wane mma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20737,,,,1,,0,rephrasing_fix no puedo proteger a tom,nnojoishi süpüla taa inmajüin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20743,,,,1,,0,rephrasing_fix llore como un ni o,a yalajüshi taya maa aka wane jintüi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20763,,,,1,,0,rephrasing_fix yo no lo pedi,nnojoishi taya achuntüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20768,,,,1,,0,rephrasing_fix no entendi,nnojotsü tayaawata aa u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20778,,,,1,,0,rephrasing_fix no le creo a tom,nnojotsü tanoujain tü nümakat tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20787,,,,1,,0,rephrasing_fix no me gusta el frances,mamalainsat tamuin frances,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20799,,,,1,,0,rephrasing_fix so e acerca de ti,a lapüjaashi taya püchiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20818,,,,1,,0,rephrasing_fix como comida japonesa,eküshi taya eküüt cheje ewat japon,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20821,,,,1,,0,rephrasing_fix yo aprecio un desafio,kamalainsü tamüin wane ayoujirawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20824,,,,1,,0,rephrasing_fix me sentia incluso mas peque o,jo uuchonshi ma in taa in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20831,,,,1,,0,rephrasing_fix me sentia incluso mas peque a,jo uuchonsü ma in taa in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20832,,,,1,,0,rephrasing_fix senti ganas de bailar,ayonnajeesü taa in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20833,,,,1,,0,rephrasing_fix yo voy adonde yo quiera,o unüshi taya eepünaweere to uneein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20851,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo lo que necesitaba,tama anasü tü ja'ijaakat tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20858,,,,1,,0,rephrasing_fix tuve una semana frenetica,talatirüin wane semaana kaalapüsü ma in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20864,,,,1,,0,rephrasing_fix tuve que dejar que tom se fuera,to ulaain nu unuin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20871,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo fe en ti,kanoulashi taya pünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20900,,,,1,,0,rephrasing_fix he perdido la llave,amulo ulüitpa toulia tü yaawekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20902,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo que hacer mi trabajo,acheküsü taa inrüin tü ta yataainkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20913,,,,1,,0,rephrasing_fix no le he preguntado a tom,nnojoiyüiya tasakirüin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20928,,,,1,,0,rephrasing_fix escuche un portazo,taapüin shipijana puetta asülajaasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20934,,,,1,,0,rephrasing_fix deseo que salga bien,ke ireesü taa in sujuittüin anain sukuaipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20944,,,,1,,0,rephrasing_fix es que estoy tan perdido,amülo ulüichi ma in tayaja a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20958,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy fuera de servicio,anooipa ashi taya suulia a yatawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,20959,,,,1,,0,rephrasing_fix se que eres rica,tatüjaa aa uchi jashichin pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21022,,,,1,,0,rephrasing_fix me gusta un monton boston,kamalainsü ma in tamüin boston,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21030,,,,1,,0,rephrasing_fix me gusta su actitud,kamalainsü tamüin tü sukuaipakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21034,,,,1,,0,rephrasing_fix me encantan las moras,kamalainsü tamüin tü moorakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21056,,,,1,,0,rephrasing_fix debo aprender frances,acheküshi tatüjain frances,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21081,,,,1,,0,rephrasing_fix necesito un trabajo mejor,ja ijaasü tamüin wane a yatawaa motsoyüt,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21084,,,,1,,0,rephrasing_fix necesito una ambulancia,ja ijaasü tamüin wane wulancia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21089,,,,1,,0,rephrasing_fix yo obedeci a mis padres,tayakai oonooshi namaa naa kachooinkana taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21104,,,,1,,0,rephrasing_fix solo lo vi una vez,te rüin ne e nia watua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21109,,,,1,,0,rephrasing_fix te lo debo todo,tojuyaalaasü puulia süpüshua a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21115,,,,1,,0,rephrasing_fix lo recuerdo bien,sotüshi taa in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21138,,,,1,,0,rephrasing_fix revise el archivo,tana lüin tü karalouktakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21142,,,,1,,0,rephrasing_fix he vuelto a escribir mi informe,tashajüin süchukua a tü taküjalakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21145,,,,1,,0,rephrasing_fix te vi ayer,te rüin pia semaanakat ti ianka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21165,,,,1,,0,rephrasing_fix creo que necesitamos a tom,saa'in tamüin ja'ijaashi wamüin tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21201,,,,1,,0,rephrasing_fix he pensado en ti,aashaje'etshi taya taa'in pünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21204,,,,1,,0,rephrasing_fix quiero una taza de te,ke'ireesü taa'in wane taasa te,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21226,,,,1,,0,rephrasing_fix quiero una cerveza mas,ke'ireesü taa'in wane seruweesa soo'omüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21228,,,,1,,0,rephrasing_fix quiero trabajar aca,ke'ireesü taa'in a'yatawaa yaayaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21247,,,,1,,0,rephrasing_fix estaba disfrutando aquello,paala talatshi taya sümaa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21268,,,,1,,0,rephrasing_fix te estaba siguiendo,o'unanajüshi taya püchiirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21272,,,,1,,0,rephrasing_fix fui vanidoso,alayaapü'üsü taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21276,,,,1,,0,rephrasing_fix yo regresare pronto,tayakai ale'ejeech taya maalu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21303,,,,1,,0,rephrasing_fix no me voy a callar,nnojoleechi taya ako'ulaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21333,,,,1,,0,rephrasing_fix moriria por tom,oukteechi taya naa'in tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21336,,,,1,,0,rephrasing_fix estare de vuelta a las seis,ale'ejeechi taya tachikua'a la seei,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21351,,,,1,,0,rephrasing_fix te llamo luego,teenajeet pia mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21354,,,,1,,0,rephrasing_fix vendre en metro,anteechi taya sulu'u meetüro,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21359,,,,1,,0,rephrasing_fix lo hare mas tarde,taa'inreet yaaulereena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21361,,,,1,,0,rephrasing_fix te invito a una cerveza,teenajüin pia sünain wane ceruweesa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21368,,,,1,,0,rephrasing_fix voy al parque,o'unajachi taya patkelu'umüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21371,,,,1,,0,rephrasing_fix me reunire contigo mas tarde,antiraweechi taya pümaa yaaulereena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21373,,,,1,,0,rephrasing_fix te hare feliz,talateet pia tatüma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21377,,,,1,,0,rephrasing_fix no te voy a ayudar nunca,müiria nnojolüin taapüin pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21379,,,,1,,0,rephrasing_fix te mostrare donde esta,te'iyateet pümüin jalain shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21389,,,,1,,0,rephrasing_fix pensare en ello,aashaje'ereechi taya taa'in sünain tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21396,,,,1,,0,rephrasing_fix lo actualizare pronto,takumajeet sukuaipa maalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21397,,,,1,,0,rephrasing_fix tengo un poco de hambre,ouktüshi taya jamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21403,,,,1,,0,rephrasing_fix ya estoy casada,kawayuuseipa taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21412,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy a su disposicion,ani'iya taya püpüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21417,,,,1,,0,rephrasing_fix yo estoy ciego no sordo,tayakai mo'usai taya nnojoishi mache'ein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21419,,,,1,,0,rephrasing_fix me alegro de no poder ir,talatshi taya süka nnojolüin to'unuin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21445,,,,1,,0,rephrasing_fix soy buena para cocinar,anasü taya süpüla a'lakajawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21458,,,,1,,0,rephrasing_fix soy mas que feliz,talataleeshia ma'i taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21475,,,,1,,0,rephrasing_fix no te estoy culpando,nnojoishi nia te'itaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21484,,,,1,,0,rephrasing_fix todavia no estoy casado,ma'wayuuseyüiya taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21489,,,,1,,0,rephrasing_fix no soy tu amigo,nnojoishi taya pütünajutuin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21501,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy realmente confuso,shiimain sünain nnojoluin tanoujain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21510,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy triste sin ti,mojüsu taa'in püchiirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21513,,,,1,,0,rephrasing_fix soy demasiado viejo para ti,laülaaichi ma'i taya puulia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21527,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora tengo mucha hambre,joolu'u ouktüshi ma'i taya jamü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21537,,,,1,,0,rephrasing_fix soy muy optimista,kanoulashi ma'in taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21538,,,,1,,0,rephrasing_fix he sido despedido,ajutunushi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21543,,,,1,,0,rephrasing_fix he estado en la iglesia,chejeeichi taya eekai a'waajüleekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21548,,,,1,,0,rephrasing_fix cogi prestado un coche,ta'anapüin wane kemion,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21549,,,,1,,0,rephrasing_fix te he escuchado tocar,taapüirü pütalenjü'inra,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21560,,,,1,,0,rephrasing_fix todos estan esperando,a'atapüshii napüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21579,,,,1,,0,rephrasing_fix esta todo listo,kettaaitpa süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21580,,,,1,,0,rephrasing_fix su padre esta vivo,kato'uchi chi nüshikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21583,,,,1,,0,rephrasing_fix todavia esta lloviendo,ayatayülia a'itüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21590,,,,1,,0,rephrasing_fix es tiempo lo que usted necesita,ka'i ja'ijaaka pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21592,,,,1,,0,rephrasing_fix es eso bueno o malo,anasü tia mojutaapa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21598,,,,1,,0,rephrasing_fix eso es problema nuestro,wakumajüinjatü akuaipa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21599,,,,1,,0,rephrasing_fix esa radio es tuya,pükorot türa raawiakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21600,,,,1,,0,rephrasing_fix es buen frances este,anashi franceskai chii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21608,,,,1,,0,rephrasing_fix esta radio es suya,pükorolo tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21609,,,,1,,0,rephrasing_fix esta desocupado este asiento,shimiiwasü tü einaseekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21611,,,,1,,0,rephrasing_fix es este tu billetero,pükattese tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21614,,,,1,,0,rephrasing_fix impactante eh,ana ma'i ah,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21619,,,,1,,0,rephrasing_fix no duro mucho,motsomüinsü nee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21624,,,,1,,0,rephrasing_fix aqui no encaja,nnojotkai ma'i sa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21626,,,,1,,0,rephrasing_fix no vale gran cosa,mojutüsat nee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21641,,,,1,,0,rephrasing_fix me levanta el apetito,outushi taya jamü sütuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21647,,,,1,,0,rephrasing_fix me equivoque,o'tchejawaashi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21665,,,,1,,0,rephrasing_fix metieron la pata,ekerotirashin neerü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21667,,,,1,,0,rephrasing_fix estuve bien todo el dia,anashi taya so'ukai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21678,,,,1,,0,rephrasing_fix se estaba oscureciendo,epiuushijasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21679,,,,1,,0,rephrasing_fix se estaba haciendo tarde,aliikalaa müsü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21680,,,,1,,0,rephrasing_fix solo era un sue o,shi'ane wane lapü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21688,,,,1,,0,rephrasing_fix era bastante gracioso,asirajushi ma'i waya sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21692,,,,1,,0,rephrasing_fix fue muy doloroso,aisü ma'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21701,,,,1,,0,rephrasing_fix no fue dificil,nnojotsü kapülein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21706,,,,1,,0,rephrasing_fix esto no era amor verdadero,sa'alain nnojotsü alin süpüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21710,,,,1,,0,rephrasing_fix es el cumplea os de tom,nüka'lia tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21729,,,,1,,0,rephrasing_fix es una firma acreditada,shimain wanee ashajaa anülia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21733,,,,1,,0,rephrasing_fix es todo una juerga,mi'iraa kasa süpüshuale,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21737,,,,1,,0,rephrasing_fix esta tan frio como el hielo,samatüsü ma'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21744,,,,1,,0,rephrasing_fix es dificil elegir,mapüleesat aneekajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21758,,,,1,,0,rephrasing_fix no es insolito,nnojotsü ponoin waa'in süka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21771,,,,1,,0,rephrasing_fix es hora de partir,sükalia wawalakajain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21783,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus les respondio,nüsoutakat jesus,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21793,,,,1,,0,rephrasing_fix limitate a dar la orden,püluwataane'e,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21794,,,,1,,0,rephrasing_fix haz tu eleccion,püneeka amala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21805,,,,1,,0,rephrasing_fix alejese de eso,püshawa'laa sulia türa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21807,,,,1,,0,rephrasing_fix abandona esta area ahora mismo,pu'una yaajee ya joolu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21821,,,,1,,0,rephrasing_fix es todo por hoy,shi'ane so'u ka'ikat tü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21830,,,,1,,0,rephrasing_fix vayamos a nadar,jo'uya washuunajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21840,,,,1,,0,rephrasing_fix vamos a ver una pelicula,jo'uya weerajai peliikula,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21842,,,,1,,0,rephrasing_fix vamos al zoo,jo'uya soloojikürümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21843,,,,1,,0,rephrasing_fix divirtamonos un poco,jo'uya washeitajai mootso'o,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21847,,,,1,,0,rephrasing_fix probemos esta torta,jo'uya wo'ulakui ekülüka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21868,,,,1,,0,rephrasing_fix mira los zapatos de tomas,pirakaa nüsapase tomas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21872,,,,1,,0,rephrasing_fix el amor no es un crimen,tü aijirawakat nnojotsü mujuin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21877,,,,1,,0,rephrasing_fix mary es hija mia,shia tachon mary,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21894,,,,1,,0,rephrasing_fix me acompa as,pu'uyajana taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21900,,,,1,,0,rephrasing_fix me permite que le interrumpa,eesü süpüla tashawale'erüin tü pa'inrakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21909,,,,1,,0,rephrasing_fix puedo hablar contigo,eesü süpüla taashajain pümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21913,,,,1,,0,rephrasing_fix el dinero es todo,neetkat süpüshua'lee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21926,,,,1,,0,rephrasing_fix mi papa me matara,nuute'erainchi taya chi tashikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21935,,,,1,,0,rephrasing_fix mi pasatiempo es cocinar,kamalainsü tamüin a'lakajawa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21945,,,,1,,0,rephrasing_fix mis padres estan muertos,o'uttushi tashi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21956,,,,1,,0,rephrasing_fix mi trabajo esta terminado,tü ta'yatainkat alü'sü süpüla ajalawajain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21970,,,,1,,0,rephrasing_fix nadie me dio eso,nnojotsü apünüin tamüin türa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,21994,,,,1,,0,rephrasing_fix a la gente le gusta hablar,tü yootirawakat kamalainsü sümüin wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22035,,,,1,,0,rephrasing_fix por favor ven a las dos y media,pünta se'erüpüna ka'ikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22041,,,,1,,0,rephrasing_fix pongase la ropa,pa'ata wanee püshein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22086,,,,1,,0,rephrasing_fix ponete los anteojos,pi'itaa pünain pu'use,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22095,,,,1,,0,rephrasing_fix nos vemos en dos dias,eraji'rajenü waya wattapi'amüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22107,,,,1,,0,rephrasing_fix ella no puede costearlo,nnojotsü süpüla suwalajuijatüin shiakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22124,,,,1,,0,rephrasing_fix ella no se lo puede permitir,shiakalü nnojotsü süpüla su'ulainjatüin nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22125,,,,1,,0,rephrasing_fix le dio un libro,saapüin wanee karalo'uta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22138,,,,1,,0,rephrasing_fix ella me dio un reloj,shiakalü sapüin tamüin wane riiloo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22139,,,,1,,0,rephrasing_fix ella tiene una narizota,shiakalü ke'icho'ulesü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22142,,,,1,,0,rephrasing_fix ella ya esta de vuelta,shiakat ale'ejusü suchuku'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22160,,,,1,,0,rephrasing_fix a ella le gustamos todos,kamalanshii waya wapüshu'alee sümüin shiakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22175,,,,1,,0,rephrasing_fix le gusta la nieve,kamalainsü sümüin shiakalü tü nieve amünaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22177,,,,1,,0,rephrasing_fix ella vive en londres,shiakalü kepiasü londres,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22181,,,,1,,0,rephrasing_fix corrio hasta shinjuku,awatashi shijukumüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22189,,,,1,,0,rephrasing_fix ella se sento cerca de el,shiakat a'ikalasü na'atou niakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22197,,,,1,,0,rephrasing_fix viajo en autobus,o'unüsü sulu'u au'touusa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22212,,,,1,,0,rephrasing_fix se fue a dar una vuelta,shiakalü chejeesü waraitüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22220,,,,1,,0,rephrasing_fix ella gano la loteria,shiakalü akanajusü tü loteriia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22223,,,,1,,0,rephrasing_fix ella trabaja en un banco,shiakalü a'yatasü sulu'u wanee wanco,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22226,,,,1,,0,rephrasing_fix trabaja en un banco,a'yatasü sulu'u wanco,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22227,,,,1,,0,rephrasing_fix canta una cancion conmigo,pi'iraja wanee jayeechi tamaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22252,,,,1,,0,rephrasing_fix las viboras son reptiles,tü wuikalu shia wanee wuchii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22255,,,,1,,0,rephrasing_fix perdon por molestarte,nnoushi taya muju'lawen pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22266,,,,1,,0,rephrasing_fix apreta el gatillo,pa'üüta pa'apüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22268,,,,1,,0,rephrasing_fix dime lo que has visto,püküja tamüin tü pirakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22306,,,,1,,0,rephrasing_fix di que me amas,aishi pia tapüla mma tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22308,,,,1,,0,rephrasing_fix dime que me quieres,aishi pia tapüla mma tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22309,,,,1,,0,rephrasing_fix tailandia esta en asia,tailandia chasü aasiamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22311,,,,1,,0,rephrasing_fix gracias por el libro,analu'ut saa'u karalo'utakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22314,,,,1,,0,rephrasing_fix eso aclara mucho,anas pütchi süpüla sütijanainjatüin aa'u wane kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22328,,,,1,,0,rephrasing_fix esa es una buena idea,tia wanee anaa ekiirü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22330,,,,1,,0,rephrasing_fix esa es la oficina de tom,türa nia'taapülee tom,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22350,,,,1,,0,rephrasing_fix esa es una imitacion,shia nee shiolojo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22361,,,,1,,0,rephrasing_fix eso es bueno para ti,türa anas pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22364,,,,1,,0,rephrasing_fix eso tambien es cierto,müsia türa shimüin ma'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22384,,,,1,,0,rephrasing_fix eso es increible,anakatche ma'i tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22387,,,,1,,0,rephrasing_fix eso es lo divertido,türa shia talate'eka wa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22389,,,,1,,0,rephrasing_fix la multitud se disperso,a'walakajasü tü wayuukalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22417,,,,1,,0,rephrasing_fix la economia va bien,anas sukuwa'ipa tü economikalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22429,,,,1,,0,rephrasing_fix el lago estaba congelado,congelaasü tü laakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22441,,,,1,,0,rephrasing_fix el hombre agarro mi brazo,chi wayuukai napain tatüna,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22445,,,,1,,0,rephrasing_fix el tejado esta ardiendo,jotüsü süralo'u miichikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22472,,,,1,,0,rephrasing_fix la nave se hunde,emeroloosü tü e'ejenakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22475,,,,1,,0,rephrasing_fix el barco se hunde,emeroloosü tü anuwakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22476,,,,1,,0,rephrasing_fix hace buen tiempo,eeirü sükalia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22491,,,,1,,0,rephrasing_fix la pagina web esta caida,jutuusu tü pagina wed,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22492,,,,1,,0,rephrasing_fix la cremallera esta atascada,atükasü süraachen ashein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22493,,,,1,,0,rephrasing_fix ahi viene el bus,seeirü atto'usakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22494,,,,1,,0,rephrasing_fix puede que haya otros,eesü süpüla einjana wanee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22495,,,,1,,0,rephrasing_fix no queda nadie,nnojotsü apütain wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22503,,,,1,,0,rephrasing_fix estos son nuestros libros,tüü shia wakaralo'utain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22508,,,,1,,0,rephrasing_fix estos son nuestros escritorios,tüü shia wakoroloo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22509,,,,1,,0,rephrasing_fix estos zapatos me lastiman,müliasü taya sütüma tasapaase,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22513,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos no pueden oirte,nayakana nnojotsü süpüla naapajachin pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22529,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos no pueden detenerlo,nayakana nnojotsü süpüla nasahawalainjatüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22531,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos todavia no lo saben,nayakana nnojotlia natijaa aa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22536,,,,1,,0,rephrasing_fix saben como te llamas,natijo'u jetsüin pünülia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22545,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos vivieron en paz,nayakana kepiashii sünain jimataa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22549,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos cantan en coro,nayakana ee'irajüshii napüshu'alee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22561,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos deberian demandarte,nayakana cheküsü naküjaintüin achikü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22565,,,,1,,0,rephrasing_fix ellas estan de vuelta,ale'ejasü shiairua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22577,,,,1,,0,rephrasing_fix son mis favoritos,shia tü kamalainkat tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22583,,,,1,,0,rephrasing_fix este pajaro no puede volar,chi wuchikai nnjoishi süpüla nüwatüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22599,,,,1,,0,rephrasing_fix hombre blanco,alijuna,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22610,,,,1,,0,rephrasing_fix con la leche es hecha la cuajada,süka süchiralujuna aainjünüsü ako'ojuushi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22708,,,,1,,0,rephrasing_fix el servidor no puede procesar la solicitud,tü aapajütkalü nnojotsü süpüla sukumajüin tü achuntuushikalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22712,,,,1,,0,rephrasing_fix manual de la lengua wayuu,karalouta atüjaaya saa u wayuunaikikuwa ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22721,,,,1,,0,rephrasing_fix lucas cantara una cancion,ee irajeechi luuka wanee jayeechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22749,,,,1,,0,rephrasing_fix tu vas a llevar para tu casa cinco sacos todos completamente llenos,alü'üjainjachi pia püpüyalu'umüin wotowaisü ja'rai toleeka müle'uyuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22758,,,,1,,0,rephrasing_fix este diccionario es muy bueno,anashaanasü ma i pütchimaajatükalü tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22775,,,,1,,0,rephrasing_fix yo siempre me pierdo en ese monte,amülouishi taya weinshi jainküin türa mojuuikalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22777,,,,1,,0,rephrasing_fix esos hombres se van lejos,wattawalii nala wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22780,,,,1,,0,rephrasing_fix esas viejas estan calladas,ko'uko'utsü laülaayuukolu türairua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22782,,,,1,,0,rephrasing_fix ese esta escribiendo o no,ashajayaashikaleje'e chira,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22786,,,,1,,0,rephrasing_fix primavera tiempo del amar,iiwa sükaliashaanakaa kaaliiwaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22803,,,,1,,0,rephrasing_fix mi familia vino a buscarme,tü kasakalüirua tanain antüsüirua sünain asaajaa taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22808,,,,1,,0,rephrasing_fix el hombre se fue a buscar el caballo,o unushi wayuukai jünain asaajaa amakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22809,,,,1,,0,rephrasing_fix deja periodicamente,apütawaishi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22824,,,,1,,0,rephrasing_fix deja de inmediato,apütamaatüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22827,,,,1,,0,rephrasing_fix cada quien dejo,apütapüishii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22833,,,,1,,0,rephrasing_fix deja inadecuadamente,apütakuu müshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22845,,,,1,,0,rephrasing_fix ya estamos a punto de golpearnos contra los palos,achituuina waya jünain wunu'ukoluirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22862,,,,1,,0,rephrasing_fix y ellos partieron el viejo hizo trotar adelante a su caballo,o'unushiija'a naya oo'oyolije'etshi laülaakai palajana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22881,,,,1,,0,rephrasing_fix llego un hombre muy alto,antüshi wanee wayuu jutpüna ma i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22889,,,,1,,0,rephrasing_fix llego el criollo alto,antüshi chi alijuna jutpünakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22893,,,,1,,0,rephrasing_fix no saludare a las personas malas,nnojoleena tasaküin na wayuu mojushiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22895,,,,1,,0,rephrasing_fix mato el caballo en medio de una maleza espesa,nu'unaa aa'inchi amakai jainküin wanee mojuui kü'isü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22924,,,,1,,0,rephrasing_fix me da pena de ellos,mojusu taa'in naalii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22928,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy en dia,maa'ulu yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22935,,,,1,,0,rephrasing_fix todos los dias,jükalu u ka i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22944,,,,1,,0,rephrasing_fix yo siempre solia pastorear carneros con mis hermanos,arüleejapu'ushi taya waneepia anneerü namaa na tawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22957,,,,1,,0,rephrasing_fix buscaron ahora el camino por donde habian estado antes,nachajaa achikirü joolu'u tü wopukolu eepünaajanale paala naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22959,,,,1,,0,rephrasing_fix el muchacho se puso muy contento con eso porque ya veia cerca de el la fortuna,talatakaiya ma'in jintüikai sümaa tia aka tü ni'rüin pejein nünain tünü'letshekalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22977,,,,1,,0,rephrasing_fix porque ahora la luna alumbra el camino ni a ven a mi,aka joolu'u sünaküin kashikaa tü wopukoo jintulaa jalairü tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22978,,,,1,,0,rephrasing_fix caramba por que ella me esquivo que es eso de que ella no quiera mostrarme su cara,aisha'ajaa jamüsüche eera kaa'inkalaka jia toulia ane nnojotkalaka jii'iyateein tamüin tü ju'upünaakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22994,,,,1,,0,rephrasing_fix pero caramba si todos aquellos no me resultan para nada desconocidos,aisha'ajaa kasataayaale taponujain jünain tüsairuaja'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,22999,,,,1,,0,rephrasing_fix caramba sera que me esta enga ando,aisha'ajaa ja'alaintaakaja'a eera tamüinjan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23000,,,,1,,0,rephrasing_fix ayer por la tarde,aliikainka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23006,,,,1,,0,rephrasing_fix si tienen frio vengan hacia aca conmigo,ma'aka aire jemiai jamüin jalaina yaamüin yaa tamaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23008,,,,1,,0,rephrasing_fix mira aqui hay un hacha y dos cuchillos,piirakaa anii wanee polu oo ulaka müsüya piamasü rüi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23017,,,,1,,0,rephrasing_fix por alla esta una parte de los animales en otro lugar,ichaa wanee ji'ipa mürütkalüirua julu'u wanee mmaya'asa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23023,,,,1,,0,rephrasing_fix mi abuelo vendra de alli en la tarde,seechi tatuushi aliika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23034,,,,1,,0,rephrasing_fix haga clic una sola vez sobre el boton derecho del raton,pükülikija uwatua soo u ajüttülee ekialu u sünain kookooche erü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23056,,,,1,,0,rephrasing_fix este maestro hara un directorio para nuestros trabajos,akumajüshi ekirajüikai chii wanee anaajaalee süpüla wa yataainrua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23058,,,,1,,0,rephrasing_fix anda a cazar conejos para que comamos aqui estan mis flechas de flechar conejos,pülojopa atpanaa weküin anuu tü tajatü atkajiakalüirua atpanaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23069,,,,1,,0,rephrasing_fix la conexion con el servidor no esta disponible,epe ipajiaakalü sümaa aapajülü ma yataainsalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23080,,,,1,,0,rephrasing_fix vio entonces por alla una casa que tenia al lado una enramada,ni'rataalain wanee piichi ma'aka tia ka'ütpa'asü luma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23110,,,,1,,0,rephrasing_fix es posible cambiar diapositivas usando una transicion,eesü süpüla su wanajaanüin kanakiasüirua süka wane a wanajiaakuwa ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23113,,,,1,,0,rephrasing_fix hay una wayuu que comparte el mismo marido con una criolla,eesü wanee wayuu papüyamüinwaasü jümaa wanee alijuna,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23127,,,,1,,0,rephrasing_fix a mi lado,ta ato u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23139,,,,1,,0,rephrasing_fix tus hijos y mis hijos tienen los mismos parientes,papüshiiwashii tachonnii namaa puchonnii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23143,,,,1,,0,rephrasing_fix bandeja de salida,iita aju itiaapülee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23168,,,,1,,0,rephrasing_fix dinero ganado,nneerü akanajuushi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23175,,,,1,,0,rephrasing_fix esas alijunas seran ladronas,ka ruwarannuujeerü türa alijunakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23204,,,,1,,0,rephrasing_fix miguel esta sentado al lado de mi amigo,joyotüshi minkeerü nü ütpa a chi tatünajutukai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23205,,,,1,,0,rephrasing_fix el hombre esta saciado en la casa del hermano de josefina,emirashi wayuukai nipialu'u suwala jusepiina,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23210,,,,1,,0,rephrasing_fix tu moriras a manos de camilo si le haces algo malo a su hija,outeechi pia nüchiki kamiirü ma aka eere painrala sümüin nüchon,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23211,,,,1,,0,rephrasing_fix yo corte la le a con mi hacha,tawakajüin sikikalü jüka tapoluin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23253,,,,1,,0,rephrasing_fix habia una vez un hombre malvado solia arrebatar la carga de la persona quepasara junto a el y la asesinaba despues,eetaashi wanee wayuu mojulaashi ma'in asünaapu'ushi süchisa wayuueekai sülatüin shianü'ütpünaa nu'uta aa'inrüya shia süchikijee tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23262,,,,1,,0,rephrasing_fix hacia las nubes,sirumatu'umüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23269,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces pedimos una cola a un camion blanco,wachuntakalaka wanee koola sümüin wanee kamion kasuutolu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23282,,,,1,,0,rephrasing_fix le dijo a ella desde adentro,müshija'a niakai jümüin paülü'üjee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23288,,,,1,,0,rephrasing_fix para mi esta bien lo que escribiste,anasü saa in tamüin tü püshajalakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23295,,,,1,,0,rephrasing_fix a el le hace falta que tu lo ayudes,te'ujaasü nümüin tü pükaaliijain nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23297,,,,1,,0,rephrasing_fix los alcaldes llegaron a riohacha en avion,antüshii na atkattekanairua süchiimamüin sulu'u katünasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23299,,,,1,,0,rephrasing_fix nuris finalizo el ejercicio bastante bien,saja ttiruin nuuri tü shi yataainkalü anashaanain ma in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23303,,,,1,,0,rephrasing_fix yo corte le a con el hacha de mi amigo,tawakajüin siki jüka nüpoluin tatünajutu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23309,,,,1,,0,rephrasing_fix camilo se fue a bogota en autobus,o unushi kamiirü wowotaamüin sulu'u wuusu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23314,,,,1,,0,rephrasing_fix pues bien le anochecio al hombre por el camino tenia sue o se bamboleabaencima de su cabalgadura,jee ja'waliuu müsüja'a naa'u wayuukai wopulu'u atunkeesü naa'in lesuntaja'atshi jaa'u ne'ejenakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23315,,,,1,,0,rephrasing_fix el saco de teresa,sütoleekase tareesa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23322,,,,1,,0,rephrasing_fix se bailo sobre la mesa por mi,ayonnajüna aa'ulu tü meesakalü tatuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23330,,,,1,,0,rephrasing_fix pipo no quiere dormir solo,nnojoishi atunkeein piipa nümüiwa'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23342,,,,1,,0,rephrasing_fix yo saludare a josefina,tasakeerü jusepiina,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23353,,,,1,,0,rephrasing_fix el joven andaba de prisa ni siquiera se bajo de la cabalgadura,ashapajaashi jima aikai nnojoishi ashakatüin naa ujee ne ejenakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23367,,,,1,,0,rephrasing_fix no vayas a tocarme solamente voy a conversar contigo,nnojoluinjatü putpülaain taya yooto'oluinjatü taya pümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23369,,,,1,,0,rephrasing_fix no te preocupes demasiado por causa de eso,nnojolü müliain ma'in paa'in shii'iree tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23374,,,,1,,0,rephrasing_fix seguramente que el cafe esta amargo,nnojotche ishiin tü kepeinkalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23400,,,,1,,0,rephrasing_fix tu tienes muchisimas ganas de irte conmigo,o'uneeshaanashia ma'in pia tamaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23418,,,,1,,0,rephrasing_fix donde trabajara tu padre,jaleechi a yataain püshikai yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23428,,,,1,,0,rephrasing_fix donde suele trabajar tu hermano,jalapu'ushi a yataain puwala yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23432,,,,1,,0,rephrasing_fix quien es ese,jarai chira yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23433,,,,1,,0,rephrasing_fix que es eso,kasa türa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23444,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando es la fiesta,jouja mi irakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23468,,,,1,,0,rephrasing_fix yo ire a maracaibo con el viejo que salio corriendo de la policia,o uneechi taya maiko umüin nümaa chi laülaa apantajaakai suulia pulusiia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23494,,,,1,,0,rephrasing_fix encontre los zapatos del viejo que salio corriendo de la policia,tanta anainrü nüsapaatase chi laülaa apantajaakai suulia pulusiia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23495,,,,1,,0,rephrasing_fix el criollo construye enramadas,akumajüshi luma chi alijunakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23496,,,,1,,0,rephrasing_fix miguel esta contento con el joven que tu buscas,talatüshi minkeerü nümaa chi jima ai püchajaakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23503,,,,1,,0,rephrasing_fix tu hablaste sobre el maestro,aashajaasü pia nüchiki chi ekirajüikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23506,,,,1,,0,rephrasing_fix miguel esta contento con el maestro junto al que te quedaste,talatüshi minkeerü nümaa chi ekirajüi makatakai pia a ato u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23509,,,,1,,0,rephrasing_fix yo estoy contento con el maestro sobre el que hablaste al mediodia,talatüshi taya nümaa chi ekirajüi paashajaakai kale upa achiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23515,,,,1,,0,rephrasing_fix quiero comprar el cuchillo con el que tu cortaste a camilo,taya'lajeein tü rüi püchotookolu aka kamiirü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23521,,,,1,,0,rephrasing_fix habia quien le dijera,eesü e jümüin nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23529,,,,1,,0,rephrasing_fix cargaron mucha le a en el burro,o'otüshii mainma siki noo u püliikükai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23585,,,,1,,0,rephrasing_fix el lugar de seleccionar,aneekülee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23595,,,,1,,0,rephrasing_fix esta en jaula,shaauralu usu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23604,,,,1,,0,rephrasing_fix empezar a heder,aawaliraa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23605,,,,1,,0,rephrasing_fix una parte de los animales esta por alla en otro lugar los visitaremos otro dia,ichaa wanee ji ipa mürütkalüirua julu u wanee mmaya asa walapaleerü taa jo u wanee ka iya asa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23628,,,,1,,0,rephrasing_fix saltaron de repente dos descomunales gatos negros,awanuwa alaa müshii piamashii muusa mulo uyuushaana mütsiiatalii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23644,,,,1,,0,rephrasing_fix llegaron a mi casa cinco hombres malvados,antüshii tepialu umüin ja raishii wayuu mojulaajüshii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23646,,,,1,,0,rephrasing_fix son tres los libros que debemos comprar para estudiar wayuunaiki,apünüinsü tü karalouta waya lajüinjatükalü süpüla wekirajaain sünainwayuunaiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23650,,,,1,,0,rephrasing_fix la primera vieja,tü laülaa palajatükalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23654,,,,1,,0,rephrasing_fix no tengo ni siquiera un poco de le a,nnojotsü eein tama'ana wanee palitkaleje'e siki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23662,,,,1,,0,rephrasing_fix yo estoy pendiente del maestro que vino,eesü taa in nüpüla chi ekirajüi antakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23724,,,,1,,0,rephrasing_fix cuidado con que vayas a andar caminando por alla por donde mi mujer,jaliwalaka'a warai majayaa pia sa eepünaa tüsa ta'wayuusekalüje'e,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23751,,,,1,,0,rephrasing_fix la bruja coloco a pipo en la enramada donde el solia estar,nu'ttirüin piipa tü chaamaakalü sulu umüin tü luma eepu'ule nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23757,,,,1,,0,rephrasing_fix doler de pronto,aimaataa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23764,,,,1,,0,rephrasing_fix yo iba a botar la tierra pero subitamente me dolio la cabeza,ojonüinjatüyaa taya mma akatsa'a airaa müin tekii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23767,,,,1,,0,rephrasing_fix le ira bien al maestro a quien dios ama,aneerü nukuwa ipa chi ekirajüi aikai nüpüla ma leiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23785,,,,1,,0,rephrasing_fix la mama de margarita esta viva,katüsü so u neikalü marakariita,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23791,,,,1,,0,rephrasing_fix filtrar de paso,sotopünawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23813,,,,1,,0,rephrasing_fix no vayas a olvidarte de ellas,nnojoluinjatü motuin paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23827,,,,1,,0,rephrasing_fix yo me olvide de pagar una deuda que tengo con pipo,motusu taa in awalaajaa wanee tojuyaala nuulia piipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23834,,,,1,,0,rephrasing_fix esa mujer se habia acordado de su hijo,soto aa inrüinka süchonkai türa wayuukolu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23837,,,,1,,0,rephrasing_fix yo derrame gaseosa encima de una gata,o yotüshi taya waraapa jaa u wanee muusa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23844,,,,1,,0,rephrasing_fix el no la conseguia a ella la anduvo buscando por alla,nnojotsü nantüin anain nüchajaayaa achikirü mapünaa aka tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23859,,,,1,,0,rephrasing_fix a mi me piden dinero,achuntuna amüinchi taya nneerü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23865,,,,1,,0,rephrasing_fix a mi me rega an porque digo que soy rico,a'ülüjüna amüinchi taya jaalii washirü taya tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23866,,,,1,,0,rephrasing_fix pero cuando nosotros estabamos alla en jerusalen encontramos unos queense aban falsedades entre los creyentes judios,otta wanaa sümaa eein waya cha'aya jerusalen wanta anainchii wane ekirajülii sünain alawaa na'aka na anoujashii judiokana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23869,,,,1,,0,rephrasing_fix mientras mas te veo mas te quiero,mayaasü te'rüin ma'in pia aisü ma'in pia tapüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23890,,,,1,,0,rephrasing_fix esos que estan arriba no me lo ense aron y se han quedado todos con la boca abierta como unos tontos,iipünaakalüirua nnojoishi ne'ikayaain taya wakamu'ulaasü saanüküirua müin aka wanee malasüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23899,,,,1,,0,rephrasing_fix la mujer que habitualmente le llevaba la comida no lo encontro en su casa,yüü maa'atshi nüpüyalu'u jüpüla tü jierü a'ikajaapu'ukolu niküin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23912,,,,1,,0,rephrasing_fix los muchachos olfateaban y escupian el suelo,ke'ichikuu müshii tepichikana ejenüshii mmoolu'umüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23917,,,,1,,0,rephrasing_fix no tengo voluntad de andar pidiendo entre los ranchos,aku'lajaashi taya jünain ojulejakuu maa jainküin piichi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23920,,,,1,,0,rephrasing_fix es chicha lo que yo quiero beber,uujolu taseeka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23934,,,,1,,0,rephrasing_fix la madre es la que cocina,eiikalü shia a'lakajaatka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23941,,,,1,,0,rephrasing_fix sera pez lo que capturaremos,jimeechi wata'ülaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23945,,,,1,,0,rephrasing_fix el hombre escuchaba por alla el canto del gallo que decia kokoroyo,kootolee majataasü jii ira kaliina naapüin wayuukai ma aka tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23967,,,,1,,0,rephrasing_fix el hombre se iba alejando caminaba con prisa en marcha hacia el norte,watta watta müshi wayuukai a'waülaashi palaamüinre nukuwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23969,,,,1,,0,rephrasing_fix la lluvia viene del sur,uuchejeekuwolu juyakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23976,,,,1,,0,rephrasing_fix las cabras se dirigen hacia el norte,palaamüinkuwoluirua kaa'ulakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23980,,,,1,,0,rephrasing_fix oriunda del oriente de la guajira,wüinpeje ewolu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23981,,,,1,,0,rephrasing_fix es oriundo de maracaibo el lingüista criollo que escribio este libro,marakaayaje ewai chi alijuna anüikiipü ü ashajakai karaloutakalu tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,23986,,,,1,,0,rephrasing_fix tu hijo,püchon,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24005,,,,1,,0,rephrasing_fix su hijo,nüchon,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24006,,,,1,,0,rephrasing_fix tu lugar de escribir,püshajüle,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24008,,,,1,,0,rephrasing_fix mi esclavo,tepiuunase,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24010,,,,1,,0,rephrasing_fix tu melon,pimeruunase,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24013,,,,1,,0,rephrasing_fix tu hierro,pejeetse,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24018,,,,1,,0,rephrasing_fix mi lengua,tayee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24035,,,,1,,0,rephrasing_fix tu lengua,piyee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24036,,,,1,,0,rephrasing_fix el palito,chi wunu uchonkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24049,,,,1,,0,rephrasing_fix esconde el dinero,punujula nneetkalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24062,,,,1,,0,rephrasing_fix tiene miedo,momotshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24094,,,,1,,0,rephrasing_fix tu compraras melon,aya lajeerü pia meruuna,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24112,,,,1,,0,rephrasing_fix solia ser hecho dormir,atunkinnapu'ushi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24163,,,,1,,0,rephrasing_fix pasar precipitadamente,alanawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24165,,,,1,,0,rephrasing_fix soler estar,eepu uwaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24167,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces el muchacho dijo,nümakalaka jintüikai yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24183,,,,1,,0,rephrasing_fix que buscas aqui,kasa püchajaaka achiki yayaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24184,,,,1,,0,rephrasing_fix ser blanco,kasuwaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24208,,,,1,,0,rephrasing_fix ser malvado,mojulawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24221,,,,1,,0,rephrasing_fix estar derecho,pansawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24223,,,,1,,0,rephrasing_fix nosotros sembramos maiz sandia y frijol para comer,apünajüshii waya maiki kalapaasü jee kepeshuuna süpüla weküin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24244,,,,1,,0,rephrasing_fix ser ciego,mo uwaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24258,,,,1,,0,rephrasing_fix estan enfermos en casa,ayuuishii tepialu u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24292,,,,1,,0,rephrasing_fix miguel va a estar sentado al lado de mi amigo,joyotüinjachi minkeerü nü ütpa a chi tatünajutukai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24294,,,,1,,0,rephrasing_fix donde se perdio el maestro,jalashi amüloulin chi ekirajüikai yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24348,,,,1,,0,rephrasing_fix donde trabaja la se orita,jalasü a'yataain majayütkalü yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24349,,,,1,,0,rephrasing_fix no se vayan por alla y no vayan ustedes a estar tirando piedras tampoco,nnojolü maata jo'unuin chapünaa chaa'aya ee nnojolinjana ojunainipairua jayaya'asa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24374,,,,1,,0,rephrasing_fix es necesario para mi el cuidar mi siembra,cho ujaasü tamüin aa'inmajaa ta'ttia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24375,,,,1,,0,rephrasing_fix me dijo antes de marcharse,müshi tamüin nüma'iki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24387,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces ella penso yo voy a hacer guarapo de limon,sümataalaka yaa shikiiru'u aainjeerüja'a taya waraapa limuuna,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24390,,,,1,,0,rephrasing_fix el chico al ver eso pregunto quien esta ahi,chi jintüikai mayaasü ni'rüin türa asakitshi jaralü yalaka yala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24393,,,,1,,0,rephrasing_fix pues esos son precisamente los conejos anda a buscarlos y flecha alguno que sea grande,ane jia'ala'aya atpanaakalü tia püsaajapan pütkapa e müle'unin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24397,,,,1,,0,rephrasing_fix despues de esta tarde de llovizna sobre tu piel blanquecina hablaremos sobre el lenguaje del sol,süchikijee aliikajatükaa meemetshi tü soo ujee tü püta kasuutotkolu aashajaajeena waya süchiki nünüiki ka ikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24407,,,,1,,0,rephrasing_fix la mujer se escondio cuando vio que estaba pariendo su hermana,onjula'alaa müsü wayuukolu jemeyuluiwa'aya ji'rüin tü juwalakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24420,,,,1,,0,rephrasing_fix le mostro donde tenia habitualmente que ba arse defecar y orinar,nii'iyatüin nümüin eepu'uinjachire no'oojüin ni'iitüin nüshiitüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24429,,,,1,,0,rephrasing_fix el hombre me llevo adonde me mostro un walaa,nümaashi taya chi wayuukai eemüinre nii'iyatüin tamüin wanee walaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24430,,,,1,,0,rephrasing_fix yo vendre de nuevo otra vez aqui cuando la noche este avanzada como vine hace un rato,anteerü taya tachikuwa'aya yaamüin yaa kalepa aikalü ma'aka tantayülüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24433,,,,1,,0,rephrasing_fix el hombre se ha ido sin haber comido,o una atshi wayuukai meküniule,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24439,,,,1,,0,rephrasing_fix enciende el fuego para cocinarte tu comida,puchuwajaa siki ta'lakajaaiwa piküin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24451,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque tu seas interrogado no deberas contar nada,ja'itaichi asakinnüin pia nnojoluinjatü kasain püküjain achiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24456,,,,1,,0,rephrasing_fix tu sabes mucho sobre la lengua wayuu aunque tu seas criollo,atijashaanashi ma i pia süchiki tü wayuunaikikalü sulu u alijunain pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24460,,,,1,,0,rephrasing_fix mi hijo es muy malo por eso le pego a cada rato,mojulaashi ma'in chi tachonkai tojulajüinjase'e nia pejeewa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24465,,,,1,,0,rephrasing_fix ese enfermo no tiene familia y nos toca trabajar asistiendolo,mapüshisai chira ayuuishikai wayakalaka a yataain nümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24468,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy contento porque conozco mi tierra estoy contento por ser wayuu,talatüshi taya süka te'raajüin toumain talatüshi taya aka wayuuin taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24471,,,,1,,0,rephrasing_fix es conveniente que me apresure porque me esta esperando mi abuela,anakaja tashapajaale aka sa atapajüin taya toushu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24477,,,,1,,0,rephrasing_fix cuanto envidio a los pajaros porque ellos vuelan por el cielo,achumajaleekalüja a ma in taa in nojuuna na wüchiikana sükajee nawatüin aitu upunaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24482,,,,1,,0,rephrasing_fix tu vendras aca a cobrar la deuda pero yo me habre ido a mi tierra,anteechi pia yaamüin yaa jünain atekajaa o unakaijasa taya toumainpa amüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24494,,,,1,,0,rephrasing_fix usted puede copiar y reproducir esta cartilla libremente cuantas veces necesite,pia püsulaja namuin otta ashatashi türra karalouta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24500,,,,1,,0,rephrasing_fix que hay de nuevo como estas,kasachiki jamaya pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24506,,,,1,,0,rephrasing_fix frases,anüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24523,,,,1,,0,rephrasing_fix vengo de,taya chejeuai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24528,,,,1,,0,rephrasing_fix regalame un poquito de azucar,püsulaja tamuin palitchon sukala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24540,,,,1,,0,rephrasing_fix el esta enfermo,ayuishi jia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24557,,,,1,,0,rephrasing_fix el amigo le dice vas a estar muy atento cuando salga la mama tu entraras y te esconderas detras del telar en donde ella teje los chinchorros cuando amanezca tu la sacudiras con el chinchorro y le dices por que no me despertaste ya es de dia luego saldras corriendo,nümaka nümüin ekajaa anat süpüla tia kanainjeesü pa in sütamapaa tüü shiakat katamaleesü e iwaaikat wana süma sütama in ekeroteechi pia pujulajeechika supucho u tüü sa injuinkat shiasa wattachechon pülialetka tüü su ulakat meechikaa sümüin jamüshi nojoikaa püchijiruin taya jayuusu ka ikat ta u suchikeeje püjuiteechikaa püwatajeechikaa ma in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24563,,,,1,,0,rephrasing_fix lectura de relatos,nüchi ki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24566,,,,1,,0,rephrasing_fix no se,jamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24582,,,,1,,0,rephrasing_fix no hay que ir al jaguey para recoger el agua,nojots chekusu wounuin ola niiruku supuloi twuinkat wapain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24590,,,,1,,0,rephrasing_fix yo duermo en un chinchorro,atunkushi taya sulu wane sui,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24595,,,,1,,0,rephrasing_fix barrer,epitajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24605,,,,1,,0,rephrasing_fix madre,eii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24617,,,,1,,0,rephrasing_fix cierra la puerta,pusüru tu puertakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24639,,,,1,,0,rephrasing_fix esa mujer wayuu,türa wayuukat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24655,,,,1,,0,rephrasing_fix dibujar a los miembros de la familia y escribir al lado de cada uno el nombre que recibe,painja nayakua na pupushikana oulaka sotou pushaja tu nanuliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24665,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando te vas para poder ir contigo,jouja pu unaka paapira taya maaiwa taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24669,,,,1,,0,rephrasing_fix que le va a suceder,jamüinjatü nükuaippa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24676,,,,1,,0,rephrasing_fix morado,je episiya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24684,,,,1,,0,rephrasing_fix algo que a veces es blanco a veces verde a veces amarilla y a veces no esta,wanee kasa esü kasutoule shiya esü wüitüle shiya otta esü supula mariainshiya otta esü supula nojoluin shiya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24695,,,,1,,0,rephrasing_fix una noche vio una claridad lejana que se iba acercando era un hombre a caballo llevando en la mano una tea,jiasa wane ai niruin wane jühuarala siki wattas peje peje müsü jühuarakat watutapaa nia amajuchi kajapuluushi wane uraichi jotus,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24710,,,,1,,0,rephrasing_fix ocho,mekisat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24728,,,,1,,0,rephrasing_fix nueve personas,mekisat alijuna,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24738,,,,1,,0,rephrasing_fix treinta y cuatro,apuni shiki pienchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24752,,,,1,,0,rephrasing_fix cuarenta y ocho,pienchi shiki mekisat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24753,,,,1,,0,rephrasing_fix mochila,kattoui,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24773,,,,1,,0,rephrasing_fix almacen,awayaa kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24778,,,,1,,0,rephrasing_fix rincon artistico,süpülee mi ira,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24781,,,,1,,0,rephrasing_fix secretaria,ano utia pülee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24785,,,,1,,0,rephrasing_fix esta muchacha es amable,tüü jintutkat anamia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24788,,,,1,,0,rephrasing_fix yo me ba e en el mar,oojüitchipa taya sulu palakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24801,,,,1,,0,rephrasing_fix nosotros caminamos mucho,koyojüinapa waya maima,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24804,,,,1,,0,rephrasing_fix no fue,mo unüinsat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24823,,,,1,,0,rephrasing_fix langosta,o unot,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24847,,,,1,,0,rephrasing_fix colibri,chünü ü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24851,,,,1,,0,rephrasing_fix garza blanca,chotchot,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24856,,,,1,,0,rephrasing_fix turpial,ului,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24857,,,,1,,0,rephrasing_fix vaca,paa a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24863,,,,1,,0,rephrasing_fix hormiga,jeyun,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24876,,,,1,,0,rephrasing_fix en el mar,sülu ü palaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24880,,,,1,,0,rephrasing_fix no como no he comido,napoishi eküin taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24882,,,,1,,0,rephrasing_fix estas loco,mamainnashi pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24887,,,,1,,0,rephrasing_fix no dormire,matunwochi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24896,,,,1,,0,rephrasing_fix al final dios hizo que una parte de la tierra fuera muy especial la llamo el jardin de eden,süchikijee anaka ma in nutuma maleiwa wanee shi ipa tü mmakat eden sünülia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24906,,,,1,,0,rephrasing_fix ocaso,ekerotsü ka ikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24922,,,,1,,0,rephrasing_fix dia,waneeka i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24933,,,,1,,0,rephrasing_fix mi mamita,teichon,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24938,,,,1,,0,rephrasing_fix tener miedo,kamuseua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24950,,,,1,,0,rephrasing_fix dar cuenta de la rutina diaria de cada uno,pukuja tu painjakat wanepia sou kaikat supushua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24958,,,,1,,0,rephrasing_fix te has encontrado conmigo,wanashi pia tama,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24962,,,,1,,0,rephrasing_fix formidable entonces yo tambien voy a cosechar con mi mujer e hijos,anasüle jia akotchijeechi tayaya jüma tawayuse je tachonnikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24969,,,,1,,0,rephrasing_fix nos separamos,apajirashi waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24980,,,,1,,0,rephrasing_fix rama,atü na,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,24994,,,,1,,0,rephrasing_fix comida,ekuulu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25007,,,,1,,0,rephrasing_fix tuna,jayajaya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25013,,,,1,,0,rephrasing_fix sopa,kerasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25023,,,,1,,0,rephrasing_fix mazamorra,ookatuushi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25024,,,,1,,0,rephrasing_fix mucura,amuchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25025,,,,1,,0,rephrasing_fix leche,leechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25026,,,,1,,0,rephrasing_fix como te va en el colegio,jamaya pain julu u escuelakal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25043,,,,1,,0,rephrasing_fix y despues de ahi a donde vas,jam jüchiki yaleje yalala jalainjachi pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25082,,,,1,,0,rephrasing_fix alla esta en el monte es un tio mio,ichashi cha unapüje nia wane talaüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25085,,,,1,,0,rephrasing_fix y que te emborrachaste,jama eperayashe pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25111,,,,1,,0,rephrasing_fix cuantas reses mataron para comida de la gente,jerasü paa outuin jiküin wayu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25124,,,,1,,0,rephrasing_fix mataron una no mas pero eso es para comida solamente,outusü paa wanesi juküin wayu ekür mule tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25125,,,,1,,0,rephrasing_fix y como suelen enterrar,jamapuus wayu jüikünapa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25128,,,,1,,0,rephrasing_fix va a decir,müinjachi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25139,,,,1,,0,rephrasing_fix ya lo he dicho,tamüichipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25148,,,,1,,0,rephrasing_fix hubiera estado,eshinkaje,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25160,,,,1,,0,rephrasing_fix estate tu,e mata pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25173,,,,1,,0,rephrasing_fix juguemos a la piedra,anashi wajawajare,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25181,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora me toca a mi ves hemos ganado llevamos tres puntos,tayainjachi jolu piraja akanajüshi waya apünüin wachisa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25193,,,,1,,0,rephrasing_fix estamos empatados bastara por ahora,wanawaitpa wachisa kettatajel jolu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25197,,,,1,,0,rephrasing_fix a la tarde jugaremos en el aroyo,washaitajena alika luopumuin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25199,,,,1,,0,rephrasing_fix carrera de bicicleta,ayoujirawa su ka sukuleta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25202,,,,1,,0,rephrasing_fix juego del trueque,oikaua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25210,,,,1,,0,rephrasing_fix juego de tejo,ajawajawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25211,,,,1,,0,rephrasing_fix ama tu,ai pula,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25222,,,,1,,0,rephrasing_fix yo te amo,aishi pia tapula,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25224,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy vivo,kata ouchi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25225,,,,1,,0,rephrasing_fix tendras vida viviras,kateechi ou pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25228,,,,1,,0,rephrasing_fix si quieres vivir,katele ou pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25231,,,,1,,0,rephrasing_fix cuidado que vas a caerte,ojütuushta pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25232,,,,1,,0,rephrasing_fix me acuerdo de mi padre,sotushi tain tashi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25240,,,,1,,0,rephrasing_fix acuerdate de mi,soto pain taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25244,,,,1,,0,rephrasing_fix nunca olvides que hay un dios que castiga a los malos y premia a los buenos,jalia motojaya pain ein wane maleiwa muliakai atuma na mojulashikana walain atüma na anamiakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25250,,,,1,,0,rephrasing_fix te contare lo que le paso a mi tio el que vive alla en el cerro,taküjer müin tü alatakat nümuin talaüla chi kepiakai sau uchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25252,,,,1,,0,rephrasing_fix la chagra estaba limpiecita la habian preparado los indigenas a cambio de carne de chivo,ulechons nüpula tü apainkat najralüin wayu sau kaulairuku,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25255,,,,1,,0,rephrasing_fix poco a poco,palirwai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25291,,,,1,,0,rephrasing_fix esta bien,anasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25296,,,,1,,0,rephrasing_fix fruto de la tuna,jayajaya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25306,,,,1,,0,rephrasing_fix dise o wayuu,kanasu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25310,,,,1,,0,rephrasing_fix estatura media,motsoo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25315,,,,1,,0,rephrasing_fix le decia yo,mataasü taya jümüin tei kalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25349,,,,1,,0,rephrasing_fix este sera un chinchorro muy bonito,anashaatainjatü main tü süikalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25353,,,,1,,0,rephrasing_fix aun no lo entiendo pero mama me dijo que a mi tambien me encerrarian cuando creciera un poco mas,nnojotka müin tatüjaaka ain jukuaipa jaajüin maama müinjateeria mapeena takuaipa ka pütpa ta in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25374,,,,1,,0,rephrasing_fix dise o y diagramacion,suku majia sümaa süno ukaliirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25403,,,,1,,0,rephrasing_fix contenido,sulu'ujatükalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25405,,,,1,,0,rephrasing_fix las principales ganancias de este proceso nos ense an que el enfoque aplicado en el trabajo ha contribuido al fortalecimiento de la pertinencia de la educacion,tü anakaliirua ma'in oountünüin sünain a'yatawaakalü tüü shi'yatüin wamüin lotüin sukua'ipa tü a'yatawaakalü shiasa sükajee ti'a achecheraasü seejia tü ekirajaakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25415,,,,1,,0,rephrasing_fix el camino sigue y nuestras motivaciones para aprender son cada vez mayores convencidos de que la discusion acerca de una educacion de calidad con equidad en las poblaciones wayuu apenas se inicia,ayatüsia a'yatawaakalü jee musia shiyaleraain waneepia watüjeein shiasa watüjain saa'u tü yootokaalü süchii wanee yaletüinjatüin sukua'ipa shikirajia wayuu sümaa wanaawain shia sulu'u supushua suummain wayuu eiwaalia nee ottaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25417,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos estan concentrados en buena parte en los extensos biomas de selva y de sabanas naturales propios de la amazonia y la orinoquia la serrania del baudo en el litoral pacifico la peninsula desertica de la guajira el noreste del departamento del cauca al sur de los andes y la sierra nevada de santa marta la serrania costera mas alta del mundo,na wayuu wakujakana achiki kepiashi wuna'apü otta süpaa tü anouli cha'yaa amazonia otta tü oriniquia münakalü jee müsia uucho'uliakalü baudo münakalü sotpünaa palaakalü pacifico münakalü ee mataatchii na kepiakana yaa wajiira otta müsia palaamüinru'u tu mma cauca münakalü ee müsia uuchumuin saa'ujee tü uuchikalüirua andes münakalü jee müsia yala saa'u tü uuchi sierra nevada de santa marta münakalü yaletakalü ma'in sa'akajee uuchikalü supushua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25424,,,,1,,0,rephrasing_fix el registro en el rumv no equivale al reconocimiento de la condicion de refugiado,tü ashajinnaa sulu u rumv nnojotsü müinka saa in süyaawase sukuwa ipa wanee ounjulaashikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25442,,,,1,,0,rephrasing_fix las personas que se registren tienen la obligacion de actualizar sus datos ante migracion colombia tan pronto se presente un cambio en la situacion o informacion registrada inicialmente,na ashajiraashikana acheküshi nejeketüjaain tü nachikimaajatü no upalapüna na süpüleerua waraittushiikana kolompia tia aainjünüinjatü yaaüleerü suwanajaaiwa wanee kasa sünain püchikimaajatüka püküjaka palajana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25445,,,,1,,0,rephrasing_fix el cumplimiento de todos los requisitos para acceder al ppt no es una garantia para que se otorgue,makat pansaale tü karalo utakalirua pükotchajaka süpüla paapaain tü ppt tia nnojotsü keraain süpüla aapünüin pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25449,,,,1,,0,rephrasing_fix una vez sea entregado el ppt,aapaanapa tü ppt,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25453,,,,1,,0,rephrasing_fix debera escoger entre el permiso o continuar con el procedimiento de refugio,acheküshi nüneekajüin saa u naapain tü karalo utaka süpüla yaainjachi je ayataa sünain tü nüchajaaka achiirua süpüla nüsa watüin tü karalo utaka süpüla kaaliiwaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25462,,,,1,,0,rephrasing_fix este registro o todo lo relacionado con el mismo estara a cargo de migracion colombia o a quien esta entidad designe para tal fin,tü ashajirawaaka tüü otta müsia süpüshua a wanaaka sümaa sajapülüinjatü süpüleerua waraittushiikana kolompia je naluwataaka nayainu sünain aainja tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25469,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien puedes escribirnos a proteccion colombia drc ngo,eesü süpüla püshajüin wamüin sulu upüna emeeirü proteccion colombia drc ngo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25473,,,,1,,0,rephrasing_fix o un permiso temporal de permanencia ptp o un permiso especial de permanencia pep vigente,je wanee karalo uta yaületka süpüla jimataa ptp je wanee karalo uta kojutka süpüla jimatawaa pep jeketüinjatü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25477,,,,1,,0,rephrasing_fix nota,ashajuushi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25487,,,,1,,0,rephrasing_fix las personas que se encuentren de manera irregular a de enero de deberan aportar una prueba de su permanencia en el territorio colombiano,na nnojotka pansaain nakuwa ipa sünainmüin ka ika süpüla kashikat eneero no u chi juyakai achekushi eeinjatü nama ana wanee karalo uta eere ja yain nakalia sünain jimatüin naya sulu u mmakat kolompia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25488,,,,1,,0,rephrasing_fix es una herramienta con la que cuenta el gobierno nacional para recolectar y actualizar informacion sobre la poblacion venezolana que se encuentra en colombia y aquella que vaya a ingresar,shia wanee karalo uta nama anaka na aluwataashikana saa u mmakat süpüla nakotchajüin otta nejeketüjaain nachikimaajatü na antüshiikana wenesueelaje yaakani kepian sulu u kolompia otta na ekerotuinjanaka mapan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25495,,,,1,,0,rephrasing_fix cedula de identidad venezolana,seetula nayaawase wenesueelajeekana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25506,,,,1,,0,rephrasing_fix mi nombre es neima paz,neima paz tanülia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25513,,,,1,,0,rephrasing_fix para que conozcan de nuestra cultura lejos,süpüla e rajünüintü wakuwa ipa wattamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25521,,,,1,,0,rephrasing_fix hay no indigenas que quieren aprender el wayuunaiki,eeshi alijuna eekai natüjeein tü wayuunaikika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25535,,,,1,,0,rephrasing_fix por que habria de asustarme un sombrero,jamaka keemaka tamüin wanee uwoma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25578,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces dibuje el interior de la serpiente boa para que las personas mayores pudieran comprender,shiasa'a tejeettaka shiyaakuwa erepante süle'eru'u sarutkalü süpüla nayaawatüin na ka'apuyuukana shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25581,,,,1,,0,rephrasing_fix algo se habia estropeado en el motor de mi avion,eewaasü wanee kasa sünain sümotootse takatünasüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25603,,,,1,,0,rephrasing_fix pintame un cordero,pejeerüja tamüin nüyaakuwa wanee anneerü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25612,,,,1,,0,rephrasing_fix por absurdo que aquello pareciera a mil millas de distancia de algun lugar habitado y en peligro de muerte saque del bolsillo una hoja de papel y una pluma fuente,mayaasüje'e waneejatüyaain wattashaanain taya ma'aka miirü miiya sünainjee wanee miichipa'a müsia mayaainje eein taya süpüla wanaain sümaa outaa tayulaka sulu'ujee towoo'olüin wanee karalo'uta müsia ashajia tintamaajatü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25627,,,,1,,0,rephrasing_fix lo miro atentamente y dijo,nünajaa nümaka shia nümaka'aka yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25643,,,,1,,0,rephrasing_fix ves,pi'rüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25648,,,,1,,0,rephrasing_fix crees que se necesite mucha hierba para este cordero,che'ujaasüche eera ma'in maima alama niküin anneetkai chii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25659,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces,jamaka shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25687,,,,1,,0,rephrasing_fix esa peque a luz ilumino un poco el misterio y le pregunte,shiasa'a sükajee suwaralachonkoo tia achuwalaasü mojukuu müsü tü mochoojokolu to'u tasakirakalaka nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25690,,,,1,,0,rephrasing_fix no se a cualquier lado,wainja eera eepünaweere,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25713,,,,1,,0,rephrasing_fix y agrego quiza con un poco de melancolia,nümakaya'asa sümaa müin saa'in mojuchonkai naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25716,,,,1,,0,rephrasing_fix de esta manera supe otra cosa importante,maka'aka tatüjaain soo'u wanee kasaya'asa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25718,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando un astronomo descubre uno de ellos le da por nombre un numero le llama asteroide,süntünapa anain wanee nutuma shüliwalashajüi kanüliasü nutuma wanee ayaawajia ma'aka saa'in pülaneetachon,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25721,,,,1,,0,rephrasing_fix el planeta de donde venia el principito es el asteroide b quedaran totalmente convencidas y no dudaran mas ni modo hay que entender que son asi,tü pülaneeta eejeejachikai pürinsipechonkai shia pülaneetachon b pansaashaneerü namüin nnojoleerü piamian naa'in watüjaainjatü oo'u ne'e shiain nakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25752,,,,1,,0,rephrasing_fix claro que nosotros como sabemos comprender la vida nos burlamos tranquilamente de los numeros,müshi'iya wayakana sutuma watüjain ayaawataa kasa eekaa alatüin weme'eraja'ala akalü tü ayaawajiakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25754,,,,1,,0,rephrasing_fix para aquellos que comprenden la vida esto hubiera parecido mas real,napüla naya na atüjaakana soo'u kasa eekaa alatüin müsüje'e saa'in kasa shiimainsü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25758,,,,1,,0,rephrasing_fix para evitar esto he comprado una caja de lapices de colores,süpüla nnojolüinjatüin sülatüin tamüin aya'lajüshi taya ejeettiaa kanajakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25763,,,,1,,0,rephrasing_fix en las proporciones me equivoco tambien un poco,maa'awashi taya sünain ayaawataaya'asa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25767,,,,1,,0,rephrasing_fix habria que ponerlos unos sobre otros,e'itaaneesü sünain paa'awawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25787,,,,1,,0,rephrasing_fix me fue necesario un gran esfuerzo de inteligencia para comprender por mi mismo este problema,kapüleesü tapüleerua tayaawatüin soo'u tü alatakalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25796,,,,1,,0,rephrasing_fix las semillas duermen en el secreto de la tierra durante un tiempo hasta que un buen dia una de ellas despierta en una encantadora ramita que mira hacia el sol,tunkatüsü waüyeekalüirua sulu'u mma keinotshii kakaliamüin shiasa'a wanee ka'i achijiraasü su'utku sümaa shiirakaain süpanachon nünainmüin ka'ikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25799,,,,1,,0,rephrasing_fix confieso que yo no lo sabia,taküjain shiimüinkalü nnojotsü tatüjaain oo'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25855,,,,1,,0,rephrasing_fix para que sirven las espinas,kasa anaka apüla tü keipüseekalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25858,,,,1,,0,rephrasing_fix se defienden como pueden y las espinas son su defensa,aa'inmajiraasüirua süka saa'in sümüin wa'aya shia sütchinka tü eipüseekalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25868,,,,1,,0,rephrasing_fix no le respondi nada,ko'utaka taya nuulia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25869,,,,1,,0,rephrasing_fix el principito interrumpio de nuevo mis reflexiones,chi pürinsipechonkai nüle'ejiraka taya tekii ru'ujee tachikuwa'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25872,,,,1,,0,rephrasing_fix de cosas serias,a'yatawaa sünain kasa kojutusu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25878,,,,1,,0,rephrasing_fix sacudia la cabeza agitando al viento sus cabellos dorados,nukutuluin nikii waawatajataasü sutuma joutai nu'wala jorottusu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25885,,,,1,,0,rephrasing_fix un que,kasa wayun,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25894,,,,1,,0,rephrasing_fix mi flor esta alli en alguna parte,isa'aya wunu'usii tamüinkalü süpa'apünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25907,,,,1,,0,rephrasing_fix si son buenas para las plantas,sümaa anain shia süpüla wüitüshii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25962,,,,1,,0,rephrasing_fix habia puesto demasiada atencion a palabras sin importancia y se sentia desdichado,ni'itaain nikii sünain pütchi mojutusalü mojukalaka naa'in sutuma tüya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25974,,,,1,,0,rephrasing_fix son tan contradictorias las flores,waneejatü ma'in sukuwa'ipa tü wunu'usiikalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25986,,,,1,,0,rephrasing_fix y,müshiya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25987,,,,1,,0,rephrasing_fix nunca se sabe,matijaawushi oo'ulu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,25995,,,,1,,0,rephrasing_fix la flor que era orgullosa no queria que el la viese llorar,tü wunu'usüsiikaa aka pülainrüin shia nnojotsü sücheküin ni'rüinjatüin sünain a'yalajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26031,,,,1,,0,rephrasing_fix no sabia que para los reyes todos los hombres son subditos,nnojotsu nütijaain oo'u paala aka namüin na reikana na wayuukana nepishuwa'a naluwataainre'eya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26040,,,,1,,0,rephrasing_fix la etiqueta no permite bostezar en mi presencia,saashin tü anakuwa'ipaakaa nnojolinjachi pia awawajaain to'upala'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26045,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces,müleje'e shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26051,,,,1,,0,rephrasing_fix hace a os que no veo bostezar a nadie,wattairü saalii juya nnojolüin te'rüin wanee wayuu awawajaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26054,,,,1,,0,rephrasing_fix hm,aam,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26059,,,,1,,0,rephrasing_fix tartamudeaba un poco y parecia inquieto,kutkuttataasü nümüralu'u jee jiwa'atüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26063,,,,1,,0,rephrasing_fix pues el rey exigia que su autoridad fuese respetada y no toleraba la desobediencia,aka chi reikai nüchuntaka saainnajatüin tü nümakaa jee nnojoishi alawaapalainjachin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26064,,,,1,,0,rephrasing_fix le dijo,nümaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26077,,,,1,,0,rephrasing_fix respondio el rey,nümaka chi reikai ni'ipajee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26090,,,,1,,0,rephrasing_fix recordo el principito que nunca olvidaba una de sus preguntas,jülüjalaa müsü naa'in pürinsipechonkai matijainkai motaa aa'in tü nüsakirakalüirua anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26115,,,,1,,0,rephrasing_fix aun no he visitado todo mi reino ya soy viejo el caminar me fatiga y no hay lugar para una carroza,nnojoluyülia te'rajaain mma taluwataalekaa supushuwa'a a'laülaaichi taya mapüsashi taya sutuma waraitaa jee nnojotsü kapülajanan yayaa wanee karoosa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26139,,,,1,,0,rephrasing_fix alla tampoco hay nadie,cha'aya nnojotsü eeyaain wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26142,,,,1,,0,rephrasing_fix es mucho mas dificil juzgarse a si mismo que juzgar a los otros,kapüleesü ma'in anaataa putchi wamüinya ne'e suulia anaataa putchi namüin na waneeirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26146,,,,1,,0,rephrasing_fix dijo el rey,nümaka chi reikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26161,,,,1,,0,rephrasing_fix se apresuro a gritar el rey,a'waataatüshi chi reikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26168,,,,1,,0,rephrasing_fix no sirve para nada,nnojotsü kasain anain apüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26202,,,,1,,0,rephrasing_fix volvio a preguntar el principito,asakitshi nuchukuwa'a pürinsipechonkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26213,,,,1,,0,rephrasing_fix en el cuarto planeta habia un hombre de negocios,sulu'u tü pienchikalü aka pülaneetakaa eejachi wanee wayuu ya'rai kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26227,,,,1,,0,rephrasing_fix su cigarro se ha apagado,ayukujaasü paima,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26231,,,,1,,0,rephrasing_fix quince y siete veintidos,po'loo ja'ralimüin jee akaratshi piama shikii piamamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26236,,,,1,,0,rephrasing_fix veintidos y seis veintiocho,piama shikii piamamüin jee aipirua piama shikii mekiisalümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26237,,,,1,,0,rephrasing_fix ah estas ahi todavia,aa naayüiya pia yalaala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26243,,,,1,,0,rephrasing_fix llevaba pues quinientos un millones,alü'üjaichi taya ja'rai po'loo shikiii waneeshimüin miyon,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26258,,,,1,,0,rephrasing_fix moscas,ja'yamülerüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26262,,,,1,,0,rephrasing_fix yo soy un hombre serio y no tengo tiempo de so ar,tayakai wanee wayuu lotushi jee nnojoishi taya süpüla a'lapüjawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26267,,,,1,,0,rephrasing_fix de quien son,jaralü kakoroloko yaan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26294,,,,1,,0,rephrasing_fix si eres el primero en tener una idea y la haces patentar es tuya,müleka piale kekiiru'uin palajanaa wanee putchi jee a'laülaapialu'usu putuma paainjain piakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26303,,,,1,,0,rephrasing_fix las administro,ta'yataainsüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26308,,,,1,,0,rephrasing_fix quiere decir que escribo en un papelito el numero exacto de mis estrellas y se guarda bajo llave,malu'ulu yaa tashajüin nulu'u wanee karalo'utachon je'rasüin shüliwala tama'ana jee anaajaanüsü sümaa kayaaweinwaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26319,,,,1,,0,rephrasing_fix esto es divertido penso el principito,talataa atumaa tüü müshi nikiiru'u pürinsipechonkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26322,,,,1,,0,rephrasing_fix es incluso bastante poetico,jee sa'anasiamaajatü shiaya'asa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26323,,,,1,,0,rephrasing_fix pues uno nunca sabe lo que puede ocurrir,jamüsa'a nnojotsü atijaanüin oo'u tü alatajakatükalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26330,,,,1,,0,rephrasing_fix solo habia lugar para un farol y el farolero,kapülajana'alaka wanee kawaralasü jee chi kawaralasüpü'ükai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26338,,,,1,,0,rephrasing_fix despues limpio su frente con un pa uelo de cuadros rojos,süchikijee tia nüla'ajaaka ni'ipo'u süka wanee panyeera ishojusu süna,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26367,,,,1,,0,rephrasing_fix es divertido,emi'ijawaakatche ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26381,,,,1,,0,rephrasing_fix si treinta minutos,aa apünüin shikii minuuta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26387,,,,1,,0,rephrasing_fix se una forma con la que puedes descansar cuando quieras,atijashi taya wanee sukuwa'ipa süpüla peemeraain eepünaajeere pücheküin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26394,,,,1,,0,rephrasing_fix dijo el farolero,nümaka chi kawaralasüpü'ükai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26403,,,,1,,0,rephrasing_fix es el unico del que hubiera podido hacerme amigo,nia'ala ne'e anakaje süpüla tatünajutüinje nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26415,,,,1,,0,rephrasing_fix habia viajado ya tanto,wattairü ma'in saalii nukuwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26422,,,,1,,0,rephrasing_fix y dio un vistazo alrededor del planeta del geografo,jee niirakaakalaka sümüin sotpünaa nüpülaneetaseka chi mmapa'ashajüikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26435,,,,1,,0,rephrasing_fix exactamente,shiimüinshaana tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26449,,,,1,,0,rephrasing_fix dijo el geografo,müshi chi mmapa'ashajüikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26450,,,,1,,0,rephrasing_fix porque si un explorador dijera mentiras seria una catastrofe para los libros de geografia,aka na'alaajaale wanee achajaai mojushaaneerü sulujuna tü karalo'uta mmapa'ashajiamaajatükalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26458,,,,1,,0,rephrasing_fix conozco a alguien,eeshi wanee te'raajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26463,,,,1,,0,rephrasing_fix nunca se sabe,matijaaju oo'u lu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26486,,,,1,,0,rephrasing_fix dijo el geografo,nümaka mmapa'ashajüikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26495,,,,1,,0,rephrasing_fix que significa efimera,jamalu'ulu mama'awaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26505,,,,1,,0,rephrasing_fix que me aconseja usted que visite ahora,kasa pünüikika tamüin jalawolin taya joolu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26516,,,,1,,0,rephrasing_fix primero tocaba el turno a los faroleros de nueva zelanda y de australia que encendian sus faroles y se iban a dormir,palajanaa naya o'ttaka na kawaralasüpü'ü cheje'ewaliikana nuweewa selantia oo'ulaka autüraalia achuwajaakana nakawaralasüin jee o'una müshi'ija'a sünain atunkaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26529,,,,1,,0,rephrasing_fix no he sido muy honesto al hablar de los faroleros y corro el riesgo de dar a quienes no conozcan nuestro planeta una idea falsa de el,nnojoishi taya aküjain tü shiimüinkaa nachiki na kawaralasüpü'ükana jee eesü süpüla taküjain ne'e namüin na me'raajüinkana wapülaneetase wanee alawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26537,,,,1,,0,rephrasing_fix los hombres ocupan muy poco lugar sobre la tierra,na wayuukana jo'uuchon ma'in eere naya soo'u tü mmakaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26538,,,,1,,0,rephrasing_fix el principito se sento en una piedra y elevando su mirada dijo,aikalaashi pürinsipechonkai soo'u wanee ipa jee eirakaashijja'a nia iipünaamüin sümaa nümüin yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26562,,,,1,,0,rephrasing_fix y que es lo que vienes a hacer por aca,kasakalaka paa'inraain yaapünaa yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26569,,,,1,,0,rephrasing_fix puedo llevarte mas lejos que un navio,eesü süpüla tamaain pia wattamüinshaanale'e ma'in suulia wanee anuwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26587,,,,1,,0,rephrasing_fix pero tu eres puro y vienes de una estrella,akaisa'a wulein aa'in pia jee antüshi pia sulu'ujee wanee shüliwala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26590,,,,1,,0,rephrasing_fix si algun dia llegas a extra ar tu planeta yo puedo ayudarte,müleka jülüjüle paa'in tü püpülaneetasekaa so'u wanee ka'i eesü taya süpüla takaaliijain pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26593,,,,1,,0,rephrasing_fix puedo,eesü taya süpüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26594,,,,1,,0,rephrasing_fix te he comprendido muy bien,tayaawatashaana oo'ulu tü pümakaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26596,,,,1,,0,rephrasing_fix por que hablas siempre con enigmas,jamaka piishajaaka waneepia sulu'u putchiirua kapüleejasü ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26599,,,,1,,0,rephrasing_fix dijo la serpiente,sümaka tü wuikalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26601,,,,1,,0,rephrasing_fix y ambos guardaron silencio,jee nako'ulaakalaka piamale'e,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26602,,,,1,,0,rephrasing_fix donde estan los hombres,jalasü tü wayuukoluirua yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26608,,,,1,,0,rephrasing_fix pero no alcanzo a ver mas que algunas puntas de rocas muy afiladas,akatsa'a shiya'alüin ni'rüin wanee shi'ichiirua ipa mulo'uyuu kasajü süirua ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26625,,,,1,,0,rephrasing_fix xx,xx,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26650,,,,1,,0,rephrasing_fix y los caminos llevan siempre a la morada de los hombres,jee tü wopukoluirua antaleesia eemüinre shipiapalee wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26652,,,,1,,0,rephrasing_fix y yo tendria que fingirle cuidados pues seria capaz de dejarse morir verdaderamente para humillarme a mi tambien,jee tayakai taa'inmajayaainje shia aka eein shia süpüla soonooin shikiira tü outaakaa süpüla shi'rüinjatüin tamüin tayakaiya'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26668,,,,1,,0,rephrasing_fix quien eres tu,jaratsa'a pia yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26682,,,,1,,0,rephrasing_fix que bonito eres,anashichon lee kaija'a ma'in pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26684,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy tan triste,mojusu ma'in taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26688,,,,1,,0,rephrasing_fix no puedo jugar contigo,nnnojoishi anain taya süpüla emi'ijawaa pümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26689,,,,1,,0,rephrasing_fix respondio,müshi pürinsipechonkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26700,,,,1,,0,rephrasing_fix oh no es en la tierra,oo nnojotsü sulu'uin mmakaa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26729,,,,1,,0,rephrasing_fix los tuyos me llamaran fuera de la madriguera como una musica,aka tü shi'irakaa puwu'ichikanain suunejeechi taya anoipa'ajee suulia tü tanujulaalekaa müin aka sümüralu'u wanee ee'iranii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26749,,,,1,,0,rephrasing_fix pregunto el principito,nüsakiraka pürinsipechonkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26772,,,,1,,0,rephrasing_fix dijo el zorro,nümaka walitkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26780,,,,1,,0,rephrasing_fix inquirio el principito,nümüleje'e pürinsipechonkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26787,,,,1,,0,rephrasing_fix dijo el zorro,nümaka walitkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26789,,,,1,,0,rephrasing_fix todos los jueves acostumbran ir a bailar con las muchachas del pueblo,weinshi juweewo'uluwai o'unusu sünain ayonnajaa sümaa tü majayünnüü puweewulolujutkoo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26792,,,,1,,0,rephrasing_fix asi es,müsia tia pümakaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26800,,,,1,,0,rephrasing_fix dijo el zorro,nümaka walitkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26801,,,,1,,0,rephrasing_fix dijo el zorro,nümaka walitkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26808,,,,1,,0,rephrasing_fix el principito se fue a ver nuevamente a las rosas,nu'unaka nuchukuwa'a pürinsipechonkai sünain e'rajawaa tü roosakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26815,,,,1,,0,rephrasing_fix adios,o'unushi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26831,,,,1,,0,rephrasing_fix dijo el zorro,nümaka walitkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26834,,,,1,,0,rephrasing_fix dijo el zorro,nümaka walitkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26845,,,,1,,0,rephrasing_fix eres responsable por siempre de lo que hayas domesticado,pia kajapulu'ukan süpüla ka'ikaa süpüshuwa'a tü kasa pümaüsajalakaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26847,,,,1,,0,rephrasing_fix pregunto el principito,nüsakirüinja'a pürinsipechonkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26856,,,,1,,0,rephrasing_fix dijo el principito,nümaka pürinsipechonkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26860,,,,1,,0,rephrasing_fix persiguen a los primeros viajeros,eipiijüsüirua na palajanaajanakana ke'ejenalii türein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26874,,,,1,,0,rephrasing_fix dijo el principito,nümaka pürinsipechonkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26881,,,,1,,0,rephrasing_fix buenos dias,wattachonya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26887,,,,1,,0,rephrasing_fix buenos dias,wattachonya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26889,,,,1,,0,rephrasing_fix respondio el comerciante,nümaka chi aikaaikai ni'ipajee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26890,,,,1,,0,rephrasing_fix se trataba de un comerciante de pildoras para quitar la sed,niaja'a wanee aikaai patiiairua aakalia miaasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26891,,,,1,,0,rephrasing_fix se toma una pastilla por semana y ya no se sienten mas ganas de beber,emirannüsü wanee patiia semaanawai jee saakalüin joolu'u tü miaasü'ireekaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26892,,,,1,,0,rephrasing_fix por que vendes eso,jamüsü püikaaka tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26893,,,,1,,0,rephrasing_fix porque economizan mucho tiempo,aka kasetirain ma'in sükalia kasa sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26895,,,,1,,0,rephrasing_fix no comprendio mi razonamiento y replico,nnojolü niyaawatüin oo'u tü kasa tamakaa jee nümaka shii'iraka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26911,,,,1,,0,rephrasing_fix me dije,ojutuusu tekiiru'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26915,,,,1,,0,rephrasing_fix lo que veo es solo la corteza,shia tera'alaka ne'e sütoutajee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26956,,,,1,,0,rephrasing_fix y a adio,jee koo'omüinka nünüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26969,,,,1,,0,rephrasing_fix el pozo al que habiamos llegado no se parecia en nada a los pozos del sahara que son simples agujeros abiertos en la arena,tü isho'u wantakaa ama'anamüin nnojotsü mayaain saa'in tü isho'uirua sa'aarajatükaa shia wanee isho'ula ne'e jutamuuin sa'aka jasaikaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26971,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque resulta que por alli no habia ningun poblado y yo creia so ar,mayaainje'e chapünaa cha'aya nnojolüin eejetüin wanee epiapalee maa'atsü aka ta'lapüinkale shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26973,,,,1,,0,rephrasing_fix oyes,paapüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26980,,,,1,,0,rephrasing_fix aquella agua era algo mas que un alimento,kojutuleesü ma'in wüinkaa tia suulia wanee eküülü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,26995,,,,1,,0,rephrasing_fix dijo el principito,nümaka pürinsipechonkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27000,,,,1,,0,rephrasing_fix sin duda respondi,müsian müshi taya ni'ipajee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27006,,,,1,,0,rephrasing_fix que promesa,kasakai taküjaka anülia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27017,,,,1,,0,rephrasing_fix bosqueje pues un bozal y al darselo se me oprimio el corazon,tejeettüin wanee pisaalü jee wanaa sümaa taapüin shia nümüin mojujaasü taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27035,,,,1,,0,rephrasing_fix ah,aa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27051,,,,1,,0,rephrasing_fix temo,momotshi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27053,,,,1,,0,rephrasing_fix recordaba las palabras del zorro,sotusu taa'in nünüiki walitkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27060,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando al dia siguiente volvi por la tarde desde lejos vi al principito sentado ahi arriba,waneemüin ka'i wanaa sümaa tale'ejüin matsapa ka'ikaa te'rüin wattajee joyotuin yala iipünaa pürinsipechonkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27063,,,,1,,0,rephrasing_fix alguien le respondio sin duda porque el replico,eekalaka chi kanüikikai ni'ipajee aka niakai nümüin yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27067,,,,1,,0,rephrasing_fix tienes buen veneno,eesü püma'ana wanee eiyajia anasüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27078,,,,1,,0,rephrasing_fix senti el latido de su corazon como el de un pajarillo herido,tayaawatüin sütünüla naa'in müin aka wanee wuchiichon kalio'uin atumaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27093,,,,1,,0,rephrasing_fix es mucho mas lejos,wattaleesü ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27102,,,,1,,0,rephrasing_fix si quieres a una flor que habita en una estrella es muy dulce mirar al cielo por la noche,müleka aire püpüla wanee wunu'usii kepiyain sulu'u wanee shüliwala anasü ma'in eirakawaa sümüin sirumakaa sa'wai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27126,,,,1,,0,rephrasing_fix tu tendras estrellas como nadie ha tenido,nnojotpaja'a kasawalain süküjain shüliwalakalüirua tia supushuwa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27148,,,,1,,0,rephrasing_fix pero el estaba algo intranquilo,tamüsü shia pümüinya'a soo'ujee tü wuikaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27171,,,,1,,0,rephrasing_fix has hecho mal en seguirme,aijeerü püta jee mülieechi pia aka meerüin aka outakai taya jee ja'itairü nnojoluin shiimüin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27184,,,,1,,0,rephrasing_fix sabes,aneerün,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27194,,,,1,,0,rephrasing_fix bien,anasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27210,,,,1,,0,rephrasing_fix dijo y aun titubeo un instante luego se levanto y dio un paso,müshi nnojolüin noonooin sümaa tia matsamüin süchikijee tia nüsha'walaaka jee nuwarairaaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27212,,,,1,,0,rephrasing_fix tener una vida con proposito,watüjaainjatü aa'u kasapülajanain nukumajaka waya maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27227,,,,1,,0,rephrasing_fix en la mayoria de los casos dura poco lo que puede resultar frustrante,nnojotsü kakaliain tia talataakat otta eesü mojule ne'e naa'in mapa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27239,,,,1,,0,rephrasing_fix estar contentos con lo que tenemos y ser generosos,talatüinjatü waa'in sümaa tü eekat wama'ana jee asülajüliinjana waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27248,,,,1,,0,rephrasing_fix la salud y la resiliencia,nnojolin ayuulin waya otta resiliencia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27249,,,,1,,0,rephrasing_fix la esperanza,tü kasa anasü wa'atapajakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27252,,,,1,,0,rephrasing_fix que demuestran los hechos,jamüsü nakuwa'ipa na kachiiruakana aa'in washirüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27259,,,,1,,0,rephrasing_fix la preocupacion y la perdida de sue o por proteger lo que tenemos,shapaajeerü waa'in jee matunkuinjeena waya sutuma jülüjain waa'in tü kasa wama'anakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27264,,,,1,,0,rephrasing_fix esa decepcion se debe en parte a que el deseo de tener mas dinero es insaciable,üttüsü naa'in wanee wayuu eekai kachiiruain naa'in tü nneetkat süka ayatüin kee'ireein naa'in koo'omüin shia nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27267,,,,1,,0,rephrasing_fix no te afanes por obtener riquezas,nnojo kachiiruain ma'in paa'in washirüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27271,,,,1,,0,rephrasing_fix que es mejor tener buenos amigos y sentirse querido que tener mucho dinero,shia ana'leeka ka'aleewainre waya wayuu aika apüla waya suuliale'eya washirüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27286,,,,1,,0,rephrasing_fix que nos hace felices,kasa talateetka atuma waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27303,,,,1,,0,rephrasing_fix ser generosos,wasülajüliire,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27305,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo segun los centros para el control y la prevencion de enfermedades de estados unidos el tabaquismo causa enfermedades y discapacidades y afecta a casi todos los organos del cuerpo,saashin centros para el control y la prevencion de enfermedades de estados unidos aapüsü ayuulii tü akaijaakat tawaako eeshii eekai isaleein nachiki aa'inraa wanee kasa sutuma otta ayuuishii nale'eru'upünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27325,,,,1,,0,rephrasing_fix hundirse en la depresion solo empeora las cosas,nnojotsü anain waapüle waa'in sünain mojuu aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27343,,,,1,,0,rephrasing_fix el conto que despues de orar mucho y de meditar en el mensaje positivo de la biblia comenzo a ver oportunidades en lugar de obstaculos,naashin niakai süka nu'uraajüin ma'in otta nüsakire'erüin naa'in sünain tü sümakat tü wiwüliakat nnojotsü jülüjain naa'in mojuin ma'in tü alatakat nümüin shia jülüjaka naa'in tü kasa anasükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27348,,,,1,,0,rephrasing_fix el relato el vacio que yo habia sentido por a os desaparecio,anuu nünüiki süchiki tia nnojotpu'usü tatüjaain saa'u tü kee'ireekat taa'in otta mojupu'usü taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27356,,,,1,,0,rephrasing_fix a ser equilibrados,laülaainjatü waa'in sünain tü waa'inrakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27362,,,,1,,0,rephrasing_fix nosotros tambien seremos felices si nos esforzamos por imitar sus cualidades sobre todo su amor,talateena ma'in waya waneepia washatüle nukuwa'ipa maleiwa shiapeje'e washatüinjatüin ma'in tü sukuwa'ipakat saalin wayuu nüpüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27403,,,,1,,0,rephrasing_fix nunca aprendi a perdonar,sünainjee tia isasü tachiki motuinjatüin taa'in saainjala wayuu tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27416,,,,1,,0,rephrasing_fix ya de adulta cuando alguien me ofendia pensaba en ello durante dias hasta el punto de perder el sue o,shiasa'a miyo'upa taya saainjünüle tamüin kasa mojusü tekiiru'usü waneepia otta matunkuneesat taya sa'wai sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27417,,,,1,,0,rephrasing_fix en efecto vivir con ira y rencor no nos hace felices ni es bueno para la salud,müleka üttaku'u müle waa'in otta jashichiku'u wamüle nnojoleena waya talatüin aa'in otta ayuuijeena waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27418,,,,1,,0,rephrasing_fix se ofenden con facilidad y sufren ansiedad o hasta depresion grave,sutuma tia akayalaashii naya suulia wayuu otta mojusü naa'in süka namüiwa'ain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27421,,,,1,,0,rephrasing_fix continuen soportandose unos a otros y perdonandose liberalmente unos a otros colosenses,jaa'inra tü anasükat shi'ipajee eekai shi'rülüin wayumüin jümüin sümaa motüin jaa'in saainjala colosas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27454,,,,1,,0,rephrasing_fix que nos depara el futuro,jameerü wakuwa'ipa mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27463,,,,1,,0,rephrasing_fix no hay ni dioses ni motivos afirmo el profesor de historia y biologia william provine,nnojotsü eein maleiwairua otta nnojoishii kasapülajanain yaaka waya mmapa'a müshi william provine wanee wayuu ekirajakai sünain sukuwa'ipa wayuu sümaiwajatü jee sünain biologia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27466,,,,1,,0,rephrasing_fix siempre he tratado de entender la logica de las cosas afirma como por ejemplo la del cerebro humano,tachajaain sukuwa'ipa waneepia süpüla tatüjaain saa'u jamakuwa'ipalüin wanee kasa otta kasapülajatüin shia ma'aka saa'in tü wekiisholoinkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27477,,,,1,,0,rephrasing_fix pero que sentido tiene que el cerebro pueda almacenar tanta informacion y desarrollar tantas habilidades si la vida humana es tan corta,jamaka'a nnojotka kakaliain katüin wo'u süka anashaatain ma'in sukumajia tü wekiisholoinkat otta watüjain ma'in sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27479,,,,1,,0,rephrasing_fix que proposito tiene la vida,kasapülajatü katüin wo'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27481,,,,1,,0,rephrasing_fix yo me preguntaba quien establecio esas leyes,jaraiche kakumalaka tü kasa o'unirakat sukuwa'ipa ma'waisü taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27489,,,,1,,0,rephrasing_fix dios no creo la tierra en vano sino para ser habitada isaias,nukumajüin maleiwa tü mmakat süpüla kepiainjatüin wayuu sulu'u isaias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27496,,,,1,,0,rephrasing_fix para seguir vivos y conservar la salud mental necesitamos una razon para vivir escribio el profesor de psicologia william mcdougall,süpüla ayatüin katüin wo'u otta nnojoluin shapaain waa'in cho'ujaasü watüjaain saa'u kasapülajanain yaaka waya yaa mmapa'a müshi william mcdougall wanee ekirajüi sünain psicologia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27498,,,,1,,0,rephrasing_fix el camino de la felicidad,wopu talataka atuma waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27500,,,,1,,0,rephrasing_fix y es el mejor remedio para superar la sensacion de impotencia la soledad o el miedo,otta anashaatasü ma'in süpüla sütütüle'erüin waa'in süpüla nnojoluin mojuin waa'in wamüiwa'ale waya jee süpüla nnojoluin mmoluin waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27504,,,,1,,0,rephrasing_fix en vez de confiar en que el ser humano puede salvarnos es mejor confiar en nuestro creador quien tiene el poder para cumplir todas sus promesas,nnojo we'itaain waa'in sünain wo'ttaajeenain sutuma wayuu nia we'itaa anain waa'in chi kakumalakai waya süka pülashin ma'in nia otta nikeraajeerü süpüshua'a tü nümakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27507,,,,1,,0,rephrasing_fix pero los mansos mismos poseeran la tierra y verdaderamente hallaran su deleite exquisito en la abundancia de paz,akanasa'a na anamiakana namüinjeerü tü mmakat otta shiimain talateenain naya süka jimateerüin naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27512,,,,1,,0,rephrasing_fix y a el jesucristo fueron dados gobernacion y dignidad y reino para que los pueblos grupos nacionales y lenguajes todos le sirvieran aun a el,saapünakalaka najapulu'u jesukürisüto aluwataaya sümaa kojutuin nia atumaa süpüla shi'yataainjatüin nümüin wayuu ma'leekalia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27522,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus predijo que los ultimos dias no serian ni pacificos ni tranquilos sino todo lo contrario,nüküjain jesuu jouleerüin atkawaa otta shapaajeerüin ma'in saa'in wayuu sülü'ütpa sükalia süpüla saja'ttüin kasaka süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27529,,,,1,,0,rephrasing_fix serian arrogantes y violentas,jee watüjaa aa'u sülü'ülüin sükalia tü anaa eeinjatkat sutuma nuluwataaya maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27534,,,,1,,0,rephrasing_fix el camino de la felicidad,wopu talataka atuma waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27542,,,,1,,0,rephrasing_fix volvere a ver a mis seres queridos que han muerto,te'reenache nachikua'a na tapüshi outuinnapakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27545,,,,1,,0,rephrasing_fix aprueba dios todas las religiones,anasüche no'ulu'u maleiwa süpüshua'a tü iküleesiakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27548,,,,1,,0,rephrasing_fix su familia puede ser feliz,talatajiraa paa'in sümaa püpüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27556,,,,1,,0,rephrasing_fix pero la realidad puede ser otra,eepeje'e süpüla naatain sukuwa'ipa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27570,,,,1,,0,rephrasing_fix clave dar ejemplo,ana pukuwa'ipa napüleerua püchonnii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27583,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo es mucho mejor que su compromiso se base en el amor y el respeto mutuos,shiapeje'e anain alu'u ayatüle'eya naya sümaa na'wayuuse saa'ujee aijiraain jee kojutujiraain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27593,,,,1,,0,rephrasing_fix si mi esposo y yo no fueramos un equipo solo seriamos compa eros de vivienda dos personas que viven juntas pero que no se ponen de acuerdo para tomar decisiones importantes alexandra,jamüsüja'a nnojorüle paa'inwajiraain taya nümaa chi ta'wayuusekai müshiije'e ne'e kepiajiraakai waa'in sümaa wayuu naatajatü alexandra,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27622,,,,1,,0,rephrasing_fix escuchan con respeto los puntos de vista de su conyuge y llegan a acuerdos que sean aceptables para ambas partes,kapülasü naa'in tü sümakat nu'wayuuse nümüin otta nachajaain ma'in sukuwa'ipa süpüla anajiraain naya diez claves para transformar tu matrimonio,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27643,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando los conyuges no se respetan sus conversaciones pueden verse salpicadas de comentarios criticos sarcasticos o incluso hirientes,chi wayuu mojutkai amüin nu'wayuuse eesü airu'urule nünüiki sümüin niyoujule shia otta kanüikeepale nia su'upalapünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27646,,,,1,,0,rephrasing_fix el perdon puede apagar cualquier incendio,motule waa'in naainjala na waneinnua wamüin müsü aka saa'in wayokojoole wanee piichi eeka jotuin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27665,,,,1,,0,rephrasing_fix lo unico que lamento es no haberlo perdonado antes,mayaapeje'e kapüleein tamüin motuin taa'in tü naa'inrakat tamüin motusü taa'in shia mapa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27673,,,,1,,0,rephrasing_fix analicese,püsakire'era paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27675,,,,1,,0,rephrasing_fix para hablar en pareja,yooto jia süchiki tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27679,,,,1,,0,rephrasing_fix cuanto tardamos en perdonarnos,kakaliashiiche waya süpüla anajiraain waya wachikua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27680,,,,1,,0,rephrasing_fix que podemos hacer para perdonarnos antes,kasa eeka süpüla waainjain süpüla wakumajamaatüin sukuwa'ipa wanee mojujirawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27681,,,,1,,0,rephrasing_fix principio biblico ocupate en arreglar prestamente los asuntos mateo,tü sümakat tü wiwüliakat püchajaamaata sukuwa'ipa süpüla punoutuin sukuwa'ipa tü mojujiraakalü aa'ujee jia mateo tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27687,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora a lo maximo a lo que puedes aspirar es a ocupar un asiento entre el publico y quizas ni siquiera sea una localidad preferente,tia müsü aka saa'in sha'watüle na jüchonniikana sotpa'a wanee süchi jerutsü otta chale jia wanee sa'ata tü süchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27695,,,,1,,0,rephrasing_fix adaptese a su hijo,paashajaa nümaa püchon wanaa sümaa yooteein nia pümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27697,,,,1,,0,rephrasing_fix disciplinar implica guiar ense ar y a veces corregir el mal comportamiento de los hijos,achiawaa na tepichikana sünainpünaasü o'uniraa nakuwa'ipa otta ekirajaa naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27721,,,,1,,0,rephrasing_fix sea razonable,piyaawatüinjatü saa'u palajana jamüin naa'inraka wanee kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27733,,,,1,,0,rephrasing_fix una persona con valores tambien es trabajadora imparcial y considerada cualidades que son mas faciles de adquirir durante la juventud,nu'unirüle nukuwa'ipa wanee wayuu sükajee tü kasa anasü ekirajünakalü anain nia nutuma nüshi jee nii a'yataaijeechi nia kojuteerü wayuu nümüin jee kapüleerü naa'in nakuwa'ipa na waneinnua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27750,,,,1,,0,rephrasing_fix principio biblico las personas maduras tienen sus facultades perceptivas entrenadas para distinguir tanto lo correcto como lo incorrecto hebreos,tü sümakat tü wiwüliakat na wayuu laülaakana aa'in sünain anoujaa nayaawatüin saa'u anale jee mojule wanee kasa hebreokana tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27755,,,,1,,0,rephrasing_fix para los padres,namüinjatü na kachonshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27772,,,,1,,0,rephrasing_fix principio biblico la sabiduria de arriba no es hipocrita santiago,tü sümakat tü wiwüliakat chi eekai kekiin nütüma chi maleiwakai nnojoleechi piamain o'upünaa santiago,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27784,,,,1,,0,rephrasing_fix ni mi esposo ni yo les pedimos a nuestros hijos que respeten unos principios que nosotros no respetamos christine,nnojoishii waluwataain na wachonniikana sünain aa'inraa wanee kasa nnojotka waa'inrüin wayakana christine,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27790,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando tienes un fuerte sentido de identidad te mantienes fiel a tus principios y no permites que otros jovenes te controlen,pansaale pukuwa'ipa sümaa tü kasa anasü ekirajünakalü anain pia nutuma püshi jee püi nnojoleechi pia aa'inrüin kasa mojusü otta nnojoleechi pia oonooin sümaa tü namakat pümüin na jima'aliikana wanaa pümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27801,,,,1,,0,rephrasing_fix principio biblico cesen de amoldarse a este sistema de cosas mas bien transformense rehaciendo su mente romanos,müleka juu'ulaale suulia nii'irateerü jukuaippa maleiwa roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27805,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando me siento mas tentado a hacer algo malo,kasa tü taainjeekalü atuma kasa mojusü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27816,,,,1,,0,rephrasing_fix la persona confiable respeta las normas cumple sus promesas y siempre dice la verdad,na wayuu lotokana akuwa'ipa sünain tü naa'inrakat kojutusü namüin tü kasa aluwataanakalü anain naya nekeraajüin waneepia tü namakat otta naküjain waneepia tü shiimainkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27828,,,,1,,0,rephrasing_fix ten paciencia,nnojo shapaain paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27845,,,,1,,0,rephrasing_fix no puedes ganarte la confianza de tus padres o de otras personas de la noche a la ma ana pero si siempre eres responsable confiaran cada vez mas en ti brandon,nnojotsü ne'itaamaateerüin naa'in pünain na kachoinkana pia naa'inreetpaja'a tia ne'rüle laülaain paa'in sünain kasa süpüshua'a brandon,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27847,,,,1,,0,rephrasing_fix a la persona trabajadora no le asusta el trabajo,na wayuu a'yataaliikana nnojoliishii akulajaain aa'in sünain a'yatawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27851,,,,1,,0,rephrasing_fix los siguientes consejos te ayudaran a tener una buena actitud hacia el trabajo,anuu tü paa'inrajatkat süpüla kamalainjatüin pümüin a'yatawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27858,,,,1,,0,rephrasing_fix delante de reyes es donde el se apostara no se apostara delante de hombres comunes proverbios,nnojoleechi a'yataain sümüin wayuu eekai eein proverbios,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27864,,,,1,,0,rephrasing_fix es verdad que trabajaras mas pero sera porque tu quieres no porque otros te obliguen,mayaapeje'e wainmeerüin ma'in a'yatawaa püpüleerua paa'inreerü tia süka paa'in pümüiwa'a nnojotsü shiain sükajee münajalain pia mateo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27872,,,,1,,0,rephrasing_fix para los jovenes,namüinjatü jima'alii jee majayünnüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27879,,,,1,,0,rephrasing_fix fortaleceras tus amistades,paa'inweechi pia namaa na pa'aleewainkana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27888,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas no hay mejor manera de fortalecer una amistad que trabajando hombro a hombro por alcanzar una meta en comun,wanee kasa aleewaka ma'in anainjee wayuu shia paa'inwale naya sünain a'yatawaa süpüleerua asa'wataa tü ne'itaakat napüleerua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27890,,,,1,,0,rephrasing_fix principio biblico el que esta vigilando el viento no sembrara y el que esta mirando las nubes no segara eclesiastes,tü sümakat tü wiwüliakat chi eekai jülüjain naa'in tü joutaikat nnojoleechi apünajüin otta chi eekai nünanajüin sümüin tü sirumakat nnojoleechi atpajüin eclesiastes,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27896,,,,1,,0,rephrasing_fix ponte manos a la obra,pu'ttamaata sünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27905,,,,1,,0,rephrasing_fix los principios que contiene nos ayudan a pensar con mas claridad y a tomar buenas decisiones,sutuma tü pütchi sulu'ukat tü wiwüliakat jülüjasü waa'in tü kasa waa'inrajatkat otta anasü tü kasa waneekakat proverbios,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27911,,,,1,,0,rephrasing_fix estos versiculos de la biblia demuestran que las personas que han muerto estan totalmente inconscientes,sulu'u wetsiikulokalüirua tüü aküjünüsü sünain nnojoluin kasain natüjaain aa'u na ouktüshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27936,,,,1,,0,rephrasing_fix explique con firmeza su postura en algunas regiones del mundo se considera que los ancianos de la comunidad y la familia extendida tienen derecho a intervenir en los entierros,sulu'u waneeirua mma nünaajaale wanee wayuu naya aküjakana tü aainjünajatkat na laülaayuukana jee na kasayuukana nünain müliashii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27953,,,,1,,0,rephrasing_fix a algunos cristianos les incomoda pensar en la idea de poner por escrito este tipo de instrucciones,cho'ujaapaja'a nüshajüinjatüin tia süka nii'iyateerüin sünain laülaain naa'in sünain anoujaa otta nii'iyatüin alin nüpüla na nüpüshi anoujiraakana wanaa nümaa filip,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27970,,,,1,,0,rephrasing_fix en muchas partes de africa esta muy extendida la creencia de que los funerales deben ser grandes y fastuosos para no ofender a los espiritus de los antepasados,jamüsüja'a sukuwa'ipa wayuu chaa africa aainjüshii wainma kasa nikiira müliashii suulia joo jashichijüin naa'in na nutuushinuu kakaliainnakana anaajaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27974,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas hay quienes aprovechan la ocasion para hacer exhibicion ostentosa de su nivel social y economico,eeshii na aainjakana tia shii'iree a'waatawaa sulu'u nawashirüin oo'ulaka sulu'u tü naa'inrakat juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27975,,,,1,,0,rephrasing_fix podrian ponerse a llorar y a gritar desenfrenadamente abrazar al difunto hablarle como si siguiera vivo y prenderle dinero y otros objetos en la ropa,saainjünüle tia nümüin wanee anoujashi eekai nünaajaain mojeerü pütchi nüchiki je'waa otta nachiki na a'yataakana nümüin ped,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27989,,,,1,,0,rephrasing_fix conocer el verdadero estado en que se encuentran los muertos debe darnos el valor para evitar las costumbres mundanas en nuestros funerales,shiaseje'e sutuma watüjaain saa'u tia nnojoliinjana waya sünainpünaain wanee kasa mojuka saashin tü wiwüliakat ef,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27991,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque jesus fue el hombre mas grande de la historia fue enterrado de manera discreta y sencilla,so'u tü ka'i ni'itaanakalü o'u jesuu nnojotsü wainmain ma'in tü kasa aainjünakat nüka e'itaanamaatüshi maalü juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27992,,,,1,,0,rephrasing_fix en estos festejos funerarios es comun que abunden el alcohol y la conducta inmoral,asaayaa müshii naya eeshi chi eekai nüma'üjiraain nukuwa'ipa sümaa wanee jierü nnojotka nu'wayuusein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,27996,,,,1,,0,rephrasing_fix ilustracion de la pagina,saashin tü wiwüliakat müiria nnojoluin tü ouktaakat mapa alat map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28012,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia promete jehova no hara que el alma del justo padezca hambre pero rechazara el deseo vehemente de los inicuos,müsü tü wiwüliakat kaaliinjeechi nüpüla je'waa chi wayuu lotokoi akuwa'ipa nnojoleechi jamüsirüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28029,,,,1,,0,rephrasing_fix robar en el lugar de empleo es muy comun por lo que muchos piensan todo el mundo lo hace asi que por que yo no,a'luwajayaa müsü tü wayuukalüirua chayaa eere shi'yataain eeshiijese'e na makana a'luwajüsü wayuu süpüshua'a tayaka joo jamüin nnojoluinjachika a'luwajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28049,,,,1,,0,rephrasing_fix resulta que en todos encontro almendras menos en el mio,wanaa ma'in sümaa wo'unajanainnain wepialu'umüin antalaa müshi chi aluwataakai waa'u nüsanaaka'a tü kanaasüta wama'anajatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28059,,,,1,,0,rephrasing_fix a christine no le cabe la menor duda,jamüsa'a shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28073,,,,1,,0,rephrasing_fix luego paro una mototaxi y salio deprisa para una reunion,aleja'a sukuwa'ipa wayuu cheje'ewatka africa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28076,,,,1,,0,rephrasing_fix victorine tiene pocas esperanzas de que su economia mejore mucho mientras dios no cambie la situacion mundial,ayateeria ja'ijaawalin wanee kasa sümüin victorine wane'ere'eya naja'ttirapa maleiwa tü kasa mojusükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28092,,,,1,,0,rephrasing_fix su honradez le atrajo muchos clientes,keejiashaanasü ma'in tü suikkaainkat wainma wayuu aya'lajaka suulia süka jamüin wayuuin loto akuwa'ipat shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28098,,,,1,,0,rephrasing_fix actualmente esta casada y ella y su esposo sirven de ministros cristianos de tiempo completo,aküjüsü shia pütchi nümaa chi su'wayuusekai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28100,,,,1,,0,rephrasing_fix el versiculo siguiente demuestra que dios sigue considerando culpable al ladron pues aclara pero cuando sea hallado lo resarcira con siete veces la cantidad todas las cosas valiosas de su casa dara,mojusü no'ulu'u je'waa naainjüle wayuu tia anuu nünüiki nüntünüle aa'u wanee wayuu sünain a'luwajaa nuwalaajüinjatü akaratshitua tü nu'luwajakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28110,,,,1,,0,rephrasing_fix asi se expreso una cristiana que ha luchado con la depresion gran parte de su vida,müsü sünüiki wanee wawala kakaliaitka sünain mojuin saa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28116,,,,1,,0,rephrasing_fix david alabo a dios por haberlo salvado y basandose en su vivencia escribio el salmo,nüshajakalaka tü pütchi sulu'ukat salmo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28124,,,,1,,0,rephrasing_fix como responde jehova al ruego de los quebrantados de corazon y aplastados en espiritu,kasa naainjaka je'waa süpüla nükaaliinjüin na mojukana aa'in otta na yüülakana aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28137,,,,1,,0,rephrasing_fix como un padre amoroso que abraza y reconforta a un hijo angustiado jehova esta cerca de sus siervos que claman a el por socorro pues anhela consolar y sanar su quebrantado corazon y su espiritu aplastado,nnojoishi wattalu'uin je'waa noulia na wayuu achuntakana kaaliinwaa nümüin müshi aka naa'in wanee wayuu aikai apüla nüchon nuko'ojoo anainchi otta nütütüle'erüin naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28140,,,,1,,0,rephrasing_fix lectura biblica recomendada para este mes salmo a,müshi nia eeshi taya nümaa chi yüülakai aa'in otta chi mojukai aa'in süpüla tatütüle'erüin naa'in isaias nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28144,,,,1,,0,rephrasing_fix enrique desde que nos casamos me propuse que liliana y yo estudiaramos juntos la biblia,enrique kasaatpa waya wekirajaajeerü anain tü wiwüliakat piamale'eya tamatüjülia liliana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28146,,,,1,,0,rephrasing_fix y cada vez que le preguntaba algo ella me respondia con un si o un no,tasakirapa shia sünain tü wekirajaakalü anain eesü aa sümüle ne'e jee eesü nnojo sümüle,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28148,,,,1,,0,rephrasing_fix hay algun modo de superarlos,kasa naainjüinjatka süpüla ayatüinjatüin jülüjain naa'in tü jülüjakat naa'in maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28161,,,,1,,0,rephrasing_fix la persona espiritual en cambio reconoce el valor de las normas de dios,makalaka kamaneein nia sümüin wayuu süpüshua'a exodo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28166,,,,1,,0,rephrasing_fix obedece a dios hasta cuando no le conviene,nnojotsü wa'atapajüinjatüin ka'wayuusein süpüla müinjatüin wakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28169,,,,1,,0,rephrasing_fix una quiere abonar la tierra pero la otra cree que no es necesario y se opone,müsia ne'e nakuwa'ipa na ka'wayuuseshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28177,,,,1,,0,rephrasing_fix susy cuenta lo que han hecho ella y su esposo eduardo y yo hemos decidido levantarnos un poco mas temprano y asi leer y analizar juntos un pasaje biblico antes de ir a trabajar,müsü sünüiki susy süchiki tü saainjakat nümaa chi su'wayuusekai achijira'awaishii waya wattachon süpüla waashaje'erüin tü wiwüliakat süpülapünaa wo'unüin sünain a'yatawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28191,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque su vida ha estado plagada de adversidades e inquietudes mantiene una actitud positiva,talatüsü saa'in dalia mayaainje'e wattain saalii tü kasa mojusü alatakat sümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28246,,,,1,,0,rephrasing_fix nos dimos cuenta de que conocia muy bien la biblia,aküjüt shia pütchi nüchiki je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28249,,,,1,,0,rephrasing_fix ella la tranquilizo no temas jehova te ayudara,iseerü tachiki taküjüin pütchi süka ayuulin taya müsü dalia sümüin apolonija mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28254,,,,1,,0,rephrasing_fix pero le oro a jehova y siempre viene alguien y me invita,achuntüsü taya kaaliinwaa nümüin je'waa su'unnaa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28263,,,,1,,0,rephrasing_fix en esa fecha un demoledor terremoto sacudiria la tierra y cinco meses despues el de octubre seria destruida,so'u ka'ikat tia akutkujaainjatü tü mmakat otta ja'rai kashi süchikijee aja'ttajatü tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28271,,,,1,,0,rephrasing_fix la realidad es que nuestro planeta nunca dejara de existir pues su creador no lo permitira,nnojoleerü aja'ttinnüin tü mmakat nnojoleerü nuu'ulaain sülatüin tia chi kakumalakai shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28272,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo el dia de jehova vendra como ladron y en este los cielos pasaran con un ruido de silbido pero los elementos estando intensamente calientes seran disueltos y la tierra y las obras que hay en ella seran descubiertas,je so'uweena ka'ikat tia aja'ttinneerü tü kasakalüirua süpüshua chakat iipünaa süma miyo'ushaatain sütürüla maa'aya aka tü jolotsükolüirua süpüshua chakat iipünaa a'ajüneerü maa'aya aka tü mmakat sümaa tü kasa eekalüirua yaa soo'opünaa a'ajüneerü shia'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28276,,,,1,,0,rephrasing_fix en pedro el apostol empleo el termino tierra en sentido simbolico para referirse a la sociedad humana malvada,wanaa sümaa naashajaain pedro süchiki tü mmakat shia naashajaaka achiki tü wayuu mojulaasükalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28286,,,,1,,0,rephrasing_fix barbara comenzo a tener visiones y a escuchar voces cuando era muy joven,jintuluiwa'aya barbara epeinjaapu'usü kasa süpüla jee saapapu'uin shiyoolo wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28297,,,,1,,0,rephrasing_fix lo que dice al respecto puede que le sorprenda,anuu tü sümakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28306,,,,1,,0,rephrasing_fix que hay detras de las experiencias paranormales,jamaka'a ne'raka naya na'lapüinru'u jamaka'a nepeinjaaka napüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28315,,,,1,,0,rephrasing_fix son seres poderosos y sumamente inteligentes que fueron creados para hacer la voluntad divina,akumajuushii naya süpüla naa'inrüin tü kee'ireekat naa'in maleiwa katchinshii jee kekiishii ma'in naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28323,,,,1,,0,rephrasing_fix asi lo confirma el salmista que canto bendigan a jehova oh angeles suyos poderosos en potencia que llevan a cabo su palabra,anuu nünüiki david nachiki jiakana aapiee nüma'anajeejanakana je'waa katchinkana ma'in aainjakana tü nümakat ju'waaja je'waa salmo nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28324,,,,1,,0,rephrasing_fix los demonios se comunican con las personas principalmente para apartarlas de la adoracion del dios verdadero jehova,naseyuushii maa'ulu na oo'ulaküliikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28339,,,,1,,0,rephrasing_fix no caiga en la trampa,jalia pia naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28347,,,,1,,0,rephrasing_fix la realidad es que los demonios aprovechan la fascinacion que genera el ocultismo para atraer y entrampar a las personas y asi evitar que adoren a jehova,süpüla nnojolinjachin nu'waajünüin je'waa tütüshii ma'in na oo'ulaküliikana sutuma tü yolujaakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28349,,,,1,,0,rephrasing_fix todas las noches tenian miedo y no fue sino hasta que se mudaron a otra casa que mejoro su situacion,mmoluwaishii naya sa'wai anashii naya nakolojoopa sulu'umüin wanee piichi naata,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28372,,,,1,,0,rephrasing_fix en ese pais todos los a os mueren mas personas debido al tabaco que debido al alcohol las drogas el homicidio el suicidio los accidentes automovilisticos y el sida juntos dice un informe del instituto nacional sobre el abuso de drogas,saashin instituto nacional sobre el abuso de drogas kojuyaleeshii ma'in na wayuu ouktakana juyawai sutuma akaijaa nouliale'eya na ouktakana sutuma asaa yootshi sutuma kokaiina na o'utünakana aa'in na o'uniraakana aa'in na pasiruwaakana sutuma ne'ejena otta na ouktakana sutuma sida,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28396,,,,1,,0,rephrasing_fix puesto que quien tiene ese vicio puede hacer mucho da o a los demas aunque esa persona diga que ama al projimo sus obras lo niegan,süka ayuulin wayuu sutuma tü sümüsainkat nainma na akamüjüliikana nee'iyatüin maaliin napüla na waneeinnua mayaainje'e alin naya napüla naashin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28416,,,,1,,0,rephrasing_fix dios quiere que evitemos los vicios,nnojotsü nücheküin maleiwa ki'rain waya sünain wanee kasa mojusü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28417,,,,1,,0,rephrasing_fix tema de portada debemos temer el fin del mundo,pütchi sünainka süta tü rewiisütakat aja'ttajatü tü mmakat mmoluinjanache waya seema,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28421,,,,1,,0,rephrasing_fix salmo dice los justos mismos poseeran la tierra y residiran para siempre sobre ella,müsü salmo nm tü mmakat namüinjatü na lotokana akuwa'ipa otta kepiainjana waneepia saa'u salmo isaias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28435,,,,1,,0,rephrasing_fix el no piensa destruirla mas bien promete causar la ruina de los que la estan arruinando y evitar que le causen da o permanente,nnojotsü naja'ttirüinjatüin tü mmakat naya naja'laje'erüinjanakana na amojujakana tü mmakat ayateeria naa'inmajüin maleiwa tü mmakat waneepia alateetkat mapeena nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28437,,,,1,,0,rephrasing_fix pero quizas le venga a la mente lo que dice pedro los cielos y la tierra que existen ahora estan guardados para fuego,eesüja'a süpüla jülüjüin paa'in süchiki tü sümakat pedro nm makalü mayaa tü sirumatu'u eekat maa'ulu oo'ulaka tü mmakat anaajünüsü süpüla siki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28438,,,,1,,0,rephrasing_fix los cielos la tierra y el fuego mencionados en pedro tambien tienen un significado simbolico como lo demuestra el contexto,sulu'u pedro tü sirumatu'ukat tü mmakat otta tü sikikat shiyaawaseyaa ne'e,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28442,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia responde el mundo va pasando y tambien su deseo pero el que hace la voluntad de dios permanece para siempre,alu'ujasa chi wayuu aa'inrakai tü nuluwataakat anain maleiwa ayateechi nümaa süpüla ka'ikat süpüshua juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28447,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces podremos disfrutar de las siguientes bendiciones,tü talateetkat atuma waa'in shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28456,,,,1,,0,rephrasing_fix una tierra convertida en paraiso con seguridad y prosperidad para todos,pa'araiiseerü tü mmakat otta aneerü nakuwa'ipa na wayuu kepiakana saa'u isaias miqueas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28457,,,,1,,0,rephrasing_fix trabajo util y gratificante,eejeerü a'yatawaa talateetka atuma saa'in wayuu isaias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28458,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia responde cuando vean suceder estas cosas sepan que el reino de dios esta cerca,tü sümakat tü wiwüliakat ji'rapeena tü taküjaitpakat achiki jümüin jütüjaweerü aa'u sünain sülü'ülüin nükalia maleiwa süpüla aluwatawaa lucas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28463,,,,1,,0,rephrasing_fix indiferencia general hacia las pruebas de la cercania del fin,nnojoleerü sunoujüin tü wayuukalüirua sünain saja'lajaainjatüin tü kasakat süpüshua'a mateo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28473,,,,1,,0,rephrasing_fix asimismo el periodo que culmina en el fin pudiera compararse a un embarazo pues la futura madre ve cada vez mas se ales de que pronto nacera su bebe,nnojoleena ojuittüin naya suulia tü müliaa ne'reetkat tesalonica,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28479,,,,1,,0,rephrasing_fix quisiera saber mas,ekirajaweeshi pia soo'omüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28487,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces por que seguimos insistiendo en que el fin esta cerca,jamaka ayataka waya mache'ein sünain waküjüin sümüin wayuu pejein ma'in tü ka'i saja'lajaainjatkat o'u tü kasakat süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28496,,,,1,,0,rephrasing_fix del mismo modo nosotros hemos tenido expectativas equivocadas sobre cuando vendra el fin,müshiija'a ne'e wayakana wotchejaairü amaa tü ka'i saja'lajaainjatkat o'u kasaka süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28501,,,,1,,0,rephrasing_fix no seria razonable que dios tuviera nombre,jama maleiwa kanüliashi nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28509,,,,1,,0,rephrasing_fix en muchas traducciones de la biblia el nombre propio de dios aparece en salmo,wainma tü wiwülia ashajünakalü alu'u nünülia maleiwa wanta anainrü shia sulu'u salmo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28513,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando hablamos con nuestros amigos intimos nos dirigimos a ellos por su nombre,yootule waya namaa na wa'aleewainkana wachuntüin tü nanüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28515,,,,1,,0,rephrasing_fix de marzo de siga acercandose a jehova,sükayale'erüin taa pia nuulia je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28533,,,,1,,0,rephrasing_fix que pueden aprender los ancianos de esas palabras,aja'ttajatü tü mmakat mmotshi pia seema,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28550,,,,1,,0,rephrasing_fix un buen plan que dio buenos resultados,susouktaka e'ipajee tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28553,,,,1,,0,rephrasing_fix la primera parte del versiculo tambien puede traducirse asi fe es el titulo de propiedad de las cosas que se esperan imagenes verbales en el nuevo testamento de archibald t,müsü wanee wiwülia tü kanoulaakat müsü aka saa'in sükaraloukse wanee korolo wa'atapajaka imagenes verbales en el nuevo testamento de archibald t,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28567,,,,1,,0,rephrasing_fix si poseemos el documento o titulo de propiedad de una casa estamos seguros de que la casa es nuestra verdad pues tener fe en que dios siempre cumple su palabra es como poseer un valioso titulo de propiedad,saapünüle wamüin sükaraloukse wanee miichi watüjaa aa'u wepiain shia süka watüjaain saa'u nikeraajüin maleiwa tü nümakat müsü wama'anakai saa'in sükaraloukse wanee korolo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28569,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas tendra que demostrar fe en jehova y ser valiente y decidido,otta chi nekiipü'ükai kekiinjachi nii'iyatüinjatü kanoulain nia nünain je'waa yalayalainjatü naa'in otta meimmoluinjachi nia süpüla nakanajüin deut,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28583,,,,1,,0,rephrasing_fix si lo imitamos seremos mas valientes y nos ira bien en nuestro servicio a jehova,waainjüle tia meimmoluinjeena waya otta aneerü ma'in wakuwa'ipa sünain a'yatawaa nümüin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28596,,,,1,,0,rephrasing_fix el texto del a o es se animoso y fuerte,tü pütchi aneekünakat süpüla tü juyakat shia yalayala paa'in jee meimmoluin pia tayakai je'waa eeshi taya pümaa jos,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28597,,,,1,,0,rephrasing_fix claro esta ella tuvo que dejar su antigua vida para agradar a dios,shii'iratüin sukuwa'ipa rahab süpüla talatüin maleiwa sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28607,,,,1,,0,rephrasing_fix en que situacion se hallaba rut cuando se puso de parte de la religion verdadera y como la bendijo jehova,kasa alataka sümüin rut süpülapünaa sunoujüin otta kasa naapaka je'waa sümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28609,,,,1,,0,rephrasing_fix posteriormente jehoiada colaboro en las reparaciones del templo que organizo el nuevo rey,a'yataajiraashi jehoiada nümaa jehoas süpüla sukumajünüin süchikua'a tü a'waajüleekat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28624,,,,1,,0,rephrasing_fix en el siglo vii antes de nuestra era tres siervos hebreos de jehova comprobaron que el bendice a quienes tienen fe y son valientes,na apünüinshii hebreo amaanakana babiloniamüin nayaawatüin saa'u nükaaliinjüin je'waa wanee wayuu eekai kanoulain jee meimmoluin naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28636,,,,1,,0,rephrasing_fix pero si no seate sabido oh rey que a tus dioses no servimos y la imagen de oro que has erigido ciertamente no adoraremos,ja'itakaje'e nnojoluin müin shia analeekaja'a pütüjaale saa'u nnojoleenain wa'waajüin na pümaleiwasekana otta nnojoleerüin wa'waajüin tü ayaakuaa paainjirakat süka ooro dan nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28641,,,,1,,0,rephrasing_fix a que ejemplo de fe y valor nos dieron aquila y priscila,kasa naainjaka aquila sümaa priscila süpüla nee'iyatüin kanoulain naya otta yalayalain naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28649,,,,1,,0,rephrasing_fix con el apoyo de jehova podemos imitar a noe quien fue un valeroso predicador de justicia en un mundo malvado y condenado a perecer en el diluvio universal,ma'aka naa'in niakai cho'ujaasü kanoulain waya otta yalayalain waa'in süpüla waküjüin pütchi süchiki nuluwataaya maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28673,,,,1,,0,rephrasing_fix encontrara mas ejemplos de hombres y mujeres valientes en el articulo seamos animosos y muy fuertes de la atalaya del de febrero de,aküjünüsü süchiki tü naainjakat waneeinnua wayuu yalayalakana aa'in sünain anoujaa sulu'u tü pütchikat seamos animosos y muy fuertes sulu'uka aapiria wayuu oju'itaka pe'ureero'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28683,,,,1,,0,rephrasing_fix como puede ser equilibrado con respecto a las diversiones,kasa jülüjüinjatka waa'in waneekajatpa tü washaittüinjatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28686,,,,1,,0,rephrasing_fix b que debemos recordar a la hora de tomar decisiones,kasa sotuinjatka waa'in palajana waneekajatpa wanee kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28689,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia indica que quien no quiere hacerlo es peor que una persona sin fe,saashin tü wiwüliakat nnojorule naa'inmajüin na nüpüshikana mojuleesia ma'i tü naa'inrakat nuulia wane manoulasai tim tes,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28705,,,,1,,0,rephrasing_fix tal vez lo consiga pero nunca olvide que ese objetivo tiene un precio que usted no puede darse el lujo de pagar lea timoteo,eesüja'a süpüla püinküin shia akatsa'a eein tü kasa püpütüinjatkat süpüleerua paashaje'era timoteo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28723,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas la biblia afirma que hay tiempo de reir y tiempo de dar saltos y recomienda descansar lo suficiente,nm saashin tü wiwüliakat eesü ka'i süpüla asirajaa otta ka'i süpüla wonnataa jee süküjüin wamüin weemeraainjanain ecl nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28751,,,,1,,0,rephrasing_fix me contagian un espiritu violento competitivo o nacionalista,atkaweeshi taya sutuma ayoujiraweeshi taya jee yaleteesü taa'in noulia na waneeinnua prov,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28761,,,,1,,0,rephrasing_fix me pasaba todos los fines de semana de fiesta en fiesta viernes sabados y domingos cuenta ella,müsü shia matüjüinsat makataa taya suulia wanee mi'iraa o'unawaisü taya pienno'u saawano'u otta rimiinko'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28775,,,,1,,0,rephrasing_fix esta claro que no todas las fiestas son malas pero pueden ser una enorme distraccion,tatüjaa aa'u nnojoluin mojuin tü mi'iraakat akatsa'a eein süpüla nnojoluin waa'inmaain waneeirua kasa sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28778,,,,1,,0,rephrasing_fix como en todo en este asunto tambien hay que ser equilibrados,anainjatü sukuwa'ipa watuma ma'aka saa'in süpüshua'a tü kasakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28779,,,,1,,0,rephrasing_fix mas bien respete el sistema que jehova ha establecido para disciplinar a sus siervos,nnojoishii pi'itaainjanain na waneeinnua sünain tü alatakat otta nnojo pi'rüin wayumüin sümüin tü nümakat je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28799,,,,1,,0,rephrasing_fix no permita que nada lo aleje de jehova,wa'yataa ma'in süchiirua pejein waya nünain je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28824,,,,1,,0,rephrasing_fix en el siguiente articulo veremos cuatro aspectos mas en los que podemos demostrar nuestro deseo de permanecer cerca de el,sünain tü wanee ekirajaayakat wekirajaweerü anain pienchisü kasa wee'iyatajatka ma'in anain warütkaain nünainmüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28825,,,,1,,0,rephrasing_fix respuestas practicas volumen,respuestas practicas volumen ekirajaaya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28827,,,,1,,0,rephrasing_fix estos aparatos pueden ser eficaces herramientas de investigacion y comunicacion y a veces pueden servir para que uno se divierta,aainjuushi rewiisütakat tüü sükajee wanee computador,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28847,,,,1,,0,rephrasing_fix que hizo un cristiano para romper con su adiccion a la computadora,kasa naa'inraka juan suulia naa'inmaain tü computadorkot,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28852,,,,1,,0,rephrasing_fix el explica cuanto mas cansado me sentia mas me costaba dejar de chatear o de ver videos cortos que no siempre eran recomendables,ja'itairü ka'lein aikka naa'u ayatshia juan sünain internet,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28856,,,,1,,0,rephrasing_fix padres ayuden a sus hijos a ser prudentes al usar la tecnologia,paa'inmaja püchonnii suulia tü kasa yarüttüsü sulu'ukat computador,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28858,,,,1,,0,rephrasing_fix de otro modo ellos podrian razonar si a mis padres no les importa lo que yo haga sera porque no hay nada de malo en hacerlo,jaainjüle tia eeshii süpüla namüin nale'eru'u anasüja'a mata müshiijese'e yüütüin naya toulia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28862,,,,1,,0,rephrasing_fix el deseo de ganar dinero rapido y facil ha llevado a algunos a comprar billetes de loteria o a participar en sistemas de ventas multinivel incluso envolviendo a otros miembros de la congregacion,shii'iree washirüin maalü waneeinnua wawalayuu naya'lajüin loteriia jee nashajirüin sünülia wanee wayuu sulu'u konpainyiia shii'iree nakanajüin nneerü sünainjee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28903,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora bien jehova no desea que al asistir a las reuniones sigamos pensando en el dinero o que estemos muy cansados por culpa del exceso de trabajo,nnojotsü nücheküin watunküin sünain tü outkajawaakat sutuma mapüsain ma'in waya jee shapaain ma'in waa'in süchiirua tü nneetkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28909,,,,1,,0,rephrasing_fix se enredo mas y mas estudiando ofertas e informes financieros,shia naa'inmaaka ma'in tü aküjünakat eere suikkaanüin jee shiya'lajünüin suwashirüin konpainyiia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28921,,,,1,,0,rephrasing_fix pero las acciones nunca subieron como resultado perdio sus ahorros y tuvo que vender la casa,ayatsia jayain tü niya'lajakat paala alex makalaka amüloulin tü nünneetsekat otta nuikküin tü nipiakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28928,,,,1,,0,rephrasing_fix en algunos casos es bueno sentir orgullo,nnojotsü mojuin talatüle waa'in sünain waneeirua kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28934,,,,1,,0,rephrasing_fix que habria hecho usted,kasaje'e paainjaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28947,,,,1,,0,rephrasing_fix raul dejo de pensar en si mismo y se centro en servir a los demas tanto en la congregacion como en el ministerio,nnojotsü jülüjüin naa'in raul tü nukuwa'ipakat shia jülüjaka naa'in nükaaliinjüin na nuwalayuukana otta aküjaa pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28951,,,,1,,0,rephrasing_fix el comenta cuando un a o y medio despues fui nombrado anciano me tomo por sorpresa,müshi nia sülatapa wanee juya shiatapünaamüin ainkalaa müsü taa'in taneekünüin süpüla laülaashinjachin taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28953,,,,1,,0,rephrasing_fix estaba disfrutando tanto del ministerio que eso habia dejado de preocuparme lea salmo,nnojotsü jülüjüin ma'in taa'in süka shiain taa'inmaain tü aküjaakat pütchi paashaje'era salmo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28954,,,,1,,0,rephrasing_fix tener una familia feliz y gozar de buena salud son dos de los mejores regalos que podemos recibir de el,nüsülajala wamüin je'waa talatüin waa'in sümaa wapüshi otta anain waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28958,,,,1,,0,rephrasing_fix pero todas estas cosas podrian distanciarnos de jehova si nos ocupamos en ellas cuando no debemos si nos consumen mucho tiempo o si permitimos que de algun modo estorben nuestra adoracion,akatsa'a eein süpüla sükayale'erüin waya müleka shiale waa'inmaain walatirüle wainma ka'i sünain otta woo'ulaale sumojuje'erüin wanoula,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,28961,,,,1,,0,rephrasing_fix en vez de un feroz enemigo del cristianismo llego a ser su ardiente defensor,nnojoliinnapa niipiijüin na anoujüshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29015,,,,1,,0,rephrasing_fix pablo no se sentia orgulloso de tener que escribir esas cosas sobre si mismo pero tampoco intento actuar como si nada hubiera ocurrido,nnojotsü talatüin naa'in pablo sünain ashajaa tia nüchiki nütüjaa aa'u mojuin ma'in tü kasa mojusü naainjakat aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29019,,,,1,,0,rephrasing_fix en sus cartas se refirio a esa cualidad unas noventa veces mas que cualquier otro escritor biblico lea corintios,sünain tü polookot pienchimüin karaloukta nüshajakat sulu'u griego nüküjüin mekietsattua shikii anamiain maleiwa nümüin paashaje'era corinto,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29026,,,,1,,0,rephrasing_fix puede ser que malgastara su tiempo y energias en metas equivocadas,eesü mojule paa'in saalii paa'inrapu'uin wanee kasa mojusü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29037,,,,1,,0,rephrasing_fix tal vez hasta crean que no merecen la misericordia divina porque han cometido errores muy graves o con mucha frecuencia,ja'itairü kasain naainjalain eeshii süpüla noo'ulaain suulia naainjala otta nachuntüin nümüin maleiwa süpüla motuin naa'in tü naainjalakat aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29054,,,,1,,0,rephrasing_fix el trata con bondad a quien se arrepiente con sinceridad y humildad como job quien dijo de veras me arrepiento o segun la nota me pesa en polvo y ceniza,anuu tü waa'inrajatkat naashin maleiwa süpüla nnojoluin shapaain waa'in chi eekai nuunjulajüin süchiki naainjala mojeerü nukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29057,,,,1,,0,rephrasing_fix deseare haber hecho las cosas de otra manera,nnojotsüjee müin sukuwa'ipa tatuma meenache waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29077,,,,1,,0,rephrasing_fix hice todo lo posible por vestirme de la nueva personalidad,tanoukte'erüinche takuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29082,,,,1,,0,rephrasing_fix quizas no se caso o no tuvo hijos porque deseaba ser betelita superintendente viajante o misionero o colaborar en el programa de construccion internacional,ma'aka saa'in piyouktüin ekirajawaa sulu'u e'ikülee miyo'u piyouktüin wanee a'yatawaa süpüleerua koo'omüin pi'yataain nümüin maleiwa ma'wayuusein jee machoin pia shii'iree pi'yataain sulu'u weteet pülapalaain naa'u na wawalayuukana misioneeroin pia jee shiale pükaaliinjüin sünain akumajaa piichi outkajaalee wattapünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29089,,,,1,,0,rephrasing_fix pablo no penso demasiado en las cosas malas que habia hecho en el judaismo,nnojotsü naa'inmaain pablo tü kasa mojusü naainjakat paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29102,,,,1,,0,rephrasing_fix como demostro pablo que no era due o de la fe de sus hermanos sino un colaborador para su gozo,cor nm kasa nii'iyataka aka pablo nnojolin nuluwataain saa'u nanoula na nuwalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29115,,,,1,,0,rephrasing_fix corre el a o de nuestra era el apostol pablo esta en el puerto de la ciudad de troas pero no puede dejar de pensar en los cristianos de corinto,so'u juyaka so'u wakalia chashi chi aluwataaushikai pablo sulu'u tü mmakat troas sümaa shapaain naa'in naa'u na nuwalayuu chakana corinto,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29119,,,,1,,0,rephrasing_fix toma un barco con rumbo a macedonia,o'unüshi nia macedoniamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29125,,,,1,,0,rephrasing_fix a que quiso decir pablo cuando escribio es por su fe que estan firmes,jamüshi nümaka pablo nnojoishii waya aluwataain saa'u tü junoulakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29133,,,,1,,0,rephrasing_fix para pablo tambien era importante recordar y utilizar los nombres de sus hermanos,anasü ma'in nümüin pablo sotuin naa'in sümaa nuchuntüin nanülia na nuwalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29159,,,,1,,0,rephrasing_fix eso se ve claramente en su segunda carta a los corintios en la que escribio tengo mucho de que jactarme respecto a ustedes,naainjüin tia wanaa sümaa nümüin sulu'u tü chiiruaajatkat karaloukta nüshajaka namüin na corintoje'ewaliikana a'waataashi taya sulu'u jukuaippa cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29167,,,,1,,0,rephrasing_fix fijese por ejemplo en lo que hizo el fiel superintendente nehemias cuando noto que la fe de algunos de sus hermanos judios se habia debilitado,naainjüle tia nashatüin nakuwa'ipa na laülaashii namaiwajanakana ma'aka naa'in nehemias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29188,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso los visitan en sus hogares si las circunstancias lo permiten con la intencion de impartirles algun don espiritual,makalaka nalapalaain naa'u nepialu'umüin müleka anashiire shia süpüla naküjüinjatüin namüin wanee pütchi anasü roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29191,,,,1,,0,rephrasing_fix que podriamos decir para animarlo,jamüinjatü tanüiki nümüin süpüla tatalate'erüin naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29195,,,,1,,0,rephrasing_fix los ancianos necesitan prepararse para impartir algun don espiritual cuando visitan a los hermanos,ekirajaainjana palajana na laülaashiikana süpülapünaa nalapalaain naa'u na wawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29201,,,,1,,0,rephrasing_fix porque ellos tambien pudieran sentir que no aguantan mas las presiones de este mundo perverso,süka eein süpüla süntüin nekiiru'umüin iseerüin nachiki eejirawaa sümaa tü kasa mojusü joutkat maa'ulu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29207,,,,1,,0,rephrasing_fix el relato dice que estaba cansado y cuando isbi benob se dio cuenta vio la oportunidad de derribarlo,nm ouktataaichije'e david,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29217,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando nos sentimos asi somos fragiles y estamos en peligro de ser derribados por problemas que en circunstancias normales podriamos superar,müle shia eeshii süpüla wakanajuuin sutuma mayaapeje'e nnojoluin maajapu'uin waya sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29226,,,,1,,0,rephrasing_fix un anciano noto que estaba cansada y me pregunto que me pasaba,ni'raka wanee laülaashi müin takuwa'ipa nükaaliinjaka taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29229,,,,1,,0,rephrasing_fix asi imitan a pablo quien escribio a los cristianos de corinto muy gustosamente quedare completamente gastado por sus almas,shia nashataka nukuwa'ipa pablo müshi nia yapashi taya süpüla takaalinjainjanain jia waneepia süka süpüshua taa'in cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29238,,,,1,,0,rephrasing_fix el interes que estos hombres nos demuestran aumenta nuestro gozo y sus visitas nos fortalecen,atalatalaasü waa'in sutuma kamaneein naya otta atütülaasü waa'in sutuma nalapalaain waa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29243,,,,1,,0,rephrasing_fix sin duda son colaboradores para nuestro gozo,shiimain pütchikat tüü a'yataashii naya süpüla talatüinjatüin waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29245,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos confiar en esa promesa,jamüshii wanoujainjanaka sünain tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29254,,,,1,,0,rephrasing_fix segun jesus la expresion yo soy el dios de abrahan y el dios de isaac y el dios de jacob es una garantia de que habra resurreccion como llegamos a esa conclusion,naashin jesuu shiimain nüso'ire'erüinjatüin maleiwakai naa'in na ouktüshiikana müleje'e nümüin tayakai nümaleiwasekai abraham nümaleiwasekai isaac nümaleiwasekai jacob,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29260,,,,1,,0,rephrasing_fix en el capitulo del libro que ense a realmente la biblia editado por los testigos de jehova hallara mas informacion sobre la promesa divina de la resurreccion terrestre,pikirajaa soo'omüin sulu'u tü karalouktakat kasa shikirajaka ma'in tü wiwüliakat kapiitulo nakumajala na aküjüliikana pütchi nüchiki je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29279,,,,1,,0,rephrasing_fix en lugar de alegrarse el intercedio enseguida por ella con estas palabras oh dios por favor,nnojoishi talatüin nia sutuma müin sukuwa'ipa achuntamaatüshi nümüin maleiwa maleiwakalee tachuntüin ma'in pümüin paawale'erüin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29294,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque hubiera podido llevar una vida comoda y lujosa en egipto prefirio ser maltratado con el pueblo de dios mas bien que disfrutar temporalmente del pecado,mayaapeje'e eein süpüla talatüin nia chaa egipto süka nnojoluin kasain cho'ujaain nümüin anasü saa'in nümüin müliajiraain sümaa nupueulose maleiwa suuliale'eya talataa aa'in palit juya sa'aka kaainjalaa hebreokana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29315,,,,1,,0,rephrasing_fix al verse en esa critica situacion clamaron aterrorizados a jehova y a moises,nachuntaka kaaliinwaa nümüin je'waa otta moises sümaa nayo'ujaain ma'in aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29322,,,,1,,0,rephrasing_fix pero estaba convencido de que dios haria algo para protegerlos y queria transmitir esa conviccion a los demas,shia'ala ne'e nütüjaaka aa'u nakaaliinjüneenain nutuma maleiwa otta kee'ireesü naa'in jülüjüinjatüin naa'in tia na israeliitakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29325,,,,1,,0,rephrasing_fix en exodo leemos moises dijo al pueblo no tengan miedo,müsü exodo nm müshi moises sümüin tü pueulokot israel nnojo mmoluin jia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29326,,,,1,,0,rephrasing_fix que debemos tener fe en las promesas de dios y demostrarla con las decisiones que tomamos,wanoujüinjatü anain tü naainjüinjatkat maleiwa otta wee'iyatüinjatü sükajee tü kasa waneekakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29331,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien necesitan convencerse de que lo mejor para ellos es obedecer esas normas,nayaawatüinjatü aa'u aneerüin nakuwa'ipa noonoole sümaa tü nümakat je'waa isaias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29338,,,,1,,0,rephrasing_fix deberiamos tenerle miedo,mmoluinjanache neema,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29352,,,,1,,0,rephrasing_fix la humildad es lo contrario del orgullo o la arrogancia,yaletüle naa'in wanee wayuu alanaweeshi nia noo'opünaa na waneeinnua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29354,,,,1,,0,rephrasing_fix ingersoll orador del siglo xix lo expreso con estas palabras si quieres saber como es realmente alguien dale poder,ingersoll nia wanee e'iküi so'utpünaa juyaka otta müshi nia süchiki tia pi'raajeere ma'in wanee wayuu acheküsü pi'rüinjatüin jamüin nukuwa'ipa nuluwataapa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29359,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando manifestamos verdadera humildad les hacemos la vida mas facil a los que nos rodean y nos granjeamos su cari o,aijeena ma'in waya nüpüla je'waa süka matüjüin yaletaa naa'in salmo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29383,,,,1,,0,rephrasing_fix el hombre que hizo frente al rey de egipto y le exigio que liberara a los israelitas de la esclavitud,wanee wayuu achuntakai nümüin chi sülaülakai egipto nüjütüinjanain na israeliitakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29392,,,,1,,0,rephrasing_fix el hombre a quien dios uso para dividir las aguas del mar rojo,wanee wayuu akumajaakai atuma wanee wopu pasanainpünaa sünain tü palaa ishosükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29395,,,,1,,0,rephrasing_fix moises tuvo todas esas vivencias y mas,naainjüin moises süpüshua'a tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29397,,,,1,,0,rephrasing_fix que es el evangelio segun judas,jalia shimeejayaa waya tü suchuntaakat waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29412,,,,1,,0,rephrasing_fix tuvimos el placer de adoptar el nombre de testigos de jehova en nuestra asamblea de,waneeküin we'raajünüin süka nünülia je'waa so'u juyaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29438,,,,1,,0,rephrasing_fix un hermano afirma nunca olvidare el impresionante clamor y aplauso que resono en todo el auditorio,müshi wanee wawala sotoyülia taa'in tü münakat so'u tia otta na'watüin ma'in najapü na wawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29444,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso no sorprende que jose rechazara una proposicion inmoral y asi evitara pecar contra dios,so'u nakalia na nikirajüinkana jesuu aküjünüsü namüin tü nanoujüinjatkalü anain jee eesü nashatüle shia sünainjee nakuwa'ipa na waneeinnua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29451,,,,1,,0,rephrasing_fix en el siglo primero las tradiciones cristianas se transmitian oralmente o mediante el ejemplo como las pautas sobre la cena del se or que el apostol pablo dio a las congregaciones,naainjüin tia pablo wanaa sümaa nüküjüin jamüinjatüin sukuwa'ipa tü ekawaa aipa'ajatkat nutuma chi senyotkai cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29452,,,,1,,0,rephrasing_fix con la excepcion de mi no hay dios,nnojoishi eein wanee maleiwa naata toulia is,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29494,,,,1,,0,rephrasing_fix algunas copias contienen el nombre jehova en hebreo,ashajünüsü nünülia je'waa süka hebreo sulu'u süpüshi tia karalouktakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29508,,,,1,,0,rephrasing_fix explique como se utilizo el nombre de dios en un libro que se publico por primera vez en el a o,püküja jamakuwa'ipalüin süshajünaka nünülia maleiwa sulu'u tü karaloukta oju'itakat so'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29509,,,,1,,0,rephrasing_fix b que es la verdad de las buenas nuevas,püküja jamalu'uluin tü pütchikat shiimain kasa sünainpünaaka tü shiimainkat nüchiki maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29514,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos a continuacion como ha conservado dios la verdad a pesar de los intentos de satanas por ocultarla,wekirajaa sünain tü naainjakat maleiwa süpüla naa'inmajüin tü shiimainkat nüchiki mayaapeje'e nuunjulajeein shia satanaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29524,,,,1,,0,rephrasing_fix b que estudiaremos en el siguiente articulo,jamüsü ayataka eein wayuu anoujaka nünain je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29536,,,,1,,0,rephrasing_fix lo cierto es que la religion falsa nunca ha sido una seria amenaza para la religion verdadera por que,kaseerü wekirajaaka anain sünain tü wanee ekirajaayakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29537,,,,1,,0,rephrasing_fix mencione una ense anza religiosa falsa y explique como se nos ha protegido de ella,püküja süpüshi tü alawaa shikirajakat tü iküleesia nnojotkat shiimain otta püküja kasain naa'inmajüin aka waya maleiwa suulia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29544,,,,1,,0,rephrasing_fix lo mismo que ayuda hoy al pueblo de dios en este mundo gobernado por satanas una rica herencia espiritual,shia tü kasa akaaliinjakat nupueulose je'waa noulia na wayuu nuluwataakana aa'u satanaa tü nüpaalakat je'waa juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29560,,,,1,,0,rephrasing_fix la palabra de dios forma parte de esta herencia,eesü tü nünüikikat maleiwa sa'aka tü nüpaalakat wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29561,,,,1,,0,rephrasing_fix en el antiguo egipto se adoraba a familias de tres dioses compuestas por un padre una madre y un hijo,chayaa egipto anoujüna anainchii apünüinshii maleiwa sümaa nayajiraain ne'e naya eeshi wanee ashii wanee eyüü otta wanee achonluu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29567,,,,1,,0,rephrasing_fix la cristiandad tiene su propia triada la trinidad,müsia tü nanoujakalü anain na sulu'ukana tü iküleesia nnojotkat shiimain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29571,,,,1,,0,rephrasing_fix b como nos protege jehova del contacto con los demonios,kasa naa'inmajaka aka waya je'waa suulia tü yolujaakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29589,,,,1,,0,rephrasing_fix que se puede decir de las practicas y creencias de babilonia la grande,kasa aainjünaka otta anoujünaka anain sulu'u tü babilonia miyo'usükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29594,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso estamos de acuerdo con estas palabras de salomon un perro vivo esta en mejor situacion que un leon muerto,müsüjese'e pansaain waa'in sümaa tü nümakat salomon analeeshia wanee erü kato'uchi nuulia wanee wasashi ouktüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29609,,,,1,,0,rephrasing_fix todo lo que tu mano halle que hacer hazlo con tu mismo poder porque no hay trabajo ni formacion de proyectos ni conocimiento ni sabiduria en el seol la sepultura el lugar adonde vas,süpüshua'a tü püinkakat paainjüin pi'yataa ma'in sünain süka nnojoluin eein a'yatawaa jülüjaa aa'in tü aainjünajatkat atüjawaa otta kekiiwaa ma'in sulu'u tü seol pu'unüinjatkat alu'umüin ecl nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29611,,,,1,,0,rephrasing_fix como influyeron en los judios la religion y la cultura griega,jamakuwa'ipat shii'iratüin tü nanoujakalü anain na judiokana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29612,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque el justo job no tenia las escrituras conocia la verdad sobre la muerte,mayaapeje'e nnojoluin wiwülia nükalio'u job nütüjaa aa'u kasain alatüin nümüin wanee wayuu ouktapa nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29618,,,,1,,0,rephrasing_fix se podria decir mucho mas de las ense anzas verdaderas que amamos de nuestras experiencias como siervos de dios y de todas las bendiciones espirituales y materiales que disfrutamos,wainma tü kasa eekat süpüla waküjüin süchiki tü shiimain ekirajünakalü anain waya tü alatakat wamüin sünain a'yatawaa nümüin maleiwa otta süpüshua'a tü kasa naapakat wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29636,,,,1,,0,rephrasing_fix durante decadas por ejemplo hemos leido en el anuario emocionantes relatos sobre la actividad que realizamos por todo el mundo,kama'ainrü waashaje'erüin achiki sulu'u anuario tü naainjakat na wawalayuukana sainküinpünaa mmaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29637,,,,1,,0,rephrasing_fix lo cierto es que analizar la historia de la organizacion de jehova nos beneficia tal como beneficio al pueblo de israel reflexionar en como jehova los habia liberado de egipto,anasü nakuwa'ipa na israeliitakana sutuma jülüjüin naa'in taashin naya nutuma je'waa noulia na egipciokana meeria ne'e wakuwa'ipa wekirajaale sünain jamakuwa'ipalüin tü nupueulosekat je'waa maa'ulu ex,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29640,,,,1,,0,rephrasing_fix asi podremos imitar la actitud del salmista quien alabo con estas palabras al se or soberano jehova mencionare tu justicia la tuya sola,waainjüle tia shieerü waainjaka tü nümakat chi ee'iraikai nümüin je'waa pia'aleechi taküjaka achiki sünain lotuin ma'in pukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29648,,,,1,,0,rephrasing_fix que dos asuntos se han cuestionado y cual es su postura al respecto,kasa paainjüinjatka süpüla pii'iyatüin alawaain tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29651,,,,1,,0,rephrasing_fix que guerra real esta a punto de estallar y que no necesitaran hacer los siervos de dios cuando eso ocurra,jarat tü atkawaa alü'ülaakat ma'in saashin tü wiwüliakat kasa nnojoleetka naainjüin na a'yataakana nümüin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29660,,,,1,,0,rephrasing_fix gran parte de esta profecia se relaciona con situaciones que ha vivido el pueblo de dios desde cuando el reino mesianico fue establecido en el cielo y con emocionantes sucesos que ocurriran dentro de poco,süküjüin pütchikat tia tü alatakat sümüin nupueulose maleiwa so'ujee nu'ttüin jesuu sünain aluwatawaa chaa iipünaa so'u otta süküjüin tü alateetkat so'u palitchon ka'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29674,,,,1,,0,rephrasing_fix a cuando comenzo el dia que pertenece a jehova,joujatü o'ttüin tü nükaliakat je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29679,,,,1,,0,rephrasing_fix en que a o ocurrio eso,alat map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29683,,,,1,,0,rephrasing_fix pero en realidad se estaban burlando del dios todopoderoso pues los embajadores ungidos del reino mesianico tambien llamado la jerusalen celestial forman parte de ese reino y actuan como sus representantes,nnojoliipeje'e nayain nemee'erainpalain nia nemee'erainpalaka maleiwa süka naneekuushin nutuma süpüla aluwatawaa nümaa kürisüto heb,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29688,,,,1,,0,rephrasing_fix el escribio la ciudad jerusalen realmente sera tomada,müshi nia ashutüneerü aa'u tü mmakat jerusalen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29691,,,,1,,0,rephrasing_fix se habia cumplido por completo esta profecia cuando finalizo la primera guerra mundial,ayatshi'iya müliain atumawaa na anoujüshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29700,,,,1,,0,rephrasing_fix b que representa la monta a de los olivos,kasa kayaawaseka tü uuchi kanüliakat olivos,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29707,,,,1,,0,rephrasing_fix por que tiene que partirse por en medio y convertirse en dos monta as,jamüsü suwakajaainjatka süpüla piamain shi'ipapa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29710,,,,1,,0,rephrasing_fix este gobierno secundario tambien pertenece a dios aunque el lo pone en manos de jesucristo,tia shia tü nuluwataayakat maleiwa najapulu'u jesuu chi mesiiakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29719,,,,1,,0,rephrasing_fix ambas son suyas,nm noota,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29721,,,,1,,0,rephrasing_fix dios no permitira que nada ni nadie nos aleje de el,nnojoleena niyüülajüin waya je'waa juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29744,,,,1,,0,rephrasing_fix que les ocurrira a los que no esten en el valle de jehova cuando el pelee contra sus enemigos,kaseerü alataka namüin na nnojoliikana sulu'uin tü nasapü eekat nutuma je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29747,,,,1,,0,rephrasing_fix pero que les ocurrira entonces a los que no esten en el gran valle de jehova,kaseerü alataka namüin na nnojoliikana sulu'uin tü nasapükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29751,,,,1,,0,rephrasing_fix es cierto que satanas tendra en la tierra muchisimos ejercitos listos para entrar en guerra pero sin importar donde esten jehova los destruira,shiimain wainmeerüin ma'in nusurulaatse satanaa yaa saa'u mmaka amüla ne'e wainmain shia nutuma naja'ttireerü je'waa alat map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29758,,,,1,,0,rephrasing_fix puesto que la guerra de jehova esta cerca que debemos preguntarnos y que tendremos que hacer,süka sülü'ülüin nükalia je'waa kasa wasakirüinjatka anain waa'in kasa waainjüinjatka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29760,,,,1,,0,rephrasing_fix hay gente que pierde sus casas sus propiedades y hasta sus derechos,eeshii na e'nnakana amüin saa'u nepia noumain otta müliashii naya atumawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29762,,,,1,,0,rephrasing_fix y que son los mares de los que habla la profecia,jama tü palaa naashajaakalü achiki zacarias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29775,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando ambos grupos sacien su sed en este rio de agua de vida seran liberados de la condena a muerte que adan nos dejo,nasapa tü süchi katakalü atuma so'u wayuu müinnia nnojoliin ouktüin naya alat map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29779,,,,1,,0,rephrasing_fix gracias a la proteccion de jehova sobreviviremos al fin de este mundo malvado y entraremos en el justo nuevo mundo de dios,o'ttaajeena waya saja'ttinnapa tü kasakalüirua süka naa'inmajüin waya je'waa otta ekeroteena waya sulu'u tü pa'araiisükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29781,,,,1,,0,rephrasing_fix el esplendor de la creacion,anasü ma'in tü kasakalüirua kojutshi chira wayuukai a'waajünüshi chira wayuukai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29791,,,,1,,0,rephrasing_fix el compositor del salmo estaba seguro de que jehova lo tomaria de la mano para guiarlo y le daria autentica gloria lea salmo,nütüjaa aa'u chi ee'iraikai kojuteechin nia nutuma je'waa paashaje'era salmo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29805,,,,1,,0,rephrasing_fix si escuchamos su palabra y le obedecemos nos honra con su amistad,nii'iyatüin mayaa kojutüin waya nutuma sant,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29809,,,,1,,0,rephrasing_fix fijemonos en lo que escribio el apostol juan sobre ellos pusieron fe en jesus pero a causa de los fariseos no lo confesaban para no ser expulsados de la sinagoga porque amaban la gloria de los hombres mas que la misma gloria de dios,shiasa süka mmolüin naya neema na fariseokana suulia ajuittinnaa sulu'ujee tü ekirajüleekat nounjulajakalaka nachiki sünain nanoujain nünain jesus süka shiain kee'ireein ma'i naa'in a'waajünaa kojutüin sütüma wayuu juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29822,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus dejo bien claro por que habian cometido ese error como pueden creer ustedes cuando aceptan gloria unos de otros y no buscan la gloria que proviene del unico dios,lotusü ma'in nünüiki jesuu süchiki jamüin sülataka tia namüin nnojoishii jia anoujeein tanain süka shiain kee'ireein ne'e jaa'in ju'waajuneein sütüma wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29829,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora bien cuando miramos al cielo en una ciudad muy iluminada se ve igual,alu'usa'a pueulopa'ale pia nnojoleerü pi'rüin warattuulin tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29835,,,,1,,0,rephrasing_fix permitira que quienes carecen de vision espiritual influyan en sus decisiones,oo'ulaweechi suulia a'yatawaa süchiirua tü kee'ireekat naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29847,,,,1,,0,rephrasing_fix permitiremos que nos domine el deseo de recibir las alabanzas por las buenas ideas y el esfuerzo,sülatüle wamüin tia soto waa'in pütchikat tüü chi nnojoikai pülain aa'in nieechi kojutka atumaa prov,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29857,,,,1,,0,rephrasing_fix les dijo ustedes quieren hacer los deseos de su padre,shia jaa'inreeka ma'i tü kasa mojusü nüchekakat jüpüleerua chi sülaülakai yolujaa müshi jesuu namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29868,,,,1,,0,rephrasing_fix los judios que deseaban cumplir los deseos del diablo decidieron no escuchar a jesus,nnojoishii naapajüin anüiki jesuu na judiokana süka shiain naainjeein tü nüchekakat chi yolujaakai napüleerua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29878,,,,1,,0,rephrasing_fix ambas la sabiduria y la estupidez nos hablan al mismo tiempo tratando de llamar nuestra atencion,aküjünüsü wamüin müin shia aka saa'in wayuu süka müin susouktakai wamüin piamale'eya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29880,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus dijo que sus ovejas escuchan su voz,oonooshii sümaa nünüiki jesuu na na'anneetsekana naashin juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29883,,,,1,,0,rephrasing_fix nuestro aguante al hacer la voluntad de jehova contribuye a que otras personas reciban la gloria divina,nnojoliire woo'ulaain suulia anoujaa wakaaliinjeena na wayuukana süpüla kojutüin naya nutuma je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29886,,,,1,,0,rephrasing_fix b como influyo el aguante de pablo en timoteo,jamüsü nukuwa'ipa timoteo sutuma ni'rüin nüchecherüin naa'in pablo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29901,,,,1,,0,rephrasing_fix quizas no nos demos cuenta de ello hasta despues de haber actuado imprudentemente,eesü wayaawataleere saa'u mojuin tü waainjakat süchikijee waainjüin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29920,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas en la biblia encontramos ejemplos que pueden servirnos de advertencia,wanta anain sulu'u tü wiwüliakat nachikimaajatü na wayuu nnojoliinjanakana wo'unüin achiirua akuwa'ipa cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29929,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova examina los corazones,miyo'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29933,,,,1,,0,rephrasing_fix las reuniones nos permiten descubrir las intenciones de nuestro corazon,sükaaliinjüin waya tü outkajawaakat süpüla wayaawatüin saa'u tü suchuntaakat waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29939,,,,1,,0,rephrasing_fix repasemos cuatro la busqueda de seguridad economica el consumo de bebidas alcoholicas la eleccion de amistades y el uso del tiempo libre,wekirajaa sünain pienchisü kachiiruaa aa'in washirüü asawaa na wa'aleewajaakana amaa otta tü waapajakat sümaa tü wanajakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29947,,,,1,,0,rephrasing_fix como no tenia donde guardar la siguiente cosecha planeo derribarlos y construir otros mas grandes,majiraashi chi wayuukai tanaajaainjatü süpüshua takorolo je tü tapünajüinkat yaa sulu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29951,,,,1,,0,rephrasing_fix y si somos jovenes y sabemos que servir de tiempo completo es la mejor carrera en la vida,otta eesü nnojorüle kachipünaain waa'in tü wa'yataainkat sulu'u tü outkajaaleekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29957,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque nuestro corazon traicionero nos haya enga ado y estemos acostumbrados a justificar nuestra mala conducta podemos cambiar,mayaapeje'e shimeejüin paala waya tü waa'inkat otta waainjüin wanee kasa mojusü sutuma nnojo wayüülajaain kepisü tia ef,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29976,,,,1,,0,rephrasing_fix le pedi ayuda a jehova para cambiar mi punto de vista y las intenciones de mi corazon y le dije que nuestra familia queria servirle al maximo,tachuntaka kaaliinwaa nümüin je'waa süpüla tee'iratüin tü suchuntaakat taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29981,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque sabia que en esas reuniones se bebia mucho a mi me gustaba ir,mayaapeje'e tatüjaain saa'u amülaain ma'in yootshi su'unnaa tia kamalainsü ma'in tamüin o'unaa sünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,29987,,,,1,,0,rephrasing_fix vi pero no pude entender,maayo'u süpana jayeechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30004,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas tambien se nos halla falsos testigos de dios y la fe de ustedes es inutil todavia estan en sus pecados,alawaaje ne'e tü waküjakat jümüin nüchiki chi maleiwakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30031,,,,1,,0,rephrasing_fix si la resurreccion de jesucristo no hubiera ocurrido el mensaje que proclamaron pablo y los demas apostoles no seria mas que palabras vacias y sin sentido,nnojoireje'e nüso'iraain aa'in jesuu alawaaja'a mata tü pütchi nüküjakat pablo namaa na nümaajanakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30037,,,,1,,0,rephrasing_fix que insensatez la suya si la resurreccion no fuera mas que un invento,malaakatche ma'in tü naainjakat pablo nnojoireje'e nüso'iraainjachin aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30044,,,,1,,0,rephrasing_fix una razon era el testimonio de muchos testigos presenciales,wainma na wayuu e'rakana jesuu süchikijee süso'iraain naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30051,,,,1,,0,rephrasing_fix todavia hay otros que argumentan que la resurreccion fue un enga o inventado por los discipulos,naashin waneeinnua wayuu alawaa ne'e tü naküjakat na nikirajüinkana jesuu süchiki nüso'iraain aa'in kürisüto,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30064,,,,1,,0,rephrasing_fix los primeros cristianos no arriesgaron su vida para hablar de un sabio maestro que habia sido asesinado,nnojoishii o'utüneein aa'in saalii naküjüin pütchi nüchiki wanee wayuu ouktüshi o'utünee aa'inchii süka naküjüin pütchi nüchiki wanee wayuu aso'iraakai aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30071,,,,1,,0,rephrasing_fix a decir verdad si jesus no hubiera resucitado no existiria el cristianismo y si no hubiera sido levantado de entre los muertos puede que jamas hubieramos oido hablar de el,nnojoireje'e nüso'iraain aa'in kürisüto nnojotsüje'e eein tü anoujaakat nnojoishije'e waapüin achiki nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30074,,,,1,,0,rephrasing_fix da a entender que la persona vuelve a vivir conservando su identidad su personalidad y sus recuerdos,tü pütchikat aso'irawaa aa'in sulu'u griego shia süküjeeka achiki atamawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30076,,,,1,,0,rephrasing_fix algunos de ellos resucitaran para vivir en el cielo como espiritus inmortales y reinar con jesucristo en calidad de reyes y sacerdotes sobre la tierra,eeshii na aso'iraweenakana aa'in süpüla chain naya iipünaa süpüla naluwataain otta sacerdootein naya nümaa jesucristo yaa saa'u tü mmakat alateetkat mapeena apocalipsis,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30082,,,,1,,0,rephrasing_fix la resurreccion de jesus no fue un simple suceso del pasado sin importancia para nosotros,nnojoishi ouktüin jesuu süpa'a mmaka wanainpünaasü tü naainjakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30094,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus resucito el de nisan del a o,aso'iraasü naa'in jesuu nisan so'u juyaka sükalio'ujatü ne'ikajaain na judiokana nümüin je'waa tü palajatkat süchon na'ttia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30098,,,,1,,0,rephrasing_fix debido al pecado y la imperfeccion que heredamos de adan todos morimos,ouktüsü wayuu süpüshua'a saaliijee kaainjalain adan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30102,,,,1,,0,rephrasing_fix esta pregunta surge debido a la promesa que jesus le hizo al malhechor que estaba siendo ejecutado junto a el verdaderamente te digo hoy estaras conmigo en el paraiso,natüjawee aa'u tia na wayuukana sutuma tü nümakat jesuu nümüin chia wayuukai müshi nia nümüin shiimain tü tamakat pümüin joolu'u eejeechi pia tamaa sulu'u tü pa'araiisükat lucas tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30113,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas deben ser leales a dios y a cristo hasta el final de su vida en la tierra,su'unnaa katüin no'u yaa mmapa'a waneepiainjana naya nümaa maleiwa jee nümaa jesuu lucas timoteo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30119,,,,1,,0,rephrasing_fix tal vez decida no denunciarlo pero le encargaria la administracion de su negocio o el cuidado de su familia,pi'itaajeeiche nia sünain a'yate'era pünneetse jee shiale sünain aa'inmajaa püpüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30127,,,,1,,0,rephrasing_fix si desea mas informacion consulte el capitulo del libro que ense a realmente la biblia editado por los testigos de jehova,pütüjeere soo'omüin pikirajaa sünain karalouktakat tüü sulu'u ekirajaaya nakumajala na aküjüliikana pütchi nüchiki je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30150,,,,1,,0,rephrasing_fix como demostro una corredora que no estaba dispuesta a rendirse,kasa saainjaka mary mayaapeje'e ju'letüin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30155,,,,1,,0,rephrasing_fix tropezo con la pierna de otra competidora y cayo al suelo,nnojotsü yüülain shia sutuma tü alatakat sümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30159,,,,1,,0,rephrasing_fix el apostol pablo hablo de una carrera en la primera carta que envio a los cristianos de corinto ciudad famosa por sus competiciones de atletismo,sünain tü ayoujirawaakat awataashi nia süka süpüshua nütsüin shii'iree nükanajeein wane kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30167,,,,1,,0,rephrasing_fix el les escribio no saben ustedes que los corredores en una carrera todos corren pero solo uno recibe el premio,ji'yataa jümaala nümüin chi maleiwakai süka süpüshua jaa'in süpüla juwalaajüneenain so'uweena wane ka'i nütüma cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30168,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia nos pide que participemos en esta carrera lea corintios,eeinjana waya sünain tia ayoujirawaakat saashin tü wiwüliakat paashaje'era corinto,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30170,,,,1,,0,rephrasing_fix y un detalle mas esta es la unica carrera donde se puede conseguir vida eterna,ayoujirawaakat tia shia ne'e wanee ayoujirawaa aapünajatka anain kataa o'uu waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30174,,,,1,,0,rephrasing_fix que palabras tan ciertas,shiimain tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30179,,,,1,,0,rephrasing_fix en ocasiones podemos tropezar tambalearnos y perder impulso,kaainjaralii wayakana wapüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30180,,,,1,,0,rephrasing_fix si se cae acepte ayuda y levantese,püshanaale pütamaa nnojo alin pümüin pükaaliinjünüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30184,,,,1,,0,rephrasing_fix estamos convencidos de que si algo asi nos ocurre el nos levantara para que sigamos sirviendole con toda el alma,müleka washanaale nütamee'ereena waya je'waa süpüla ayatüin wa'yataain nümüin süka süpüshua'a waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30191,,,,1,,0,rephrasing_fix como siguio pedro en la carrera despues de tropezar,kasa naainjaka pedro süchikijee nüshanaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30216,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo una hermana japonesa tuvo un problema de salud diecisiete a os despues de bautizarse,ayuuisü shia poloo akaratshimüin juya süchikijee woutiisain shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30228,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora comenta el afectuoso recibimiento de los hermanos me emociono profundamente,talatsü ma'in taa'in sutuma kamaneein tamüin na tawalayuukana müshi shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30231,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando nuestros malos deseos nos tientan debemos tomar medidas energicas para mantenernos mental moral y espiritualmente limpios,waainjeere kasa mojusü wachajaainjatü sukuwa'ipa süpüla nnojoluin wa'yarülaje'erüin waa'in wakuwa'ipa otta wanoula,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30236,,,,1,,0,rephrasing_fix el cuenta que aunque crecio en un hogar cristiano siempre se sentia mal porque le parecia que no encajaba en ningun sitio,naainjee amüinrü tü kasa mojusü naainjakat na jaleetshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30240,,,,1,,0,rephrasing_fix y hasta que llegue ese dia seguire luchando,makalaka ayatüinjachin taya eejüin aa'in suulia taainjüin kasa mojusü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30250,,,,1,,0,rephrasing_fix como resultado dejo de asistir a las reuniones y de predicar,makalaka nuu'ulaain suulia outkajawaa otta aküjaa pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30256,,,,1,,0,rephrasing_fix otra vez esta ocupado en las actividades espirituales,shiaitpa jülüjaka naa'in maa'ulu a'yatawaa nümüin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30260,,,,1,,0,rephrasing_fix el sabe si lo que nos parece una injusticia es en realidad un malentendido de nuestra parte y se encarga de los problemas de la congregacion al tiempo debido y de la forma correcta,nütüjaa aa'u shiimainre saainjünüin wamüin wanee kasa mojusü otta nütüjaa aa'u joujainjatüin nunoukte'erüin shia otta jamüinjatüin sukuwa'ipa nutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30263,,,,1,,0,rephrasing_fix le gustan los higos,pikaajüin tü higo münakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30299,,,,1,,0,rephrasing_fix a muchas personas les encantan ya sean frescos o secos y por eso las higueras abundan en numerosos paises,luc wainma shia sainküinpünaa tü mmakat jemetüsü ma'in otta payalasü ma'in süpüla saa'in wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30300,,,,1,,0,rephrasing_fix que representan los higos del capitulo de jeremias,kasa kayaawaseka tü higo naashajaakalü achiki jeremias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30307,,,,1,,0,rephrasing_fix para lograrlo hace falta estudiar y obedecer su palabra arrepentirse y convertirse dedicar la vida a dios y ser bautizado en el nombre del padre del hijo y del espiritu santo,woo'ulaainjatü suulia waainjala waapüinjatü waa'in nümüin maleiwa süpüla woutiisain waya ma'aka nüküjüin shia jesuu juwoutisaajeena naya saa'u nünülia chi tashikai saa'u tanülia tayakai chi nüchonkai je saa'u nünülia chi naa'inkai maleiwa mat aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30320,,,,1,,0,rephrasing_fix por que,ja'itainna woutiisain jee nnojoliin woutiisain waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30324,,,,1,,0,rephrasing_fix yo jehova estoy escudri ando el corazon para dar a cada uno conforme a sus caminos conforme al fruto de sus tratos,taya chi kanüliakai je'waa tana'lüin tü jaa'inkat süpüla tawalaajüin jia pansaapünaa sümaa tü jukuwa'ipakat otta tü jaainjakat jer,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30336,,,,1,,0,rephrasing_fix mas bien jehova se refirio al corazon simbolico que representa lo que la persona es en su interior y engloba sus deseos pensamientos inclinaciones actitudes y metas ese corazon esta en todos nosotros,nütüjaa aa'u je'waa tü kee'ireekat waa'in tü jülüjakat waa'in tü suchuntaakat waa'in otta tü waainjeekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30338,,,,1,,0,rephrasing_fix pero incluso un cristiano que no ha cometido tales pecados podria estar alimentando un mal deseo en su corazon lea mateo,mayaapeje'e nnojoluin naainjüin tia wanee anoujüshi eesü süpüla sukumajaain sulu'u naa'in tia kasa mojusü paashaje'era mateo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30379,,,,1,,0,rephrasing_fix si lo llevaramos a cabo encontrariamos algun sentimiento impropio hacia alguien del sexo opuesto algun anhelo secreto que dios no aprobaria y que deberiamos arrancar,wanteerü anain sulu'u waa'in wama'üjiraweein wakuwa'ipa wanteerü anain jülüjüin waa'in wanee kasa niyouktaka maleiwa acheküsü wasünne'erüinjatüin tia sulu'ujee waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30381,,,,1,,0,rephrasing_fix puede que detecte temor al hombre anhelo de prominencia o de lujos o hasta una inclinacion a la terquedad o la independencia,eesü pi'rüle mmoluin paa'in seema wayuu washireein pia otta pi'reein wayumüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30402,,,,1,,0,rephrasing_fix jeremias escribio que los judios infieles de su epoca tenian un corazon terco y rebelde y a adio no han dicho en su corazon temamos ahora a jehova nuestro dios aquel que esta dando el aguacero y la lluvia del oto o,eetaayaai namayaain ne'e anashii mmoluwaale waya neema je'waa chi wamaleiwasekai chi a'itirakai tü juyakat süchikijee jouktale'u jer nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30404,,,,1,,0,rephrasing_fix en cuanto a conocerlo de verdad a adio ya no ense aran cada uno a su compa ero y cada uno a su hermano diciendo conozcan a jehova porque todos ellos me conoceran desde el menor de ellos aun hasta el mayor de ellos,müsü pütchi nachiki süka ne'raajüin ma'in je'waa ji'raaja je'waa nnojoleena müin naya sünain ekirajaa na'aleewain otta sünain ekirajaa nawala shi'raajeechi taya wayuu süpüshua'a ja'itaichi eekai jintülin jee miyo'uin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30411,,,,1,,0,rephrasing_fix no solo demostrara que desea servir a jehova sino tambien que lo conoce cada vez mas,pii'iyateerü pi'raajüin je'waa otta pi'yataweein nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30418,,,,1,,0,rephrasing_fix sera como las personas de las que jehova dijo mediante jeremias ustedes realmente me buscaran y me hallaran porque me buscaran con todo su corazon,meerü pukuwa'ipa ma'aka naa'in na wayuu naashajaakana achiki jeremias jüchajaajeechi achiki taya otta juusüteechi anain taya süka jüchajaain tachiki süka süpüshua'a jaa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30419,,,,1,,0,rephrasing_fix que necesitaban hacer los cristianos de galacia,kasa naainjüinjatka na anoujüshii chajanakana galacia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30438,,,,1,,0,rephrasing_fix mediante su sacrificio jesus habia abierto el camino para que quienes pusieran fe en el llegaran a conocer a dios de la manera mas extraordinaria posible podrian llegar a ser sus hijos,sükajee naapajiraain nikii jesuu eeshi süpüla ni'raajünüin maleiwa natuma na wayuu anoujakana sünain tü naainjakat jesuu otta eeshii süpüla nüchoin naya maleiwa gal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30440,,,,1,,0,rephrasing_fix recuerda como llego a conocer a dios y a ser reconocido por el como su amigo de modo que pudo sentirse verdaderamente libre en sentido espiritual,sotusü paa'in tü paainjakat süpüla pi'raajüin maleiwa jee süpüla na'aleewain pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30449,,,,1,,0,rephrasing_fix esas palabras saludables se encuentran en la palabra de dios,je pütüjaaichipa aa'u taya sünain taikkale'erüin taa'in sünain anoujaa je sünain alin tapüla tawalayuu sükajee sa'aniraaitpain takuaippa nümaa jesucristo tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30458,,,,1,,0,rephrasing_fix de este modo pasamos de ser brotes diminutos por asi decirlo a ser cristianos maduros arboles robustos y bien desarrollados,nnojoluitpa müin wakuwa'ipa ma'aka saa'in wanee wunu'u jo'uuiwa'aya shia müitpa ma'aka saa'in tü wunu'uliakat miyo'uyuupa shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30479,,,,1,,0,rephrasing_fix se requiere tiempo para llegar a conocerlo bien y amarlo,kakalia süpüla we'raajüin nia otta alin nia wapüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30491,,,,1,,0,rephrasing_fix por que es imprescindible para nuestro crecimiento espiritual la compa ia de otros cristianos,jamüshii kottiraainjanaka waya namaa na wawalayuukana süpüla koo'omüin wanoula,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30503,,,,1,,0,rephrasing_fix para llegar a ser cristianos tuvimos que arrepentirnos y volvernos de nuestros pecados dejandolos atras,süpüla woutiisain waya ayaawajaashii otta ouyantaashii waya suulia waainjala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30512,,,,1,,0,rephrasing_fix tengamos los ojos bien abiertos y no pasemos por alto nuestras faltas,nnojo mache'eyaain waya suulia tü kasa jookalü apüla waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30515,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo despues de muchas oraciones muy intensas todo comenzo a cambiar,to'uraajaka ma'in kojuyatua makalaka sunouktaain tü sulu'ukat taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30522,,,,1,,0,rephrasing_fix el anciano citado en un parrafo anterior se ala el servicio del campo es nuestra vida misma,müsü nünüiki chi wawala laülaashi waashajaayüikai achiki shiasü wakuwa'ipaka tü aküjaakat pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30529,,,,1,,0,rephrasing_fix el conoce a los que le pertenecen lea isaias,ni'raajüin maleiwa na wayuu nümaakana paashaje'era isaias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30533,,,,1,,0,rephrasing_fix por que necesitamos aguante para permanecer cerca de jehova,jamüsü wachecherüinjatka waa'in süpüla pejein waya nünain je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30536,,,,1,,0,rephrasing_fix y si en cambio lleva muchos a os bautizado,jama kama'aichire pia woutiisain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30547,,,,1,,0,rephrasing_fix comenzamos adquiriendo conocimiento de jehova y su hijo jesucristo,ekirajaashii waya palajana nüchiki je'waa otta jesucristo juan nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30551,,,,1,,0,rephrasing_fix bautizandonos en agua mostramos en publico que nos hemos dedicado a jehova,woutiisashii waya süpüla wee'iyatüin waapüin waa'in nümüin je'waa ped,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30559,,,,1,,0,rephrasing_fix como sucede con muchas otras comparaciones de la biblia salmo tiene un protagonista una imagen y varios puntos en que se asemejan,aashajaasü tü wiwüliakat nüchiki je'waa sünain müin nia ma'aka saa'in wanee kasa we'raka süpüla wayaawatüin saa'u tü nukuwa'ipakat saashin salmos müshi je'waa ma'aka saa'in wanee piichi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30578,,,,1,,0,rephrasing_fix levantate ve a padan aram a la casa de betuel padre de tu madre y de alli tomate una esposa de las hijas de laban,otta pu'una joolu'u watta chamün sulu'umüin tü mma kanüliakat padan aram nipialu'umüin betuel chi süshikai tü püikat süpüla paapaainjatüin wane nüchon laban chi shipayakai tü püikat gen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30597,,,,1,,0,rephrasing_fix cuanto debieron de tranquilizar y consolar a jacob aquellas afectuosas palabras,atütülaakajasa'a naa'in jacob sutuma tia nümakat je'waa nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30606,,,,1,,0,rephrasing_fix dificilmente,nnojo aashimüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30622,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque vivian en la tierra de canaan se mantuvieron apartados de la gente del lugar cuya maldad e inmoralidad detestaban,nnojoishii paa'inwain sümaa tü wayuu mojulaasükalüirua mayaapeje'e chajanain kepiain naya canaan gen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30631,,,,1,,0,rephrasing_fix recuerde este es el mundo de satanas y como tal refleja su frialdad y egoismo,soto paa'in niain aluwataain satanaa naa'u na wayuukana makalaka nashatüin tü nukuwa'ipakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30640,,,,1,,0,rephrasing_fix el apostol pablo escribio que abrahan esperaba la ciudad que tiene fundamentos verdaderos cuyo edificador y hacedor es dios,naashin chi aluwataaushikai pablo na'atapajüin abrahan kepiainjachin nia nutuma maleiwa sulu'u wanee pueulo matüjüinsat aja'ttaa heb,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30658,,,,1,,0,rephrasing_fix en cierto sentido nosotros no tenemos que esperarlo pues ya esta gobernando en los cielos,nnojoluitpa müin wa'atapakai saa'in tia aluwataayakat süka nüikkalaaichipain jesuu sünain aluwatawaa chaa iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30660,,,,1,,0,rephrasing_fix que futuro les espera a quienes confian en este mundo,kaseerü alataka namüin na nnojoliikana ajüteein süchiki tü nuluwataakalü aa'u satanaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30665,,,,1,,0,rephrasing_fix pero ni las cuevas literales ni las organizaciones politicas y comerciales que ahora parecen firmes como monta as les brindaran proteccion alguna,ja'itainna ounjulaain sulu'u wanee ipa otta nawataain nanainmüin na poliitikokana nnojoleena isain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30670,,,,1,,0,rephrasing_fix de que maneras sera jehova una verdadera morada durante ese turbulento periodo,nm kaseerü naainjaka je'waa süpüla müin nia ma'aka saa'in wanee piichi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30674,,,,1,,0,rephrasing_fix tendremos que esperar para verlo,nnaweerüja'a sukuwa'ipa nutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30675,,,,1,,0,rephrasing_fix tras citar estas palabras jesus agrego el no es dios de muertos sino de vivos porque para el todos ellos viven,müshi jesuu süchikijee nüküjüin süchikua'a tia pütchikat chi maleiwakai nnojoishi sümaleiwasein wayuu ouktüsü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30680,,,,1,,0,rephrasing_fix en general las iglesias de la cristiandad han dejado de emplear el nombre de dios,nnojotsü eein wanee iküleesia achekaka süchiki tü nünüliakat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30696,,,,1,,0,rephrasing_fix conocer el nombre de dios significa mucho mas que oir y pronunciar la palabra jehova,we'raajüinjachi nia tü nukuwa'ipakat tü kee'ireekat naa'in otta tü naainjakat saashin tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30704,,,,1,,0,rephrasing_fix moises respondio respetuosamente con una pregunta que encerraba un profundo significado,kakaliairü atüjaanüin aa'u tü nünüliakat je'waa jamaka'a joo nüsakiraka moises sünain tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30714,,,,1,,0,rephrasing_fix algunos de ellos incluso adoraban dioses egipcios,eeshii na ee'iratakana je'waa süpüleerua waneeirua maleiwayaasü ezeq,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30719,,,,1,,0,rephrasing_fix por lo tanto en el versiculo leemos que jehova mismo dijo este es mi nombre hasta tiempo indefinido y este es la memoria de mi a generacion tras generacion,saashin wersiikulo müshi je'waa shia'aya tanülieetka tia waneepia shi'raajeechi taya wayuu waneepia sükajee tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30725,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces dividio el mar rojo condujo a israel a traves de el y ahogo en sus aguas al faraon y su ejercito,eejaasü nutuma maleiwa wanee wopu pasanainpünaa sünain tü palaa ishosükat süpüla nalatüinjanain na israeliitakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30730,,,,1,,0,rephrasing_fix de hecho durante toda la historia de israel hubo muchos extranjeros que abrazaron la adoracion verdadera,wainma na wayuu anoujakana nünain je'waa sümaa nnojoliin judioin naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30756,,,,1,,0,rephrasing_fix como dio jehova comienzo al predicho pueblo para su nombre,jamakuwa'ipat eein wanee pueulo jeket nutuma je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30770,,,,1,,0,rephrasing_fix como personas que eran llamadas por el nombre de jehova los miembros de esa nacion espiritual emplearon el nombre divino y obviamente lo hicieron al citar de las escrituras hebreas,süka ne'raajünüin na aluwataainjanakana nümaa kürisüto süka nünülia je'waa nachuntüin tü nünüliakat otta naainjüin shia naashaje'erapa tü pütchi ashajuushikat süka hebreo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30777,,,,1,,0,rephrasing_fix esta usted resuelto a andar en el nombre de jehova nuestro dios hasta tiempo indefinido,pansaajeerü pukuwa'ipa waneepia sümaa nünülia chi wamaleiwasekai je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30810,,,,1,,0,rephrasing_fix y hay pruebas de que el nombre tambien se hallaba en las primeras copias de la septuaginta una traduccion al griego de las escrituras hebreas,otta atüjaana aa'u süshajünüin nünülia maleiwa sulu'u tü septuagintakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30820,,,,1,,0,rephrasing_fix que nos ayudara a no desfallecer si sufrimos una enfermedad grave,kaseerü akatsüinraka waa'in eere wanain wanee ayuulii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30822,,,,1,,0,rephrasing_fix un recurso muy valioso para salir adelante es el consuelo que recibimos de la familia los amigos y los hermanos cristianos,wanee kasa akaaliinjeenaka waya süpüla wachecherüin waa'in su'unnaa ayuulin waya shia namüliarüle waa'in na wapüshikana wa'aleewainyuu oo'ulaka na anoujakana wanaa wamaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30823,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando le diagnosticaron un linfoma un tipo de cancer que afecta a la sangre se angustio muchisimo,mojushaatasü ma'in naa'in chi wawalakai wanaa sümaa süküjünüin nümüin kaanserüin nüsha aapüsü nümüin wanee ayuulii linfoma sünülia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30828,,,,1,,0,rephrasing_fix el relata cuando mi esposa y yo nos sentiamos agobiados le pediamos a un pariente nuestro anciano de congregacion que viniera y orara con nosotros,müshi nia su'unnaa mojuin ma'in taa'in otta mojuin ma'in saa'in ta'wayuuse weenaküin wepialu'umüin wanee laülaashi süpüla nu'uraajüinjachin wapüleerua kasaichija'a nia wanain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30833,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo al visitar a un cristiano que estaba luchando con una grave dolencia antonio se entero de que este hermano no queria ir a las reuniones,mayaapeje'e aipu'uin nüpüla na nuwalayuukana koo'omüinreeipa'aya ma'in tü naaliinkat nüpüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30848,,,,1,,0,rephrasing_fix a fin de animarlo antonio le pidio hace poco que hiciera la oracion en una reunion social,eeshi wanee wawala nuwaraijaaka aa'u antonio ayuuishi ma'in nia otta nnojoishi o'uneein sünain outkajawaaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30850,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque no se creia digno de hacerla el hermano acepto,aishi je'waa nüpüla otta aishii na wawalayuukana nüpüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30851,,,,1,,0,rephrasing_fix pero como dijo pablo esas experiencias dolorosas nos preparan para consolar a otros,naashin pablo amülialaasü waa'in naaliin na wayuu müliakana sutuma we'rüirüin müliaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30855,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus la clave para tener una vida con sentido,talateerü waa'in washatüle nukuwa'ipa jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30861,,,,1,,0,rephrasing_fix puede que en un momento dado se haya preguntado si su vida tiene algun proposito,eesü jülüjüirüle paa'in nnojoluin kasain talatüin atuma paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30874,,,,1,,0,rephrasing_fix es posible que haya perdido a un ser querido en la muerte,eeshi amülouire wanee kasa pünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30877,,,,1,,0,rephrasing_fix mi alimento es hacer la voluntad del que me envio,waashajaa süchiki pienchisü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30891,,,,1,,0,rephrasing_fix saber que contaba con el amor y la aprobacion de su padre le dio a jesus el valor para hacer frente a la hostilidad y las criticas de sus adversarios,süka nütüjaain saa'u jesuu sünain alin nia nüpüla je'waa otta talatüin naa'in nümaa nnojotsü mojuin naa'in sutuma tü kasa mojusü aainjünakat nüka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30918,,,,1,,0,rephrasing_fix movido por una honda compasion alivio el dolor de muchos sin esperar a que se lo pidieran,amülialaasü naa'in jesuu naalii na wayuu ayuuikana makalaka niiyajüin naya sümaa machuntujuuin shia nümüin mateo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30952,,,,1,,0,rephrasing_fix pero tal vez alguien se pregunte de veras me voy a sentir mejor si soy misericordioso,shiimaincheje'eya talatüin naa'in wanee wayuu sutuma nümüliajülin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30955,,,,1,,0,rephrasing_fix maria y carlos su esposo son personas misericordiosas,maria nümaa carlos naya wanee wayuu amüliajülii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30957,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque admiten que a veces se sienten muy cansados son felices tal como dijo jesus pues tienen la gran satisfaccion de saber que estan dandole al padre de maria todos los cuidados que necesita,eeshii mapüsale naya sutuma tia akatsa'a talatüin naa'in ma'aka nüküjüin shia jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30960,,,,1,,0,rephrasing_fix nair,nair,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30967,,,,1,,0,rephrasing_fix uno tuvo problemas con la droga y a menudo tenia arrebatos de colera y amenazaba a su hermana y a ella,akaijüishi wanee süchon makalaka naashichija'awalin otta nu'utee aa'inrü shia sümaa tü wanee süchonniikalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,30970,,,,1,,0,rephrasing_fix la sola idea de que pueda ocurrir una catastrofe de tales dimensiones les parece increible absurda,alawaa ne'e tia müshii naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31011,,,,1,,0,rephrasing_fix como lo hizo,jamakuwa'ipat tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31018,,,,1,,0,rephrasing_fix en los dias de noe otros angeles se unieron a esa rebelion contra la justa autoridad de jehova,nia chi satanaa otta yolujaa münakai maa'ulu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31025,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia los llama nefilim palabra que significa derribadores o los que hacen caer a otros aquellos seres salvajes hicieron del mundo un lugar sumamente perverso,saashin tü wiwüliakat e'nnaajünüshii naya so'u wainma juya sünain kojutüin sütüma wayuu saa'ujee yalayalain ma'i naya sünain atkawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31029,,,,1,,0,rephrasing_fix pero los buenos padres hacen todo lo posible por contrarrestar tales influencias ense ando a sus hijos acerca del dios de la paz jehova quien acabara con toda la violencia,e'nnüsü ma'in tia sünain tü kasa nanajakat na tepichikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31042,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova hablo con el le dijo que habia decidido poner fin al mundo de aquel tiempo y le mando lo siguiente haz para ti un arca de madera de arbol resinoso,so'u wanee ka'i mataalashi joo chi maleiwakai nümüin noe anakaja joolu'u müleka pükumajüle wane kasa maa aka saa'in anua müle'oshaatain ma'i süka wunu'u anasüin eekai kajüin genesis,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31047,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas tenia que introducir en el arca ejemplares de toda clase de animales,nnojotpeje'e shiain ne'e naainjüinjatüin noe tia nikerotirüinjatü tü wüchii wüna'apüjatkat otta tü mürütkalüirua sümaa piamawalinjatüin shiairua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31054,,,,1,,0,rephrasing_fix se quejo de las dificultades que presentaba,a'younalaashi nia süpüleerua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31059,,,,1,,0,rephrasing_fix pero no hemos de imaginarnos al pobre noe tratando de acorralar arrear o atraer de alguna manera a todos aquellos animales salvajes para obligarlos a entrar en el arca,anakajasa'a ma'in e'raa tü mürütkalüirua koutapüitaalain sulu'umüin tü anuakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31089,,,,1,,0,rephrasing_fix y la biblia a ade que por su fe condeno al mundo de su dia en efecto su fe puso de manifiesto la gran maldad que caracterizaba a sus contemporaneos,müsü tü wiwüliakat tü kasa anasü naa'inrakat noe sünainjee tü nünoulakat suturaajaain tü kasa mojusü saa'inrakat tü wayuukolüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31120,,,,1,,0,rephrasing_fix como lo beneficiara leer la biblia en voz baja,roma jamüsü aneetka wakuwa'ipa sutuma waashaje'erüin tü wiwüliakat sümaa jiattain wanüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31128,,,,1,,0,rephrasing_fix quienes satisfacen ese anhelo estudiando la biblia y siguiendo sus ense anzas tienen la conciencia tranquila y un proposito en la vida,na wayuu ekirajaakana sünain tü wiwüliakat sümaa naa'inrüin tü sümakat jimatüsü tü naa'inkat otta natüjaa aa'u tü kee'ireekat naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31137,,,,1,,0,rephrasing_fix cuanto mas aprenda de jehova y su hijo mas los amara a ellos y a su projimo,pikirajaale nüchiki je'waa otta jesuu aijeena ma'in püpüla otta aijeena püpüla na wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31141,,,,1,,0,rephrasing_fix lea despacio tales frases versiculos o relatos quizas musitando es decir moviendo la lengua y los labios como si fuera a pronunciar las palabras,paashaje'erüle sümaa jiattain pünüiki eejeerü paa'in sünain wanee wersiikulo atütüle'eraka paa'in sümaa sükaaliinjüin pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31151,,,,1,,0,rephrasing_fix reflexiona sobre ese pasaje y se dice jehova ve los pecados que uno comete a solas,majiraashi nia sutuma tia pütchikalüirua ni'rüin je'waa tü naainjakat wanee wayuu ja'itairü naainjüin shia ojuunaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31162,,,,1,,0,rephrasing_fix en un segundo caso una cristiana que lee el libro de joel llega al capitulo versiculo lea joel,eetaasü joo wanee wawala aashaje'eraka tü wiwüliakat otta süntaka sünainmüin joel paashaje'era joel,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31165,,,,1,,0,rephrasing_fix y en tercer lugar imagine a un padre cristiano que se ha quedado sin empleo y le preocupa el bienestar de su familia,eetaashi joo wanee wawala achajaakai süchiki a'yatawaa otta shapaasü naa'in saa'u tü shiküinjatkalü aa'u nu'wayuuse sümaa nüchonnii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31168,,,,1,,0,rephrasing_fix pero al examinar los libros de oseas joel y nahum para extraer de ellos pensamientos alentadores sin duda querra leer otros versiculos en voz baja,sutuma waashaje'erüitpain waneeirua pütchi sulu'ujee oseas joel otta nahum sümaa waküjüin tü shikirajakalü anain kee'ireejeerü paa'in paashaje'erüin waneeirua wersiikulo sümaa jiattain pünüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31176,,,,1,,0,rephrasing_fix tras predicar en efeso apolos fue a acaya,nu'unaka apolos efesojee chamüin acayamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31192,,,,1,,0,rephrasing_fix pero si un hermano de experiencia nos da alguna sugerencia para mejorar en nuestra ense anza hacemos bien en aceptarla con humildad y gratitud,jama wakaaliinjünüle nutuma wanee wawala laülaakai aa'in sünain anoujaa nnojoluinjatü pülayaain waa'in suulia tü nümakat wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31197,,,,1,,0,rephrasing_fix asi mejoraremos la calidad de nuestro servicio sagrado,naainjüin tia shii'iree pansaain tü wekirajiakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31198,,,,1,,0,rephrasing_fix como se siente usted cuando sus palabras de aliento ayudan a una persona que muestra interes en la biblia a superar algun obstaculo en su progreso espiritual,jamüsü paa'in sutuma pükaaliinjüin wanee wayuu süpüla koo'omüin nunoula,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31201,,,,1,,0,rephrasing_fix que le ayudara a recordar pasajes biblicos cuando los necesite para ayudar a otras personas,kaseerü sotoka atuma paa'in wanee wersiikulo süpüla pükaaliinjüin na wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31208,,,,1,,0,rephrasing_fix pues bien lea la biblia y medite diariamente en los pensamientos de dios,paashaje'era tü wiwüliakat otta jülüja paa'in waneepia tü nümakat pümüin maleiwa yala sulu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31211,,,,1,,0,rephrasing_fix probablemente hallara el texto biblico buscando esas palabras clave en el indice que se halla al final de nuestra biblia en la watchtower library o en la obra gran concordancia de la traduccion del nuevo mundo de las santas escrituras,saja'ttiamüin tü wiwüliakat traduccion del nuevo mundo puusüteerü anain tia pütchikalüirua jee eesü süpüla püchajaain shia sulu'u watchtower library jee shiale sulu'u gran concordancia de la traduccion del nuevo mundo de las santas escrituras,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31251,,,,1,,0,rephrasing_fix he considerado rectas todas las ordenes respecto de todas las cosas,tatüjaa aa'u lotuin sukuwa'ipa süpüshua'a tü kasa puluwataakalü anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31265,,,,1,,0,rephrasing_fix por que debemos continuar en las cosas que aprendimos,jamüshii ayatüinjanaka waya sünain tü ekirajünakalü anain waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31274,,,,1,,0,rephrasing_fix a fin de ayudarlos a acercarse a jehova dedique tiempo a mostrar su aplicacion,süpüla aleewainjanain na wawalayuukana nümaa je'waa püküja tü shikirajakalü anain naya tü pütchi paashaje'erakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31302,,,,1,,0,rephrasing_fix mas bien pongase a prueba continuamente para asegurarse de que esta andando en la senda de la verdad,ayata pi'yataain süchiirua piyaawatüin saa'u shiimainre paa'inrüin tü nüchekakat maleiwa püpüleerua cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31327,,,,1,,0,rephrasing_fix al leer textos como colosenses preguntese combato con todas mis fuerzas las malas inclinaciones o me estoy debilitando en sentido moral,paashaje'erapa wanee pütchi ma'aka tü sümakat colosas jülüja paa'in tüü tachecherüinche ma'in taa'in suulia taainjüin kasa mojusü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31328,,,,1,,0,rephrasing_fix si navegando en internet encuentro una pagina inmoral salgo de ella,suju'ijaale wanee kasa yarüttüsü sulu'u internet tayokojomaatüinche shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31329,,,,1,,0,rephrasing_fix vayan pues y aprendan lo que esto significa quiero misericordia y no sacrificio,jülüja jaa'in tü nünüiki maleiwa ashajünakat paala sümaiwa sulu'u tü nüchikimaajatkat maleiwa sünain maa tacheküin süpüleerua kamaneein jia sümüin wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31338,,,,1,,0,rephrasing_fix el ejemplo de jesus nos ense a como ayudar al projimo,eesü süpüla washatüin nukuwa'ipa jesuu wamaa sümaa wakaaliinjüin na wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31341,,,,1,,0,rephrasing_fix al igual que las estocadas de una espada las expresiones hirientes suelen provocar mucho dolor y pocas veces producen beneficios,müle shia müsü wasotokoi saa'in wayuu süka shi'ichi chajaruuta süka mojuin saa'in wayuu sümaa nnojoluin anain sukuwa'ipa sutuma prov,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31345,,,,1,,0,rephrasing_fix que hara el anciano,achuntüshii naya kaaliinwaa nümüin wanee laülaashi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31350,,,,1,,0,rephrasing_fix posteriormente el anciano podria preguntarles como van las cosas y ofrecerles mas ayuda si es preciso,shiasa'a sülatapa je'ra ka'i eeshija'a süpüla nüsakirüin chi laülaashikai jamüirüin nakuwa'ipa jee nüküjüin namüin wanee pütchi müleka cho'ujaale shia namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31353,,,,1,,0,rephrasing_fix imagine que usted desea ayudar a su hija adolescente a evitar alguna amistad poco recomendable,jülüjataa paa'in pükaaliinjeere wanee püchon a'aleewajaaka sümaa wayuu nnojotka anain akuwa'ipa kaseerü paainjaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31355,,,,1,,0,rephrasing_fix que principios tienen que aplicar los padres al corregir a sus hijos,jarat tü pütchi jülüjüinjatkat naa'in na kachonshiikana süpülapünaa nachiajaain nachonnii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31380,,,,1,,0,rephrasing_fix los padres tienen que aplicar los principios biblicos para criar a sus hijos en la disciplina y regulacion mental de jehova,na kachonshiikana naa'inrajatü tü sümakat tü wiwüliakat süpülapünaa nachiajaain nachonnii ef,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31381,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova es muy tierno en cari o y misericordioso y los que tienen la responsabilidad de corregir a los ni os y jovenes deben esforzarse por manifestar esas cualidades,aipüraliinjana naya otta amüliajüliinjana ma'aka naa'in je'waa sant nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31384,,,,1,,0,rephrasing_fix al seguir sus consejos no cometio los errores en los que mucha gente caia,süka naa'inrüin tü sümakat nnojoishi aainjüin kasa mojusü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31388,,,,1,,0,rephrasing_fix con ella puede fortalecer su fe en que dios cumplira su proposito,pikirajaale sünain punoujeerü ma'in anain nikeraajeerüin maleiwa tü nümakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31392,,,,1,,0,rephrasing_fix las cartas de pablo nos animan mucho a vencer la tendencia al pecado,tü pütchi nüshajakat pablo sütütüle'erüin waa'in süpüla eejiraain waya sümaa tü kasa mojusü waa'inreekalü amüin roma gal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31398,,,,1,,0,rephrasing_fix un asunto en particular debio despertar la curiosidad de los discipulos,eepaja'a wanee pütchi natüjaweeka aa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31409,,,,1,,0,rephrasing_fix de modo que en ese momento tal vez recordaron estas palabras del maestro la mies o cosecha en realidad es mucha pero los obreros son pocos,eesüja'a süpüla sototaalain naa'in tü nümakat jesuu namüin wainma wayuu eekai saapeein tachiki tayakai chi o'tte'erüikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31412,,,,1,,0,rephrasing_fix para que los seguidores de cristo tengan exito la predicacion tiene que estar bien organizada,süpüla anainjatüin sukuwa'ipa tü naa'inrakat na oushikajaakana süchiirua nukuwa'ipa kürisüto pansaainjatü sukuwa'ipa natuma tü aküjaakat pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31483,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien le piden con fervor a jehova que los oriente,nachuntüin ma'in nümüin maleiwa süpüla nükaaliinjüin naya mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31492,,,,1,,0,rephrasing_fix al tomar las medidas necesarias para que la predicacion siga adelante se fijan en lo que dicen las escrituras y en la direccion del espiritu santo de dios en lugar de establecer incontables reglas y procedimientos lea hechos,süpülapünaa naneeküin na laülaashiikana wanee kasa süpüla süküjünüin ma'in tü pütchikat jülüjüsü naa'in tü sümakat tü wiwüliakat sümaa noo'ulaain nu'unirüin naya chi naa'inkai maleiwa suuliale'eya naainjirüin tü nale'eru'ujeejatkat paashaje'era aluwataaushikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31495,,,,1,,0,rephrasing_fix asi estos hermanos responsables dan un buen ejemplo a las congregaciones,mayaa nee'iyatüin süka tü nakuwa'ipakat namüin na nawalayuukana palajanain natuma tü aküjaakat pütchi ef,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31496,,,,1,,0,rephrasing_fix miles de voluntarios trabajan incansablemente en la traduccion de ese alimento a mas de seiscientos idiomas para que tanta gente como sea posible aprenda las cosas magnificas de dios en su propia lengua,wainma na wawalayuu a'yataakana ma'in süpüla nalatirüin sulu'u anüikii tia karalouktakalüirua aainjünüsü tia süpüla sütüjaain aa'u wayuu sulu'u sünüiki süchikü tü kasa anashantasü naa'inrakat maleiwakai aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31499,,,,1,,0,rephrasing_fix b que preguntas debemos hacernos,kasa wasakire'erüinjatka anain waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31515,,,,1,,0,rephrasing_fix no nos cansemos de hacer el bien,anakaja makulajaainre waa'in sünain aa'inraa tü anasükat gal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31523,,,,1,,0,rephrasing_fix como aumenta nuestra confianza al reflexionar en la organizacion universal de jehova,jamüsü we'itaaka ma'in waa'in sünain tü nupueulosekat je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31527,,,,1,,0,rephrasing_fix que demuestra que las reuniones son parte fundamental de la adoracion verdadera,jamüsü sünainpünaaka a'waajaa je'waa tü outkajawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31544,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos animarnos unos a otros en las reuniones,kasa waa'inrajatka süpüla watütüle'erüin naa'in na wawalayuukana sünain tü outkajawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31553,,,,1,,0,rephrasing_fix que otras razones tiene jehova para insistir tanto en que no nos perdamos las reuniones,jamüshi wachiiruaaku'u wamaka je'waa süpüla woutkajaainjanain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31563,,,,1,,0,rephrasing_fix b como le ayudan a usted las reuniones,kasapülajatü tü outkajawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31569,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora bien no vamos a las reuniones solo por los beneficios que recibimos la principal razon para asistir es adorar a jehova lea salmo,nnojoishii outkajaain ne'e waya süpüla anainjatüin wakuwa'ipa outkajaashii waya süpüla wa'waajüinjachin je'waa paashaje'era salmo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31570,,,,1,,0,rephrasing_fix que indica que la predicacion es importante,jamüshii waküjüinjanaka ma'in pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31577,,,,1,,0,rephrasing_fix la predicacion le da estabilidad a mi vida,anasü taa'in süka taküjüin ma'in tü pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31590,,,,1,,0,rephrasing_fix una forma de hacerlo es obedeciendo a quienes nos dirigen,oonooinjana waya sümaa tü namakat na laülaashiikana heb,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31615,,,,1,,0,rephrasing_fix piense en lo que le ocurrio a anne quien era precursora regular al final de su adolescencia,jülüjataa waa'in tü alatakat sümüin anne wanee majayülü pürekutsoot rekulaat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31637,,,,1,,0,rephrasing_fix ella cuenta lo que quedaba de mi conciencia me hacia sentir culpable,müsü shia mojuku'u müsü taa'in waneepia sutuma tü taainjalakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31639,,,,1,,0,rephrasing_fix confiara usted en dios,shiimainjeerü pümüin tü nümakat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31659,,,,1,,0,rephrasing_fix para muchos esa es una pregunta chocante,pütchi sünainka süta tü rewiisütakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31662,,,,1,,0,rephrasing_fix lo que dicen algunos dios es quien provoca los desastres naturales porque el gobierna el mundo de modo que es cruel,eeshii na makana nüsirü maleiwa müliain wayuu sutuma wawai otta sukutkujaain tü mmakat süka niain aluwataain saa'u tü kasakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31687,,,,1,,0,rephrasing_fix y por que ha dejado dios que el diablo tenga tanto poder,jamaka'a nuu'ulaaka maleiwa nuluwataain chi yolujaakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31693,,,,1,,0,rephrasing_fix para responder esta pregunta tenemos que ir al comienzo de la historia,süpüla watüjaain saa'u tia anasü watüjaale saa'u tü alatakat sümaiwa paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31694,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso jesus lo llamo el gobernante del mundo,makalaka niaichipain aluwataain satanaa saa'u tü mmakat chi nü'ünüükai maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31697,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova por su parte no ve con indiferencia el dolor que satanas ocasiona,nnojoleechipaja'a nia ayatüin sünain aluwatawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31699,,,,1,,0,rephrasing_fix lo que dicen algunos dios fue cruel al mandar un diluvio que mato a toda la humanidad menos a noe y su familia,nia'ala apütaaka noe sümaa nüpüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31713,,,,1,,0,rephrasing_fix en el futuro acabara con todos los sufrimientos e injusticias,alü'ütsü tü ka'i nnojoleetkalü o'u müliain atumawaa tü wayuukalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31720,,,,1,,0,rephrasing_fix los castigo jehova,kasa naainjaka je'waa saaliijee müin nakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31729,,,,1,,0,rephrasing_fix lo que dicen algunos el exterminio de los cananeos fue un terrible crimen de guerra comparable a los genocidios de la actualidad,eeshii na makana ma'aka wulereeinya wayuu maa'ulu sutuma kasachiki müsia ne'e nakuwa'ipa na cananeokana nutuma je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31738,,,,1,,0,rephrasing_fix no podia imaginarse que un dios justo como jehova hiciera tal cosa,nnojotsü antüin sulu'umüin nikii abrahan naainjüinjatüin tia wanee maleiwa lotokoi akuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31744,,,,1,,0,rephrasing_fix que supone eso para nosotros podemos extraer una importante leccion del castigo que sufrieron los cananeos,tü watüjaakalü aa'u eesü tü kasa shikirajakalü anain waya tü alatakat namüin na cananeokana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31754,,,,1,,0,rephrasing_fix en su santa palabra nos dice tienes que escoger la vida a fin de que te mantengas vivo tu y tu prole amando a jehova tu dios escuchando su voz y adhiriendote a el,müshi nia süpüla katüinjatüin jo'u sümaa jüchonnii alinjachi jüpüla je'waa chi jümaleiwasekai joonoo sümaa nünüiki otta jüchecheraa nünain deuteronomio nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31758,,,,1,,0,rephrasing_fix antes de nada convendria que se preguntara cuanto se de mi amigo,jama nnojoire yalain nia süpüla nüküjüin pümüin tü naainjakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31765,,,,1,,0,rephrasing_fix pero no valdria la pena esforzarse por conocerlo mejor,pikirajaa sünain tü wiwüliakat süpüla pi'raajüin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31789,,,,1,,0,rephrasing_fix el hijo de dios jesucristo murio para pagar por nuestros pecados,ouktüshi jesuu saa'u waainjala makalaka nülatirüin woulia maleiwa tü waainjalakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31797,,,,1,,0,rephrasing_fix hay quienes han cometido graves pecados y se preguntan si dios los perdonara algun dia,eeshii na aainjakana kasa eekai mojule'einya makalaka suwataain sulu'umüin nekii nnojoluin nülatirüin maleiwa noulia tü naainjalakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31800,,,,1,,0,rephrasing_fix no es imposible complacer a dios,eesü süpüla talatüin naa'in maleiwa watuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31807,,,,1,,0,rephrasing_fix el entiende que somos debiles,nütüjaa aa'u kaainjaraliin waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31808,,,,1,,0,rephrasing_fix se les ha ense ado que el es un misterio que es imposible conocerlo o que es cruel,naashin na wayuukana nnojoishi süpüla ni'raajünüin otta kama'ürai nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31841,,,,1,,0,rephrasing_fix otras personas aseguran que dios no existe,eeshii na wayuu aküjakana nnojolin eein chi maleiwakai otta woju'itüin sünainjee tü mürütkalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31846,,,,1,,0,rephrasing_fix nosotros podemos ayudarlas a adquirir el conocimiento que necesitan para convencerse,otta eeshii süpüla wakaaliinjüin naya sünain e'raajaa maleiwa müleka waküjüle namüin jülüjüinjatüin naa'in tü nukumajakat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31859,,,,1,,0,rephrasing_fix para llegar al corazon de nuestros oyentes debemos persuadirlos,weme'ejüinjatü naa'in na wekirajüinkana süpüla naapaain sümaa tü pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31880,,,,1,,0,rephrasing_fix que haria usted si su hijo adolescente le dijera que no esta seguro de poder defender su fe en la creacion al hablar con un compa ero de clase,kaseerü paainjaka nüküjüle pümüin wanee püchon iseerüin nüchiki aashajawaa nümaa wanee nukonpayeetse süchiki sukumajuushin tü kasakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31892,,,,1,,0,rephrasing_fix la siguiente pregunta podria ser si los tecnicos informaticos no pueden lograr algo asi como podria conseguirlo la materia sin inteligencia por si sola,nümeechika chi püchonkai shiimainreje'eya tia eeshija'a mata chi kakumainkai tü adn münakat ma'aka eein chi kakumainkai wanee computador aashimüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31904,,,,1,,0,rephrasing_fix en la predicacion nos encontramos con personas que dudan de la existencia de dios,eeshii wantiraale sümaa wayuu sünain aküjaa pütchi eekai manoujüin nünain chi maleiwakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31909,,,,1,,0,rephrasing_fix cinco cuestiones dignas de analisis,cinco cuestiones dignas de analisis,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31916,,,,1,,0,rephrasing_fix intentemos descubrir si esta de acuerdo o no,wayaawatüinjatü aa'u wanaawale naa'in sümaa tü nikirajaakalü anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31925,,,,1,,0,rephrasing_fix siguiendo dicho precedente biblico los proclamadores del reino emprendieron en un programa en el que unos capacitaban a otros para el ministerio,no'una achiiruat tia na aküjüliikana pütchi so'ujee juyaka nakumaja akuwa'ipat süpüla eeinjanain na ekirajüinjanakana na waneeinnua sünain aküjaa pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31933,,,,1,,0,rephrasing_fix busque en su biblia los textos que lea su compa ero,püchajaa sulu'u tü wiwüliakat tü wersiikulo naashaje'erakat chi püküjakai amaa pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31936,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo a algunas se les ha otorgado el premio nobel por sus esfuerzos en favor de la paz entre bandos rivales,nüinküle wanee wayuu anajiraain nutuma tü wayuukalüirua talatsü ma'in naa'in sutuma otta kojutsü ma'in nümüin tü naa'inrakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31956,,,,1,,0,rephrasing_fix piense tambien en nuestros devotos misioneros quienes se entregan por entero a servir a personas de otros paises,müshi'iya na misionero a'yataakana ma'in sünain ekirajaa wayuu filip,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,31992,,,,1,,0,rephrasing_fix el segundo elemento que contribuye a ese objetivo es nuestra conducta cristiana,akatsa'a eein wanee kasa arütke'eraka na wayuukana nünainmüin maleiwa shia tü wakuwa'ipakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32011,,,,1,,0,rephrasing_fix esta idea debe animarnos a meditar con ayuda de la oracion en lo que estamos haciendo y en lo que nuestra vida dice de nosotros,makalaka jülüjüinjatüin waa'in jamüin wakuwa'ipa maa'ulu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32019,,,,1,,0,rephrasing_fix unos a os atras nuestros adversarios se propusieron eliminar a los testigos de jehova de una zona de angola,nayamüjüin naya otta e'ikaajüshii natuma noutkaje'erüin tü wayuukalüirua süpüla shi'rajüin sukua tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32027,,,,1,,0,rephrasing_fix ponga algun ejemplo para mostrar que nuestra honradez atrae a otras personas a la verdad,kasa alataka sutuma lotuin sukuwa'ipa wanee wawala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32041,,,,1,,0,rephrasing_fix la hermana le explico que lo correcto era pagar aunque solo fuera por una parada,nnojotsü anain tia wawalaajüinjatü tü wasapiakat ja'itainna pejewaliin waya sümaka tü wawalakat sümüin tü wayuukot ashakata müsüja'a tü wayuukot,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32045,,,,1,,0,rephrasing_fix al ver su comportamiento decidi estudiar la biblia con los testigos,tekirajaa anainrü tü wiwüliakat namaa na aküjüliikana pütchi süka te'rüin lotuin ma'in pukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32051,,,,1,,0,rephrasing_fix a por que llegan al corazon de las personas cualidades como la gran paciencia el amor y la bondad,kaseerü alataka müleka nnojoliire waashichijaamaatüin aipüraliire waya otta kamaneere waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32053,,,,1,,0,rephrasing_fix algunos lideres religiosos se han hecho ricos estafando a su reba o y han gastado gran parte del dinero en costosas casas y automoviles y en un caso hasta en una caseta con aire acondicionado para su perro,otta eeshii na akumajakana shipia namü'lüin sümaa ne'ite'erüin aire acondicionado sünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32058,,,,1,,0,rephrasing_fix el le dijo no debe arriesgarse a hacer eso sola,atak eewaasü taa pia nümaka chi wawalakai sümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32067,,,,1,,0,rephrasing_fix disfrutan usted y su conyuge de conversaciones agradables o les cuesta comunicarse de verdad,anasü pukuwa'ipa sümaa pu'wayuuse sünain yootojirawaa nnojottaapa müin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32086,,,,1,,0,rephrasing_fix sin duda tener un buen matrimonio requiere mucho esfuerzo pero uno de los beneficios es sentirse inmensamente feliz,nnojotsü analaa müin süpa'a mmaka nakuwa'ipa na ka'wayuuseshiikana a'yataainjana naya süchiirua tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32091,,,,1,,0,rephrasing_fix ellas valoran la comunicacion afectuosa e intima pues las hace sentirse amadas,yootule chi toolokoi sümaa tü jietkat süchiki tü kasa alatakat sümüin sütüjaajeerü aa'u alin ma'in shia nüpüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32106,,,,1,,0,rephrasing_fix eso puede ser muy frustrante cuando lo unico que necesito es un oido atento y comprensivo,mojusü taa'in sutuma tia shia kee'ireeka ne'e taa'in jülüjüinjatüin naa'in tü tamakat müsü wanee wawala chayaa reino unido,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32110,,,,1,,0,rephrasing_fix un matrimonio perspicaz tambien sabe que hay tiempo de callar y tiempo de hablar,tayaawatüitpa aa'u eein wanee ka'i nnojotka süpüla waashajaain o'u süchiki wanee kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32120,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces respiro hondo y empiezo a hablar,süchikijee tia tasanalüin otta yooto müshia taya müshi wanee wawala pienchiitchi shikii pienchimüin juya sümaa nu'wayuuse,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32131,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso nos esforzamos mas por resolver los problemas con buena comunicacion,yootojiraashii waya süka anaka akuwa'ipa sülatüle wamüin wanee kasa müsü wanee wawala alatirüika piama shikii aipiruamüin juya nümaa su'wayuuse,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32138,,,,1,,0,rephrasing_fix por que es el respeto imprescindible en el matrimonio,jamüshii kojutüjiraainjanaka na ka'wayuuseshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32153,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo abrahan le dijo a sara por favor,kojutüjiraashii naya otta nnojotsü airu'uluin nanüiki naashajaajiraapa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32159,,,,1,,0,rephrasing_fix cual es el efecto del orgullo en el matrimonio,kaseerü alataka pülale naa'in na ka'wayuuseshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32178,,,,1,,0,rephrasing_fix en lugar de ser humilde y decir lo lamento perdoname la persona orgullosa pone excusas,sutuma pülayaain naa'in wanee wayuu kanüikiyaashi nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32181,,,,1,,0,rephrasing_fix asi le demostrara que la quiere y la valora,ef,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32200,,,,1,,0,rephrasing_fix como pueden los hijos aplicar santiago,kasa naainjüinjatka na tepichikana süpüla naainjüin tü sümakat santiago,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32216,,,,1,,0,rephrasing_fix los israelitas debian ense ar a sus hijos las leyes de dios,aluwataanüshii na israeliitakana sünain ekirajaa nachonnii sünain tü nuluwataakalü anain maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32231,,,,1,,0,rephrasing_fix el discernimiento y la perspicacia son fundamentales para descubrir lo que su hijo piensa sobre temas delicados,kekiire pia pütüjaajeerü aa'u jamüin nünüiki chi püchonkai süchiki wanee kasa nnojotka naashajaweein achiki süka japülin nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32269,,,,1,,0,rephrasing_fix recuerden que sus padres los aman y solo desean lo mejor para ustedes,soto jaa'in alin jia napüla na wayuu oju'itirakana jia otta nacheküin aneein tü jukuwa'ipakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32273,,,,1,,0,rephrasing_fix que aprendemos del relato biblico de rehoboam,kasa shikirajaka anain waya nukuwa'ipa rehoboam,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32278,,,,1,,0,rephrasing_fix el resultado perdio el apoyo de la mayoria del pueblo,makalaka shi'rüin wayumüin tü wayuukalüirua nümüin rey,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32284,,,,1,,0,rephrasing_fix surge otro obstaculo para la comunicacion cuando la reaccion de los padres a lo que les dicen sus hijos es exagerada o negativa,eeshii wayuu jashichijaakana naküjapa na nachonniikana wanee kasa namüin nnojoishii yooteein mapa na tepichikana saainjünüle tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32295,,,,1,,0,rephrasing_fix el sabio rey salomon escribio cuando alguien responde a un asunto antes de oirlo eso es tontedad de su parte y una humillacion,müshi salomon nusounnajaale wanee wayuu süpülapünaa naapajüin wanee pütchi malaa ne'e tü naainjakat otta e'rüshi japülii prov nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32301,,,,1,,0,rephrasing_fix por que deben los jovenes ser lento s en cuanto a hablar,jamüshi nnojolinjachika nusounnajaamaatüin wanee jintüi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32306,,,,1,,0,rephrasing_fix cierto proverbio biblico declara todo su espiritu es lo que el estupido deja salir pero el que es sabio lo mantiene calmado hasta lo ultimo,müsü tü wiwüliakat chi wayuu malakai kaashichijaarai akaisa'a chi wayuu kekiikai ma'in nüchecherüin naa'in prov nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32336,,,,1,,0,rephrasing_fix en el nuevo mundo seremos perfectos y tambien lo sera nuestra comunicacion con los demas pues estara libre de malentendidos y desacuerdos,aneena ma'in waya sulu'u tü pa'araiisükat otta meeria tü wanüikipalakat yootopa waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32340,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos asegurarnos de conseguirla,kasa waa'inrajatka süpüla naapüin shia wamüin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32360,,,,1,,0,rephrasing_fix a medida que fueron creciendo los ni os demostraron tener personalidades diferentes,ja'yasü naa'u na tepichikana naatajatüin tü nakuwa'ipakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32384,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien usaban su tiempo de forma distinta,otta naata tü kasa naainjakat saashin tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32385,,,,1,,0,rephrasing_fix valoro el tan extraordinaria herencia,kojutsü tia nümüin esau,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32393,,,,1,,0,rephrasing_fix b de que se dio cuenta esau a os mas tarde y que hizo,kasa naainjaka esau süka tü apaalaakat nüpüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32395,,,,1,,0,rephrasing_fix que destacan las escrituras sobre la actitud de esau,kasa palajanaka nutuma esau saashin tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32411,,,,1,,0,rephrasing_fix la segunda medida es reforzar nuestras defensas,tü wanee kasa waa'inrajatka shia katsüinjatüin waa'in sünain anoujaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32461,,,,1,,0,rephrasing_fix en gran parte la solidez de nuestras defensas depende de los esfuerzos que nosotros hagamos,süpüla katchinjatüin waa'in sünain anoujaa a'yataainjanain waya süchiirua tia gal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32465,,,,1,,0,rephrasing_fix jonathan un estadounidense de padres coreanos fue victima del prejuicio racial cuando era ni o,jemeishi jonathan chaa estados unidos otta coreaje'ewalii na kachoinkana nia alerajünatüjüiya nia sutuma naatain nuumain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32490,,,,1,,0,rephrasing_fix lamentablemente su esperanza se vino abajo mientras atendia a una joven de a os que se encontraba en coma,mojushaatasü naa'in sutuma tü sümakat wanee wayuu nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32494,,,,1,,0,rephrasing_fix este doloroso incidente le hizo ver a jonathan que todo su afan por huir de la discriminacion habia sido totalmente en vano,naashin jonathan amüla ne'e nu'unüin wattamüin suulia nülerajünüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32497,,,,1,,0,rephrasing_fix como es posible que algo tan rechazado sea a la vez tan comun,jamüsü sülataka tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32501,,,,1,,0,rephrasing_fix de pronto ve dos jovenes desconocidos que vienen de frente,shiasa'a pi'raka püpanapa piamashii wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32512,,,,1,,0,rephrasing_fix en ella leemos el hombre juzga segun las apariencias,müsü tü wiwüliakat süchiki tü wakuwa'ipakat nanainmüin na wayuukana shia jülüjaka naa'in wanee wayuu tü kasa ni'rakat samuel nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32520,,,,1,,0,rephrasing_fix intolerance prejudice and discrimination a european report,intolerance prejudice and discrimination a european report,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32526,,,,1,,0,rephrasing_fix europa del este en casa se les discrimina y en el extranjero se les considera chivos expiatorios,europa del este alerajünüshii na gitanokana noumainpa'a otta no'unüle sulu'umüin wanee mma naata alirajünüshii naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32531,,,,1,,0,rephrasing_fix the economist de septiembre de,the economist de septiembre de,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32533,,,,1,,0,rephrasing_fix no obstante el racismo sigue causando sufrimientos a millones de personas en todo el mundo,ayatapaja'aya müliain wainma wayuu sutuma nalerajünüin süka naatain noumain sümaa ne'iruku,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32542,,,,1,,0,rephrasing_fix sera eso posible y si lo es como se lograra,süpüla nnojoluin walerajüin wayuu jülüjüinjatü waa'in kasa anasü otta wee'iratüinjatü tü wakuwa'ipakat nanainmüin na wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32549,,,,1,,0,rephrasing_fix vivia esclava de los prejuicios sin siquiera darme cuenta,talerajüin na wayuukana taainjüin tia soo'opünaa taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32555,,,,1,,0,rephrasing_fix aprendi que dios no es parcial y que lo que hay en el corazon es mas importante que el color de la piel o el idioma que uno habla,tatüjaaitpa aa'u nnojoluin ko'uin nukuwa'ipa maleiwa sümüin wayuu shia jülüjaka naa'in maleiwa tü wakuwa'ipakat nnojotsü shiain jülüjüin naa'in tü wanüikikat otta tü woumainkat aluwataaushikana proverbios,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32557,,,,1,,0,rephrasing_fix corregi mi actitud y me reconcilie con la familia de mi padre,tee'iratüin takuwa'ipa otta anajiraasü taya sümaa nüpüshi chi tashikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32578,,,,1,,0,rephrasing_fix pero ademas ense a que otra cosa se necesita para eliminar todos los prejuicios,shiimain sükaaliinjüin waya tü wiwüliakat süpüla nnojoluinjatüin walerajüin wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32585,,,,1,,0,rephrasing_fix por tanto para que el prejuicio desaparezca por completo antes tienen que desaparecer el pecado y la imperfeccion asi como la influencia del diablo,süpüla nnojoluinjatüin eein tü alerajaakat wayuu asünne'ennajatü woulia tü kaainjalaakat otta lotuinjatü wakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32594,,,,1,,0,rephrasing_fix ese sera sin duda alguna el fin de todos los prejuicios pues con dios no hay parcialidad,so'u ka'ikat tia nnojoleerü eein tü alarejaakat wayuu süka matüjain kachekalaawa'ataa wayuu maleiwa roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32604,,,,1,,0,rephrasing_fix le han negado una solicitud o un servicio o lo han menospreciado por el color de su piel su origen etnico o su nivel social,eesü nnojorüle saapünüin jümüin wanee a'yatawaa karaloukta eekai juchuntüin sulu'u wanee laülaapia sutuma naatain juumain ji'iruku otta sutuma nnojoluin kasain jüma'anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32607,,,,1,,0,rephrasing_fix si asi es le tenemos buenas noticias aunque esas humillaciones son comunes entre los seres humanos dios no nos trata asi,sülatüle tia jümüin waküjeein jümüin wanee pütchi anasü tü naa'inrakat na wayuukana yaa saa'u tü mmakat nnojotsü naainjüin shia maleiwa waka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32608,,,,1,,0,rephrasing_fix con certeza percibo que dios no es parcial dijo pedro,niyaawata aa'u pedro sünain niain aa'inrüin maleiwa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32618,,,,1,,0,rephrasing_fix por el contrario jehova mira el corazon,shia ni'raka je'waa tü sulu'ukat naa'in wanee wayuu samuel proverbios,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32623,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova atrae a gente de toda nacion para que le sirva,neenaküin je'waa wayuu eekai eein sulu'u tü mmakat süpüshua'a süpüla na'yataainjanain nümüin juan aluwataaushikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32630,,,,1,,0,rephrasing_fix no despierta eso su deseo de aprender mas sobre jehova el dios que no es parcial,süka müin nukuwa'ipa je'waa kee'ireejeerü waa'in we'raajüin ma'in nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32633,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora bien respalda la biblia la costumbre de orar a los santos,jamüsü sünüiki tü wiwüliakat süchiki aresawaa sümüin niyaakua wanee santo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32644,,,,1,,0,rephrasing_fix pues bien el deseo de nuestro padre celestial de escuchar y responder nuestras oraciones es mucho mayor,kasashika'a ma'in wayuu maleiwa nnojoluinjatka'a naapüin wanüiki wo'uraajüle nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32680,,,,1,,0,rephrasing_fix dios quiere que le oremos a el directamente aunque nos sintamos profundamente agobiados por los errores que cometemos,kee'ireesü naa'in maleiwa wo'uraajüinjanain nümüin niakai ja'itairü mojuin waa'in saalin waainjala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32681,,,,1,,0,rephrasing_fix de que maneras nos beneficiara ese estudio,jameerü wakuwa'ipa müleka wekirajaale sünain tü nukuwa'ipakat je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32715,,,,1,,0,rephrasing_fix a ilustre como podemos aumentar nuestro aprecio por las cualidades de jehova b que vamos a analizar,kasa waa'inrajatka süpüla kojutüin ma'in wamüin tü nukuwa'ipakat je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32718,,,,1,,0,rephrasing_fix el aprecio puede crecer gradualmente,müsia ne'e tü nukuwa'ipakat je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32721,,,,1,,0,rephrasing_fix como demuestra jehova este atributo,kasa nii'iyataka aka je'waa kamaneein nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32732,,,,1,,0,rephrasing_fix mas tarde conversaron y el hombre acepto con gusto nuestras revistas,kasataalejese'e süntüin acheküshii yootuin waya süchiki tia nümakalaka nümüin chi wawalakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32760,,,,1,,0,rephrasing_fix porque de alguna manera le dicen a la gente vamos hable conmigo,süka müin pümakai aa'in namüin na wayuukana jalaichi paashajaaiwa tamaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32763,,,,1,,0,rephrasing_fix una precursora de a os de edad observo cuando los ancianos me reciben en el salon del reino con una sonrisa y palabras de estimulo siento crecer el cari o que les tengo,müsü wanee pürekutsoot mekiisatka shikii mekiisatmüin suuyase anasü taa'in sutuma te'rüin nakulemeraain tapanapa otta nasaküin taya na laülaashiikana tantapa sünainmüin tü outkajawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32774,,,,1,,0,rephrasing_fix a en que situacion se vieron las cinco hijas de zelofehad,kasa alataka sümüin nüchonnii zelofehad,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32798,,,,1,,0,rephrasing_fix a como trata jehova a todos sus siervos incluso a los mas desamparados,kasa naainjaka je'waa namüin napüshua'a na a'yataakana nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32816,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova trato a aquellas mujeres desamparadas con la misma dignidad que a los israelitas mas favorecidos,tü naainjakat je'waa sümüin tia jieyuu müliajachenka aa'in wanaawasü sümaa tü naainjakat napüleerua na wanee israeliita washinnuukana sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32819,,,,1,,0,rephrasing_fix este es solo uno de los muchos relatos biblicos que demuestran una alentadora verdad jehova trata imparcialmente a todos sus siervos,shii'iyatüin tia wanaawain tü naainjakat je'waa namüin napüshua'a na a'yataakana nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32820,,,,1,,0,rephrasing_fix solo si tenemos una actitud imparcial trataremos a los demas con imparcialidad,nnojoluinjatü ko'uin wakuwa'ipa otta wee'iyatüinjatü shia sükajee tü jülüjakat waa'in süchiki wayuu otta tü waainjakat sümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32824,,,,1,,0,rephrasing_fix y si ese amigo nos indicara que aun ve en nosotros algun rastro de parcialidad o prejuicio por motivos raciales sociales o economicos que deberiamos hacer,kaseerü waainjaka nüküjüle wamüin chi wa'aleewainkai ko'uin wakuwa'ipa sümüin wayuu sutuma naatain we'iruku woumain otta tü watüjakalü apüleerua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32830,,,,1,,0,rephrasing_fix cual es el sacrificio redentor de su hijo,naapüin chi nüchonkai süpüla ouktajachin nia naa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32889,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando fue la ultima vez que felicite sinceramente a un familiar o a un hermano en la fe,je'ratuaitche tatalate'erüin naa'in wanee tapüshi jee wanee tawala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32906,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien podemos ser generosos con jehova,kasa waa'inrajatka süpüla wasülajüliinjanain nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32909,,,,1,,0,rephrasing_fix pensemos en ello en realidad lot le pidio que cambiara sus instrucciones,niasa'a lot nuchuntaka nümüin je'waa nu'unüinjachin sulu'umüin wanee pueulo pejesü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32929,,,,1,,0,rephrasing_fix no lo dudemos el se siente muy feliz cuando le damos lo mejor de nosotros,soto waa'in talatüin ma'in naa'in je'waa sümaa tü kasa waa'inrakat nümüin süka süpüshua'a waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32978,,,,1,,0,rephrasing_fix las respuestas a estas preguntas nos impulsaran a amar aun mas a nuestro mejor amigo jehova y fortalecera los lazos de amistad con nuestros hermanos,watüjaale saa'u tü aküjünakat shi'ipajee tia apünüinsükat pütchi aijeechi ma'in wapüla je'waa otta aleeweena ma'in waya namaa na wawalayuukana juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,32999,,,,1,,0,rephrasing_fix el comprobo que esa lealtad no se queda en simples palabras pues dios lo dirigio lo protegio y lo libro en sus pruebas,ni'rüin david nükaaliinjünüin otta naa'inmajünüin nutuma je'waa wanaa sümaa saainjüneein kasa mojusü nümüin sam,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33008,,,,1,,0,rephrasing_fix porque david mismo era alguien leal,süka eein david waneepia nümaa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33010,,,,1,,0,rephrasing_fix me recuerda que sin importar lo sombria que parezca la situacion jehova estara a mi lado mientras yo siga fiel,atütülaasü taa'in süka tatüjaain saa'u eejeechin je'waa tamaa ja'itairü kasain alatüin tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33015,,,,1,,0,rephrasing_fix su lealtad nos beneficia a todos sus siervos fieles pues cuando hacemos lo posible por obedecer sus normas podemos estar seguros de que cumplira su promesa de bendecirnos,süpüla anainjatüin wakuwa'ipa naashin je'waa oonooinjana waya nümaa watüjaa aa'u nikeraajeerüin tia nümakat süka matüjüin nia aküjaa alawaa is,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33024,,,,1,,0,rephrasing_fix asi demostraremos ser amigos leales y verdaderos mas apegado s que un hermano,ni'reerü aishaatain nia wapüla prov,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33030,,,,1,,0,rephrasing_fix de seguro jehova recompensara a todos los que siguen fieles frente a las dificultades,wainmeerü kasa anasü ne'raka nutuma je'waa na wayuu oonookana waneepia nümaa mayaainje'e kapüleein shia namüin heb,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33045,,,,1,,0,rephrasing_fix b que significa que los pecados de alguien sean borrados,kasa nii'iyataka aka je'waa nülatirüin woulia waainjala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33056,,,,1,,0,rephrasing_fix senti su amor y ternura como nunca antes comenta,müsü shia te'rüin aipüralin sümaa kamaneein je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33079,,,,1,,0,rephrasing_fix hasta a algunos cristianos ungidos del siglo primero les costo poner a un lado sus diferencias,alatsü tia namüin na anoujüshii aluwataainjanakana nümaa kürisüto filip,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33097,,,,1,,0,rephrasing_fix que nuestro aprecio por la atractiva personalidad de jehova se haga cada vez mas profundo,anasü müleka kojutüle ma'in wamüin tü nukuwa'ipakat je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33113,,,,1,,0,rephrasing_fix de ese modo nos identificaremos mas y mas con el salmista que canto acercarme a dios es bueno para mi,otta pansaajeerü waa'in sümaa pütchikat tüü alu'usa'a tayakai anasü tamüin arütkawaa nünainmüin maleiwa sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33115,,,,1,,0,rephrasing_fix por que podemos alegrarnos de que nuestro alfarero sienta pesar,jamüsü anaka waa'in sutuma watüjaain saa'u mojuin naa'in je'waa saalin wanee kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33120,,,,1,,0,rephrasing_fix como debemos reaccionar cuando jehova nos aconseje o discipline,kasa waainjüinjatka nüchiaale waya je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33121,,,,1,,0,rephrasing_fix aquella experiencia le ense o a este hombre fiel una leccion vital para mantener una buena relacion con jehova es indispensable buscar la compa ia de otros siervos de dios y aplicar los consejos divinos,eesü wanee kasa nnojotka motuin naa'in chia wayuukai sünainjee tü alatakat nümüin süpüla aleewainjachin wanee wayuu nümaa je'waa aleewainjachi namaa na nuwalayuukana otta oonooinjachi nümaa maleiwa sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33129,,,,1,,0,rephrasing_fix refiriendose a la autoridad de jehova sobre personas y naciones la biblia emplea esta comparacion oh jehova tu eres nuestro padre,müsü tü wiwüliakat nüchiki je'waa sünain laülaain nia saa'u tü wayuukalüirua pia chi washikai je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33137,,,,1,,0,rephrasing_fix lo mismo pasa con la relacion entre el hombre y dios,müsia nukuwa'ipa je'waa namaa na wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33140,,,,1,,0,rephrasing_fix explique su respuesta,tü naainjakat wanee atüküi sükajee tü pootshikat naainjüin shia je'waa nakajee na israeliitakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33143,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando este ultimo cometio adulterio con bat seba sus actos lo perjudicaron a el y a otras personas,wanaa sümaa kaainjalain david sümaa bat seba numojujüin nukuwa'ipa otta sukuwa'ipa waneeirua wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33163,,,,1,,0,rephrasing_fix david se sintio desolado y acepto la censura,mojusü naa'in david saalin tü naainjalakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33177,,,,1,,0,rephrasing_fix la disciplina de jehova unicamente nos beneficiara si nos dejamos moldear por ella,süpüla anain wakuwa'ipa nnojolinjachi we'rüin amüin je'waa müleka nüchiaale waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33190,,,,1,,0,rephrasing_fix como los ninivitas se dejaron moldear y se arrepintieron jehova les perdono la vida,nnojoishii ouktüin naya nutuma je'waa süka nanoukte'erüin nakuwa'ipa otta noo'ulaain suulia aainjaa kasa mojusü jon,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33197,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque los israelitas componian su pueblo escogido jehova tuvo que disciplinarlos,mayaainje'e nupueulosein je'waa na israeliitakana nnojoliishii nüka'alirajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33199,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo la biblia se ala que le peso haber hecho que saul reinara,saashin tü wiwüliakat mojusü ma'in naa'in süka nüneeküin saul süpüla nuluwataainjachin sam,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33206,,,,1,,0,rephrasing_fix no es que se hubiera equivocado al elegirlo sino que a saul le falto fe y se volvio desobediente,nnojotsü nu'tchejaain amaa je'waa tü naainjakat sünain aneeka saul nia saul e'raka wayumüin nümüin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33210,,,,1,,0,rephrasing_fix a como nos moldea jehova hoy,kasa nunoukte'eraka aka wakuwa'ipa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33213,,,,1,,0,rephrasing_fix que clase de barro debemos ser en las manos del gran alfarero,kasa waainjüinjatka nüchiaale waya je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33248,,,,1,,0,rephrasing_fix como reaccionaremos cuando nos discipline,kaseerü paainjaka nüchiaapa pia je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33250,,,,1,,0,rephrasing_fix el gran alfarero es nuestro padre,je'waa müshi aka naa'in wanee atüküi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33252,,,,1,,0,rephrasing_fix hay alguna religion digna de confianza,eesüche wanee iküleesia ekirajaka tü shiimainkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33263,,,,1,,0,rephrasing_fix como se cubren los gastos,jalejeekuwat tü nneerü naainjakalü aka shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33294,,,,1,,0,rephrasing_fix testigos de una tribu refugiaron a los de otra a riesgo de su propia vida,akaaliinjiraashii na hutus otta tutsis aküjüliikana pütchi natüjaa aa'u eein süpüla no'utünüin aa'in saaliijee tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33322,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy dia todavia existen verdaderos discipulos de cristo personas que se esfuerzan de corazon por vivir su vida segun las normas cristianas,eeyüli'iya maa'ulu yaa na wayuu aainjakana tü nuchuntakat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33353,,,,1,,0,rephrasing_fix michelle gracias por ser franca conmigo,eleena anasia müin lotuin pünüiki tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33396,,,,1,,0,rephrasing_fix michelle es logico que se sienta asi y que tenga esas preguntas,eleena nnojotsüle'e mojuin tü pümakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33412,,,,1,,0,rephrasing_fix michelle mire lo que le pregunto a dios el profeta habacuc,eleena taashaje'erüin paa pümüin tü nümakat habacuc nümüin chi maleiwakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33419,,,,1,,0,rephrasing_fix michelle no olvide esa idea,letiisia müsüsa'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33441,,,,1,,0,rephrasing_fix michelle mire lo que dice la biblia sobre el poder de dios,eleena jülüja paa'in tü sümakat tü wiwüliakat nüchiki maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33449,,,,1,,0,rephrasing_fix sus palabras encierran un profundo significado para nosotros pues tambien nos intriga lo que traera el ma ana,wanainpünaasü tü pütchi nüküjakat jesuu süka watüjaweein saa'u kasainjatüin alatüin mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33491,,,,1,,0,rephrasing_fix analicemos por ejemplo las siguientes tres preguntas cuando comienza la gran tribulacion,watüjaaitpa ma'in aa'u joujaleerüin shikeraajüin tü nümakat jesuu makalaka wekirajaainjanain sünain tü apünüinsükat pütchi joujaleerü su'ttaka tü müliaa miyo'ushaatakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33497,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando juzga jesus a las ovejas y las cabras,joujaleerü nükatatka jesuu tü anneetkalüirua suulia tü kaa'ulakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33498,,,,1,,0,rephrasing_fix que se aclaro sobre el cumplimiento de la profecia de jesus,kasa ayaawatünaka aa'u süchiki tü nümakat jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33505,,,,1,,0,rephrasing_fix el primero tuvo lugar en judea en el primer siglo y el segundo ocurriria a escala mundial en nuestros dias,sutuma watüjaain saa'u tia pansaaitpa wamüin waneeirua pütchi sünainpünaaka tü nümakat jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33507,,,,1,,0,rephrasing_fix b cuando se cumplio ese periodo de angustia en el siglo primero,joujatü ekeraajüin shia nakalio'u na nikirajüinkana jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33509,,,,1,,0,rephrasing_fix que suceso marcara el comienzo de la gran tribulacion,kaseerü shiyaawaseka su'ttüin tü müliaa miyo'ushaatakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33515,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces que suceso marcara el comienzo de la gran tribulacion,kasa shiyaawaseetka wamüin su'ttüin tü müliaa miyo'ushaatakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33516,,,,1,,0,rephrasing_fix b que podemos esperar que ocurra en el futuro,jameerü shikeraajia pütchikat tia mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33522,,,,1,,0,rephrasing_fix estas palabras tuvieron un cumplimiento inicial en el a o cuando los romanos acortaron su ataque,ekeraajüsü tia so'u juyaka wanaa sümaa naka'alirajüin jerusalen na romanokana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33524,,,,1,,0,rephrasing_fix y en el futuro que podemos esperar que ocurra,jameerü shikeraajia pütchikat tia mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33526,,,,1,,0,rephrasing_fix hallamos la respuesta en ezequiel y mateo lealo,aküjünüsü tia sulu'u ezequiel otta mateo paashaje'erapa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33535,,,,1,,0,rephrasing_fix en el pasado cuando creiamos que serian juzgadas las ovejas y las cabras,joujatü akatannüin waküjainru'u tü anneetkalüirua suulia tü kaa'ulakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33543,,,,1,,0,rephrasing_fix demosle a todo el que podamos la oportunidad de escuchar y aceptar el mensaje del reino,wakaaliinja na wayuukana süpüla nanoujüinjanain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33568,,,,1,,0,rephrasing_fix al comienzo del articulo se plantearon tres preguntas sobre cuando ocurririan determinados sucesos,sünain pütchi piama asakinna anainrü joujaleerüin sülatüin waneeirua kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33600,,,,1,,0,rephrasing_fix en los proximos articulos se dara respuesta a estas importantes preguntas,wekirajaajeerü anain tia sünain tü waneeirua ekirajaayakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33607,,,,1,,0,rephrasing_fix parrafo vea la atalaya del de octubre de paginas a,pütchi paashaje'era aapiria wayuu oju'itaka o'utuupüro'u so'u süpana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33612,,,,1,,0,rephrasing_fix miren estoy con ustedes todos los dias hasta la conclusion del sistema de cosas,shiimüin sünain jümaainjachin taya waneepia wane'ere'eya süntapa tü ka'i saja'lajaweetkat o'u kasa süpüshua mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33614,,,,1,,0,rephrasing_fix b como explico jesus su significado,kasa kayaawaseka tü naashajaakalü achiki jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33619,,,,1,,0,rephrasing_fix b que pregunta se registra en mateo y quienes la hicieron,kasa asakinnaka anain sulu'u mateo jaralii na asakirakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33636,,,,1,,0,rephrasing_fix refiriendose al trigo y a la mala hierba el amo jesus dijo dejen que ambos crezcan juntos hasta la siega,müshi jesuu süchiki tü trigokat otta tü mojuui keimsesükat shia anaka alu'u müleka juu'ulaale süpüla süntapa sükalia tü trigokat süpüla shi'yonoojünüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33644,,,,1,,0,rephrasing_fix de modo que los cristianos ungidos contarian con la proteccion espiritual de jesus todos los dias hasta que llegara el tiempo del fin,makalaka eeinjachin jesuu waneepia namaa na anoujüshiikana wane'ere'eya süntapa sükalia saja'ttüin tü kasakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33647,,,,1,,0,rephrasing_fix como se cumplio la profecia de malaquias en el siglo primero,jamüsü shikeraajia so'ujee juyaka tü nümakat malaquias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33650,,,,1,,0,rephrasing_fix siglos antes de que jesus relatara la parabola del trigo y la mala hierba jehova inspiro al profeta malaquias para que predijera una serie de sucesos que tambien se reflejan en esa parabola lea malaquias,kojuya juya süpülapünaa naashajaain jesuu süchiki tü trigokat otta tü mojuui keimsesükat nüshajirüin je'waa malaquias wanee pütchi sünainpünaaka tü naashajaakalü achiki paashaje'era malaquias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33651,,,,1,,0,rephrasing_fix juan el bautista fue el mensajero que despejo el camino,chi anüliee aluwataanakai nüpüleerua jesuu nia juan chi awoutisaajüikai mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33652,,,,1,,0,rephrasing_fix por lo tanto su labor de inspeccion y limpieza abarco un espacio de tiempo,nnojotsü wulein uatuwo'ushi nutuma jesuu tü a'waajüleekat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33656,,,,1,,0,rephrasing_fix dicha obra de inspeccion y limpieza abarco un espacio de tiempo desde hasta principios de,nnojotsü uatuwo'ushin tia nutuma jesuu naainjüin shia so'ujee sünainmüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33666,,,,1,,0,rephrasing_fix con todo fue necesario limpiar a los hijos de levi es decir a los ungidos,akatsa'a wuleinjatüin atumawaa nakuwa'ipa na nüchonniikana levi na anoujüshii chainjanakana iipünaa mal ped nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33671,,,,1,,0,rephrasing_fix y por si fuera poco tras la muerte de russell en octubre de surgieron graves desacuerdos internos,jee süchikijee nünajaain russell o'utuupüro'u so'u eeshii na anoujüshii e'rakana wayumüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33676,,,,1,,0,rephrasing_fix a medida que avanzaba la labor de juntar la mala hierba la distincion entre los dos grupos se volvio cada vez mas clara,süma'inru'u nayu'nnüin na anoujüshii makana aka saa'in mojuui keimsesü ja'yasü naa'u na anoujüshii shiimainshiikana naatain nakuwa'ipa noulia na anoujayaashiikana alat map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33693,,,,1,,0,rephrasing_fix en poco tiempo la predicacion de casa en casa se convirtio en una marca distintiva de aquellos fieles cristianos y lo ha sido hasta el dia de hoy,e'raajünamaatüshii na anoujüshiikana sünain nayain ne'e aküjüin pütchi sainküin piichi otta ayatayülia müin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33702,,,,1,,0,rephrasing_fix hablando de la condicion espiritual de los cristianos semejantes a mala hierba jesus dijo alli es donde sera su llanto y el crujir de sus dientes,müinjatü nakuwa'ipa na anoujüshii makana aka saa'in mojuui keimsesü eere na'yalajeenain sümaa kepisaneerüin tü naikat mat nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33711,,,,1,,0,rephrasing_fix los angeles los arrojaran en el horno de fuego,nojuteerü na aapieekana sa'aka siki mat nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33729,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus concluyo su profecia diciendo en aquel tiempo los justos resplandeceran tan brillantemente como el sol en el reino de su padre,müshi joo jesuu so'uweena ka'ikat tia sulu'u nuluwataaya chi nashikai kawaraaleena ma'in na lotushiikana akuwa'ipaa ma'aka naa'in chi ka'ikai mat nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33735,,,,1,,0,rephrasing_fix lo que jesus predijo aun esta por venir,jaleerü alatüin shia alateerü tia mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33737,,,,1,,0,rephrasing_fix alli es donde resplandeceran en el reino de su padre y donde poco despues de la batalla de armagedon formaran parte de la gozosa novia de jesus en las bodas del cordero,otta süchikijee armagedon süntapa nükalia chi anneetchonkai süpüla ka'wayuusein nia yaleena naya sa'aka tü nu'wayuuseinjatkat alat map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33751,,,,1,,0,rephrasing_fix pero el les responde ustedes denles de comer,nümaka jesuu namüin na nikirajüinkana jaapa jiakana neküin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33788,,,,1,,0,rephrasing_fix milagrosamente todos tienen mas que suficiente para comer,noulajüin nale'e na wayuukana süka tü eküütkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33793,,,,1,,0,rephrasing_fix a que tipo de alimento le preocupaba mas a jesus y por que,kasa kee'ireeka ma'in naa'in jesuu jamüsü kee'ireeka ma'in naa'in tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33795,,,,1,,0,rephrasing_fix despues en el articulo siguiente analizaremos una pregunta de vital importancia para todos nosotros como podemos identificar a los pocos que cristo utiliza para alimentarnos hoy en dia,sünain tü wanee ekirajaayakat wekirajaajeerü anain kasainjatüin wayaawatüin akajee na nüneekakana jesuu süpüla nekirajünüin maa'ulu na anoujüshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33805,,,,1,,0,rephrasing_fix asi indico que sus apostoles estarian entre los pocos mediante quienes el alimentaria espiritualmente a los muchos,tü nüküjeekalü achiki jesuu shia nayainjanain na aluwataaushiikana na aapüinjanakana tü cho'ujaakat sümüin nanoula na nikirajüinkana jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33825,,,,1,,0,rephrasing_fix a que prueba tenemos de que jehova bendijo el sistema que su hijo empleo para alimentar a las congregaciones del siglo primero,jamüsü watüjaaka saa'u anain nümüin je'waa tü naainjakat chi nüchonkai süpüla naapüin tü cho'ujaakat sümüin nanoula na anoujüshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33847,,,,1,,0,rephrasing_fix el libro de hechos informa a medida que el apostol pablo y sus acompa antes iban viajando por las ciudades entregaban a los de alli para que los observaran los decretos sobre los cuales habian tomado decision los apostoles y ancianos que estaban en jerusalen,müsü tü wiwüliakat sulu'upüna'awai tü mmakalüirua eepünaale nülatüin pablo namaa nümaajanakana naküja achiküt namüin na anoujashii gentilekana tü akuaippaa anakat süpüla nekeraajaa amaa tü naapaakat na aluwataaushikana otta na laülaayuushiikana sulu'u tü outkajaaleekat cha'aya jerusalen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33851,,,,1,,0,rephrasing_fix al fin y al cabo los apostoles que fueron los primeros miembros de aquella junta directiva de jerusalen podian aportar pruebas visibles de que contaban con el apoyo de dios,ne'rüin na wayuukana nayain aneekuushin na aluwataaushiikana otta ne'rüin eein chi naa'inkai maleiwa naa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33858,,,,1,,0,rephrasing_fix pero a finales del siglo primero la situacion cambio,shiasa'a müin nanaajaapa na aluwataaushiikana eejaasü wanee kasa alataka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33861,,,,1,,0,rephrasing_fix b desde que dos angulos vendria el ataque,kasa alatüinjatka namüin na anoujüshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33863,,,,1,,0,rephrasing_fix la respuesta es no,nnojo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33883,,,,1,,0,rephrasing_fix que serie de sucesos importantes comenzo en,kasa alataka so'ujee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33886,,,,1,,0,rephrasing_fix por medio de que conducto nos alimenta jesus hoy y por que es vital que identifiquemos ese conducto,jaralii na nüneekaka jesuu süpüla naapüin tü kasa cho'ujaakat sümüin wanoula jamüsü watüjaainjatka saa'u tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33913,,,,1,,0,rephrasing_fix asi expreso una hermana su gratitud en una carta dirigida a nuestra sede mundial,müsü sünüiki wanee wawala sulu'u wanee karaloukta suluwataaka sulu'umüin weteet chaa brooklyn,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33915,,,,1,,0,rephrasing_fix le ha pasado a usted lo mismo que a ella,alatüirü pümüin tü alatakat sümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33916,,,,1,,0,rephrasing_fix el contexto muestra que la ilustracion del esclavo fiel y discreto no empezo a cumplirse en el pentecostes del a o sino en este tiempo del fin,nnojotsü ekeraajüin so'ujee juyaka tü nümakat jesuu nüchiki chi achepchiee oonookai otta kekiikai ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33930,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos como nos llevan las escrituras a esa conclusion,watüjaa aa'u tia sünainjee tü wanee wersiikulokalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33931,,,,1,,0,rephrasing_fix en realidad no,nnojo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33936,,,,1,,0,rephrasing_fix en este contexto al hablar de sucesos que ocurririan en los ultimos dias jesus relato la parabola del esclavo fiel,aashajaashi jesuu nüchiki chi achepchiee oonookai otta kekiikai ma'in wanaa sümaa yootuin nia süchiki tü kasa alatajatkat maa'utpünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33940,,,,1,,0,rephrasing_fix por fin era hora de separar la mala hierba del trigo,otta akatannüinjatü tü mojuui keimsesükat suulia tü trigokat mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33950,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos ense an de casa en casa y en sus congregaciones y apoyan con lealtad las instrucciones que recibimos de la sede mundial pero no participan en proveer alimento espiritual a la hermandad,jüüjüüshii naya sümüin tü pütchi aluwataanakalü anain naya chejee brooklyn nnojoishii naya aapüin tü kasa cho'ujaakat sümüin nanoula na wawalayuukana sainküinpünaa mmaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33964,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas entre los ungidos hay hermanas humildes que nunca intentarian asumir la funcion de maestros de la congregacion,na'akajee na anoujüshii chainjanakana iipünaa eeshii wawalayuu jieyuu otta nnojotsü antüin sulu'umüin naa'in nekirajüinjanain na anoujüshiikana cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33965,,,,1,,0,rephrasing_fix en armonia con este hecho el cuerpo gobernante actua como uno solo es decir toma sus decisiones de manera conjunta,makalaka chi achepchiee oonookai otta kekiikai ma'in namünüin na laülaashii jülüjakana aa'in na aküjüliikana pütchi sainküin mma süka paa'inwain naya sünain tü naainjakat otta tü naneekakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33972,,,,1,,0,rephrasing_fix puesto que la parabola se cumple exclusivamente en este tiempo del fin ambos nombramientos tendrian que producirse despues de cuando comenzo la presencia de cristo como rey,makalaka ni'itaanüinjachin chi achepchieekai sünain tia piamasükat a'yatawaa süchikijee tü juya eekalü o'u jesuu sünain aluwatawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33977,,,,1,,0,rephrasing_fix de entre cual de ellos seleccionaria y nombraria jesus al esclavo fiel,jaralii nüneeküinjanaka jesuu süpüla niainjachin chi achepchiee oonookai otta kekiikai ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33981,,,,1,,0,rephrasing_fix aquellos fieles estudiantes de la biblia eran autentico trigo,na wayuu ekirajaaliikana sünain tü wiwüliakat nayashii na anoujüshii makana aka saa'in trigo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33985,,,,1,,0,rephrasing_fix al comienzo de los ultimos dias todos los domesticos eran cristianos ungidos,naya na ekinnakana na aapünakana amüin tü kasa cho'ujaakat sümüin nanoula,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,33990,,,,1,,0,rephrasing_fix observe que jesus efectua el segundo nombramiento despues de llegar y ver que el esclavo ha estado haciendolo asi es decir que ha estado suministrando fielmente alimento espiritual,naainjeerü jesuu tia ayatüle naa'inrüin chi achepchieekai süpüshua'a tü ni'itaakat nüpüleerua aapaa tü kasa cho'ujaakat sümüin nanoula na anoujüshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34009,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando llega jesus,joujaleechi nüle'ejaka jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34013,,,,1,,0,rephrasing_fix recuerde que cuando los versiculos previos dicen que jesus viene esa palabra se refiere al tiempo en que llega a dictar y ejecutar su sentencia al final de este sistema,wanaa sümaa saashajaain mateo süchiki nüntajachin jesuu shia süküjeeka achiki nüntajachin sünain akatalaa na wayuukana ma'aka sükatannüin kaa'ula suulia anneerü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34015,,,,1,,0,rephrasing_fix cuanto lo agradecemos,talatsü ma'in waa'in sutuma tia aashimüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34041,,,,1,,0,rephrasing_fix parrafo la venida del verbo griego erkjomai de cristo es distinta de su presencia parousia,pütchi naata sukuwa'ipa nüntajachin jesuu verbo griego erkjomai suulia niweetüinjachin parousia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34044,,,,1,,0,rephrasing_fix parrafo vea el articulo estoy con ustedes todos los dias en esta misma revista paginas a parrafos a,pütchi paashaje'era sünain rewiisütakat tüü tü pütchikat shiimüin sünain jümaainjachin taya waneepia süpana pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34046,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy esos hermanos ungidos componen el cuerpo gobernante,chi achepchieekai naya na laülaashii jülüjakana aa'in na aküjüliikana pütchi sainküin mma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34050,,,,1,,0,rephrasing_fix lo nombrara sobre todos sus bienes quienes componen el esclavo seran nombrados sobre todos los bienes del amo al recibir su recompensa en los cielos,e'itaaneechi chi achepchieekai süpüla laülaain saa'u süpüshua'a tü kasa eekat nüma'ana chi nülaamainkai chapa nia chaa iipünaa sünain aluwatawaa nümaa kürisüto,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34053,,,,1,,0,rephrasing_fix junto con los demas de los compartiran la inmensa autoridad celestial de cristo,aluwataainjana nümaa jesuu napüshua'a na chainjanakana iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34054,,,,1,,0,rephrasing_fix pero esas personas no componen un esclavo malo,nnojoipeje'e nukumajaainjachin wanee achepchiee nnojolinjachikai jüüjüüin nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34063,,,,1,,0,rephrasing_fix para averiguarlo analicemos el asunto desde tres angulos,süpüla watüjaain saa'u tia wekirajaa sünain apünüinsü kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34109,,,,1,,0,rephrasing_fix susan joven de a os que vio por accidente pornografia en internet y que luego se hizo adicta cuenta las imagenes se me han quedado grabadas,susan shia wanee wayuu majayüt suuyase shi'rüttatüin shiyaakua wayuu mashe'insat sulu'u internet ki'raleeka shia mapa sünain anajaa müsü shia nnojotsü motuin taa'in tia ayaakuaakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34123,,,,1,,0,rephrasing_fix lo que dice la biblia den muerte a todos sus malos deseos no tengan relaciones sexuales prohibidas no sean indecentes dominen sus malos deseos y no busquen amontonar dinero pues es lo mismo que adorar a dioses falsos,tü sümakat tü wiwüliakat je sükajee tia juu'ulaa jümata suulia süpüshua tü kasa mojusü keejiapü'ükat paala jümüin tü süchepchiakat atuma jia tü kaainjalaakat maa aka a'luwajirawaa akuaippaa sümaa wayuu jierü otta wane jierü nümaa wane toolo maa aka kee'ireein jaa'in tü mojusükat je maa aka kachiiruaa aa'in washirüü sünain müin aka saa'in jümaleiwase shia colosas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34144,,,,1,,0,rephrasing_fix el nos hizo con la facultad de tener relaciones sexuales y su proposito era que los casados se valieran de ellas para complacerse mutuamente sentirse mas unidos y compartir la felicidad de traer hijos al mundo,eeshi süpüla naainjiraain nukuwa'ipa wanee wayuu sümaa nu'wayuuse süka ni'itaalain naya maleiwa süpüla müin nakuwa'ipa tia süpülajatü anain naa'in wane'ewai nakua paa'inwain jee kachonniin naya santiago,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34147,,,,1,,0,rephrasing_fix tales personas se identifican con estas palabras del apostol pablo para todas las cosas tengo la fuerza en virtud de aquel que me imparte poder,müsü nanüiki naya wayuukana ma'aka nünüiki chi aluwataaushikai pablo katchinshi taya süpüla tü kasakat süpüshua'a nutuma chi katchinkai atuma taya filipos tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34164,,,,1,,0,rephrasing_fix si le pedimos su ayuda y guia tendremos una vida limpia y una buena relacion con el,wachuntüle kaaliinwaa nümüin wuleerü wakuwa'ipa anajiraajeena waya nümaa otta nnojoleena niyüülajüin waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34166,,,,1,,0,rephrasing_fix ha sido lo mas dificil que he tenido que hacer en mi vida pero recibi la ayuda que necesitaba,nnojolinjachi mmoluin jee japülin wanee wayuu süpüla nüküjüinjatüin süchiki nünajawalin shiyaakua wayuu mashe'insat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34176,,,,1,,0,rephrasing_fix susan mencionada antes cuenta despues de contarselo a alguien senti un inmenso alivio,mayaapeje'e kapüleein tamüin taküjüin süchiki tia wulesü sümaa jimatüin taa'in süchikijee santiago,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34179,,,,1,,0,rephrasing_fix llene su mente de pensamientos sanos y su vida de actividades espirituales a ade franz,müshi franz shia jülüja paa'in kasa anasü otta paa'inra waneepia tü sünainpünaakalü a'waajaa maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34185,,,,1,,0,rephrasing_fix cada segundo casi personas visitan sitios de internet pornograficos,sekuntowai eeshii ma'aka wayuu anajaka sulu'u internet shiyaakua wayuu mashe'insat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34190,,,,1,,0,rephrasing_fix cada mes ven pornografia en estados unidos de cada hombres jovenes y de cada mujeres jovenes,kashiwai chaa estados unidos nanainjee polooshii wayuu tooloyuu eeshii ma'aka mekietsatshii anajaka shiyaakua wayuu mashe'insat otta müsia sünainjee poloosü jieyuu eeshii apünüinshii anajaka tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34194,,,,1,,0,rephrasing_fix otros datos fumaba y abusaba del alcohol,tü naa'inrapu'ukat akamüjüi otta asüi ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34200,,,,1,,0,rephrasing_fix trate de alistarme en el ejercito pero me rechazaron por mi falta de estudios,surulaaleeshi taya chayaa tayouktünaka saa'ujee matüjüin taya karaloukta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34214,,,,1,,0,rephrasing_fix hablando de las estrellas ese versiculo dice levanten los ojos a lo alto y vean,aashajaasü tia wersiikulokalüirua süchiki tü shüliwaikat müsü mayaa jiirakaa iipünaamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34237,,,,1,,0,rephrasing_fix asi que si dios tenia poder para crear el gran universo que me encantaba observar de seguro podia darme las energias para cambiar y agradarle,maa müsü taa'in süchiki tia pütchikat süka pülashin ma'in chi maleiwakai nukumajüin tü kasakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34241,,,,1,,0,rephrasing_fix siendo peon no habia tenido muchas oportunidades de hablar con la gente pues habia muy pocas personas en los ranchos donde trabajaba,o'uraajüshi ma'in taya otta eejiraashi taya sümaa tü kasa mojusü taa'inrapu'ukat nükaaliinjaka taya je'waa süpüla nnojoluinjatüin yarüttüin tanüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34243,,,,1,,0,rephrasing_fix le agradezco a jehova que le permitiera a alguien como yo alguien con tan poca educacion aprender de el,talatashaatasü taa'in sutuma nümüliajüin taya chi maleiwakai mayaapeje'e matüjüin taya karaloukta nikirajüin taya maleiwa otta te'raajüichipa nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34249,,,,1,,0,rephrasing_fix sus rostros estan escasamente iluminados por la luz temblorosa de una lampara de aceite,ka'üliasü ma'in tü juyakat anuuipa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34254,,,,1,,0,rephrasing_fix el ruido es abrumador,nnojoishii jamajüin naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34257,,,,1,,0,rephrasing_fix la lluvia duro cuarenta dias y cuarenta noches,so'u ka'ikat tia ni'rüin noe tü naainjakat je'waa süpüla naa'inmajüin na wayuu lotokana akuwa'ipa jee naja'laje'erüin na mojulaashiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34267,,,,1,,0,rephrasing_fix atras dejaron a sus esposas e hijos quienes murieron ahogados junto con el resto de la sociedad de aquel tiempo,nee'iranajaain nakuwa'ipa nnojoliinnapa süpüla wayuuyaain naya ma'akaapu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34274,,,,1,,0,rephrasing_fix finalmente llego el momento de la ejecucion,makalaka naja'ttinnüinjanain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34277,,,,1,,0,rephrasing_fix de ningun modo,nnojorüleeja'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34279,,,,1,,0,rephrasing_fix de hecho dios nombro a noe predicador de justicia y este al igual que enoc informo a las personas sobre el juicio que se avecinaba,noe chi wayuu aa'inrakai kasa anasü nu'upala maleiwa aneekünüshi nia süpüla naapirüin na wayuukana süchiki tü naa'inrajatkat maleiwa naka na mojulaashiikana pedro,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34284,,,,1,,0,rephrasing_fix la gente habia sido tan terca,mo'uyaasat ne'e tü nekiikat suulia tü pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34294,,,,1,,0,rephrasing_fix y tambien hoy dia el pueblo de dios esta advirtiendo a todo el que quiera escuchar,aka'aya maa'ulu a'yataashii ma'in na anoujüshiikana sünain aapiraa na wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34300,,,,1,,0,rephrasing_fix al desplazarse el arca por aquel creciente oceano sus ocupantes debieron haber escuchado toda una sinfonia de rechinidos y crujidos,naapakajasa'a noe sümaa nüpüshi shipisana tü anuakat sünain müin sujuichijaweekai aa'in sutuma samantüin shiroku tü wüinkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34304,,,,1,,0,rephrasing_fix claro que si,nütüjaa aa'u noe nu'ttaainjachin sümaa nüpüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34310,,,,1,,0,rephrasing_fix por supuesto el mismo dios que amanso a estas criaturas salvajes para que entraran en el arca podia mantenerlas en ese estado durante todo el diluvio,niapeje'e je'waa aa'inmajüin tü mürütkalüirua süka niain amaüsijüin shiairua süpüla shikerotüin sulu'u tü anuakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34317,,,,1,,0,rephrasing_fix aun en los peores momentos noe velo por la espiritualidad de su familia,mayaainje'e sülatüin kasa mojusü nüchecherüin noe nanoula na nüpüshikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34325,,,,1,,0,rephrasing_fix sin duda las actividades mas importantes para noe eran las espirituales,tü kojutüleekat ma'in nümüin noe shia nu'waajüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34326,,,,1,,0,rephrasing_fix incluso cuando vio que la tierra se habia secado por completo despues de mas de un a o a bordo del arca no decidio abrir la puerta del arca y salir del encierro,ja'itakaje'e wanaa sümaa soosolooin tü mmakat nnojotsü nujutalamaatüin so'u tü anuakat süpüla nuju'itüinjachin sulu'ujee mayaapeje'e sülatüin suulia wanee juya sulu'uin naya tü anuakat genesis,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34329,,,,1,,0,rephrasing_fix no sino que espero ordenes de jehova,na'atapajüin nuluwataain nia je'waa süpüla nuju'itüin sulu'ujee tü anuakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34330,,,,1,,0,rephrasing_fix los cabezas de familia tienen mucho que aprender del fiel noe,wainma kasa eeka süpüla nashatüin nünainjee noe na wayuu ka'wayuusekana jee na kachonshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34331,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice lo siguiente sobre los animales segun sus familias salieron del arca,saashin tü wiwüliakat oju'itüsü süka anakalü akuwa'ipa genesis,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34338,,,,1,,0,rephrasing_fix ya afuera respirando el aire puro de la monta a y con las tierras altas del ararat a sus pies noe y su familia tenian ante si un planeta limpio sin los nefilim sin violencia sin angeles rebeldes sin aquella sociedad malvada,nuju'itapa noe sümaa nüpüshi sulu'ujee tü anuakat asanatshii jouktai wulesü otta wulesü tü mmakat napüla nnojoliinnapa eein na kanüliakana nefilim nnojoluitpa eein wayuu mojulaasü ja'itakaje'e na aapiee e'rüliikana wayumüin nnojoliinnapa eein naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34339,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia contesta con estas consoladoras palabras jehova empezo a oler un olor conducente a descanso,müsü tü wiwüliakat talatüsü ma'i naa'in chi maleiwakai süka jemetüin ma'i sheejuu tü a'ajuushikat nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34344,,,,1,,0,rephrasing_fix hasta el dia de hoy cada arco iris que admiramos en el cielo es un tranquilizador recordatorio de la hermosa promesa de jehova,shiimain sünain eejachin noe yaa saa'u tü mmakat otta eesü sülatawaire kasa mojusü nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34358,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque haya a nuestro alrededor quienes ignoren al dios verdadero o incluso lo abandonen no debemos perder el curso,kojutsü ma'in nümüin je'waa waneepiale wanee wayuu nümaa jee nüchecherüle naa'in sünain anoujaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34368,,,,1,,0,rephrasing_fix para lograrlo tenemos que estudiar su palabra pues la fe se basa en las pruebas que encontramos en ella,süpüla wanoujüin tia wekirajaainjatü anain tü wiwüliakat süka shiain wayaawatüin atuma tü shiimainkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34383,,,,1,,0,rephrasing_fix ustedes han sido lavados ustedes han sido santificados,ala'ajaanüitpa jaainjala juulia je akatannüinapa jia suulia nümüin chi maleiwakai cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34391,,,,1,,0,rephrasing_fix los levitas estan abandonando sus labores,napütüin joo na leviitakana tü na'yataainkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34399,,,,1,,0,rephrasing_fix por desgracia el entusiasmo inicial de los israelitas no duro mucho,nnojotsü naa'inrüin na israeliitakana tü namakat paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34410,,,,1,,0,rephrasing_fix en este articulo estudiaremos cuatro puntos que se destacan en el capitulo de nehemias evitar las malas compa ias apoyar la organizacion de dios dar prioridad a las cosas espirituales y no perder la identidad cristiana,anuu tü waa'inrajatkat nnojo wa'aleewajaain namaa na mojutükana amüin je'waa wakaaliinja nupueulose je'waa palajana watuma tü sünainpünaakat wanoula otta waa'inmaja wakuwa'ipa nümaa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34420,,,,1,,0,rephrasing_fix eliasib era el sumo sacerdote,laülaashi eliasib na'akajee na sacerdootekana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34428,,,,1,,0,rephrasing_fix tobias era ammonita y probablemente un representante de bajo rango del gobierno persa en judea,cheje'ewai tobias sulu'u tü mmakat ammon nipiuunase chi aluwataaikai persia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34429,,,,1,,0,rephrasing_fix como pueden permanecer santos delante de jehova los ancianos y los demas cristianos,kasa naa'inrajatka na laülaashiikana otta na wawalayuukana süpüla ayatüin wulein nakuwa'ipa no'ulu'u je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34438,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo poco a poco se dejo influir por tobias y otras personas y termino haciendo cosas que lo contaminaron a la vista de jehova,shiasa'a sutuma na'aleewajaain nümaa tobias otta waneeinnua wayuu aainjüshi wanee kasa yarüttaka atuma nukuwa'ipa no'ulu'u je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34448,,,,1,,0,rephrasing_fix nehemias culpo de la situacion a los gobernantes del pueblo quizas porque no recaudaban los diezmos o porque no los destinaban al templo como se les habia encargado hacer,jamüsü sülataka tia eesüja'a süpüla mojuin natuma sukuwa'ipa tü nneerü nakotchojokot otta nnojorüleje'e nakotchojüin shia neh kasaka'a naa'inrüin nehemias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34455,,,,1,,0,rephrasing_fix encierra este relato alguna leccion para nosotros,kasa shikirajaka anain waya tia alatakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34458,,,,1,,0,rephrasing_fix en realidad cuando hacemos contribuciones para apoyar su obra tan solo le estamos dando lo que ya le pertenece,eesüja'a süpüla kapüleein wamüin kojuyain tü nneerü wasülajüinjatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34460,,,,1,,0,rephrasing_fix quizas nos parezca que nuestra situacion no nos permite dar mucho pero si tenemos el deseo todos podemos aportar nuestro granito de arena,akaisa'a nüsülajeere wanee wayuu asülajüshi süka naa'in ja'itairü palitchoin cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34461,,,,1,,0,rephrasing_fix con sus palabras y experiencias animadoras motivaron a los hijos a progresar espiritualmente y al final todos ellos emprendieron el servicio de tiempo completo,naainjüin maa'ulu na laülaashiikana otta na a'yataakana ne'ipajee tü naainjakat nehemias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34466,,,,1,,0,rephrasing_fix otra leccion es esta como nehemias hoy los hombres nombrados de la congregacion dan el ejemplo en apoyar la organizacion teocratica y asi benefician mucho a los demas,naya palajanaka sünain akaaliinjaa nupueulose je'waa shiasa'a sutuma naainjüin tia nashatüin na wawalayuukana tü nakuwa'ipakat nashatüinya na laülaashiikana nukuwa'ipa chi aluwataaushikai pablo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34468,,,,1,,0,rephrasing_fix segun leemos en exodo la celebracion semanal del sabado recordaba a los israelitas que eran un pueblo santificado asi que ese septimo dia debia reservarse para adorar a jehova en familia orar y meditar en la ley,saashin tü karalouktakat exodo eemera'awalinjana naya saawano'uwai süpüla sotuin naa'in nakatannüin nutuma je'waa ex,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34473,,,,1,,0,rephrasing_fix al ver lo que ocurria nehemias ordeno que las puertas de la ciudad se cerraran al anochecer del sexto dia y echo a los comerciantes extranjeros,makalaka nüsülüje'erüin nehemias so'u tü pueulokot otta nikerotapa chi ka'ikat so'u tü aipirukat ka'i nüjünajaain na oikkaalii nnojoliikana israeliitain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34476,,,,1,,0,rephrasing_fix lea nehemias,paashaje'era nehemias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34495,,,,1,,0,rephrasing_fix como pueden los padres ayudar a sus hijos a tener una relacion personal con jehova,jamüsü cho'ujaaka jükaaliinjüin jüchonnii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34506,,,,1,,0,rephrasing_fix padres preguntense dominan mis hijos el lenguaje puro de la verdad,müsüche nanüikipala ma'aka saa'in nünüikipala wanee anoujüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34508,,,,1,,0,rephrasing_fix que cinco factores impediran que nos enojemos con dios,püküja süchiki tü ja'raisükat kasa akaaliinjeenaka waya süpüla nnojoliin waashichijaain nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34532,,,,1,,0,rephrasing_fix mas bien la pregunta que le vendria de inmediato a la mente seria quien hizo esto,erütkatche ma'in wayumüin tü ta'wayuusekat maka saainjala mamaateechi pia sümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34538,,,,1,,0,rephrasing_fix pero aun si admitimos ese hecho nuestra imperfeccion puede torcer nuestro modo de pensar y conducirnos por un camino que lleva al desastre,sutuma nnojoluin lotuin ma'in tü wakuwa'ipakat eesü jülüjüle waa'in nnojolin wayain kasirüin tü alatakat wamüin jee yalejee amojujaa müsü wakuwa'ipa prov,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34548,,,,1,,0,rephrasing_fix que podria hacer que un siervo fiel se empezara a quejar de dios en el corazon,kasache waashichijaaka atuma nümüin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34561,,,,1,,0,rephrasing_fix estaban rodeados de enemigos,apalirajüsü tü eküütkat wainma na alatirakana jamü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34577,,,,1,,0,rephrasing_fix en vez de acudir a jehova en medio de estas dificultades comenzaron a invocar el mal contra su rey y contra su dios,mojusü ne'e nanüiki nümüin chi wayuu aluwataakai naa'u otta nümüin chi namaleiwasekai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34580,,,,1,,0,rephrasing_fix era como si queriendo ser jueces de jehova hubieran puesto sus propias normas de justicia por encima de las de el y lo juzgaran segun su limitada comprension de los sucesos,jülüjüsü naa'in mojuin sukuwa'ipa tü kasa naainjakat je'waa ezeq müshii nalanaweekai aa'in nuulia je'waa naainjeein tü kasa anakat saa'in namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34586,,,,1,,0,rephrasing_fix el profeta jonas se enojo cuando jehova le mostro misericordia a la gente de ninive,mojusü ma'in nümüin jonas nnojoluin naja'ttirüin je'waa tü pueulokot ninive jonas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34596,,,,1,,0,rephrasing_fix si en nuestro corazon comenzamos a cuestionar lo que jehova hace o permite que no debemos descuidar,kasa waa'inrajatka nnojorüle anain saa'in wamüin wanee kasa naainjaka je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34602,,,,1,,0,rephrasing_fix pero al oir el desalentador informe de los espias infieles no se acordaron de su mano,shiasa'a sutuma mojuin nanüiki na polooshiikana ajayajülii nnojotsü sotuin naa'in tü naa'inrakat je'waa napüleerua sal tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34614,,,,1,,0,rephrasing_fix de igual modo si empezaramos a refunfu ar y quejarnos de los hombres que jehova esta utilizando para dirigir la parte terrestre de su organizacion podriamos en realidad estar quejandonos de el,aka'aya wa'younalaale sümaa mojuin wanüiki nachiki na laülaashiikana wapüleerua mojeerü ne'e wanüiki nüchiki je'waa heb,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34619,,,,1,,0,rephrasing_fix nunca dudemos de jehova,punouja sünain tü nümakat je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34631,,,,1,,0,rephrasing_fix tendra la culpa el fabricante del vehiculo,niache kasitka chi kakumalakai tü kemionkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34646,,,,1,,0,rephrasing_fix pero nunca olvidemos que en definitiva el principal culpable de la maldad es satanas,map chi sü'ünüükai ma'in wayuu nia satanaa nnojoishi niain je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34653,,,,1,,0,rephrasing_fix se quejaron o amargaron pensando que aquello era injusto,sünainjee tia akaaliinjünüshii nutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34661,,,,1,,0,rephrasing_fix a nosotros tambien nos bendecira jehova si no nos cansamos de hacer su voluntad,jülüja paa'in tü nukuwa'ipakat je'waa otta tü naapajatkat pümüin mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34664,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos incitarnos al amor y a las obras excelentes,kasa waa'inrajatka süpüla kamaneejiraain waya otta waa'inrüin tü anasükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34671,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos animarnos mutuamente,kasa waa'inrajatka süpüla wachecherüin naa'in na wawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34672,,,,1,,0,rephrasing_fix a medida que se acerca el armagedon el diablo se vale de todo tipo de ataques para debilitarnos,süka sülü'ülüin ma'in armagedon nümalaje'ereein wanoula chi yolujaakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34687,,,,1,,0,rephrasing_fix ese fue el caso de un hermano que por muchas decadas habia fortalecido en sentido espiritual a decenas de personas,nükaaliinjapü'üin na wayuukana süpüla anain nanoula anaiwa'aya nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34690,,,,1,,0,rephrasing_fix si queremos ser una fuente de estimulo para otros debemos tomar a pecho estas palabras que el apostol pablo les dirigio a los cristianos hebreos consideremonos unos a otros para incitarnos al amor y a las obras excelentes sin abandonar el reunirnos como algunos tienen por costumbre sino animandonos unos a otros y tanto mas al contemplar ustedes que el dia se acerca,süpüla wachecherüinjatüin naa'in na wawalayuukana waa'inrajatü tü nümakat pablo namüin na hebreokana anakaja müleka wakaaliijiraale wapüshua sünain kamaneejiraain je sünain waa'inrüin tü anasükat je anakaja müleka nnojoliire müin aka waya naa'in na wayuu akulajaakana aa'in sünain jutkatirawaa shia anaka alu'u müleka jutkatiraale waya süpüla ekirajirawaa süpüla wachecherüin waa'in sünain anoujaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34694,,,,1,,0,rephrasing_fix que significa la expresion consideremonos unos a otros y que requiere esto de nosotros,kasa sünainpünaaka tü pütchikat anakaja müleka wakaaliijiraale wapüshuaa kasa waa'inrajatka wakaaliinjeere na wawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34696,,,,1,,0,rephrasing_fix deben vernos como sus amigos y tener la plena seguridad de que los queremos,waküjüinjatü namüin alin wapüla naya otta watünajutüin naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34702,,,,1,,0,rephrasing_fix ella cuenta vivi una epoca traumatica cuando unos amigos intimos dejaron la verdad y al mismo tiempo mi padre sufrio una hemorragia cerebral,müsü shia mojusü ma'in taa'in sutuma wanee kasa alatüsü tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34745,,,,1,,0,rephrasing_fix y asi se reavivo a su vez el amor que ella sentia por el,süchekaka sükaaliinjünüin natuma na laülaashiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34751,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy nos encontramos en el camino que conduce a la vida,süma'inru'u tia wakaaliinjiraa süpüla ayatüin waya sulu'u tü wopu sünainmüinkat tü kataakalü o'uu pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34795,,,,1,,0,rephrasing_fix que clase de personas debemos ser para obtener la aprobacion de dios,kasa waa'inrajatka süpüla anain waya no'ulu'u maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34802,,,,1,,0,rephrasing_fix a fin de cuentas es el soberano del universo y la fuente de la vida,süka jamüin nia ne'e je'waa aluwataakai saa'u kasaka süpüshua'a otta nia aapaka'aya wamüin kataa o'u aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34805,,,,1,,0,rephrasing_fix para que dios nos de su aprobacion nuestra conducta debe ser santa es decir limpia en sentido moral mental y espiritual,süpüla anainjanain waya no'ulu'u maleiwa wuleinjatü tü wakuwa'ipakat jülüjüinjatü waa'in tü kasa wulesükat otta wuleinjatü tü wanoulakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34807,,,,1,,0,rephrasing_fix satanas se vale de trampas para corromper los deseos de nuestro corazon,süpüla numojuje'erüin satanaa naa'in na wayuukana wainma tü kasa kee'ireekat naa'in nutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34827,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque estaba hambriento su relacion con jehova le importaba mucho mas,makalaka nümüin ni'ipajee nnojo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34855,,,,1,,0,rephrasing_fix cuanto mas miraba ella el fruto mas lo deseaba,süka sünanajaa sümüin eva süchon tü wunu'ukat shikee ma'in amüinrü otta anasü ma'in shiyolojo su'upa'alu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34861,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces tuvo el atrevimiento de decirle si tu haces un acto de adoracion delante de mi todo sera tuyo,müshi nia nümüin müleka püsapainyo'ukale pia yaa tamülatu'u sünain pu'waajüin taya taapeerü pümüin luc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34868,,,,1,,0,rephrasing_fix pero igualmente manifestaron una actitud orgullosa,akatsa'a naa'inrüin wanee kasa jarat shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34874,,,,1,,0,rephrasing_fix le dijo que el dia que probara el fruto del arbol del conocimiento de lo bueno y lo malo llegaria a ser como dios conociendo lo bueno y lo malo,shikapa süchon tü wunu'u atüjaweetkat atüma wayuu saa'u tü anasükat je saa'u tü mojusükat müshi satanaa sümüin meena aka jia maleiwakai sünain jiyaawatüin saa'u tü anasükat je tü mojusükat gen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34877,,,,1,,0,rephrasing_fix que otro se uelo uso satanas para tentar a jesus pero como respondio el,kasa naainjaka satanaa süpüla nuu'ulaküin naa'in jesuu jamüsü nünüiki jesuu nümüin satanaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34882,,,,1,,0,rephrasing_fix satanas se aprovecha de lo que las personas tal vez consideren necesidades basicas para hacerles desear aquello que dios prohibe,nimeejüin satanaa na wayuukana sükajee tü kasa cho'ujaakat namüin süpüla naainjirüin naya tü kasa nüpülajakat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34895,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova espera que lo amemos con un corazon limpio,kee'ireesü naa'in je'waa alin nia wapüla sümaa wulein waa'in tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34910,,,,1,,0,rephrasing_fix es esencial que hagamos caso de este consejo de pablo sigan poniendose a prueba para ver si estan en la fe sigan dando prueba de lo que ustedes mismos son,woonoo sümaa tü nümakat pablo anakaja müleka jiyaawatüle saa'u tü jaa'inrakat süpüla jütüjaainjatüin saa'u müleka shiimüinre junoujüin cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34912,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando estudiemos la biblia preguntemonos agradan a dios mis pensamientos y deseos,wekirajaapa sünain tü wiwüliakat eesü süpüla müin wanüiki talatüsüche naa'in maleiwa sutuma tü kasa jülüjakat taa'in otta tü kee'ireekat taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34913,,,,1,,0,rephrasing_fix no seamos como eva quien solo penso en satisfacer sus propios deseos,nnojo jülüjüin waa'in tü kee'ireekat ne'e waa'in wamüiwa'a ma'aka saainjüin shia eva,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34921,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando deben empezar a ense arle y como pueden hacerlo,je'rainjatü nuuyase chi jo'uukai süpüla nikirajünüin jamüinjatü sukuwa'ipa nikirajia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34931,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice de timoteo que desde la infancia desde que era un bebe su madre eunice y su abuela loida le ense aron los santos escritos,saashin tü wiwüliakat ekirajünüshi timoteo jo'uuiwa'aya nia ekirajünüshi nia nüchiki maleiwa sutuma eunice tü niikat otta loida tü noushukot tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34943,,,,1,,0,rephrasing_fix indudablemente ya antes de que nazca su bebe los padres se preparan a conciencia,yapainjatü natuma na kachonshiikana tü cho'ujaajeetkat nümüin chi nachonkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34947,,,,1,,0,rephrasing_fix un informe de la unesco comenta que la cantidad de conexiones entre las celulas nerviosas del cerebro de un ni o se multiplica por mas de veces en los primeros meses de vida lo que permite una maduracion efectiva del cerebro y desarrolla su capacidad de aprender el desarrollo del ni o en la primera infancia echar los cimientos del aprendizaje,jamüsü jüüjüüka ma'in nekii süka sukumajaayülüin tü nekiisholoinkat el desarrollo del ni o en la primera infancia echar los cimientos del aprendizaje,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34951,,,,1,,0,rephrasing_fix una precursora regular dijo sobre su hija la llevo conmigo a predicar desde que tenia un mes de nacida,nekirajüinjana naya sünain tü nakuwa'ipainjatkat pansaa sümaa tü nümakat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34953,,,,1,,0,rephrasing_fix pero muchos padres admiten que darles una buena educacion espiritual no siempre es facil,akanasa'a eein na wayuu kapüleekana amüin nekirajüin nachonnii sünain tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34957,,,,1,,0,rephrasing_fix fijense en lo que dijo moises,nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34963,,,,1,,0,rephrasing_fix luego por la noche a la hora de acostarla le leemos otro poco,shiasa'a joo weisalaainjanapa waashaje'erüin süpüshi tü pütchikat sümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34976,,,,1,,0,rephrasing_fix no queremos desaprovechar estos primeros a os de su vida,wekirajeein ma'in tü wachonkot jo'uuiwa'aya shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34978,,,,1,,0,rephrasing_fix lo invitamos a examinar con detenimiento lo que dice la biblia sobre esta importante cuestion,anuu tü sümakat tü wiwüliakat süchiki timoteo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,34997,,,,1,,0,rephrasing_fix otros tratan de sacar provecho de su posicion en perjuicio del pueblo,eeshii eeka washireein nanainjee na wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35002,,,,1,,0,rephrasing_fix de hecho las mas de las veces son ellos mismos los causantes del problema,eeshii nayale na aluwataashiikana müliain atuma wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35007,,,,1,,0,rephrasing_fix los lideres de las religiones del mundo pregonan el amor y la unidad sin embargo la realidad es que no han logrado infundir en sus feligreses un amor capaz de vencer los prejuicios,juan mayaapeje'e naashajaain ma'in süchiki aijirawaa otta paa'inwajirawaa na shikiipü'ükana tü iküleesia nnojotkat shiimain nnojoishii ekirajüin wayuu süpüla aijiraainjanain naya sümaa nnojoluin nalerajüin wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35009,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia revela que satanas es el dios de este sistema de cosas y que tiene el apoyo de poderosos espiritus perversos llamados demonios,satanaa otta na yolujaa nümaajanakana ne'ike'ereein wayuu sümaa naainjireein naya tü kee'ireekat naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35024,,,,1,,0,rephrasing_fix el apostol pablo reconocio esta verdad al decir tenemos una lucha no contra sangre y carne sino contra los gobiernos contra las autoridades contra los gobernantes mundiales de esta oscuridad contra las fuerzas espirituales inicuas en los lugares celestiales,atkaashii sümaa tü yolujaa mojulaasükalüirua tü aluwataakat saa'u tü manoujainsatkalüirua sainküin mmakat je saa'u tü wayuukolüirua sa'akakat piyuushi sütüma saainjala aainjinnakat kasa mojusü sütüma yolujaa efeso,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35026,,,,1,,0,rephrasing_fix satanas mismo sigue transformandose en angel de luz,soto jaa'in nukuaippa satanas sünain nuu'ulaküin nakuaippa na aapiee chaje'ewaliikana eejee maleiwa shii'iree wanoujeein nünüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35051,,,,1,,0,rephrasing_fix dios mismo estara con ellos,tesalonica efeso juan nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35058,,,,1,,0,rephrasing_fix y lo arrojo al abismo y lo cerro y lo sello sobre el para que no extraviara mas a las naciones,je chi aapieekai nüsülajaain tü shirousekat nümaa süka wane kantaawa je ni'itaain wane ashajuushi sünain suulia sujutannüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35067,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando el reino de dios gobierne sobre la tierra habra siempre abundancia de paz,yaapa nuluwataaya maleiwa saa'u tü mmakat jimateerü saa'in wayuu süpüla ka'ika süpüshua'a salmo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35087,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos por que se siente herido dios cuando lo desobedecemos,joo'u waashajaai motso'o süchiki tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35100,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos como paso,anuusa'a tü alatakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35112,,,,1,,0,rephrasing_fix de modo que empezo a tomar de su fruto y a comerlo,süsü'ütüinjese'e tü süchonkot sünain shiküin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35121,,,,1,,0,rephrasing_fix por que crees que lo hizo,jamüsü nikaka adan saa'in pümüin süchon tü wunu'ukot,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35123,,,,1,,0,rephrasing_fix sabes como puedes hacer feliz a dios,kasa taa'in paainjüinjatka süpüla talatüin naa'in maleiwa putuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35131,,,,1,,0,rephrasing_fix te esforzaras por hacerlo,müleka poonoole nümaa je'waa otta pi'yataale nümüin talateerü naa'in putuma paainjeetche tia uutein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35137,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas los creo a su imagen y semejanza es decir con la capacidad de imitar su manera de expresar amor,süpüla nashatüin nukuwa'ipa maleiwa sünain aipüralin nia nukumajüin naya sünain müin aka saa'in nukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35155,,,,1,,0,rephrasing_fix b en que se diferencian las leyes humanas de las de dios,jamüsü naataka tü pütchi nuluwataakalü anain je'waa suulia tü suluwataakalü anain wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35170,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque algunas de ellas estaban destinadas a una situacion o tiempo en particular lo cierto es que nunca han dejado de ser utiles y provechosas,mayaapeje'e naatawalin tü nüshajirakalü apüla je'waa wanee pütchi matüjüinsat mojuu eesü tü kasa anakalü apüla shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35173,,,,1,,0,rephrasing_fix a veces los recordatorios de jehova transmiten mensajes de advertencia,sünainpünaasü tü pütchi naapirakalü aka tü nupueulosekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35177,,,,1,,0,rephrasing_fix en muchas otras ocasiones jehova exhorto a los israelitas a que le temieran escucharan su voz y santificaran su nombre,mainmatua nüküjüin je'waa namüin na israeliitakana mmoluwaainjanain naya neema noonooinjanain sümaa nünüiki otta wuleinjatüin natuma tü nünüliakat deut,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35181,,,,1,,0,rephrasing_fix cada vez que leemos la biblia jehova nos recuerda sus normas,nüso'irawalin waa'in sünain tü nuluwataakalü anain waya wanaa sümaa waashaje'erawalin tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35203,,,,1,,0,rephrasing_fix es cierto que no usa una columna de nube o de fuego para guiarnos hacia el nuevo mundo pero su organizacion nos ayuda a permanecer alertas,mayaapeje'e nnojoluin ni'itaain je'waa wapüleerua wanee siruma so'ukai otta wanee siki sa'wai nu'unirüin wakuwa'ipa sükajee tü nupueulosekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35216,,,,1,,0,rephrasing_fix acatamos estas instrucciones,waa'inrüinche tü nümakat wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35218,,,,1,,0,rephrasing_fix no son solo ocasiones felices son oportunidades de demostrar que confiamos en la guia de jehova,tia sükaaliinjeena waya süpüla we'itaainjatüin waa'in sünain tü nikirajakalü anain waya je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35245,,,,1,,0,rephrasing_fix esta obra es una prueba de que vivimos en los ultimos dias,shii'iyatüin tia sülü'ülüin süpüla saja'ttüin kasa süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35269,,,,1,,0,rephrasing_fix cuanto debieron animar a timoteo estas palabras,akatchinraasü naa'in timoteo sutuma tia pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35273,,,,1,,0,rephrasing_fix como veian los primeros cristianos los recordatorios que se les daban,kasa nayaawataka aa'u na anoujüshiikana sükajee tü aso'inakalü anain naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35275,,,,1,,0,rephrasing_fix una hermana llamada rosellen comenta cuando puse toda mi confianza en jehova empece a ver con mas claridad que su amorosa mano me sostenia y fortalecia,müsü wanee wawala kanüliaka rosellen wanaa sümaa te'itaain ma'in taa'in nünain je'waa te'rüin nükaaliinjüin taya otta nükatchinrüin taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35289,,,,1,,0,rephrasing_fix beneficiemonos nosotros tambien de prestar atencion a los recordatorios de jehova,jütüjaashanta aa'u shikeraajüin süpüshua'a tü nümakat jümüin chi jümaleiwasekai je'waa ji'rüin shikeraajüin süpüshua'a tü nümakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35290,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos fortalecer nuestra confianza en jehova,kasa waa'inrajatka süpüla we'itaain ma'in waa'in nünain je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35293,,,,1,,0,rephrasing_fix b como influye el orgullo en la reaccion de una persona cuando recibe un consejo,jamüsü naa'inraka tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35296,,,,1,,0,rephrasing_fix debemos tener la misma actitud que el salmista que escribio he tomado tus recordatorios como posesion hasta tiempo indefinido porque son el alborozo de mi corazon,washatüinjatü nukuwa'ipa chi ee'iraikai nümüin je'waa müshi nia jaa meechi taya sümüin tü puso'irakalü anain taa'in süpüla ka'ikat süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35309,,,,1,,0,rephrasing_fix como nos beneficia la oracion,kasa anasü eeka sutuma wo'uraajüin nümüin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35328,,,,1,,0,rephrasing_fix claro jehova nunca rechazaria una oracion sincera de un siervo leal pero es importante que evitemos las oraciones repetitivas,mayaapeje'e nnojoluin niyouktüin je'waa nünüiki wanee wayuu a'yataakai nümüin cho'ujaasü ma'in nnojoluinjatüin weitirakuu wamüin wanüiki wo'uraajapa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35336,,,,1,,0,rephrasing_fix b que nos ayudara a ofrecerle a jehova oraciones mas significativas,kasa eeka süpüla wachuntüin nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35337,,,,1,,0,rephrasing_fix estudiarlas nos ayudara a ofrecerle a jehova oraciones mas significativas,wekirajaale sünain tia atüjeena ma'in waya süpüleerua tü wanüikinjatkat nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35346,,,,1,,0,rephrasing_fix por que tenemos que meditar en los consejos de dios,jamüsü jülüjüinjatka waa'in tü nümakat maleiwa süpülapünaa waneeküin tü waa'inrajatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35347,,,,1,,0,rephrasing_fix son las bendiciones que se avecinan como vivir para siempre en un paraiso en la tierra tan reales para nosotros como cuando conocimos la verdad,ayatüshiiche waya sünain aküjaa pütchi sümaa talatüin waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35358,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo ellos no sabian de que hablaba,akatsa'a nnojoluin nayaawatüin saa'u jamalu'uluin tü nüküjeekat namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35366,,,,1,,0,rephrasing_fix de igual modo a principios del siglo xx los cristianos verdaderos tenian ideas equivocadas de lo que ocurriria durante los ultimos dias,süchikijee tü juyakat eeshii na wawalayuu o'tchejaakana sümaa tü alatajatkat sülü'ütpa ma'in süpüla saja'ttüin kasa süpüshua'a tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35370,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando sus expectativas no se cumplieron volvieron a estudiar a fondo las escrituras y se dieron cuenta de que habia que llevar a cabo una inmensa obra de evangelizacion,wanaa sümaa nnojoluin shikeraajüin tü na'atapajakat ekirajaashii ma'in nachikua'a sünain tü wiwüliakat nayaawataka saa'u shiainjatüin a'yataanüin ma'in anain tü aküjaakat pütchi süchiki nuluwataaya maleiwa mar,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35372,,,,1,,0,rephrasing_fix pero pueden estar seguros de que el padre de tiernas misericordias y el dios de todo consuelo entiende la situacion de cada uno,soto jaa'in nütüjaain aa'u je'waa tü kasa alatakat jümüin wane'ewai jukua makalaka sümüin tü wiwüliakat nüchiki nia je'waa amüliajaka waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35410,,,,1,,0,rephrasing_fix como hemos visto la confianza en que jehova nos dirige sabiamente no viene sola,a'yataainjana ma'in waya süchiirua we'itaain waa'in nünain je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35419,,,,1,,0,rephrasing_fix en la biblia hallamos por lo menos dos razones importantes por las que eso no es asi para los cristianos,süküjüin tü wiwüliakat piamasü kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35437,,,,1,,0,rephrasing_fix debido a nuestra imperfeccion no tenemos la capacidad de guiar nuestros pasos sin cometer ningun error,sutuma nnojoluin lotuin ma'in wakuwa'ipa isasü wachiki wo'unirüin wakuwa'ipa wamüiwa'a prov jer,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35439,,,,1,,0,rephrasing_fix por consiguiente si deseamos la bendicion y la aprobacion de dios tenemos que seguir el consejo de romanos lealo,juan aneere waya no'ulu'u je'waa kache'einjana waya sümüin tü sümakat roma paashaje'erapa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35441,,,,1,,0,rephrasing_fix en su carta a los romanos el apostol pablo no se dirigio a no creyentes ni a la gente en general sino a cristianos ungidos,tü pütchi nüshajakat chi aluwataaushikai pablo sulu'u roma nüshajüin namüin na anoujüshii chainjanakana iipünaa roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35448,,,,1,,0,rephrasing_fix como influia en ellos aquel sistema de cosas,kasa naa'inraka sutuma tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35452,,,,1,,0,rephrasing_fix segun indico pablo de que manera se produce la transformacion,kasa naa'inrajatka wanee anoujüshi süpüla nii'iratüinjatüin nukuwa'ipa naashin pablo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35485,,,,1,,0,rephrasing_fix a que piensa la gente en general hoy dia,kasa jülüjaka naa'in na wayuukana maa'ulu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35491,,,,1,,0,rephrasing_fix segun ellos todo es relativo nada es absoluto,müsia nakuwa'ipa na anoujayaashiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35496,,,,1,,0,rephrasing_fix que clase de transformacion se produce cuando jehova nos moldea,kaseerü anaka ma'in wanain woo'ulaale nii'iratüin wakuwa'ipa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35509,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo su conocimiento quizas tiene poco o ningun efecto en su modo de pensar o en su forma de vivir,akatsa'a nnojoluin shii'iranajaain nakuwa'ipa sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35534,,,,1,,0,rephrasing_fix le gusta tomarlas,eeshii wayuu eekai naneeküin namüiwa'a tü naa'inrajatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35559,,,,1,,0,rephrasing_fix hay quienes recurren a libros o asesores y quizas pagan mucho dinero por los consejos que creen que necesitan,eesü sülatüirüle wamüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35563,,,,1,,0,rephrasing_fix por supuesto ese es un buen consejo,anasü tü nümakat chi wawalakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35580,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas a muchos de nosotros satanas nos tuvo cegada la mente no conociamos a jehova ni sus justas normas,süttapu'usü wekii nutuma satanaa suulia wayaawatüin saa'u cor tito,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35588,,,,1,,0,rephrasing_fix con razon la biblia nos dice confia en jehova con todo tu corazon y no te apoyes en tu propio entendimiento,müsü tü wiwüliakat wamüin pi'itaa süpüshua'a paa'in nünain je'waa nnojo pi'itaain paa'in sünain tü pütüjaakalü aa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35615,,,,1,,0,rephrasing_fix en todos tus caminos tomalo en cuenta y el mismo hara derechas tus sendas,jülüja paa'in nia sünain süpüshua'a tü paa'inrakat otta loteerü pukuwa'ipa nutuma prov,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35616,,,,1,,0,rephrasing_fix fijese en la expresion no te apoyes en tu propio entendimiento seguida por tomalo en cuenta a jehova,nm jülüja paa'in tü pütchikat nnojo pi'itaain paa'in sünain tü pütüjaakalü aa'u otta jülüja paa'in nia sünain süpüshua'a tü paa'inrakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35617,,,,1,,0,rephrasing_fix quizas considere que eso es poco importante y no le de muchas vueltas al asunto sobre todo si tiene prisa,jamüshija'a pia mapüleesat saa'in pümüin püneeküin tü püshe'in pa'atajatkat pünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35633,,,,1,,0,rephrasing_fix al comprar la ropa tal vez piense en estilos y tendencias pero que hay de la modestia y el costo,akatsa'a jülüjeein paa'in anale süpüla pa'atüin pünain tia kuluutkat otta nnojorüle kojutüin ma'in shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35635,,,,1,,0,rephrasing_fix es preciso tener la determinacion de llevar a cabo lo que se ha decidido,jamüshija'a wanee akaijüi ja'itaichi oo'ulaweein suulia akaijaa kapüleesü nümüin nuu'ulaain suulia süka jamüin matsüinsat naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35640,,,,1,,0,rephrasing_fix de ningun modo pues el mismo exclamo gracias a dios mediante jesucristo nuestro se or,müshi nia tatüjaa aa'ulu sünain tajuittinneechin maalü nükajee chi wasenyotsekai jesucristo roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35652,,,,1,,0,rephrasing_fix que resultado tuvo su firme postura,kasa ne'raka sünainjee tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35661,,,,1,,0,rephrasing_fix si es precursor que puede hacer para seguir en esta valiosa faceta de servicio,kasa paa'inrajatka süpüla ayatüinjachin pürekutsoolin pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35685,,,,1,,0,rephrasing_fix una precursora regular llamada trisha lo comprobo cuando sus padres se divorciaron,alatüsü tia sümüin trisha wanee pürekutsoot,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35717,,,,1,,0,rephrasing_fix trisha cuenta mis problemas y aflicciones no eran nada en comparacion con los suyos,apütünüshii nutuma chi nashikai otta ataüjaanüshii nutuma chi napayakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35721,,,,1,,0,rephrasing_fix a como se fortalece nuestra fe cuando ense amos las verdades biblicas,süküjüin nükaaliinjüin shia je'waa nakajee na tepichikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35724,,,,1,,0,rephrasing_fix en nuestros dias los precursores dan un ejemplo muy diferente,roma nnojotsü müin nakuwa'ipa na pürekutsootkana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35728,,,,1,,0,rephrasing_fix una precursora llamada janeen explica cada vez que tengo la oportunidad de ense ar la verdad a otros noto que se graba mas profundamente en mi mente y en mi corazon,müsü janeen wanee pürekutsoot wanaa sümaa tekirajüin wayuu sünain tü wiwüliakat sotusü taa'in waneepia tü sümakat tü wiwüliakat otta ojutuusü shia sulu'u taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35731,,,,1,,0,rephrasing_fix ningun siervo de dios esta libre de las consecuencias de la rebelion de adan,sutuma nnojoluin lotuin ma'in tü wakuwa'ipakat alatüsü wamüin kasa mojusü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35760,,,,1,,0,rephrasing_fix necesito ser mas disciplinado,cho'ujaasüche tachecherüin ma'in taa'in suulia tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35768,,,,1,,0,rephrasing_fix antes de que se de cuenta han pasado casi dos horas y todavia no ha empezado a estudiar lo que tenia pensado,eetaaichi ma'aka piama oora joyotuin sünain tü computadorkot sümaa nnojoyülin nu'ttüin sünain ekirajawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35778,,,,1,,0,rephrasing_fix de hecho jesus animo a todos sus discipulos a tener un ojo sencillo,tia nüküjüin jesuu namüin na nikirajüinkana mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35784,,,,1,,0,rephrasing_fix a medida que vean el apoyo amoroso de su padre celestial se sentiran mas y mas cerca de el,aleeweena ma'in naya nümaa je'waa shi'ipa'aya nakaaliinjünüin nutuma is,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35793,,,,1,,0,rephrasing_fix el comenta el precursorado me recordo el gozo que se siente al predicar,müshi nia süchiki tia talatüsü ma'in taa'in süka taküjüin ma'in pütchi waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35802,,,,1,,0,rephrasing_fix se hicieron amigos de un matrimonio de precursores quienes los ayudaron a ver la felicidad que produce llevar una vida sencilla y participar en el ministerio de tiempo completo,niakai sümaa tü nu'wayuusekat aleewajiraashii nümaa wanee wawala pürekutsootshi sümaa nu'wayuuse nayaawataka saa'u talatüin naa'in wanee wayuu nnojorüle kachiiruain naa'in mainma kasa otta pürekutsoorüle nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35803,,,,1,,0,rephrasing_fix pero mas importante aun la biblia indica que ademas de ser un libro sobre dios es un libro de dios,anasü wakuwa'ipa sutuma tü pütchi sümakat tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35835,,,,1,,0,rephrasing_fix leer la biblia de manera objetiva nos ayuda a tener fe y esperanza,waashaje'erüle tü wiwüliakat sümaa nnojoluin mojuin tü jülüjakat waa'in süchiki kanouleena waya otta watüjaajeerü aa'u tü naapeetkat wamüin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35838,,,,1,,0,rephrasing_fix por que no le echa una mirada a esta serie de articulos para ver de que habla la biblia,pikirajaa sünain tia pütchikalüirua süpüla pütüjaain saa'u tü sümakat tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35845,,,,1,,0,rephrasing_fix le dijo que le iria mejor sin la guia de dios,nüküjüin sümüin aneerüin sukuwa'ipa nnojorüle soonooin nümaa maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35858,,,,1,,0,rephrasing_fix dios predijo mediante miqueas que el mesias naceria en belen y mediante daniel que lo matarian,nüküjatüjülia maleiwa nükajee miqueas jo'uuinjachin chi mesiaskai chaa belen otta nükajee daniel nüküjüin nu'utünajachin aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35889,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo el apostol pablo viajo por toda asia menor y el mediterraneo estableciendo congregaciones y fortaleciendo a los cristianos a fin de que se mantuvieran firmes frente a la persecucion y la inmoralidad,jamüshija'a chi aluwataaushikai pablo o'unüshi nia sainküinpünaa tü mmakat asia menor otta mediterraneo sünain nikirajüin wayuu nüchiki maleiwa süpüla nanoujüinjanain nünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35917,,,,1,,0,rephrasing_fix tal y como juan escribio ni los enemigos de dios ni los falsos maestros serian capaces de impedir que se cumpliera el proposito divino para la tierra y la humanidad,naashin juan iseerü nachiki na nü'ünüükana maleiwa otta na ekirajüliikana sünain alawaa namalaje'erüin tü naainjüinjatkat maleiwa süpüleerua wayuu otta süpüleerua tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35924,,,,1,,0,rephrasing_fix analicemos lo que dijo,wekirajaa sünain tia pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35943,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova es el ejemplo perfecto de lo que significa perdonar,nia ne'e je'waa washatajachikai akuwa'ipa süpüla motuinjatüin waa'in saainjala wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35962,,,,1,,0,rephrasing_fix hacemos bien en preguntarnos si jehova me perdona tan generosamente como puedo negarle el perdon a alguien tan imperfecto como yo y que esta sinceramente arrepentido de haber pecado contra mi,jülüja waa'in pütchikat tüü motule naa'in je'waa waainjala süka nümülialaain waaliin jamaka'a nnojoluinjatka motuin waa'in naainjala wanee wayuu eekai kaainjalain woulia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35964,,,,1,,0,rephrasing_fix cierto dia una pandilla contrato a un temido asesino a sueldo para que me eliminara,so'u wanee ka'i nawalaajüin wanee wayuu mojulaashi ma'in süpüla nu'utüinjatüin taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35979,,,,1,,0,rephrasing_fix tenia miedo de volverme como mi padrastro y acabar maltratando a mi familia,jemeipa chi palajachikai wachon tayaajeeiche tachon sümaa ta'wayuuse ma'aka naainjapu'uin taka chi tashiyaashikai maa müsü taa'in tale'eru'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35984,,,,1,,0,rephrasing_fix el tratamiento medico y psicologico que recibi no me ayudo mucho,ayatüshia ne'e taya kaashichijaaralin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35986,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso estuve un tiempo asistiendo a una iglesia evangelica,müshijese'e to'unapu'uin sünain akuttajaa namaa na wanjeelikokana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35991,,,,1,,0,rephrasing_fix pero para mi sorpresa ellos siempre respondian pacificamente,nnojoliipeje'e pe'ipaain naya tamaa anasü ne'e nanüiki tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,35994,,,,1,,0,rephrasing_fix el orden la limpieza y el espiritu de hermandad que reinaba en el lugar me convencieron de que habia hallado la religion verdadera,shiasa'a sutuma te'rüin paa'inwain na aküjüliikana pütchi sünain tü naa'inrakat wulein ma'in kasa süpüshua'a otta aijiraain naya tatüjaaitpa aa'u shiain tü iküleesia shiimainsükat tü kalu'ukat naya juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36009,,,,1,,0,rephrasing_fix empezaran una nueva vida con la perspectiva de no volver a morir jamas,jeketeerü tü nakuwa'ipakat otta nnojoleena ouktüin piantua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36032,,,,1,,0,rephrasing_fix el problema es que aunque dicen respetar la biblia en realidad la desacreditan pues hacen que parezca ilogica e inexacta,naashin nayakana nnojotsü kakaliairüin ma'in akumajuushin tü mmakat wayuu otta tü kasa chakat iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36052,,,,1,,0,rephrasing_fix brillante no es cierto,kekiikaiche ma'in chi maleiwakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36090,,,,1,,0,rephrasing_fix basta con examinar unas cuantas de ellas para ver la inteligencia que hay detras del dise o,wekirajaale sünain jamüin sukumajia tia mürütkalüirua wayaawateerü aa'u kekiin ma'in chi akumajakai shiairua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36094,,,,1,,0,rephrasing_fix las publicaciones bien documentadas que nos da la organizacion de jehova nos permiten percibir en la naturaleza las magnificas cualidades del creador,watüjaa aa'u tü nukuwa'ipakat je'waa sutuma waashaje'erüin tü karaloukta shiitajakat tü nupueulosekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36151,,,,1,,0,rephrasing_fix hallara mas informacion sobre como razonar con los defensores del creacionismo en las paginas a del folleto es la vida obra de un creador,pütüjeere soo'omüin süchiki tü pünüikinjatkat namüin na anoujakana sünain tia paashaje'era tü poyeetokot es la vida obra de un creador süpana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36154,,,,1,,0,rephrasing_fix encontrara algunas ilustraciones aclaratorias sobre el tema,pukumajala süpüshua'a tü kasa eekat saa'u tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36156,,,,1,,0,rephrasing_fix en cambio los esclavos de los que habla la palabra inspirada de dios lo son por voluntad propia pues tienen un amo muy bondadoso,alu'usa'a na achepchiee saashajaakana achiki tü wiwüliakat achepchieeshii naya süka naa'in namüiwa'a süka anamiain ma'in chi nalaamainkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36164,,,,1,,0,rephrasing_fix que tenia de particular la oreja,jamüsü süsotünüinjatka nüche'e chi achepchieekai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36175,,,,1,,0,rephrasing_fix estamos muy agradecidos de que jehova nos permita ser sus esclavos,talatüsü ma'in waa'in sutuma nüchepchiain waya je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36186,,,,1,,0,rephrasing_fix la dedicacion es una muestra de que deseamos obedecer a jehova de corazon,süka waapüin waa'in nümüin je'waa kee'ireesü waa'in woonooin nümaa je'waa süka süpüshua'a waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36194,,,,1,,0,rephrasing_fix en primer lugar nos enfrentamos al mismo conflicto que tenia pablo,je sükajee tüü müsü aka eekai wane atkawaa sütüma tü takuaippa jeketkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36199,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy dia la gente quiere tener mas y mas,tü nakuaippakat na manoujainsaliikana nnojotsü ni'ikalain chi maleiwakai namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36209,,,,1,,0,rephrasing_fix satanas fomenta la idea de que el dinero es la clave de la felicidad,tü kasa mojusü naa'inrakat keejiasü namüin süka kaainjaraliin naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36210,,,,1,,0,rephrasing_fix el hecho de satisfacer el deseo de los ojos no nos libera,maa aka wane wayuu eekai naapajiraain nukuaippa süpüla a'yatawaa nümüin nülaamain akaajaa na ekirajüliikana sünain alawaa sünain süchepchiain kaainjalaa süka naapajiraain nakuaippa sünain aa'inraa waneepia kasa mojusü ped,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36221,,,,1,,0,rephrasing_fix amamos la ley de jehova y meditamos en ella dia y noche lea salmo,shia kojutka namüin tü nünüikikat je'waa naa'inmaasü shia so'ukai jee sa'wai paashaje'era salmo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36234,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas hay cursos especializados para varones solteros que son precursores la escuela biblica para varones solteros y para matrimonios de precursores la escuela biblica para matrimonios cristianos,otta wanee ekirajawaa napüla na ka'wayuusekana sümaa pürekutsoolüin naya ekirajawaa sünain tü wiwüliakat napüla na anoujüshii ka'wayuusekana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36266,,,,1,,0,rephrasing_fix gracias a ella podemos ayudar a las personas a reconciliarse con el,otta na anajiraakana nümaa maleiwa ekirajeena wainma wayuu tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36270,,,,1,,0,rephrasing_fix las bendiciones y las responsabilidades que he recibido compensan de sobra el dinero que hubiera podido ganar,wainma tü kasa te'rakat nutuma je'waa otta wainma tü kasa ta'yataakalü anain nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36280,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien nos ofrece la esperanza de ser liberados de la esclavitud a la corrupcion y alcanzar la gloriosa libertad de los hijos de dios,otta sükaaliinjüin waya süpüla waainjüinjatüin tü kee'ireekat naa'in sükaaliinjüin waya süpüla wa'atapajüinjatüin woju'itinnüin suulia waainjala roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36284,,,,1,,0,rephrasing_fix que ejemplo nos dejaron los israelitas que se reunieron tras completar la reconstruccion de las murallas de jerusalen,jamüsü anaka ma'in süpüla washatüin maa'ulu nakuwa'ipa na israeliitakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36296,,,,1,,0,rephrasing_fix los judios habian terminado de reconstruir las murallas de jerusalen el mes anterior,keraasü natuma na israeliitakana süsepü jerusalen süpülapünaa naainjüin tü outkajawaakat neh,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36297,,,,1,,0,rephrasing_fix familias enteras incluso los ni os con edad suficiente para entender lo que se decia estuvieron alli de pie prestando atencion desde el amanecer hasta el mediodia,eejana na wayuukana sümaa na'wayuuse otta na tepichi ayaawatakana saa'u tü aküjünakat namüin jülüjüsü naa'in tü pütchikat sümaa sha'washawalüin naya wattachon sünainmüinre'eya kale'u ka'ika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36300,,,,1,,0,rephrasing_fix b cual era un aspecto importante de esta fiesta de las caba as,kasa apüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36313,,,,1,,0,rephrasing_fix en cuanto descubrieron que en ese mismo mes del al debia celebrarse la fiesta de las caba as que concluia con una asamblea solemne empezaron a hacer los preparativos,shiasa'a natüjaapa saa'u naainjüinjatüin tü mi'iraa kalumaseyaakalü anain naya so'u ka'ika poloo ja'ralimüin sünainmüin piama shikii piamamüin o'ttamaatüshii naya sünain a'yatawaa süpüla yapainjatüin shia natuma ojutaasü tia mi'iraakat süka wanee outkajawaa miyo'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36315,,,,1,,0,rephrasing_fix que hizo el pueblo justo antes de que los levitas oraran a jehova,kasa naainjaka na israeliitakana nnojoliiwa'aya no'uraajüin na leviitakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36319,,,,1,,0,rephrasing_fix a que pidieron los levitas,kasa nachuntaka na leviitakana nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36332,,,,1,,0,rephrasing_fix este no habia podido tener hijos con su esposa sarai pues ella era esteril,marat paala sarai tü nu'wayuusekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36351,,,,1,,0,rephrasing_fix encontramos un sobresaliente ejemplo en lo que hizo por los descendientes de abrahan cuando eran esclavos en egipto,watüjaa aa'u tia sutuma tü naainjakat wanaa sümaa chajanain achepchieein egipto na nuu'uliwo'ukana abraham,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36361,,,,1,,0,rephrasing_fix asi demostro que era digno de llevar ese nombre unico y maravilloso,sükajee tü naainjakat nii'iyatüin pansaain nukuwa'ipa sümaa tü nünüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36364,,,,1,,0,rephrasing_fix dios tomo muchas otras medidas para cumplir sus promesas,wainma tü kasa naainjakat maleiwa süpüla nikeraajüinjatüin tü nümakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36372,,,,1,,0,rephrasing_fix pero ellos enseguida olvidaron lo que habian aprendido lea nehemias,akatsa'a motomaatüin naa'in tü ekirajünakalü anain naya paashaje'era nehemias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36376,,,,1,,0,rephrasing_fix a como cuido jehova de los israelitas a pesar de sus pecados,kasa naainjaka je'waa süpüla naa'inmajüin na israeliitakana mayaapeje'e kaainjalain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36377,,,,1,,0,rephrasing_fix no les falto nada,nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36383,,,,1,,0,rephrasing_fix esto ocurria vez tras vez lea nehemias,kojuyatua sülatüin tia paashaje'era nehemias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36391,,,,1,,0,rephrasing_fix y tal como la nacion de israel heredo la tierra prometida los cristianos que se mantengan fieles hasta el fin heredaran la vida en el justo nuevo mundo,na waneepiakana nümaa maleiwa aapüneerü namüin tü mma jeketkat ma'aka saapünüin tü mma anasükat namüin na israeliitakana ped,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36411,,,,1,,0,rephrasing_fix se acerca el fin del pacto de la ley entre dios y la nacion de israel,alü'ütsü süpüla nüikkale'erüin je'waa wanee pütchi jeketü namaa na nikirajüinkana jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36431,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus quiere que sus seguidores esten en perfecta unidad a fin de que el nombre de dios sea glorificado,kee'ireesü naa'in jesuu paa'inwainjanain na nikirajüinkana süpüla kojutüinjatüin sümüin wayuu tü nünüliakat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36435,,,,1,,0,rephrasing_fix le pidio a su padre glorificame al lado de ti mismo con la gloria que tenia al lado de ti antes que el mundo fuera,nuchuntüin nümüin chi nüshikai kojutüinjachin nia nutuma ma'akaapu'u kojutüin nia nnojoluiwa'aya sukumajünüin tü kasakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36450,,,,1,,0,rephrasing_fix pero no basta con esto tambien es necesario poner en practica lo que aprendemos los apostoles ya habian comenzado ese vital proceso pues jesus paso a decirle a su padre los dichos que me diste se los he dado y ellos los han recibido,naainjüin tia na nikirajüinkana jesuu müshijese'e müin nia nümüin chi nüshikai tü pütchikat püküjapü'ükat tamüin taküjain shia namüin je kapülasü naa'in tanüiki juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36457,,,,1,,0,rephrasing_fix de acuerdo con algunos estudiosos del idioma griego la expresion que se traduce que esten adquiriendo conocimiento tambien se puede traducir que sigan conociendo,jamüsü cho'ujaaka ma'in tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36463,,,,1,,0,rephrasing_fix esforcemonos por conservarla asi cuando llegue el momento podremos recibir el don inmerecido de la vida eterna,makalaka ayatüinjanain aleewain waya nümaa maleiwa süpüla katüinjatüin wo'u waneepia mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36473,,,,1,,0,rephrasing_fix tuyos eran y me los diste y han observado tu palabra,je noonooitpain sümaa pünüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36488,,,,1,,0,rephrasing_fix siguiendo la guia del espiritu santo los cristianos del siglo primero se mantuvieron unidos vea el parrafo,paa'inwajiraashii na nikirajüinkana jesuu sutuma nu'unirüin nakuwa'ipa chi naa'inkai maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36506,,,,1,,0,rephrasing_fix lejos de sentir envidia las otras ovejas de jesus se alegran por sus compa eros ungidos,talatüsü naa'in sutuma tü nüküjakat jesuu namüin na chainjanakana iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36526,,,,1,,0,rephrasing_fix y yo les he dado a conocer tu nombre y lo dare a conocer para que el amor con que me amaste este en ellos y yo en union con ellos,nüküjüin jesuu nünülia chi nüshikai namüin na wayuukana nekiipü'ü nia na anoujüshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36532,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova desea intensamente que la gente cambie y responda al mensaje que llevamos sus testigos,kee'ireesü naa'in je'waa shii'iranajaain sukuwa'ipa wayuu otta saapaain sümaa tü pütchi naküjakat na aküjüliikana pütchi ped alat map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36568,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos aprovechar toda oportunidad para predicar a nuestros compa eros de trabajo vecinos y demas personas que encontramos al atender nuestros asuntos cotidianos,wachajaa ma'in sukuwa'ipa süpüla waküjüinjanain pütchi namüin na wa'yataajiraakana amaa na kepiakana pejepünaa wanain otta na wayuu wantiraakana ama eepünaale waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36571,,,,1,,0,rephrasing_fix paginas a,nnojo washapajaain aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36576,,,,1,,0,rephrasing_fix jesucristo a o,jesukürisüto juyaka so'u wakalia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36585,,,,1,,0,rephrasing_fix rosa guatemala,rosa guatemala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36591,,,,1,,0,rephrasing_fix de ni a creia que dios se fijaba solo en nuestros errores para poder castigarnos,shia ne'e ni'raka maleiwa tü waainjalakat shii'iree süsalain waya nutuma mawaisü tanüiki jo'uuiwa'aya taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36592,,,,1,,0,rephrasing_fix que ense a realmente la biblia,jamüsü sünüiki tü wiwüliakat nüchiki maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36600,,,,1,,0,rephrasing_fix el propio dios declaro yo soy jehova ese es mi nombre,müshi chi maleiwakai nüchiki niakai taya chi kanüliakai je'waa isaias nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36606,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova a su vez se acerca a los que piensan en su nombre y promete les mostrare compasion tal como un hombre muestra compasion a su hijo que le sirve,arütkaashi chi maleiwakai nanainmüin na wayuu jülüjakana aa'in nünülia otta müshi nia namüin ma'aka nukuwa'ipa wanee wayuu amülialaakai naa'in naalii nüchon meerü takuwa'ipa jümaa sünain amülialaajeerüin taa'in jaalii malaquias nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36618,,,,1,,0,rephrasing_fix dios tambien bendice a quienes lo llaman por su nombre,anakuwa'ipalii na wayuu achuntakana nünülia maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36619,,,,1,,0,rephrasing_fix mas bien dijo sigo mi camino al padre porque el padre es mayor que yo,müshi nia o'unajachi taya eemüin chi tashikai süka laülaain nia toulia juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36625,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas a uno de sus discipulos le comento asciendo a mi padre y padre de ustedes y a mi dios y dios de ustedes,müshi nia nümüin wanee nikirajüin ale'ejeechi taya nüma'anamüin chi tashikai chi jüshikai wanaa tamaa nüma'anamüin chi tamaleiwasekai chi jümaleiwasekai wanaa tamaa juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36626,,,,1,,0,rephrasing_fix en efecto si vemos a jehova como una persona y no como un ser misterioso se nos hara mucho mas facil llegar a amarlo,aijeechi wapüla maleiwa müleka we'raajüle ma'in nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36638,,,,1,,0,rephrasing_fix los muertos no tienen conciencia de nada en absoluto,ezequiel nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36644,,,,1,,0,rephrasing_fix lo que dijo nos muestra como debemos examinar las creencias populares acerca de dios,tia shii'iyatüin wamüin cho'ujaain watüjaain saa'u müleka pansaale tü sunoujakat ma'in anain wayuu nüchiki maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36664,,,,1,,0,rephrasing_fix al decir si permanecen en mi palabra jesus ofrece la clave para determinar si una creencia es o no verdadera,wanaa sümaa nüküjüin jesuu tü pütchikat müleka joonoole sümaa tanüiki waneepia nii'iyatüin wamüin tü waa'inrajatkat süpüla watüjaain saa'u pansaale wanee pütchi aküjünaka nüchiki maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36666,,,,1,,0,rephrasing_fix eso fue lo que hicieron marco rosa y raimunda citados anteriormente estudiaron la biblia con los testigos de jehova,tia shia tü naa'inrakat marco tü saa'inrakat rosa otta raimunda na waashajaakana achiki paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36669,,,,1,,0,rephrasing_fix que descubrieron,kasa ne'raka sünainjee tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36670,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque solo ellos van al cielo no son los unicos que tienen un futuro brillante,nnojoishii nayainjanain ne'e katüin o'u waneepia na chainjanakana iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36696,,,,1,,0,rephrasing_fix sean de juicio sano y sean vigilantes en cuanto a oraciones,anakaja müleka laülaale jaa'in süpüla eeinjatüin jaa'in sünain achuntaa nümüin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36702,,,,1,,0,rephrasing_fix por lo tanto no deberiamos alabarlo en nuestras oraciones siete veces al dia es decir con mucha frecuencia,nm a'waajüneeshi je'waa sutuma tü naa'inrakat jamalu'ulu nu'waajünüinjachin je'waa akaratshitua sukua so'ule'eya wanee ka'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36729,,,,1,,0,rephrasing_fix como nos protege dar gracias en nuestras oraciones,tia malu'ulu wa'waajüinjachin nia waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36730,,,,1,,0,rephrasing_fix expresar en oracion nuestra profunda gratitud nos sirve de proteccion,shia jaa'inra achuntaa nümüin maleiwa soo'opünaa kasa süpüshua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36733,,,,1,,0,rephrasing_fix si no tenemos cuidado esa actitud se nos puede contagiar,waainjüle tia nnojoleerü washatüin nakuwa'ipa na manoujüinsaliikana tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36736,,,,1,,0,rephrasing_fix que son las suplicas y que podemos suplicarle a jehova,kasa maa wachuntüinjatka nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36739,,,,1,,0,rephrasing_fix obviamente debemos suplicarle a nuestro padre celestial que su nombre sea santificado y que su reino acabe con el dominio de satanas,makalaka wachuntajanain süpüla wuleinjatüin nünülia chi washi iipünaajachikai otta süntajatüin tü nuluwataayakat süpüla saja'laje'erüinjatüin nuluwataaya satanaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36747,,,,1,,0,rephrasing_fix bueno hay que recordar que aquel dia habia sido muy agotador para su debil naturaleza imperfecta,süka jamüin a'yataashii ma'in naya süpüla yapainjatüin natuma tü kasa cho'ujaakat süpüla tü pascuakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36755,,,,1,,0,rephrasing_fix habian hecho los preparativos para la pascua y la habian celebrado,süchikijee ni'itaain jesuu shikii tü ekawaa aipa'ajatkat süpüla nashatüinjatüin shia cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36756,,,,1,,0,rephrasing_fix y recordemos que el escudo grande de la fe nos permitira apagar todos los proyectiles encendidos del inicuo,wachecherüle waa'in sünain anoujaa wayoukteerü tü nüchekakat satanaa ef,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36791,,,,1,,0,rephrasing_fix hacemos bien en preguntarnos oro fervientemente por mis hermanos de todo el mundo,achuntüshi süpülamüin joonooinjanain waneepia sümaa tü nüchekakat chi maleiwakai jüpüleerua col,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36800,,,,1,,0,rephrasing_fix al igual que epafras tenemos que expresar nuestro amor e interes por nuestros hermanos orando con fervor por ellos,washatüinjatü nukuwa'ipa epafras o'uraajüinjana waya naa'u na wawalayuukana süka alin naya wapüla otta kee'ireein waa'in anain nakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36808,,,,1,,0,rephrasing_fix por lo tanto oremos incesantemente,ayata waya sünain achuntaa waneepia nümüin chi maleiwakai tes,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36816,,,,1,,0,rephrasing_fix que aprendemos del ejemplo de miqueas,nm kasa shikirajaka anain waya nnojoluin süshapajaain naa'in miqueas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36826,,,,1,,0,rephrasing_fix de que maneras podemos demostrar que agradecemos la paciencia de jehova,kasa waa'inrajatka süka nnojoluin süshapajaain naa'in je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36828,,,,1,,0,rephrasing_fix este sistema satanico entro en sus ultimos dias en a o en que fue establecido el reino mesianico,o'ttüsü tü ka'i saja'ttajatkalü o'u tü kasa nuluwataakalü aa'u satanaa so'ujee juyaka wanaa sümaa nu'ttüin jesuu sünain aluwatawaa chaa sirumatu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36830,,,,1,,0,rephrasing_fix el profeta declaro que los infieles israelitas eran como un abrojo y un seto de espinos,süka jamüin naainjüin kasa mojusü namüin na wayuu arütkaakana nanainmüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36844,,,,1,,0,rephrasing_fix si nos enfrentamos a esa prueba no cedamos a la presion,sülatüle wamüin tia wachechera waa'in sünain tü wanoujakalü anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36858,,,,1,,0,rephrasing_fix mas bien sigamos leales y esperemos con paciencia a que jehova actue,ayata waneepiain waya nümaa je'waa otta nnojo washapajaain aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36859,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora bien miqueas no fue testigo del cumplimiento de todo lo que jehova le inspiro a profetizar,nnojotpeje'e ni'rüin miqueas ekeraajüin süpüshua'a tü kasa nüshajakat nutuma je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36865,,,,1,,0,rephrasing_fix a lo largo de la parte final de los dias millones de personas de todas las naciones y tribus y lenguas han subido a la monta a de la casa de jehova,maa'ulu yaa saja'ttiamüin tü kasakalüirua wainma wayuu sainküinjee mmaka süpüshua'a otta sa'akajee e'irukuuka süpüshua'a o'unaka saa'umüin tü uuchi kaa'ukat tü a'waajüleekat je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36876,,,,1,,0,rephrasing_fix pero antes esta dando a toda clase de personas la oportunidad de obtener un conocimiento exacto de la verdad de ponerlo por obra y de salvarse,akatsa'a nüchajaain sukuwa'ipa süpüla sütüjaainjatüin aa'u wayuu tü shiimüinkat süpülapünaa süntüin tia ka'ikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36882,,,,1,,0,rephrasing_fix dentro de poco se anunciara paz y seguridad,alü'ütsü süpüla saashaja'alaataain wayuu süchiki anaa akuaippa jimataa aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36889,,,,1,,0,rephrasing_fix algo que nos ayudara a permanecer espiritualmente alerta es repasar algunos sucesos que han preparado el escenario para esta importante proclamacion,süpüla eejüinjatüin waa'in sünain anoujaa wekirajaa sünain tü kasairua alatajatkat süpülapünaa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36891,,,,1,,0,rephrasing_fix por que no,jamüsü watüjaaka saa'u tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36898,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso seria muy triste que cualquiera de nosotros se dejara llevar por la propaganda satanica y violara su neutralidad cristiana,sutuma tia nnojoishii oonooinjanain waya sümaa tü alawaa aküjünakat sümüin wayuu otta nnojoishii sünainpünaainjanain waya poliitika jee tü saa'inrakat tü iküleesia nnojotkat shiimain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36908,,,,1,,0,rephrasing_fix un suceso clave es el que describio el apostol juan el sellado final de los esclavos de nuestro dios es decir de los ungidos,naashin chi aluwataaushikai juan e'itaanajatü nejeetse je'waa ne'ipo'unain na nüchepchiakana na chainjanakana aluwataain iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36913,,,,1,,0,rephrasing_fix y todavia los dirigentes de babilonia la grande se creen que no tienen de que preocuparse,mayaapeje'e sülatüin tia nnojotsü shapaain naa'in na shikiipü'ükana tü babilonia miyo'ukat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36921,,,,1,,0,rephrasing_fix a pesar de lo mucho que la gente ha deshonrado su nombre jehova ha esperado pacientemente el momento oportuno para intervenir,mayaainje'e wainmain na wayuu mojutükana amüin nünülia maleiwa nnojotsü ashapajaain naa'in sünain aja'ttiraa tü kasakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36926,,,,1,,0,rephrasing_fix antes de que llegue su dia podemos demostrar que agradecemos su paciencia de las maneras que veremos a continuacion,süpülapünaa süntüin tü nükaliakat anuu tü waa'inrajatkat süka nnojoluin süshapajaain naa'in je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36930,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando un ejercito bien entrenado era atacado por el enemigo los soldados cerraban filas es decir se acercaban unos a otros,jamüshiija'a na surulaatkana arütkaashii naya nanainmüin na waneeinnua wanaa sümaa nashutünüin aa'u natuma na na'ünüükana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36957,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora no es momento de pelearnos entre nosotros sino de acercarnos de pasar por alto nuestras imperfecciones y de confiar en la direccion de jehova,tü waa'inrajatkat shia warütkaainjanain nanainmüin motuinjatüin waa'in tü naainjalakat otta we'itaainjatüin waa'in nünain je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36960,,,,1,,0,rephrasing_fix en algun momento entre los a os y antes de nuestra era los reyes de israel y de siria le declararon la guerra al reino de juda,so'utpünaa juyaka sünainmüin süpülapünaa wakalia atkaainjachia chi aluwataakai siiria otta chi aluwataakai israel namaa na wayuu kepiakana juda,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36975,,,,1,,0,rephrasing_fix entre ellos estuvo maaseya hijo del rey,na'aka na o'uwo'utkana eejachi maaseya nüchon acaz cron,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36983,,,,1,,0,rephrasing_fix y a adio antes que el muchacho sepa rechazar lo malo y escoger lo bueno el suelo de aquellos dos reyes que te hacen sentir pavor morboso los de israel y siria sera dejado enteramente,nümaka süchikijee süpülapünaa nütüjüin chi jintüikai ayouktaa tü mojusükat jee aneeka tü anasükat nnojoleerü wayuu sulu'u noumain na piamashii aluwataalii mmotkana ma'in eema pia chi aluwataakai israel otta siiria is,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36987,,,,1,,0,rephrasing_fix poco despues de que el profeta hiciera ese notable anuncio su esposa quedo encinta y le dio un hijo llamado maher salal has baz,mapa süchikijee nüküjüin isaias tia pütchikat ipuotsü tü nu'wayuusekat otta jemeyutsü shia nümaa wanee jo'uu toolo maher salal has baz nünülia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,36990,,,,1,,0,rephrasing_fix lo primero que hizo fue restablecer la adoracion pura y ayudar a aquella nacion rebelde a recuperar su relacion con jehova,nu'ttaiwa'aya sünain aluwatawaa a'yataashi ma'in süchiirua nu'waajünüinjachin je'waa nüchikua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37008,,,,1,,0,rephrasing_fix a que otras medidas tomo ezequias para reforzar la espiritualidad de la nacion,kasa maa naainjaka ezequias süpüla nu'waajünüinjachin je'waa nüchikua'a natuma na israeliitakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37015,,,,1,,0,rephrasing_fix a como quedaron frustrados los planes del reino de israel,kasa naainjaka senaquerib wanaa sümaa nushutüin saa'u juda,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37024,,,,1,,0,rephrasing_fix ezequias estaba muy al tanto del peligro que se avecinaba pero en vez de buscar desesperado la ayuda de alguna nacion pagana como habia hecho su padre acaz puso su confianza en jehova,nnojoishi nia achuntüin kaaliinwaa namüin na wayuu kepiakana sulu'u waneeirua mma ni'itaain naa'in ezequias nünain je'waa cron,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37033,,,,1,,0,rephrasing_fix seguro que estas palabras divinamente inspiradas animaron a ezequias pues indicaban que un ejercito muy poco comun seria alzado contra los agresores asirios y que estos acabarian derrotados,nm eesü shiale atütüle'erüin naa'in ezequias tia pütchikat süka jamüin aashajaasü nachiki waneeirua surulaat ayamülüinjanaka na asiiriokana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37036,,,,1,,0,rephrasing_fix antes de responder esta pregunta veamos que nos ense an las medidas que ezequias tomo ante la amenaza asiria,süpülapünaa wasouktüin shi'ipajee pütchikat tüü wekirajaa sünain tü naa'inrakat ezequias wanaa sümaa nashuteein na asiiriokana saa'u juda,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37041,,,,1,,0,rephrasing_fix a fin de proteger y pastorear a su pueblo jehova uso hombres valientes como ezequias sus principes y los profetas fieles,naa'inmajüin je'waa tü nupueulosekat nükajee ezequias na laülaashiikana otta na nünüikimaajana anakana ma'in anoula,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37046,,,,1,,0,rephrasing_fix lo que ezequias hizo a continuacion fue aun mas importante que cegar los manantiales o reforzar los muros de la ciudad,tü naainjakat ezequias süchikijee tia analeesia suulia ma'ülain nutuma tü shikiikat wüin otta nukumajüin süsepü tü pueulokot,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37048,,,,1,,0,rephrasing_fix su portavoz que tenia el titulo oficial de rabsaque recurrio a diversas tacticas,aashajaashi nia nanüikiru'u na hebreokana süpüla nimeejüinjanain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37060,,,,1,,0,rephrasing_fix a que tenian que hacer los habitantes de jerusalen,kasa naainjüinjatka na wayuu kepiakana jerusalen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37064,,,,1,,0,rephrasing_fix en aquella noche el angel de jehova procedio a salir y a derribar a ciento ochenta y cinco mil hombres en el campamento de los asirios,so'u aikat tia oju'itüshi chi aapiee nüma'anajeejachikai je'waa nu'utaka naa'in surulaat asiiriaje'ewalii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37071,,,,1,,0,rephrasing_fix la profecia sobre los siete pastores y los ocho adalides tiene su cumplimiento principal en nuestros dias,ekeraajüinjatü so'u wakalia tü pütchi aküjünatüjütkalia nachiki na akaratshishiikana anneetpü'ü otta na mekiisatshiikana laülaashii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37076,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia podria referirse al mismo ataque llamandolo de distintas formas,eesü shiale wainmain nanülia na nü'ünüükana maleiwa sulu'u tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37082,,,,1,,0,rephrasing_fix en efecto entre las armas de su guerrear se halla la espada del espiritu la palabra de dios,nm wanee kasa natkaayainjatka shia nünüiki chi maleiwakai cor nm ef,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37088,,,,1,,0,rephrasing_fix los ancianos que estan leyendo este articulo pueden sacar algunas conclusiones utiles de lo que acabamos de estudiar,jiakana laülaashiikana eesü tü kasa shikirajakalü anain jia ekirajaayakat tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37090,,,,1,,0,rephrasing_fix en ese momento las instrucciones que reciban de la organizacion de jehova quizas no les parezcan aconsejables desde un punto de vista estrategico o humano,ja'itairü nnojoluin müin anakai saa'in jümüin tü sümeetkat jümüin tü nupueulosekat je'waa oonooinjana jia sümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37093,,,,1,,0,rephrasing_fix sean obedientes a los que llevan la delantera entre ustedes y sean sumisos porque ellos estan velando por las almas de ustedes,anakaja müleka jüüjüüle jia namüin na juwalayuu laülaayuukana jüpüleerua sümaa joonooin sümaa nanüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37104,,,,1,,0,rephrasing_fix las ovejas necesitan cuidados y atenciones y en sentido espiritual con las personas sucede lo mismo,cho'ujaasü saa'inmajünüin otta jülüjüinjatüin aa'inyüü tü anneetkalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37114,,,,1,,0,rephrasing_fix b que tienen que hacer las ovejas para beneficiarse de los pastores que jesus ha nombrado,jaralii nüneekaka jesuu süpüla aa'inmajaa na anoujüshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37128,,,,1,,0,rephrasing_fix esto muestra que desean que todos ellos mantengan una buena relacion con jehova,saashin tü wiwüliakat aneekünüshii naya süpüla naa'inmajüinjanain na anoujüshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37144,,,,1,,0,rephrasing_fix pedro advirtio que habria falsos profetas y falsos maestros que intentarian cautivar almas inconstantes para llevarlas a pecar,naashin chi aluwataaushikai pedro eejeena wayuu eekai nünüikimaajanayaain maleiwa otta eekai nekirajüin alawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37152,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas antes de ser nombrados demostraron que comprendian bien las escrituras y que estaban capacitados para ense ar la verdad,aka'aya süpülapünaa laülaashiin naya nee'iyatüin natüjüin ma'in süpüleerua tü sümakat tü wiwüliakat otta atüjüshii ma'in ekirajaa tim tito,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37155,,,,1,,0,rephrasing_fix a que puede decirse de los defectos de algunos hombres a quienes jehova utilizo en puestos de responsabilidad,kasa naainjalaka waneeinnua wayuu nüneekaka je'waa süpüla aa'inmajaa tü nupueulosekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37175,,,,1,,0,rephrasing_fix de que forma esta cumpliendo esa promesa,maa'ulu yaa aluwataashi jesuu chaa sirumatu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37205,,,,1,,0,rephrasing_fix el apostol pedro dijo que satanas anda como leon rugiente procurando devorar a alguien,müshi aka saa'in wanee wüchii eeka jashichin sümaa jamüsirüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37212,,,,1,,0,rephrasing_fix revelacion nos asegura que a los sobrevivientes de la gran tribulacion jesus el cordero los pastoreara y los guiara a fuentes de aguas de vida,aashajaasü alateetkat mapeena nachiki na wayuu o'ttaainjanakana suulia tü mülia miyo'ukat süküjüin naa'inmajüinjanain naya jesuu sümaa nu'unirüinjanain naya sünainmüin tü wüin katüinjatkalü atuma no'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37215,,,,1,,0,rephrasing_fix y dios limpiara toda lagrima de los ojos de ellos,nümülialeena naya maleiwa sümaa nüla'ateerüin na'wüira,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37216,,,,1,,0,rephrasing_fix b en tiempos de jesus por que eran como ovejas sin pastor muchas personas,kasa nnojoleetka alatüin sümüin tü anneetkalüirua anale saa'inmajia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37224,,,,1,,0,rephrasing_fix los pastores cristianos de nuestros dias los ancianos nombrados tienen una gran responsabilidad,nnojotsü shaittaain tü a'yatawaa aneekünakalü apüla na laülaashiikana maa'ulu yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37234,,,,1,,0,rephrasing_fix los ancianos siempre deben recordar que son pastores que trabajan bajo la supervision del amoroso hijo de dios jesucristo el gran pastor de las ovejas,saashin tü wiwüliakat jesuu müshi aka naa'in wane anneetpü'ü anashaatashi ma'i sünain naa'inmajüin waya heb,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37238,,,,1,,0,rephrasing_fix es obvio pues que los ancianos deben tener una buena comunicacion con sus hermanos en la fe,makalaka cho'ujaain naashajaainjanain na laülaashiikana namaa na nawalayuukana otta jülüjüinjatü naa'in tü namakat namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37255,,,,1,,0,rephrasing_fix b que les ense a a los ancianos el hecho de que jehova condenara a los pastores infieles,süsalashii nutuma je'waa na anneetpü'ü eejanakana nükalio'u ezequiel otta jeremias kasa shikirajaka anain tia na laülaashiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37258,,,,1,,0,rephrasing_fix ambos buscaron asegurarse un puesto prominente en el reino,süka jamüin kee'ireesü naa'in kojutüin naya noulia na waneeinnua sulu'u tü nuluwataayakat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37272,,,,1,,0,rephrasing_fix al contrario el que de ustedes quiera ser grande que se haga el servidor de ustedes,cho'ujaasü namüin na aluwataaushiikana eejiraain naya sümaa tia kee'ireekat naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37274,,,,1,,0,rephrasing_fix b que ejemplo de humildad dejo pablo,jamüsü anaka ma'in nashatüle nukuwa'ipa pablo na laülaashiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37277,,,,1,,0,rephrasing_fix el apostol deseaba que aquellos ancianos ayudaran a los demas con entrega y humildad,kee'ireesü naa'in pablo nnojoluin yaletayaain naa'in na laülaashiikana otta na'yataainjanain ma'in napüleerua na nawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37281,,,,1,,0,rephrasing_fix pero debe hacerlo con espiritu de apacibilidad,wanee laülaashi eekai nütüjüin ma'in nime'ejüin naa'in na nuwalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37287,,,,1,,0,rephrasing_fix asi evitaran cualquier posible abuso de poder,na laülaashiikana aneekuushii süpüla anneetpü'üinjanain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37295,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus les puso el modelo pues predicar las buenas nuevas fue un aspecto importante de su ministerio en la tierra,müle shia natuma nashateerü na nawalayuukana tü nakuwa'ipakat sünain aküjaa pütchi nia e'itaatüjüika'aya jesuu shikii tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37307,,,,1,,0,rephrasing_fix que resultados se obtienen cuando los ancianos imitan al gran pastor,kasa eeka sutuma nashatüin na laülaashiikana tü nukuwa'ipakat jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37328,,,,1,,0,rephrasing_fix los ancianos cristianos se esfuerzan por imitar al gran pastor jesucristo en todas sus labores,na laülaashiikana a'yataashii ma'in süchiirua nashatüin nukuwa'ipa jesuu chi anneetpü'ü anashaatakai ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37329,,,,1,,0,rephrasing_fix haga clic en la seccion sobre nosotros preguntas frecuentes,susouktaka e'ipajee tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37339,,,,1,,0,rephrasing_fix tema de portada realmente necesitamos a dios,pütchi sünainka süta tü rewiisütakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37358,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo jesus dijo felices son los que tienen conciencia de su necesidad espiritual,müsü nünüiki jesuu anata'aleeshiija'a ma'i jia e'rakana sünain che'ojaain chi maleiwakai jümüin mateo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37368,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy dia abundan los expertos dispuestos a dar consejos sobre temas como las relaciones personales el amor la familia la solucion de conflictos la felicidad e incluso el proposito de la vida pero quien podria dar mejores consejos en estos campos que jehova el creador del ser humano,mainma tottoot akaaliinjaka wayuu süpüla aipüraliinjanain naya talatüinjatüin naa'in anajiraainjanain naya sümaa napüshi natüjüinjanain anoukte'eraa wanee mojujirawaa otta natüjaainjatüin aa'u kasapülajanain yaaka naya saa'u tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37374,,,,1,,0,rephrasing_fix digamos que usted compra una camara o una computadora,süka jamüin nukumala napüshua'a na wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37376,,,,1,,0,rephrasing_fix este manual explica para que fue dise ado el producto y como se ha de usar para obtener los mejores resultados,tia karalouktakat nüshajala chi kakumalakai tü ayujiakat ayaakuaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37379,,,,1,,0,rephrasing_fix pero no es logico pensar que la mejor manera de evitar problemas y obtener buenos resultados es seguir las instrucciones del fabricante,pansaasü süshajia tü karaloukta antakat sümaa wanee ayujia ayaakuaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37382,,,,1,,0,rephrasing_fix con esa afirmacion satanas no solo acuso a dios de mentir sino que tambien dio a entender que su forma de gobernar era injusta,müleka jiküle süchon tü wunu'ukot kekiijeena ma'i jia süpüla kasa süpüshua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37404,,,,1,,0,rephrasing_fix que opina usted,jamüsü saa'in pümüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37409,,,,1,,0,rephrasing_fix ese reino es el instrumento que jehova utilizara para limpiar los desastres causados por los gobiernos humanos y establecer el nuevo mundo de justicia que ha prometido,ni'itaainjatü maleiwa tü nuluwataayakat süpüla naja'ttirüinjatüin tü kasa mojusükat otta süpüla eeinjatüin nutuma wanee mma jeketü daniel pedro nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37431,,,,1,,0,rephrasing_fix quisiera aprender mas sobre sus propositos y sus consejos para vivir feliz ahora y por la eternidad,pütüjeein soo'omüin süchiki tü kasa naainjüinjatkat pütüjeein soo'omüin süchiki tü paainjüinjatkat süpüla talatüinjatüin paa'in süpüla ka'ika süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37446,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces lo animamos a hablar con la persona que le entrego esta revista o a ponerse en contacto con los editores,müle shia paashajaa nümaa wanee aküjüi pütchi nüchiki je'waa jee shiale puluwataain karaloukta namüin na ashajakana karalouktakat tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37447,,,,1,,0,rephrasing_fix de padres a hijos,pikiraja püchonnii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37450,,,,1,,0,rephrasing_fix pero deberiamos pensar que jesus sigue siendo un bebe,ayatayüiche jo'uuin jesukürisüto jamüsü saa'in pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37452,,,,1,,0,rephrasing_fix cual recordemos lo que les sucedio cierta noche a unos pastores que estaban en el campo cerca de belen,anashii wekirajaale palajana süchiki tü alatakat namüin wanee arüleejülii chaa sü'ütpa'a belen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37454,,,,1,,0,rephrasing_fix enseguida aparecieron muchos otros angeles y comenzaron a alabar a dios,nantalaa namakalaka mainma aapiee otta nee'irajaka nümüin chi maleiwakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37457,,,,1,,0,rephrasing_fix alli encontraron a maria asi como a jose y al nene acostado en el pesebre,shiasa'a nantapa ne'rüin joo maria je jose oo'ulaka chi jo'uukai ju'letachoin sulu'u tü shiitainkat mürüt,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37461,,,,1,,0,rephrasing_fix pues eso no es exactamente lo que paso,nnojotpeje'e shiimain tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37475,,,,1,,0,rephrasing_fix revelacion apocalipsis juan,alateetkat mapeena apocalipsis juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37492,,,,1,,0,rephrasing_fix dijo que el era como el hombre de noble nacimiento que viajo al extranjero y despues de mucho tiempo volvio con poder para ser rey,naashin jesuu müshi nia ma'aka naa'in nülüin wanee wayuu sülaülakai mma o'unaka sulu'umüin wanee mma wattasü shiasa'a süchikijee tia ale'ejüshi nüchikua'a süpüla nuluwataainjachin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37495,,,,1,,0,rephrasing_fix ascendio al cielo y se sento a la derecha de jehova,o'unüshi chaa sirumatu'umüin jee nüikkalaaka nikialu'ujee je'waa salmo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37501,,,,1,,0,rephrasing_fix en este mundo los enga os y las mentiras son el pan de cada dia,aküjünüsü ma'in alawaa otta emeejünüsü ma'in wayuu maa'ulu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37518,,,,1,,0,rephrasing_fix a medida que se acerca el fin de este sistema satanas se pone mas furioso sabe que apenas le queda un corto espacio de tiempo,makalaka naküjüin ma'in alawaa na wayuu nuluwataakana aa'u otta nemeejeein na a'yataashiikana nümüin chi maleiwa shiimainshikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37520,,,,1,,0,rephrasing_fix no queria que estuvieran en oscuridad ni desprevenidos,nnojotsü kee'ireein naa'in müinjanain naya ma'aka naa'in na wayuu me'raajüinkana maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37533,,,,1,,0,rephrasing_fix el capitulo de esa carta revela que algunos miembros de la congregacion se habian dejado alarmar y creian que la llegada del dia de jehova era inminente lea tesalonicenses,sulu'u tü kapiitulokat piama nüshajüin pablo tü namakat na nuwalayuukana antayaasü naa'inru'u tü nükaliakat je'waa paashaje'era tesalonica,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37547,,,,1,,0,rephrasing_fix a que tradiciones debian aferrarse los cristianos de tesalonica,kasa pütchi nachecheraainjatka achiirua na anoujüshii chajanakana tesalonica,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37571,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando alguien esta en una barca que se va a la deriva en un rio puede que al principio no se de cuenta de lo que pasa pues se va distanciando de la ribera poco a poco,jamüshija'a wanee wayuu eekai sulu'uin wanee anua sotpa'a süchi eesü süpüla nnojoluin nütüjaain saa'u su'unajachoin nümaa tü anuakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37581,,,,1,,0,rephrasing_fix estamos rodeados de distracciones que consumen tiempo pensemos por ejemplo en las horas que la gente pasa absorta en alguna aficion metida en redes sociales escribiendo y contestando mensajes electronicos o manteniendose al dia con las ultimas novedades del mundo del deporte,jülüjüle ma'in waa'in tü kasa keejiakat wamüin waneepiale waya sünain tü kanüliakat redes sociales sünain aashaje'eraa otta aluwanaajaa mensaaje jee shiale jülüjüin ma'in waa'in tü naainjakat na ashaittüliikana eesü süpüla nnojoluin eejüin waa'in otta seemiajaain wanoula,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37587,,,,1,,0,rephrasing_fix el apostol pedro escribio acerca de nuestro tiempo vendran burlones con su burla procediendo segun sus propios deseos y diciendo donde esta esa prometida presencia de el,nnojoliinjana waya a'aleewajaain namaa na nnojoliikana anoujüin sünain sülü'ülüin süpüla saja'ttüin tü kasa mojusükat müshi chi aluwataaushikai pedro wainmeerü wayuu eekai kale'eru'uin süchiki kaainjalaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37593,,,,1,,0,rephrasing_fix que temas podrian llamarles la atencion cual sera la mejor hora para visitarlas,wekirajaain sünain tü pütchi waküjüinjatkat namüin wouyantapa nepialu'umüin tü pütchi natüjaweekalü aa'u otta jalapüshin jimataka o'u naya nepialu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37612,,,,1,,0,rephrasing_fix a lo largo de los a os jehova ha bendecido a su pueblo aclarandole el significado de las profecias biblicas,eeirü sükalia nutuma je'waa sünain apansaajiraa sümüin tü nupueulosekat jamalu'uluin wanee pütchi sulu'ujee tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37618,,,,1,,0,rephrasing_fix tan gloriosa perspectiva los motiva a mantener la capacidad de razonar y no dejarse confundir,süka jülüjüin naa'in tia atüjüshii naya süpüleerua nayaawatüin saa'u wanee kasa otta nnojoishii emeejünüin süka alawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37621,,,,1,,0,rephrasing_fix si usted abriga esa esperanza sin duda lo fortaleceran las palabras de pablo a los cristianos ungidos de tesalonica lea tesalonicenses,kepiainjachire pia saa'u tü mmakat katchinjeerü paa'in sutuma tü nümakat pablo namüin na anoujüshii chajanakana tesalonica paashaje'era tesalonica,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37625,,,,1,,0,rephrasing_fix que hay de nosotros,jama wayakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37645,,,,1,,0,rephrasing_fix a como nos beneficia hacer sacrificios por el reino,kaseerü naapaka je'waa wamüin waainjüle mainma kasa süpüleerua tü nuluwataayakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37654,,,,1,,0,rephrasing_fix si demostramos una actitud generosa como esa nuestra vida se llenara de alegria mientras esperamos que llegue el reino de dios,waainjüle mainma kasa süpüleerua nuluwataaya maleiwa talateerü waa'in süma'inru'u wa'atapüin tü nuluwataayakat deut aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37658,,,,1,,0,rephrasing_fix las ofrendas quemadas en las que se ofrecia el animal completo a dios podian ser sacrificios voluntarios o dadivas hechos a jehova,jamüsüja'a tü mürüt na'ajakat nümüin je'waa nasülajala nümüin süka naa'in nnojotsü shiain süka münajalain namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37667,,,,1,,0,rephrasing_fix a la vez que lo complacen ellos mismos se sienten muy satisfechos de ayudar a otros,sutuma naainjüin tia talatüshi nia natuma otta talatüshii ma'in naya süka nakaaliinjüin na waneeinnua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37687,,,,1,,0,rephrasing_fix el apostol pablo dio un principio que puede sernos util a la hora de hacer donaciones lea corintios,wasülajüinjanale nneerü süpüleerua nuluwataaya maleiwa jülüjeesü waa'in tü nümakat chi aluwataaushikai pablo paashaje'era corinto,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37717,,,,1,,0,rephrasing_fix sin duda jehova valora nuestro espiritu generoso,wakatalüin tü wasülajüinjatkat nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37720,,,,1,,0,rephrasing_fix recordemos que jehova puede potenciar nuestras habilidades tal como hizo con bezalel y oholiab,atüjeena ma'in waya nutuma ma'aka naainjüin nüka bezalel nümaa oholiab ex piirakaa sümüin tü ayaakuaa sulu'ukat süpana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37728,,,,1,,0,rephrasing_fix durante la reconstruccion del templo jehova les dijo a los judios de jerusalen que pusieran su corazon en sus caminos es decir que meditaran en lo que estaban haciendo a favor de aquella obra,wanaa sümaa sukumajünüin süchikua'a tü a'waajüleekat maleiwa nüküjüin je'waa namüin na judiokana jülüjüinjatüin naa'in tü naainjakat süpüleerua tü a'waajüleekat ageo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37730,,,,1,,0,rephrasing_fix los hermanos querian participar en su construccion pero esta se programo para la epoca de la siembra,akaaliinjeeshii ma'in na wawalayuukana sünain akumajaa tia piichikat akatsa'a sukumajünajatüin so'u tü ka'i napünajüinjatkalü o'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37741,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos asegurarnos de que nuestros sacrificios agraden a jehova,jamüsü jülüjüinjatka waa'in müleka anale nümüin je'waa tü wasülajakat nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37749,,,,1,,0,rephrasing_fix agradecemos profundamente su generosidad y los sacrificios que hacen,mainmayülia tü a'yatawaa cho'ujaakat süpüleerua nuluwataaya maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37762,,,,1,,0,rephrasing_fix quizas hayan leido el relato en el libro biblico de exodo alguien se lo haya contado o hayan visto alguna pelicula sobre el tema,jamüsü natüjaaka saa'u eesü naashaje'erüle tü sümakat tü karalouktakat exodo süküjünüle namüin jee ne'rüle shia sulu'u peliikula,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37783,,,,1,,0,rephrasing_fix que pregunta surge al examinar la pascua y la cena del se or,kasa asakinnaka anain süchiki tü ka'i naainjakalü o'u na judiokana tü pascuakat otta tü ekawaa aipa'ajatkat nutuma chi senyotkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37808,,,,1,,0,rephrasing_fix los ni os aprenderian que no es un dios abstracto y lejano sino vivo y real que se interesa por su pueblo e interviene en su favor como lo demostro al mantener con vida a los primogenitos israelitas cuando plago a los egipcios,natüjaainjatü aa'u shiimain eein chi maleiwakai otta nükaaliinjüin sümaa naa'inmajüin tü nupueulosekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37847,,,,1,,0,rephrasing_fix y les inculca esta leccion no dandoles un discurso sino conversando amigablemente,ne'rüinche sünain pukuwa'ipa punoujüin sünain ayatüin je'waa naa'inmajüin tü nupueulosekat sal is,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37852,,,,1,,0,rephrasing_fix que otra leccion nos ense an sobre jehova los relatos de la pascua y del exodo de egipto,kasa shikirajaka anain waya nüchiki je'waa tü aküjünakat süchiki tü pascuakat otta tü naainjakat süpüla niyu'lüinjanain na israeliitakana egiptojee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37856,,,,1,,0,rephrasing_fix al caballo y a su jinete ha lanzado en el mar,wüinsitshii nutuma je'waa na egipciokana süma'ale'eya na'amain müshii naya sünain ee'irajaa ex,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37865,,,,1,,0,rephrasing_fix les demuestra por sus conversaciones y decisiones que esta convencido de eso,wanaa sümaa paashajaain otta püneeküin wanee kasa ne'rüinche pia sünain pi'itaain ma'in paa'in nünain je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37868,,,,1,,0,rephrasing_fix en egipto los israelitas comieron la carne del cordero pero no bebieron la sangre,nekapu'uin na israeliitakana ni'iruku chi anneetchonkai akatsa'a nnojoluin nasüin tü nüshakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37894,,,,1,,0,rephrasing_fix que representan el pan y el vino en la cena del se or,kasa kayaakuayaaka tü pankat otta tü wiino alatinnakat sünain tü ekawaa aipa'ajatkat nutuma chi senyotkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37911,,,,1,,0,rephrasing_fix una vez determinado el primer dia del mes de nisan los judios esperarian trece dias y celebrarian la pascua el de nisan despues de la puesta del sol,poloo apünüinmüin ka'i süchikijee su'ttüin tü palajatkat ka'i nisan ekeraajünüsü tü pascuakat so'u ka'ika nisan nikerotapa chi ka'ikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37920,,,,1,,0,rephrasing_fix ese dia sera muy especial para los cristianos verdaderos y quienes se interesan en agradar a dios,kojutüsü ma'in wamüin tia ka'ikat otta namüin na aainjeekana tü nüchekakat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37923,,,,1,,0,rephrasing_fix por lo que jesus mando,sutuma tü nuluwataakalü anain waya jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37925,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando jesus mando a los apostoles a preparar una sala donde celebrar la pascua no les dijo que la llenaran de complicados adornos lo mas seguro es que tan solo quisiera un lugar limpio y apropiado con suficiente espacio para los invitados lea marcos,akatsa'a nnojoluin nüküjüin namüin ne'itaainjatüin sulu'u tia paükat mainma korolo kojutüsü shia ne'e wuleinjatüin tü paükat otta keraainjatüin shia namaa na antajanakana sünain tia ekawaakat paashaje'era marcos,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37938,,,,1,,0,rephrasing_fix o puede utilizarse la matza un pan sin fermentar que preparan los judios siempre que no contenga malta huevos ni cebolla,eesü süpüla sülatinnüin tü pan naainjakat na judiokana tü kanüliakat matza akatsa'a ma'akainjatüin shia malta kaliinashuku otta sewooya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37949,,,,1,,0,rephrasing_fix puesto que la sangre de jesus no necesitaba a adiduras para aumentar su valor el vino que la representa no debe estar reforzado con brandy o mezclado con especias,shiainjatü wanee wiino ma'akaka brandy otta especias süka jamüin shiyaakuasü tü nüsha jesuu amülakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37957,,,,1,,0,rephrasing_fix a los creyentes de corinto les escribio yo recibi del se or lo que tambien les transmiti que el se or jesus tomo un pan y despues de dar gracias lo partio y dijo esto significa mi cuerpo a favor de ustedes,müshi nia namüin na anoujüshii chajanakana corinto taso'ireerü joolu'u jaa'in sünain tü tekirajapü'ükat anain paalainka anakaja jülüjale jaa'in shia süka niain kaküjalain shia tamüin chi senyotkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37961,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo esa creencia contradice los hechos,wanaa sümaa naapüin jesuu tü pankat namüin na aluwataaushiikana yalajachia nia na'ütpa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37966,,,,1,,0,rephrasing_fix el cuerpo de jesus estaba alli delante de los apostoles fieles lo mismo que el pan sin fermentar del que iban a comer,aka'aya tü pankat nnojotsü ee'iranajaain tü nümakat jesuu shiyaakua ne'e nutuma naapajiraainjachin nikii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37967,,,,1,,0,rephrasing_fix por lo tanto en la cena del se or el pan representa aquel cuerpo fisico en el que jesus cargo con nuestros pecados,tü pan alatinnakat sünain tü ekawaa aipa'ajatkat nutuma chi senyotkai shiyaakuayaa naapajiraainjachin nikii jesuu saa'u waainjala ped,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37975,,,,1,,0,rephrasing_fix con la palabra copa jesus se referia a lo que habia en ella el vino,müsü shia tü iita kalu'ukot wiino shia tü pütchi jeket pansaatüjütkalia saa'u amülainjatüin tasha yuuisü watuma türa pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,37980,,,,1,,0,rephrasing_fix hacia el final del discurso el conferenciante indicara que ha llegado el momento de hacer lo que jesus mando a sus apostoles,sülü'ütpa süpüla sujutaain tü outkajawaakat aküjüneerü saainjünajatüin tü nuluwataakalü anain jesuu na aluwataaushiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38001,,,,1,,0,rephrasing_fix a continuacion se centrara la atencion en lo que mateo paso a relatar jesus tomo una copa y habiendo dado gracias la dio a ellos diciendo beban de ella todos ustedes porque esto significa mi sangre del pacto que ha de ser derramada a favor de muchos para perdon de pecados,süchikijee tia aainjüneerü tü nüshajakalü achiki mateo tü makat naapaakalaka joo jesus wane iita kalu'usü wiino sünain naapüin analu'ut nümüin maleiwa saa'u naapakalaka shia namüin na nikirajüinkana sünain nümüin namüin anakaja müleka jüsüle jüpüshua wane'ewai jukua süpüshi tü asüüshikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38014,,,,1,,0,rephrasing_fix tienen la esperanza de contarse entre la gran muchedumbre que sobrevivira a la cercana gran tribulacion,eeshii süpüla nalatüin süchikumüin tü müliaa müle'u antajatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38021,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos prepararnos para la cena del se or y beneficiarnos de ella,kasa waa'inrajatka süpüla yapainjanain waya süpülapünaa tü outkajawaakat eere sotuin waa'in ouktüin jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38023,,,,1,,0,rephrasing_fix semanas antes comenzaremos a invitar a tantas personas como podamos,ma'aka je'ra semaana süpülapünaa tia wounejaain na wayuukana napüshua'a süpüla no'unüinjanain sünain tü outkajawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38025,,,,1,,0,rephrasing_fix y sobre todo con nuestra asistencia demostraremos que apreciamos de corazon el sacrificio de jesus y que obedecemos su mandato sigan haciendo esto en memoria de mi,müshi nia tü waa'inrakat joolu'u süpülajatü jaa'inrüin waneepia süpüla sotüinjachin jaa'in taya cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38030,,,,1,,0,rephrasing_fix en el la luna nueva mas cercana al equinoccio de primavera tendra lugar el de marzo cuando en jerusalen sean las de la noche,alateerü tia maatso'u wanaa sümaa aipa'ain chaa jerusalen ma'aka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38037,,,,1,,0,rephrasing_fix por que no,jamüsü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38039,,,,1,,0,rephrasing_fix a casi nadie le gusta hablar de la muerte duele demasiado,nnojotsü jaralüin aashajaweein süchiki tü ouktaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38054,,,,1,,0,rephrasing_fix es tan injusta que te niegas a aceptarla pero no hay nada que hacer,ja'itairü müin alawaakai saa'in nümüin shiimainpaja'a tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38064,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando golpea a un ser querido quizas nos neguemos a aceptarlo,amülapeje'e jülüjüin naa'in tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38074,,,,1,,0,rephrasing_fix segun algunos informes juan ponce de leon explorador espa ol del siglo xvi recorrio el caribe en busca de la fuente de la eterna juventud,eeshi wanee wayuu juan ponce de leon nünülia cheje'ewai espa a o'unajaai sulu'umüin wanee mma naata,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38083,,,,1,,0,rephrasing_fix aun el tiempo indefinido o la eternidad ha puesto en el corazon de ellos,ni'itaain sulu'u saa'in wayuu kateein so'u waneepia eclesiastes nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38089,,,,1,,0,rephrasing_fix no eso es impensable,nnojo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38094,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia habla vez tras vez sobre la desaparicion de la muerte y la promesa de dios de darnos vida eterna,kojuyatua süküjüin tü wiwüliakat nüsünne'erüinjatüin je'waa tü ouktaakat otta kojuyatua süküjüin katüinjatüin wo'u süpüla ka'ikat süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38096,,,,1,,0,rephrasing_fix dirigiendose al todopoderoso job respondio su propia pregunta tu me llamaras y yo te respondere desearas ver la obra de tus manos,job nm müshi job nümüin je'waa puunejeechi taya otta asoukteechi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38132,,,,1,,0,rephrasing_fix las resurrecciones realizadas por jesus son prueba clara de que dios le ha dado poder sobre la muerte,sutuma naapüin je'waa chi naa'inkai nümüin jesuu nüso'ire'erüin naa'in na wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38136,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo un angel le aseguro al profeta daniel descansaras pero te pondras de pie para tu porcion al fin de los dias,müshi wanee aapiee nümüin daniel chi nünüikimaajachikai maleiwa eemeraajeechi pia akaisa'a pütamaajeechin püchikua'a mapeena daniel nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38140,,,,1,,0,rephrasing_fix por lo tanto los discipulos le dijeron se or si esta descansando recobrara la salud,süsirajakalaka tü wayuukolüirua nüka jesus süka natüjaain saa'u sünain ouktüin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38156,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo jesus habia hablado de la muerte de aquel,lucas chi watünajutkai lazaro atunküshi nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38157,,,,1,,0,rephrasing_fix a fin de responder esta pregunta analicemos el ejemplo de los apostoles de jesus,süpüla watüjaainjatüin saa'u tia anashii wekirajaale sünain tü alatakat namüin na aluwataaushiikana nutuma jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38167,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus le devolvio la vida a lazaro y lo entrego a su familia,aso'iraasü naa'in lazaro nutuma jesuu otta naapüin nia sümüin nüpüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38194,,,,1,,0,rephrasing_fix que incomparable obsequio les hizo,anashaatasü ma'in tü naainjakat jesuu sümüin nüpüshi lazaro,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38195,,,,1,,0,rephrasing_fix le gustaria tener la misma fe que marta en la resurreccion,süchikijee nüküjüin jesuu tia sümüin marta nümakalaka sümüin kapülasü paa'in tü tamakat pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38206,,,,1,,0,rephrasing_fix al rey de la eternidad sea honra y gloria para siempre,kasataalejese'e kojutüin nia sutuma wayuu süpüla ka'ika süpüshua'a tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38234,,,,1,,0,rephrasing_fix de que manera ha actuado como padre,kasache nii'iyataka aka je'waa washin nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38249,,,,1,,0,rephrasing_fix no trato a su primogenito el primer miembro de su familia como a un simple subdito,aishi ma'in nia nüpüla otta nukumajiraain nümaa süpüshua'a tü kasakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38254,,,,1,,0,rephrasing_fix asi es juntos crearon millones de angeles,nukumajiraain nümaa chi nüchonkai napüshua'a na aapieekana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38256,,,,1,,0,rephrasing_fix que medidas tomo jehova para llenar la tierra con sus hijos humanos,jamüsü sukuwa'ipa nutuma je'waa süpüla jouluinjatüin wayuu sainküin tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38265,,,,1,,0,rephrasing_fix asi le dio a la pareja la oportunidad de llenar la tierra con sus descendientes,eesüja'a süpüla nukumajüin maleiwa mainma wayuu saa'u tü mmakat akatsa'a nnojoluin naainjüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38269,,,,1,,0,rephrasing_fix b que pruebas hay de que jehova no dejo de estar al mando,kasa nii'iyataka aka je'waa ayatüin nia sünain aluwatawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38275,,,,1,,0,rephrasing_fix significaba eso que ya no estaba al mando que habia renunciado a ser el soberano de la tierra y sus habitantes,oo'ulaashiche nia suulia aluwatawaa sutuma tia niyüülajüinche na wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38279,,,,1,,0,rephrasing_fix dios tambien demostro gran amor por toda su familia humana al comisionar a noe como predicador de justicia,naapirüin noe na wayuukana süpüla natüjaainjatüin saa'u tü alatajatkat otta nuchuntüin namüin nayaawajaainjanain suulia naainjala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38293,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova como padre amoroso protegio y bendijo a aquella fiel familia de ocho miembros,naa'inmajüin je'waa naya süka nashin nia otta alin naya nüpüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38296,,,,1,,0,rephrasing_fix que agradecidos le estaban,talatakajasa'a ma'in naa'in sutuma tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38303,,,,1,,0,rephrasing_fix a donde y como volvio a surgir la rebelion despues del diluvio,kasa alataka süchikijee tü juya miyo'ushaatakat otta jalajatü alatüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38307,,,,1,,0,rephrasing_fix b que medidas tomo jehova para asegurar el cumplimiento de su proposito,kasa naainjaka je'waa süpüla nikeraajüinjatüin tü kee'ireekat naa'in napüleerua na wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38308,,,,1,,0,rephrasing_fix fundo grandes ciudades como babel y se proclamo rey de la tierra de sinar,nukumajirüin waneeirua pueulo miyo'uyuu ma'aka saa'in tü kanüliakat babel otta aluwataashi nia cha'ayaa sulu'u tü mmakat sinar gen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38313,,,,1,,0,rephrasing_fix b que promesa le hizo jehova a david sobre su reino,kasa nüküjaka je'waa nümüin david süchiki tü nuluwataayakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38337,,,,1,,0,rephrasing_fix b por que estamos convencidos de que ese reino vendra,kasa eejeetka sutuma nuluwataaya maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38387,,,,1,,0,rephrasing_fix al convertir a su hijo en rey mesianico jehova habia llegado a ser rey de una nueva manera,kasa naainjaka jesuu palajana wanaa sümaa nu'ttüin sünain aluwatawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38406,,,,1,,0,rephrasing_fix b a continuacion a quienes dirigio su atencion el rey,tü naainjakat jesuu palajana wanaa sümaa nu'ttüin sünain aluwatawaa shia nütkaain nümaa satanaa chi nü'ünüükai maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38408,,,,1,,0,rephrasing_fix debemos permanecer libres de toda contaminacion de la religion falsa y de la politica de este mundo,süpüla wuleinjatüin tü wanoulakat nnojoliinjana waya sünainpünaain tü iküleesia nnojotkat shiimain otta tü poliitikakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38420,,,,1,,0,rephrasing_fix b por que es el alimento espiritual tan importante para nosotros,jamüsü cho'ujaaka ma'in tia wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38422,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus entonces uso su autoridad real para nombrar un esclavo fiel y discreto,süka nuluwataaichipain jesuu nüneeküin chi achepchiee oonookai otta kekiikai ma'in süpüla naapüinjatüin tü kasa cho'ujaakat sümüin nanoula na chainjanakana iipünaa otta na yaainjanakana mmapa'a mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38423,,,,1,,0,rephrasing_fix por tres a os y medio predicar fue su principal actividad,naa'inmaasü jesuu tü aküjaakat pütchi so'u apünüin shikii juya shiatapünaamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38432,,,,1,,0,rephrasing_fix a que medidas se han tomado para capacitar a los proclamadores del reino,kasa ekirajawaa e'itaanaka napüla na aküjüliikana pütchi süchiki nuluwataaya maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38448,,,,1,,0,rephrasing_fix siguiendo el mismo patron jesus se encarga ahora de que todos los que participan en esta obra reciban las instrucciones y herramientas para llevarla a cabo eficazmente,müsia ne'e maa'ulu yaa nikirajüin otta naapüin jesuu tü kasa cho'ujaakat namüin na wayuu a'yataakana sünain tü aküjaakat pütchi süpüla anainjatüin ma'in sukuwa'ipa tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38453,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso intenta frenar esta inmensa obra con ataques directos e indirectos,nnojotpeje'e nümalaje'erüin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38461,,,,1,,0,rephrasing_fix las buenas nuevas se siguen predicando y millones de personas de buen corazon estan conociendo a jehova,mainma na wayuu e'raajakana je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38465,,,,1,,0,rephrasing_fix como vemos el rey nombrado por jehova ha organizado progresivamente a sus subditos de manera teocratica es decir siguiendo la direccion de dios,sükajee tia wayaawata aa'u niain jesuu o'unirüin sukuwa'ipa na'yataain na nuluwataakana aa'u otta nüküjüin je'waa nümüin jesuu jamüinjatüin sukuwa'ipa tia nutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38477,,,,1,,0,rephrasing_fix ha reunido a mas de siete millones de subditos quienes se han ofrecido de buena gana para hacer la voluntad de su padre,akotchiraashii ma'aka wayuu nuluwataakana aa'u süpüla naainjüinjatüin sümaa talataa aa'in tü kee'ireekat naa'in chi nüshikai sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38482,,,,1,,0,rephrasing_fix joven como podrias participar mas en ella,piakai jima'aikai kasa paainjüinjatka süpüla sünainpünaainjachin ma'in pia tia a'yatawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38527,,,,1,,0,rephrasing_fix como muestra el ejemplo de timoteo que jehova esta dispuesto a dar responsabilidades a personas jovenes,jamüsü watüjaaka saa'u nüneeküin je'waa na jima'aliikana süpüla na'yataainjanain nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38528,,,,1,,0,rephrasing_fix piensa en timoteo de la ciudad de listra quien tomo decisiones sabias que tuvieron efectos a largo plazo en su vida,jamüshija'a timoteo anasü nutuma sukuwa'ipa tü kasa nüneekakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38531,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando tenia posiblemente unos a os llego a ser misionero,eesüja'a süpüla piamain shikii juya nuuyase wanaa sümaa misioneeroin nia aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38532,,,,1,,0,rephrasing_fix vea tambien en este numero el articulo la decision que tome siendo ni o,püneekapa pi'yataain nümüin je'waa jülüjeesü paa'in kasain tü kee'ireekat naa'in püpüleerua otta tü paa'inrüinjatkat pi'yataapa nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38553,,,,1,,0,rephrasing_fix como me encantaba leer relatos sobre misioneros empece a pensar en servir a dios mas de lleno,sutuma taashaje'erawalin tü ashajünakat nachiki na misioneerokana jülüjüsü taa'in koo'omüinweein tatuma tü ta'yataainkat nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38561,,,,1,,0,rephrasing_fix b que ejemplo nos dio moises,kasa shikirajaka anain waya nukuwa'ipa moises,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38572,,,,1,,0,rephrasing_fix nosotros no podemos decirte que te cases o no ni con quien ni que empleo buscar,nnojotsü süpüla waküjüinjatüin pümüin kasaalüinjachire pia nnojolinjachire kasaalüin pia jaralüinjatüin tü wayuu pu'wayuuseinjatkat otta tü kasa pi'yataainjatkalü anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38574,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova te ayuda a tomar decisiones sabias en tu juventud,nikirajüin pia je'waa süka tü pütchi sümakat tü wiwüliakat sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38583,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova nos dignifica dandonos libertad para elegir,nii'iyatüin je'waa kojutüin waya nutuma sükajee nuu'ulaain waneeküin tü kee'ireekat waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38590,,,,1,,0,rephrasing_fix por que perdio baruc el gozo y que le aconsejo jehova,jamüsü nünüiki je'waa nümüin baruc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38602,,,,1,,0,rephrasing_fix llego un momento en que ya no disfrutaba de su servicio sagrado asi que jehova le dijo tu sigues buscando cosas grandes para ti,süka jamüin nnojotsü talatüin naa'in sünain tü ni'yataainkat nümüin je'waa makalaka nümüin je'waa nümüin nnojo ayatüin pia sünain püchajaain kojutüinjachin pia sutuma wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38605,,,,1,,0,rephrasing_fix porque mira voy a traer una calamidad sobre toda carne y ciertamente te dare tu alma como despojo en todos los lugares adonde vayas,süka tantirüinjatüin wanee müliaa sümüin wayuu süpüshua'a takaaliinjeechi pia suulia ouktajüin pia eepünaale pu'unüin jer,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38607,,,,1,,0,rephrasing_fix buscar cosas grandes para el mismo o sobrevivir a la destruccion de jerusalen por ser un fiel siervo de dios,shiataapa sutuma ni'yataain waneepia nümüin je'waa otta nnojolin ouktüin nia saja'ttinnapa jerusalen sant,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38610,,,,1,,0,rephrasing_fix pero yo me habia bautizado hacia poco y habia recibido otra oferta un precursor me habia invitado a predicar con el en una peque a localidad,o'unejaanüshi taya nutuma wanee wawala pürekutsoot süpüla to'unüinjachin nümaa sünain aküjaa pütchi sulu'umüin wanee pueulo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38614,,,,1,,0,rephrasing_fix despues de diez a os en el servicio de tiempo completo se que ninguna otra actividad podria darme la alegria que me produce ayudar a la gente a comprender las buenas nuevas en su propio idioma,talatüshi ma'in taya sutuma takaaliinjüin na wayuukana süpüla naapajüinjatüin tü pütchikat sulu'u tü anüikii naashajaakalü aka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38618,,,,1,,0,rephrasing_fix por que es la juventud un tiempo magnifico para servir a jehova sin reservas,jamüsü anaka ma'in ni'yataale wanee wayuu nümüin je'waa süka süpüshua'a naa'in jima'aiwa'aya nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38620,,,,1,,0,rephrasing_fix ser precursor predicar a personas de otro idioma,eeshi süpüla pürekutsoolin pia püküjüin pütchi sümüin wayuu naataka anüiki jee shiale koo'omüin putuma tü pi'yataakalü anain eere puutkajaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38625,,,,1,,0,rephrasing_fix quien puede ayudarte a evaluar tales opciones a la luz de los principios biblicos,jara akaaliinjeechika pia süpüla pütüjaainjatüin saa'u tü anakat süpüla püneeküin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38637,,,,1,,0,rephrasing_fix que los motivo a hacerse siervos de tiempo completo,püsakira na pürekutsootkana jee chi wawala alapalaakai waa'u jamüin naneekaka a'yatawaa waneepia nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38644,,,,1,,0,rephrasing_fix que satisfacciones les da su ministerio,jamüshija'a jintüire ma'in pia sümaa puju'iteein suulia koleejia süpüleerua pürekutsoolin pia kaseerü naainjaka wanee wayuu aikai apüla pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38646,,,,1,,0,rephrasing_fix como pueden los cristianos de experiencia ayudar a hermanos mas jovenes,nm kasa eeka süpüla naa'inrüin na anoujüshii ataralaainnakana süpüla nekirajüinjanain na jo'uuyuuliikana noulia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38667,,,,1,,0,rephrasing_fix que ejemplos biblicos animan a los cristianos de edad madura a servir donde pueden ser mas utiles,jaralii na aashajaanakana achiki sulu'u tü wiwüliakat atütüle'eraka naa'in na wawalayuu ataralaainnakana süpüla nakaaliinjüin eere cho'ujaain aküjülii pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38668,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova nos da tantas cosas y tan variadas que tenemos muchas oportunidades para disfrutar de la vida,mainma tü kasa naapakat wamüin je'waa süpüla talatüinjatüin waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38683,,,,1,,0,rephrasing_fix si usted ya acumula decadas de experiencia la pregunta clave que puede hacerse es que voy a hacer con mi vida ahora que todavia tengo energias y fortaleza,pütaralaale eesü süpüla jülüjüin paa'in pütchikat tüü süma'airu'u katsüinyülüin taa'in kasache taa'inrajatka süka takuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38688,,,,1,,0,rephrasing_fix dado que es un cristiano experimentado a su edad se le abren oportunidades que otros no tienen a su alcance,süka kakaliaichin pia sünain anoujaa mainma tü kasa eekat süpüla paainjüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38689,,,,1,,0,rephrasing_fix el rey david le pidio a jehova que le concediera hacer eso,achuntüshi chi aluwataashikai david nümüin je'waa süpüla naa'inrüinjatüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38691,,,,1,,0,rephrasing_fix si es anciano sabe como ayudar a hermanos que dan un paso en falso,laülaashire pia sulu'u tü outkajaaleekat pütüjaa aa'u tü paa'inrajatkat süpüla pükaaliinjüin chi eekai kaainjalain gal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38706,,,,1,,0,rephrasing_fix quizas haya aprendido a supervisar actividades de la congregacion departamentos de asambleas o construcciones de salones del reino,eeshija'a süpüla pütüjüin süpüleerua o'uniraa sukuwa'ipa na'yataain na wawalayuukana sulu'u tü outkajaaleekat sünain tü outkajawaakat miyo'u otta sünain akumajaa piichi outkajaalee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38707,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo si ha criado hijos habra adquirido muchos conocimientos practicos,jamüshija'a kachonle pia atüjüshi pia süpüleerua nepijia na tepichikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38710,,,,1,,0,rephrasing_fix si es un hermano podria ense ar a los varones jovenes a pronunciar discursos con entusiasmo y a predicar de manera mas eficaz o quizas ense arles lo que hace cuando visita a hermanos de edad avanzada para animarlos en sentido espiritual,eeshii süpüla pikirajüin naya sünain tü paa'inrakat wanaa sümaa pütütüle'erüin naa'in na wawalayuu laülaainnakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38716,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova tambien valora el servicio que ellos pueden darle,kojutüsü ma'in nümüin je'waa tü naainjakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38777,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque salomon se alo que los dias calamitosos llenos de achaques no son la mejor etapa de la vida nuestro creador tiene en cuenta lo que los cristianos de edad avanzada hacen por alabarlo,mayaapeje'e mainmain tü kasa isakat nüchiki wanee wayuu laülaapa nia kojutüsü nümüin je'waa tü naainjakat süpüleerua na'waajüin nia luc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38778,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia habla de una anciana llamada ana que seguia alabando a jehova a pesar de su edad,aashajaasü tü wiwüliakat süchiki wanee wayuu aana sünülia mayaapeje'e laülaachoin shia su'waajüin je'waa waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38782,,,,1,,0,rephrasing_fix hay congregaciones que amorosamente lo organizan todo para que escuchen las reuniones por telefono,eesü süpüla süchajaanüin sukuwa'ipa süpüla naapajüinjatüin tü outkajawaakat süka teleepono,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38793,,,,1,,0,rephrasing_fix y sin duda el amor que ustedes le han demostrado a jehova esta grabado en el corazon de sus hermanos en la fe,soteerü naa'in waneepia na juwalayuukana tü jaa'inrakat süka alin je'waa jüpüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38801,,,,1,,0,rephrasing_fix por otro lado a un paciente le puede costar recordar exactamente lo que le dijo el medico despues de darle el diagnostico,müshia wanee wayuu eekai ni'raje'erüin nüma'ana wanee tottoot nnojotsü sotuin naa'in süpüshua'a tü nüküjakat chi tottootkai nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38811,,,,1,,0,rephrasing_fix o alguien tal vez no encuentre sus llaves o sus lentes pese a tenerlos delante,eeshii na wayuu motokana aa'in jalain ne'itaain nayaawein jee no'use sümaa yalain ne'e shia na'ütpa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38812,,,,1,,0,rephrasing_fix habria guerras escasez de alimento enfermedades y otras causas de muerte y estos sucesos estan representados por el avance de tres jinetes que siguen de cerca a jesucristo,jouluinjatüin kasachiki alinjatüin jamü jouluinjatüin ayuulii otta waneeirua kasa ouktaka atuma wayuu alat map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38833,,,,1,,0,rephrasing_fix la primera guerra mundial puede considerarse la primera de muchas guerras importantes que han quitado la paz de la tierra,jamüsüja'a tü kanüliakat primera guerra mundial shia shikiisükaja'a ma'in tü kasachiki nnojotkat jimatüin atuma saa'in wayuu saa'u tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38836,,,,1,,0,rephrasing_fix a quienes se dieron cuenta de que se estaban cumpliendo las profecias biblicas,jaralii na ayaawatakana saa'u shikeraajüin tü süküjakat paala tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38841,,,,1,,0,rephrasing_fix su proclamacion los convirtio en blanco de una intensa persecucion y el hecho de que eso ocurriera en muchas naciones fue en si mismo otra prueba de que las profecias se estaban cumpliendo,wanaa sümaa nayaawatüin saa'u shikeraajüin tü süküjaka paala tü wiwüliakat naküjüin namüin na wayuukana nu'ttüin jesuu sünain aluwatawaa naainjüin tia sümaa meimmoluin naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38847,,,,1,,0,rephrasing_fix cuanto nos alegra no ser ciegos a lo que realmente esta pasando,talatüshii ma'in waya süka wayaawatüin saa'u tü kasa eekat sutuma nuluwataaya maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38857,,,,1,,0,rephrasing_fix y muchas personas reconocen el enorme poder que los homosexuales tienen en el mundo del espectaculo y el de la moda un poder que utilizan para promover su estilo de vida a la vista de todos,tü kasa mojupu'ukat süpüla ne'rajüin na wayuukana namaiwa sulu'u telewisoot anaitpa shia maa'ulu namüin na wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38868,,,,1,,0,rephrasing_fix en la actualidad escalofriantes titulares se han vuelto el pan de cada dia,aküjünüsü ma'in sulu'u periodico oo'ulaka telewisoot tü kasa mojusü naainjakat ma'in na tepichikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38873,,,,1,,0,rephrasing_fix el siguiente capitulo de revelacion contesta esa pregunta,na wawalayuu chainjanakana iipünaa na katakana o'u so'u tia otta na wawalayuu wattakana ma'in naalii nayeena anaka no'ulu'u maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38924,,,,1,,0,rephrasing_fix los ungidos y los que abrigan la esperanza terrenal estaran de pie porque habran obtenido la aprobacion divina,shiasa'a süchikijee tü müliaa miyo'ushaatakat o'ttaajeena na wawalayuu wattakana ma'in naalii tü wanee anneerüirua nümakat amüin jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38925,,,,1,,0,rephrasing_fix si nos concentramos en las profecias biblicas que se estan cumpliendo en estos tiempos emocionantes no nos dejaremos distraer por el mundo de satanas ni seremos ciegos al verdadero significado de los sucesos mundiales,shiale jülüjüin waa'in tü pütchi ekeraajakat maa'ulu sulu'ujee tü wiwüliakat nnojoleerü jülüjüin waa'in tü kasa ni'itaakat satanaa wapüleerua otta nnojoleerü mo'uyaain wekii suulia tü kasa alatakat sainküin mmaka süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38928,,,,1,,0,rephrasing_fix cristo pronto completara su victoria sobre esta sociedad perversa en la justa guerra del armagedon,alü'ütsü süpüla naja'ttirüin jesuu so'u armagedon na wayuu mojulaashiikana alat map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38929,,,,1,,0,rephrasing_fix hace un siglo millones de jovenes dejaron la seguridad de sus hogares para irse a la guerra,so'utpünaa juyaka wainma na jima'alii o'unakana nepialu'ujee süpüla surulaalüinjanain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38939,,,,1,,0,rephrasing_fix nadie se imagino que los ejercitos acabarian atascados por a os en los terrenos lodosos de belgica y francia,eetaayaai süntüin sulu'umüin naa'in na surulaatkana makatüinjanain naya sünain atkawaa kojuya juya chaa belgica otta francia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38943,,,,1,,0,rephrasing_fix de que modo,jamüsü wamaka'a tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38956,,,,1,,0,rephrasing_fix los politicos aseguraron que la guerra produciria un mundo mejor,naashin na poliitikokana eeinjatü kasa anasü sulu'ujee tü atkawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38957,,,,1,,0,rephrasing_fix el canciller aleman proclamo luchamos para defender los frutos de nuestra pacifica industria la herencia de nuestro glorioso pasado e incluso nuestro futuro,müshi chi sülaülakai alemania atkaashii waya süchiirua tü wawashirüinkat süchiirua eeinjatüin tü akuwa'ipaa e'ipünaalakat paala wapüla otta atkaashii waya süchiirua anainjatüin wakuwa'ipa mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38958,,,,1,,0,rephrasing_fix dijo que la guerra haria del mundo un lugar mas seguro para la democracia,naashin niakai anainjatü sukuwa'ipa tü wayuukalüirua süchikijee tü atkawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38960,,,,1,,0,rephrasing_fix los clerigos apoyaron el conflicto con toda el alma los guardianes de la palabra de dios fueron los primeros en entonar el canto de guerra,nayataayaai jimateein aa'in suulia tü atkawaakat na shikiipü'ükana tü iküleesiakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38963,,,,1,,0,rephrasing_fix la lucha sin cuartel se volvio sinonimo de odio irrefrenable se ala the columbia history of the world,na ekirajüinjanakana süchiki tü nünüikikat maleiwa nayashii palajanakana sünain ootoo na wayuukana sünain tü atkawaakat the columbia history of the world,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38964,,,,1,,0,rephrasing_fix tema de portada la guerra que cambio al mundo,pütchi sünainka süta tü rewiisütakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38980,,,,1,,0,rephrasing_fix la primera guerra mundial termino el de noviembre de,aja'ttüsü tü kanüliakat primera guerra mundial nowienpüro'u so'u juyaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38981,,,,1,,0,rephrasing_fix y finalmente en estallo la segunda guerra mundial que en ciertos sentidos fue una continuacion de la anterior,mapa o'ttüsü tü kanüliakat segunda guerra mundial so'u juyaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,38991,,,,1,,0,rephrasing_fix solo veintiun a os despues de la primera guerra mundial estallo la segunda y mato a muchas mas personas segun un calculo,so'u juyaka o'ttüsü tü kanüliakat segunda guerra mundial eetaasü ma'aka wayuu ouktaka sünain tia atkawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39036,,,,1,,0,rephrasing_fix desde las guerras han sido regionales pero igual de despiadadas,so'ujee eejatü waneeirua atkawaa ouktaka anain wainma wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39037,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque las cifras varian se estima que mato a de personas,eeshii ma'aka wayuu ouktakana sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39046,,,,1,,0,rephrasing_fix de que maneras ungio jehova a jesus mas que a sus socios,kasa kojutüleeka ma'in anainjee jesuu nutuma je'waa noulia na waneeinnua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39068,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo el salmo es mucho mas que una emocionante historia con un final feliz,akatsa'a nnojoluin shiain ne'e saashajaain achiki salmo tü alatakat nümüin wanee aluwataai anakai akuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39075,,,,1,,0,rephrasing_fix tiene que ver con un rey,tia shia nüchiki wanee aluwataai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39083,,,,1,,0,rephrasing_fix y que puede decirse de nosotros,jama wayakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39086,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova usara a los gobernantes de este mundo para aniquilar a esa malvada ramera,tü aja'ttinnajatkat palajana shia süpüshua'a tü iküleesiairua nnojotka shiimain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39134,,,,1,,0,rephrasing_fix pelea una guerra justa con fines mucho mas nobles cabalga en la causa de la verdad y la humildad y la justicia,atkaashi nia süchiirua tü shiimainkat süchiirua tü lotookalü akuwa'ipaa jee nnojoluinjatüin tü pülaakalü aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39141,,,,1,,0,rephrasing_fix el reinado de jesus traera los nuevos cielos y la nueva tierra prometidos donde la justicia habra de morar,nm sutuma nuluwataaya jesuu eejeerü wanee jeketü sirumatu'u jee wanee jeketü mma wa'atapajaka otta eeinjatü tü lotookalü akuwa'ipa sulu'u ped nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39156,,,,1,,0,rephrasing_fix pisa tambien el lagar de vino de la colera de la ira de dios el todopoderoso,e'itaaushi nia nütüma maleiwa süpüla süsalainjatüin saainjala wayuu nütüma chi maleiwa jashichikai ma'i sümüin tü kaainjarannuukat alat map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39173,,,,1,,0,rephrasing_fix b que representan la espada y el arco,kasa kayaakuayaaka tü chajaruutakat otta tü uraichikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39182,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo antes de que vean como la tierra se transforma gradualmente en un paraiso global tendran otra ocasion para regocijarse con el rey y sus hermanos ungidos,makalaka nüneeküin pia maleiwa chi pümaleiwasekai sükajee ni'yotuin paa'u tü seita talatakalü atuma saa'in wayuu noulia na waneeinnua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39198,,,,1,,0,rephrasing_fix en la boda del cordero quien es la novia y como la ha estado preparando cristo para ese momento,jarat tü nu'wayuuseinjatkat chi anneetchonkai kasa naa'inraka kürisüto süpüla yapainjatüin shia nutuma süpüla kasaalüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39201,,,,1,,0,rephrasing_fix imaginese los preparativos han durado unos dos mil a os,wekirajaainjatü anain joolu'u nüchiki wanee aluwataai ka'wayuuseinjachika otta alatüirü ma'aka juya sünain yapain nutuma tü cho'ujaakat süpüla ka'wayuuseinjachin nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39207,,,,1,,0,rephrasing_fix de esa alegria tambien participa la regia consorte la parte celestial de la organizacion de dios que esta compuesta por las hijas de reyes es decir por los santos angeles,aka'aya tü nu'wayuusekat chi aluwataaikai tü nupueulose maleiwa chakat iipünaa talatüsü ma'in saa'in sa'aka tü nupueulose maleiwa chakat iipünaa eeshii na jieyuu nachonniikana na aluwataaliikana naainnua naya na aapieekana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39225,,,,1,,0,rephrasing_fix es emocionante oir voces celestiales que declaran regocijemonos y llenemonos de gran gozo porque han llegado las bodas del cordero,anashaatasü aapajaa tü ee'irajünakat anakaja müleka talatüle waa'in süka süntüitpain nükalia chi anneetchonkai süpüla ka'wayuusein nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39226,,,,1,,0,rephrasing_fix el apostol pablo explico que cristo amo a la congregacion y se entrego por ella para santificarla limpiandola con el ba o de agua por medio de la palabra para presentarse el a si mismo la congregacion en su esplendor sin que tenga mancha ni arruga ni ninguna de tales cosas sino que sea santa y sin tacha,nükatalüin waya suulia waainjala sümaa nüla'ajaain woulia süpüla wuleinjatüin waa'in naapajiraain nukuaippa cristo süpüla maainjalainjanain waya so'uweena tü ka'ikat washa'wale'enneetkat o'u nü'ütpa'amüin sünain anashaatain ma'i waya nu'upala süka wuleinjatüin waa'in ef,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39243,,,,1,,0,rephrasing_fix la novia es llevada ante el novio el rey mesianico,e'ikajaanüsü shia nümüin jesukürisüto chi aluwataaikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39257,,,,1,,0,rephrasing_fix segun el salmo la boda real ocurre despues de que el rey se ci e su espada y sigue adelante al exito hacia la victoria sobre sus enemigos,alu'usa'a sulu'u salmo aküjünüsü kasaalüinjachin chi aluwataaikai süchikijee nijittaain tü nüchajaruutsekat niatapünaa süpüla nuwate'erüinjachin ne'ejena süpüla nükanajüinjatüin tü atkawaakat sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39270,,,,1,,0,rephrasing_fix por lo tanto podemos concluir que los sucesos se desarrollaran en el siguiente orden,map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39272,,,,1,,0,rephrasing_fix los compa eros leales de los cristianos ungidos han limpiado su vida de modo que han llegado a ser virgenes en sentido espiritual,nm naya wayuukana na'wulejüin nakuwa'ipa nanoula otta waneepiashii naya namaa na anoujüshii chainjanakana iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39295,,,,1,,0,rephrasing_fix se predijo que estas virgenes que acompa an a la novia ser ian traidas con regocijo y gozo,talatüshii naya süka naapüinjatüin je'waa wanee kasa anasü sümüin tü wanee anneetkalüirua talatüinjatüin saa'inrua ka'wayuusepa chi anneetchonkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39304,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces alabemos al rey hasta tiempo indefinido aun para siempre,sünainjeerü tü süshe'in e'inuushikat sümaanapa eemüin chi aluwataaikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39327,,,,1,,0,rephrasing_fix el apostol juan nos revela lo que hizo por esto el amor de dios fue manifestado en nuestro caso porque dios envio a su hijo unigenito al mundo para que nosotros consiguieramos la vida mediante el,müshi chi aluwataaushikai juan süchiki tia nii'iyatüin maleiwa alin waya nüpüla sükajee nuluwataain chi waneeshikai nüchon yaa saa'u tü mmakat süpüla katüinjatüin wo'u nünainjee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39366,,,,1,,0,rephrasing_fix su labor de predicar y hacer discipulos abrio el camino para que muchas personas sinceras pudieran alcanzar la paz con dios tener una amistad con el y finalmente llegar a ser sus hijos espirituales,watta saalii wayuu anajiraaka jee aleewajiraaka nümaa maleiwa sutuma süküjünüin sümüin otta shikirajünüin sünain tia pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39383,,,,1,,0,rephrasing_fix y no hay mas que leer los anuarios de los testigos de jehova para ver los magnificos resultados que se han obtenido,waashaje'erüle tü karalouktakalüirua anuario de los testigos de jehova we'reerü tü kasa anasü eekat sutuma süküjünüin pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39392,,,,1,,0,rephrasing_fix que agradecido estaba,talatashaatasü ma'in naa'in sutuma nükaaliinjüin nia chi nüshikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39414,,,,1,,0,rephrasing_fix de igual manera nuestro padre celestial nos libra de los violentos torrentes de este mundo malvado y de su gobernante satanas,müshi'iya wayakana nutuma chi washi iipünaajachikai nükaaliinjüin waya suulia tü kasa mojusü aainjünakat wamüin otta nuulia satanaa chi aluwataakai saa'u tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39415,,,,1,,0,rephrasing_fix como nos ha protegido jehova en nuestros dias,jamüsü waa'inmajia maa'ulu nutuma je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39428,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova protege a quienes lo aman y obedecen,naa'inmajüin je'waa na aikana apüla nia otta na oonookana nümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39429,,,,1,,0,rephrasing_fix lo cierto es que nos ha protegido muchas veces como pueblo y nos ha mantenido a salvo de las garras de satanas,wainmatuairü nükaaliinjüin je'waa tü nupueulosekat otta naa'inmajüin shia nuulia satanaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39431,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando leemos en biografias y relatos que aparecen en los anuarios como protegio jehova a sus siervos en tiempos de persecucion y meditamos en ello se fortalece nuestra confianza en que el es nuestro refugio,wanaa sümaa waashaje'erüin tü karalouktakalüirua anuario koo'omüinsü ma'in wanoula sutuma we'rüin nachecherüin naa'in na wawalayuukana su'unnaa müliaa otta sutuma naa'inmajüin je'waa naya sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39434,,,,1,,0,rephrasing_fix que debemos hacer nosotros,nm kasaka'a waa'inrüinjatüin nachiaale waya na laülaashiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39445,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora bien por que podemos decir que tambien es nuestro mejor amigo,aka'aya je'waa wa'aleewain ma'in nia jamüsü maka wanüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39455,,,,1,,0,rephrasing_fix y mantengamonos firmes contra las trampas de satanas de la atalaya del de agosto de paginas a,otta müsia sulu'u aapiria wayuu oju'itaka akoosüto'u süpana sünain tü pütchi kanüliakat cuidado con las trampas del diablo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39458,,,,1,,0,rephrasing_fix son muchas las personas que han disfrutado de una estrecha relacion con jehova,wainmainna na wayuu aleewakana nümaa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39474,,,,1,,0,rephrasing_fix cuanto mas conozca usted a jehova mas fuerte sera su fe en el y mas profundo el amor que le tiene,shi'ipa'aya pi'raajüin ma'in je'waa katsüinjeerü punoula nünain otta aijeechi ma'in nia püpüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39486,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien aprendio que todos hemos nacido en pecado por culpa de la desobediencia de adan,pikiraja anainrü wayuuin kaainjalashii waya sutuma moonooloin adan nümaa maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39488,,,,1,,0,rephrasing_fix confio en el con todas mis fuerzas,te'itaainche ma'in taa'in nünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39493,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando este hizo que un fuego consumiera milagrosamente la comida al tocarla con su vara gedeon supo que aquel angel era en verdad un representante de jehova,makalaka nütüjaain saa'u gedeon nüjünalain je'waa chia aapieekai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39510,,,,1,,0,rephrasing_fix gedeon llego a conocer a jehova de tal manera que se sintio en paz con el,müshijese'e nüpa'üwajüin ipa chaya je'waa salom sünülia nutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39515,,,,1,,0,rephrasing_fix en nuestro caso cuando meditamos en lo que jehova hace por nosotros todos los dias nos damos cuenta de que es un verdadero amigo,müleka jülüjüle waa'in tü naainjakat je'waa wapüleerua weinshi wayaawateerü aa'u niain wa'aleewain ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39517,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo para que jehova sea nuestro amigo tenemos que satisfacer ciertas condiciones,eesü tü nuchuntakat je'waa namüin na aleeweekana nümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39520,,,,1,,0,rephrasing_fix en otro salmo david advirtio salvaguarda tu lengua contra lo que es malo,müsü wanee pütchi nümaka david paa'inmaja tü piyeekat suulia aashajawaa süchiki kasa mojusü sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39525,,,,1,,0,rephrasing_fix en la serie de articulos la biblia les cambio la vida encontramos muchos buenos ejemplos de ello,sünain tü pütchi kanüliakat sunoukte'erüin nakuwa'ipa tü wiwüliakat aküjünüsü nachiki waneeinnua wayuu alatakana amüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39552,,,,1,,0,rephrasing_fix pensemos en el alimento espiritual que nos proporciona constantemente,otta müsia ponusü waa'in sutuma tü nikirajakalü anain waya sükajee tü karalouktairua aapünakat wamüin jee tü outkajawaakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39561,,,,1,,0,rephrasing_fix en esta era de internet y tecnologia las redes sociales y los mensajes de texto se han vuelto muy populares,jamüsüja'a maa'ulu süka eein tü interneekat aashajaasü wayuu waneepia sulu'upünaa tü redes sociales münakat otta aluwanaajiraasü mensaaje,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39570,,,,1,,0,rephrasing_fix sabemos que el es el oidor de la oracion,watüja aa'u naapüin nanüiki na o'uraajakana nümüin sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39572,,,,1,,0,rephrasing_fix pablo escribio a los cristianos de roma el problema de lo que debemos pedir en oracion como necesitamos hacerlo no lo sabemos pero el espiritu mismo aboga por nosotros con gemidos no expresados,müsü nünüiki pablo namüin na anoujüshii chajanakana roma saa'u matsüin waa'in sünain tü wanoulakat nükaaliijain waya chi naa'inkai maleiwa süma'inru'u wa'atapajüin tia ka'ikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39578,,,,1,,0,rephrasing_fix paginas a,all rights reserved,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39591,,,,1,,0,rephrasing_fix que ha hecho dios por usted,jamüshii eeka na wayuu nnojoliikana kasain anain apüla naya naashin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39592,,,,1,,0,rephrasing_fix haga clic en ense anzas biblicas preguntas sobre la biblia,susouktaka e'ipajee tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39596,,,,1,,0,rephrasing_fix de ese modo nos ofrece la oportunidad de formar parte de su familia,makalaka eein süpüla nüpüshin waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39614,,,,1,,0,rephrasing_fix el primer hombre adan se rebelo contra la autoridad de dios y eso los llevo a el y a sus descendientes a la muerte,e'rüijaashi wayumüin adan nümüin maleiwa ouktaka nia sulu'ujee tia süma'ale'eya tü nuu'uliwo'ukalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39623,,,,1,,0,rephrasing_fix pero dios ama la justicia,ouktakalaka nia saaliijee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39625,,,,1,,0,rephrasing_fix obviamente ninguno de los descendientes de adan podia hacerlo pero jesus si,isasü nachiki na nuu'uliwo'ukana adan naapajiraain nekii süpüla naakajirüinjatüin tü wayuukalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39631,,,,1,,0,rephrasing_fix la fe en jesus debe impulsarnos a actuar a vivir de acuerdo con lo que creemos,kojutüle wamüin naapajiraain nikii jesuu waa'u wanoukte'ereerü wakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39645,,,,1,,0,rephrasing_fix estos fueron comprados de entre la humanidad como primicias para dios y para el cordero,wattairü saalii miyoone wayuu alatüitka soo'opünaa tü mmakat wainma tia noulia na aluwataainjanakana nümaa jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39660,,,,1,,0,rephrasing_fix sobre quienes reinaran,tantireena naya'aya tanainmüin süpüla noonooinjanain sümaa tanüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39663,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus dijo lo siguiente sobre un segundo grupo que tambien disfrutara de los beneficios de su reino celestial tengo otras ovejas que no son de este redil a esas tambien tengo que traer y escucharan mi voz y llegaran a ser un solo reba o un solo pastor,kotteeshii tatüma na ta'anneetsekana napüshua süpüla naa'inmajünüinjanain tatüma tamüiwa juan kepiainjana naya yaa saa'u mmaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39664,,,,1,,0,rephrasing_fix estas ovejas abrigan la esperanza de vivir para siempre en la tierra tal como adan y eva pudieron haberlo hecho,katüinjatü no'u waneepia ma'aka katüinjatiaain no'u waneepia adan sümaa eva,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39665,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice vez tras vez que en la tierra habra condiciones paradisiacas,wainmatua süküjüin tü wiwüliakat anainjatüin ma'in sukuwa'ipa tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39667,,,,1,,0,rephrasing_fix hablan de un futuro en que las personas construiran sus casas cosecharan sus tierras y criaran a sus hijos en un mundo pacifico,nakumajeerü tü nepiakat napünajeerü alu'u tü mmakat otta nepijeena na nachonniikana sulu'u wanee mma anasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39670,,,,1,,0,rephrasing_fix tema de portada que ha hecho dios por usted,pütchi sünainka süta tü rewiisütakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39680,,,,1,,0,rephrasing_fix todos los a os los testigos de jehova nos reunimos para celebrar el aniversario de la muerte de jesus,wayakana aküjüliikana pütchi nüchiki je'waa outkajaashii waya juyawai süpüla sotuinjachin waa'in ouktüin jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39684,,,,1,,0,rephrasing_fix esperamos que pueda acompa arnos,kasataalejese'e chain pia wamaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39690,,,,1,,0,rephrasing_fix no obstante el primer hombre adan desobedecio a dios y perdio esa oportunidad,niasa'a müin adan e'rüijaashi wayumüin nümüin maleiwa makalaka ouktüin nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39692,,,,1,,0,rephrasing_fix como todos somos hijos de adan heredamos la muerte,süka nüchoin waya ni'ipünaain wapüla tü ouktaakat roma nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39693,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia nos da una idea de como sera la vida sin vejez enfermedades ni muerte,süküjüin wamüin tü wiwüliakat aneerüin nakuwa'ipa na wayuukana nnojotpa laülawaa ayuulii otta ouktaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39699,,,,1,,0,rephrasing_fix celebrarla cada a o nos ayuda a meditar en lo mucho que nos quieren jesus y jehova,süka woutkajaain juyawai süpüla sotuinjachin waa'in ouktüin jesuu sotusü waa'in alin waya nüpüla niakai otta nüpüla je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39702,,,,1,,0,rephrasing_fix probablemente estaban cerca de la ciudad de gadara al sureste del mar de galilea,niyaawata aa'u jesuu tü eekat sünain nukuwa'ipa wanee wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39707,,,,1,,0,rephrasing_fix en el primer siglo andres fue uno de los primeros en descubrir que jesus era el mesias,nia andres ayaawataa naa'u jesuu palajana sünain niain chi mesiaskai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39714,,,,1,,0,rephrasing_fix ella pudo haber sido una de las muchas otras mujeres que segun leemos ministraban a jesus y a sus apostoles de sus bienes,eesü shiale salome so'utku tü jieyuu akaaliinjaka jesuu jee na nikirajüinkana sünain tü kasa eejatkat nama'ana luc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39746,,,,1,,0,rephrasing_fix algun tiempo mas tarde cuando sus medio hermanos hablaron con el sobre el lugar al que podia dirigirse no les contesto directamente,nüsakinnapa natuma na nuwalayuukana jalainjachin nia nnojotsü nüküjüin namüin süka nnojolin nanoujüin nünain mar,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39750,,,,1,,0,rephrasing_fix el que se sientan refrescados o ahogados puede depender de como les presentemos nuestras creencias,jülüjüinjatü waa'in palajana tü waküjüinjatkat namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39777,,,,1,,0,rephrasing_fix hans,hans,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39797,,,,1,,0,rephrasing_fix teniendo en cuenta este consejo inspirado una hermana llamada christa se ha estado esforzando por tocar el corazon de su esposo desde que ella se bautizo en,naashin pedro müleka manoujüinre su'wayuuse wanee wayuu eesü süpüla shime'ejüin naa'in sükajee anain sukuwa'ipa nu'upala eesü wanee wawala christa sünülia woutiisasü shia so'ujee juyaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39801,,,,1,,0,rephrasing_fix b por que debemos ser altruistas,kasa sünainpünaaka nnojoluin kapülain waa'in wakuwa'ipa wamüiwa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39831,,,,1,,0,rephrasing_fix nuestra hermandad mundial esta formada por personas dispuestas a sacrificarse,aipüraliire waya nnojoleerü kapülain waa'in wakuwa'ipa wamüiwa'a juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39838,,,,1,,0,rephrasing_fix tengamos mucho cuidado pues la actitud egoista que domina a esta sociedad se nos puede pegar,wainma na wayuu ojutuukana nutuma satanaa sünain tia akuwa'ipaakat otta shia ne'e jülüjaka naa'in tü nakuwa'ipakat namüiwa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39847,,,,1,,0,rephrasing_fix y lo que es mas importante despues de reflexionar en lo que hemos leido esforcemonos por ponerlo en practica,waainjapa tia wachajaa sukuwa'ipa süpüla we'itaainjatüin sulu'u wakuwa'ipa tü pütchi wekirajaakalü anain mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39880,,,,1,,0,rephrasing_fix el espiritu de sacrificio puede impulsarnos a buscar la ayuda que necesitamos superando la vergüenza,nnojorüle kapülain waa'in wakuwa'ipa wamüiwa'a achunteena waya kaaliinwaa ja'itainna japülin waya prov sant,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39912,,,,1,,0,rephrasing_fix el explica fue dificil confesarselo a mi esposa y a los ancianos,müshi nia japüishi ma'in taya süpüla taküjüinjatüin süchiki tia sümüin tü tamaajatkat otta namüin na laülaashiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39914,,,,1,,0,rephrasing_fix aun asi se que ahora jehova esta mas contento con mi servicio que cuando veia pornografia y lo que el piense es lo unico que de verdad importa,shia taa'inmaaka tü nümakat je'waa suuliale'eya tü namakat na wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39917,,,,1,,0,rephrasing_fix en cualquier caso jesus les advirtio a santiago juan y pedro y al resto de los apostoles que no fueran egoistas que no trataran a sus hermanos con aires de superioridad,shia watüjaaka aa'u nüchiaanüin santiago juan otta pedro nutuma jesuu saaliijee tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39923,,,,1,,0,rephrasing_fix no debio confiarse tanto pues aquella misma noche fallo no demostro tener un espiritu de sacrificio,wanaa sümaa nüküjüin jesuu namüin na aluwataaushiikana napütüinjachin nia nümüiwa'a nayeena aainjaka tia na waneeinnua naashin pedro alu'usa'a niakai nnojotsü naainjüinjatüin tia mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39926,,,,1,,0,rephrasing_fix a pesar de sus luchas y tropiezos pedro nos dejo un ejemplo muy animador,mayaainje'e nnojoluin lotuin ma'in nukuwa'ipa pedro anasü ma'in süpüla washatüin tü nukuwa'ipakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39929,,,,1,,0,rephrasing_fix como reacciono pedro cuando pablo lo corrigio,aashichijaashiche pedro sükajee nüchiaanüin nutuma pablo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39936,,,,1,,0,rephrasing_fix b que debemos hacer si detectamos indicios de egoismo en nuestro corazon,kasa wasakirüinjatka anain waa'in kasa waa'inrajatka we'rüle sukumajaain sulu'u waa'in kapülain waa'in wakuwa'ipa wamüiwa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39944,,,,1,,0,rephrasing_fix si un hombre viviera aun muchos a os que en todos ellos se regocije,ni'rüle wainma juya wanee wayuu anakaja'a mata talatüle naa'in su'unnaa tia ecl nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39964,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova quiere vernos felices y nos colma de bendiciones para que lo seamos,naapüin wamüin kata o'uu otta wa'waajüin nia süka nürütke'erüin waya sünainmüin tü iküleesia shiimainkat sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39969,,,,1,,0,rephrasing_fix con que pensamientos luchan algunos siervos de dios,kasa eejiraaka amaa waneeinnua anoujüshii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39975,,,,1,,0,rephrasing_fix a que pueden deberse los sentimientos negativos,eesü süpüla shiain sutuma nnojoluin shikeraajüin tü kee'ireekat naa'in sutuma tü nachi'rakat jee shiale sutuma tü laülawaakat sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39980,,,,1,,0,rephrasing_fix que vamos a ver en este articulo,kasa wekirajaainjatka anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39987,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova nos asegura en la biblia que el esta con quienes anda n en el valle de sombra profunda,naashin je'waa nnojoishii niyüülajüin na wayuu mojukana aa'in sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,39988,,,,1,,0,rephrasing_fix analicemos ahora tres ejemplos que muestran como usar la biblia para comprobar si estamos en la fe y comenzar a vernos de una manera mas positiva,wekirajaa sünain nakuwa'ipa apünüinshii wayuu süpüla wana'lüin müleka pansaale wakuwa'ipa sümaa tü nikirajakalü anain kürisüto otta süpüla kojutüinjanain waya wamüinjiraa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40009,,,,1,,0,rephrasing_fix incluso si tales pensamientos le pasaron por la cabeza nada la freno hizo lo que pudo por apoyar la adoracion verdadera,mayaapeje'e eein süpüla jülüjüin saa'in tia süsülajüinya tü nneetchenkat nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40020,,,,1,,0,rephrasing_fix puede este relato ayudarnos a ver si estamos en la fe,eeshiiche süpüla sükaaliinjüin waya tia süpüla watüjaain saa'u müleka waainjüle tü nüchekakat kürisüto,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40027,,,,1,,0,rephrasing_fix piense en su actividad espiritual de este ultimo a o,jülüja paa'in tü paainjakat so'u juyaka tiainka sünain a'yatawaa nümüin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40035,,,,1,,0,rephrasing_fix el profeta elias era leal a jehova y tenia una fe fuerte,jamüsü mojuka ma'in naa'in elias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40040,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo sus sentimientos eran reales,nnojotpeje'e nünüikin ne'e tia mojusia naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40045,,,,1,,0,rephrasing_fix asustado el huyo hacia el sur y atravesando juda se adentro en el desierto un lugar arido y peligroso,ayo'ujaasü naa'in elias sutuma nu'unaka wattamüin eemüin wanee anoouishii eere ja'in ma'in ka'i otta wainmain wüchii jashichi rey,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40052,,,,1,,0,rephrasing_fix como le demostro jehova a elias que lo seguia considerando muy valioso,naata ma'in tü jülüjakat naa'in je'waa nüchiki elias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40057,,,,1,,0,rephrasing_fix el profeta se beneficio mucho de la ayuda que jehova le brindo y retomo su comision con energias renovadas,anasü ma'in nukuwa'ipa elias nutuma je'waa otta nükatsüinrüin nunoula süpüla ni'yataainjachin nüchikua'a nümüin rey,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40064,,,,1,,0,rephrasing_fix el salmista se sintio como un pajaro aislado sobre un techo como si su unica compa ia fueran sus preocupaciones,naashin chi salmistakai müshi ma'aka naa'in wanee wüchii nümüiwa'akai saa'u saajuna piichi mojusü naa'in waneepia sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40092,,,,1,,0,rephrasing_fix nos enfrascamos tanto en la conversacion en nuestra noche de adoracion en familia que se nos pasan las horas volando dice un padre de brasil,alatalaa müsü tü oorakat wojuuna müshi wanee wawala chakai brasil,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40107,,,,1,,0,rephrasing_fix hay algunas que empiezan cantando a jehova,eeshii na o'ttakana sünain ee'irajaa wanee jayeechi nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40128,,,,1,,0,rephrasing_fix la variedad le ha dado vida a nuestro estudio de familia y todos estamos entusiasmados dice donald de togo que tiene a os,anashaatasü wamüin nnojoluin waneesüin tü kasa wekirajaakalü anain müshi donald polooichi mekietsatmüin juya cheje'ewai nia togo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40143,,,,1,,0,rephrasing_fix estados unidos,estados unidos,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40145,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque la variedad y la flexibilidad hacen mas interesante el estudio de familia para que sea realmente instructivo todos deben prepararse,shiimain nnojoliinjanain mache'ein waya süchiirua ekirajawaa sünain waneesia ne'e kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40146,,,,1,,0,rephrasing_fix a veces los jovenes se cansan asi que el padre debe pensar en lo que van a estudiar y dedicar tiempo a prepararse bien,sotuinjatpeje'e jaa'in yapainjatüin jutuma tü jikirajaainjatkalü anain so'u tü ai ju'waajakalü o'u maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40147,,,,1,,0,rephrasing_fix si todos saben con tiempo lo que van a estudiar pueden hablar de ello durante la semana y asi ir creando expectacion,yapale jutuma tü jikirajaainjatkalü anain ji'reerü anain sukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40153,,,,1,,0,rephrasing_fix a que importante peticion hizo a jehova el escritor del salmo,kasa nuchuntaka nümüin je'waa chi ashajakai salmo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40183,,,,1,,0,rephrasing_fix parece que el salmo es la continuacion del salmo que lleva el encabezamiento de david,eeshi süpüla niain kashajalain david tia pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40186,,,,1,,0,rephrasing_fix asi que probablemente fue david quien hizo esa suplica,a'yataatüjüiya david nümüin je'waa jintüliiwa'aya nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40187,,,,1,,0,rephrasing_fix honrar a los mayores de la congregacion era una seria responsabilidad cuando esas palabras se escribieron y hoy lo sigue siendo,aluwataanüshii na israeliitakana sünain kojutüinjanain namüin na laülaayuukana nnojotsü a'wanajaairüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40198,,,,1,,0,rephrasing_fix la forma en que lo hagan puede variar,ayatüinjana waa'inmajüin naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40214,,,,1,,0,rephrasing_fix vea la ilustracion del principio b por que los hijos adultos que son siervos de tiempo completo no deben apresurarse a dejar su asignacion,piirakaa sümüin tü ayaakuaa sulu'ukat süpana jamüshii nnojoliinjanaka noo'ulaamaatüin suulia a'yatawaa nümüin maleiwa na wawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40223,,,,1,,0,rephrasing_fix de un ejemplo,püküja süchiki tü naainjakat waneeinnua wawalayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40224,,,,1,,0,rephrasing_fix pensemos por ejemplo en el caso de dos hermanos carnales que servian a jehova lejos de casa,jülüjataa waa'in tü alatakat namüin piamashii anoujüshii pawalaawashii a'yataashii naya nümüin je'waa watta suulia napüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40234,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando sus padres necesitaron ayuda los hijos y sus esposas viajaron al lejano oriente para visitarlos y ver que hacer,ayuuijaashii na wayuu kachonniikana naya makalaka no'unüin sümaa na'wayuuse süpüla nana'laain namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40236,,,,1,,0,rephrasing_fix no es que todos estuvieran bien economicamente,akaaliinjünüshii naya natuma na waneeinnua anoujüshiikana sünain tü cho'ujaakat namüin aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40250,,,,1,,0,rephrasing_fix por lo tanto la cantidad de cuidados fisicos que los familiares y la congregacion deben prestar a los hermanos mayores es distinta en cada situacion,makalaka naatawalin sukuwa'ipa aa'inmajaa na anoujüshii laülaainnakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40265,,,,1,,0,rephrasing_fix en ese caso se recomienda que los hijos se comuniquen abiertamente con los ancianos de la congregacion de sus padres para asegurarse de que todos entiendan sus circunstancias familiares,müle pukuwa'ipa paashajaa namaa na laülaashiikana eere nouktajaain na wayuu kachonniikana pia süpüla püküjüinjatüin namüin tü pukuwa'ipakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40267,,,,1,,0,rephrasing_fix tanto los mayores como quienes los cuidan pueden esforzarse para que la experiencia sea lo mas agradable posible,shiimain eein waneeirua kasa kapüleeka atuma aa'inmajaa na wayuu laülaainnakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40279,,,,1,,0,rephrasing_fix comprenden que la calidad de la atencion y la cantidad de visitas que reciban dependeran de su propia actitud,natüjaa aa'u na wawalayuu laülaainnakana talatüinjatüin naa'in süpüla naa'inmajünüinjanain otta nana'laanüinjanain amüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40287,,,,1,,0,rephrasing_fix que situaciones podrian indicar que los padres necesitan mas ayuda de sus hijos,joujainjachi jükaaliinjaka jüshi jee shiale jii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40299,,,,1,,0,rephrasing_fix a los mayores quizas les cueste aceptar que su salud u otras circunstancias limitan su independencia,nnojotsü antüin sulu'umüin naa'in laülaainnapain naya otta eeitpain waneeirua kasa isaka nachiki job,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40307,,,,1,,0,rephrasing_fix y sobre todo abrale su corazon a jehova pues el le dara la paz mental que necesite para afrontar cualquier situacion,makalaka anain paashajaale süchiki tia nümaa wanee pütünajut,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40331,,,,1,,0,rephrasing_fix este analisis les permite prepararse para el penoso afan que conlleva la vejez,eeshii na wayuu nnojoliikana aainjüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40336,,,,1,,0,rephrasing_fix por desgracia muchas familias no hacen eso y luego se ven obligadas a tomar decisiones dificiles apresuradamente cuando ya tienen el problema encima,shiasa'a müin laülaachonpa nashi jee shiale nei nnojotsü natüjaain aa'u tü nakuwa'ipainjatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40337,,,,1,,0,rephrasing_fix la familia puede reunirse para conversar sobre cuales son las necesidades y como atenderlas vea los parrafos a,yootojiraainjana jia süchiki tü jaa'inrajatkat otta jüküjüinjatü jamüinjatüin sukuwa'ipa jutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40341,,,,1,,0,rephrasing_fix ustedes tienen derecho a ser informados sobre los tratamientos disponibles y tambien tienen derecho a aceptarlos o rechazarlos,nnojoishii süpüla apüleeruaanüin jaa'in süpüla jiiyajaain süka wanee wunu'u eekai jiyouktüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40359,,,,1,,0,rephrasing_fix pero si mas adelante los padres comienzan a tener graves lagunas de memoria o ven reducida su movilidad y ya no les es posible realizar ciertas tareas como ir a comprar los hijos deberian pasar a la accion,shiasa'a müin ji'rüle jüshi jee shiale jii sünain motowalin naa'in wanee kasa jee isale nachiki naainjüin waneeirua kasa ma'aka saa'in aya'lajawaa jükaaliinjüinjana naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40368,,,,1,,0,rephrasing_fix cuanto mas peque os sean tales cambios mas facil les sera adaptarse a ellos,anashii müleka nnojoliire jüpüleeruain ma'in naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40375,,,,1,,0,rephrasing_fix podria ser que con algunas peque as adaptaciones en la casa les resultara mas facil y seguro realizar actividades como desplazarse o ba arse,eesü shiale ne'e cho'ujaain namüin jukumajüin wanee kasa nepialu'u süpüla nawarairaain jee shiale süpüla no'oojuin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40378,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo si ya no es seguro que vivan solos hara falta mas ayuda permanente,nnojoliire süpüla namüiwa'ain naya nepialu'u ko'uyaajanainjana naya jutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40380,,,,1,,0,rephrasing_fix los hijos amorosos quieren que sus padres esten lo mejor posible,na wayuu aikana apüla nashi jee nei nachajaain sukuwa'ipa süpüla anainjanain naya natuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40383,,,,1,,0,rephrasing_fix como puede evitarse que el cuidador se agote,kasa naa'inrajatka wanee wayuu süpüla nükaaliinjüin chi nuwala aa'inmajakai waneepia nüshi jee nii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40405,,,,1,,0,rephrasing_fix en ese caso quizas la solucion sea una residencia de ancianos,eesü wanee wawala ana'la'awaika weinshi sümüin tü shiikat sulu'u tü aa'inmajüleekat laülaayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40420,,,,1,,0,rephrasing_fix no hay un conjunto de soluciones acertadas,nnojoliishii süpüla wamüinjanain jümüin shia shipika tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40427,,,,1,,0,rephrasing_fix ella comenta me asombra la sabiduria de las palabras de jesus nunca se inquieten acerca del dia siguiente porque el dia siguiente tendra sus propias inquietudes,müsü tü wawalakat shiimainta'aleeja'a ma'in tü nümakat jesuu nnojo jüshapajaain aa'in saa'u tü alateetkat mapeena süka wainmeerüin tü kasa jülüjüinjatkat jaa'in mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40435,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque no tenemos manera de detener la enfermedad dia tras dia hacemos lo que podemos para que mama y papa se sientan lo mejor atendidos posible,watüjaa aa'u mepin wama'ana tü ayuuliikat akaisa'a waa'inmajashantain taata sümaa maama süpüla anainjanain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40437,,,,1,,0,rephrasing_fix sin duda a jehova le agradan mucho esos sentimientos,talatüshi ma'in je'waa sümaa tia mat sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40439,,,,1,,0,rephrasing_fix usted puede vencer las tentaciones lo sabia,susouktaka e'ipajee tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40444,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus dijo que dios sabe lo que necesitamos incluso antes de que se lo pidamos,süka jamüin naashin jesuu nütüjaatüjülia aa'u chi maleiwakai süpüshua'a tü kasa cho'ujaakat wamüin mateo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40457,,,,1,,0,rephrasing_fix para responder esa pregunta veamos lo que dice la biblia sobre las oraciones,wekirajaa sünain tü sümakat tü wiwüliakat süchiki tü o'uraajaakat nümüin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40460,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso es que jesus nos anima a orar aunque jehova conoce bien nuestras necesidades,nükaaliinjeein ma'in waya otta nürütke'ereein waya nünainmüin salmo santiago,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40464,,,,1,,0,rephrasing_fix o quizas no podamos expresar nuestros sentimientos,ja'itairü isain wachiki tü wanüikinjatkat nümüin maleiwa nütüjaa aa'u tü waküjeekat nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40467,,,,1,,0,rephrasing_fix y si lo que queremos es alivio de algun problema,nnojorüle waawalaamaatüin suulia wanee ayuulii antajatche wekiiru'umüin nnojoluin naapüin wanüiki je'waa nnojottaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40493,,,,1,,0,rephrasing_fix estas respuestas son sutiles por lo que debemos estar mas alerta para reconocerlas,müsia maa'ulu yaa eesü süpüla nükatchinrüin waa'in je'waa nükajee wanee wa'aleewain proverbios,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40505,,,,1,,0,rephrasing_fix de modo que si parece que esta tardando en atender nuestras suplicas no debemos pensar que es por falta de interes,saashin tü wiwüliakat asouktüshi maleiwa shi'ipajee nanüiki na wayuu nnojoliikana yaletayaain aa'in pedro,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40507,,,,1,,0,rephrasing_fix humillense por lo tanto bajo la poderosa mano de dios para que el los ensalce al tiempo debido,sutuma pülashin ma'in nia otta nütüjaain saa'u tü kasa anakat wapüleerua shieerü naapaka wamüin tü kasa cho'ujaakat ma'in wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40509,,,,1,,0,rephrasing_fix de manera similar si los deseos de nuestro corazon son apropiados y no dejamos de orar es muy probable que dios nos los conceda en el momento mas indicado,o'uraajüinjana waya waneepia saashin tü wiwüliakat otta wanoujüinjatü anain naapeerüin wanüiki maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40514,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia anima a los cristianos a no perder la confianza en el poder de la oracion,tanouja anainchi maleiwa eeshija'a süpüla nümüin wanee wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40515,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus utilizo la ilustracion de una viuda pobre que le rogaba vez tras vez a un juez injusto que la ayudara,wayuukot tüü antawaisü nünainmüin chi pütchipü'ükai sünain sümüin nümüin anasü pükaaliijüle taya sünain amaünajaa nümüin chi ta'ünüükai lucas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40519,,,,1,,0,rephrasing_fix en el a o de nuestra era jesus murio resucito y ascendio al cielo,so'u juyaka so'u wakalia o'utüna aa'inchi jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40534,,,,1,,0,rephrasing_fix todos disfrutaran de la vida en la tierra no envejeceran ni moriran,kateena o'u waneepia yaa saa'u tü mmakat nnojoleena laülaain jee ouktüin naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40541,,,,1,,0,rephrasing_fix pertenecia a la casa real y conocia las mansiones de los ricos,je moises ekirajünüshi sünain sütüjüin tü wayuu sulujutkat tü mmakat egipto,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40559,,,,1,,0,rephrasing_fix nosotros tambien tenemos que ver mas alla de lo que contemplan nuestros ojos fisicos,müinjana'aya waya ma'aka naa'in moises jülüjüinjachi waa'in chi maleiwakai mayaashije'e nnojolin we'rüin nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40568,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando otros lo rechazaron como le ayudo la fe a valorar el privilegio de servir a jehova,mayaapeje'e mojuin pütchi nümüin moises jamüsü kojutüka nümüin tü ni'yataainkat nümüin je'waa sutuma kanoulain nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40571,,,,1,,0,rephrasing_fix otros quizas razonaran de forma distinta,shiapeje'e naa'inreein waneeinnua wayuu tü niyouktakat moises,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40575,,,,1,,0,rephrasing_fix por que,jamüsü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40576,,,,1,,0,rephrasing_fix y su decision le ahorro mucha angustia,sutuma nüneeküin tia nnojoishi müliain ma'in nia mapa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40593,,,,1,,0,rephrasing_fix gran parte de los tesoros de egipto acabaron en manos de los propios israelitas,süka jamüin wainmain kasa nalü'üjaka na israeliitakana sa'akajee nawashirüin na egipciokana ex,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40594,,,,1,,0,rephrasing_fix me encantaba que me admiraran admite y hasta me creia superior a mis compa eras,yaletüsü ma'in taa'in sutuma tatüjüin ma'in ayonnajaa suulia tü waneeirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40604,,,,1,,0,rephrasing_fix moises considero que el vituperio del cristo constituia una riqueza mas grande que los tesoros de egipto,anasü nümüin moises e'nnaa amüin saaliijee a'yatawaa nümüin je'waa alana'aleesia ma'i shia sünain anain suulia tü washirüü egiptoje'ewatkat aapünapü'ükat nümüin heb,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40622,,,,1,,0,rephrasing_fix tercero le concedio poderes milagrosos que demostraban que el de veras lo habia enviado,nm noota naapüin je'waa pülaa nümüin moises mapa sükajee tia atüjaana aa'ulu niain je'waa kajünalain nia ex,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40632,,,,1,,0,rephrasing_fix el mismo continuara contigo,ayateechi nia pümaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40635,,,,1,,0,rephrasing_fix algunos son ministros de tiempo completo y hay cristianos maduros que han sido nombrados siervos ministeriales y ancianos para servir a sus hermanos en la congregacion,eeshii wawalayuu eekai na'yataain waneepia nümüin je'waa eeshii eekai laülaashin sulu'u tü outkajaaleekat jee eekai na'yataain ne'ipajee süpüla nakaaliinjüin na wawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40648,,,,1,,0,rephrasing_fix en efecto dejo que lo que sabia del futuro aunque no era mucho lo guiara en sus decisiones,nüneeküin moises tü naa'inrajatkat wanaapünaa sümaa tü naainjüinjatkat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40668,,,,1,,0,rephrasing_fix pablo escribio si esperamos lo que no vemos seguimos aguardandolo con aguante,müsü nünüiki pablo namüin na anoujüshii chainjanakana iipünaa alu'ujasa wayakana saa'u nnojoliiyüliin shikeraajüin we'rüin tü wa'atapajakat a'atapajeeshii waya waneepia roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40689,,,,1,,0,rephrasing_fix hay algo mas que podamos aprender de su ejemplo,achuntüinjana waya kaaliinwaa nümüin je'waa luc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40703,,,,1,,0,rephrasing_fix nos motiva a participar cuanto podamos en el ministerio,jamüshii waküjeenaka ma'in pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40709,,,,1,,0,rephrasing_fix los egipcios lo consideraban un dios,maleiwashi natuma na egipciokana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40714,,,,1,,0,rephrasing_fix por que no,jamüshi nnojoika mmoluin nia neema,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40723,,,,1,,0,rephrasing_fix cual era la leccion,jarai ko'upa'aka jee mo'upa'aka atuma wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40742,,,,1,,0,rephrasing_fix a que instrucciones les dio jehova a los israelitas en el mes de nisan de antes de nuestra era,kasa nuluwataaka anain je'waa na israeliitakana so'u juyaka tü kashikat nisan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40773,,,,1,,0,rephrasing_fix habia vidas en juego y moises amaba a su projimo,wayuu aipürai moises makalaka naapirüin na israeliitakana suulia ouktüin nachonnii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40781,,,,1,,0,rephrasing_fix que importante mensaje nos ha ordenado transmitir jehova,jarat tü pütchi waküjüinjatkat sümüin wayuu naashin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40783,,,,1,,0,rephrasing_fix la fe en las promesas de dios y el amor al semejante nos motivaran a participar cuanto podamos en la predicacion antes de que el tiempo se agote,wanoujüle sünain shikeraajeerüin tü naainjüinjatkat maleiwa otta aire wapüla wayuu kee'ireejeerü ma'in waa'in waküjüin pütchi süpülapünaa saja'ttüin kasa süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40802,,,,1,,0,rephrasing_fix por que se sintieron atrapados los israelitas,jamüshii mo'ooka na israeliitakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40803,,,,1,,0,rephrasing_fix por que no,nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40807,,,,1,,0,rephrasing_fix y quien los dirigia era un pastor de a os,mo'oolaashii ne'e naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40811,,,,1,,0,rephrasing_fix pero moises no tuvo miedo,nnojoishi mmoluin moises,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40814,,,,1,,0,rephrasing_fix todo indica que jehova envio angeles para ejecutar su sentencia contra los egipcios,kojuyashii na aapiee nuluwataakana je'waa sünain o'utaa naa'in ne'iruma na egipciokana sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40840,,,,1,,0,rephrasing_fix como bendice jehova nuestras decisiones cuando lo ponemos primero a el,kasa anasü we'reetka müleka we'itaale waa'in nünain je'waa waneeküinjanapa tü waa'inrajatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40844,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora bien como iba a criar a jorgito en la distancia,jülüjüinjatpeje'e saa'in tüü kasa saa'inrajatka süpüla shipijüin jorgito sümaa wattain shia nuulia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40855,,,,1,,0,rephrasing_fix los ancianos y otros hermanos de la congregacion le aconsejaron que se quedara mientras que algunas hermanas la animaban a irse,mayaapeje'e nnojoluin kee'ireein naa'in chi su'wayuusekai su'unüinjatüin nnojotsü na'alijirüinjatüin shia naashin müleka su'uneere,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40859,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova no quiere que sus siervos vivan en la miseria y es cierto que la migracion es uno de los remedios mas antiguos contra la pobreza,nnojotsü nücheküin je'waa süpüleerua ma'letseinjanain na a'yataashiikana nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40866,,,,1,,0,rephrasing_fix el nos ense o a pedirle nuestro pan para cada dia refiriendose a las necesidades diarias,we'itaa waa'in sünain aneerüin wakuwa'ipa nutuma je'waa süka niain aküjüin tia wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40881,,,,1,,0,rephrasing_fix su hijo se fue distanciando de ella,shiasa'a shi'raka waneejatüin nukuwa'ipa chi süchonkai sümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40899,,,,1,,0,rephrasing_fix a que puede pasar si se intenta compensar a los hijos con regalos,jameechi wanee jintüi eekai naapünüin amüin nneerü otta kasairua sütalatajia naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40908,,,,1,,0,rephrasing_fix y tampoco podian servir de lleno a jehova los dos juntos con su hijo,nnojoishii naya kottiraain nümaa chi nachonkai sünain a'yatawaa nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40925,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando en una asamblea se dijo que la adoracion en familia es esencial para poder sobrevivir al gran dia de jehova entendi que debia volver a casa recuerda liliana,müsü sünüiki liliana aküjünüsü sünain wanee outkajawaa miyo'u cho'ujaain ma'in wa'waajüinjachin maleiwa sümaa wapüshi süpüla wo'ttaainjanain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40926,,,,1,,0,rephrasing_fix pero ella logro mantenerse firme gracias a que la buena decision que habia tomado anteriormente habia fortalecido su fe,nnojoishi anoujüin nia nnojotpeje'e oonooin shia nümaa su'wayuuse shia saa'inraka tü anakat no'ulu'u je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40945,,,,1,,0,rephrasing_fix vicky sabe que solo le ira bien si pone a jehova y sus principios por encima de los bienes materiales y las expectativas de sus familiares,sütüja aa'u vicky aneerüin sukuwa'ipa niale kojutüleein sümüin je'waa otta tü nünüikikat suuliale'eya kama'ana korolo jee suulia tü sümakat süpüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40961,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus dijo claramente nadie puede servir como esclavo a dos amos,naashin jesuu iseerü nüchiki wanee wayuu ni'yataain namüin piamashii laama,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40962,,,,1,,0,rephrasing_fix que medidas podemos tomar para mantener a nuestra familia sin tener que separarnos,kasa waa'inrajatka süpüla waapüin sümüin wapüshi tü cho'ujaakat sümüin sümaa nnojoluin wo'unüin wattamüin noulia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40973,,,,1,,0,rephrasing_fix y cuando mas adelante ellos y jacob se mudaron alli lo hicieron con sus esposas y sus hijos,shiasa'a nakolojoopa egiptomüin nümaa jacob nama'aleesia na'wayuuse otta nachonnii gen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40978,,,,1,,0,rephrasing_fix a que se enfrentan muchos emigrantes al volver a casa,kasa tü nachajaainjatkalü akuwa'ipa na wayuu ale'ejakana sümaa napüshi nachikua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40988,,,,1,,0,rephrasing_fix pero igual que liliana mencionada en el articulo anterior tenia por delante la dificil tarea de reparar los lazos familiares,ma'aka saainjüin liliana tü wayuu aküjünakalü achiki sünain tü ekirajaayakat apünüin nüchajaainjatü sukuwa'ipa eduardo süpüla kottiraainjachin nia nüchikua'a sümaa nüpüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40993,,,,1,,0,rephrasing_fix no estuve ahi para leerles historias de la biblia orar juntos abrazarlas y jugar con ellas,nnojoishi taya namaa süpüla taashaje'erüin namüin aküjalaa sulu'ujeejatü tü wiwüliakat to'uraajüin namaa tako'ojiraain namaa jee tashaittüin namaa müshi eduardo deut,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,40999,,,,1,,0,rephrasing_fix su hija mayor ana recuerda me sentia emocionalmente insegura por no tener a mi padre cerca,müsü sünüiki ana tü nüchon epayaakat mojuwaisü taa'in süka nnojoluin chi tashikai tamaa piichipa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41000,,,,1,,0,rephrasing_fix eduardo a ade las ni as estaban habituadas a pedirle permiso a ella,müshi eduardo ki'rashii na tepichikana sünain shiain naashajaain amaa tü neikat noju'itüinjanale jee naa'inrüinjatüle wanee kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41009,,,,1,,0,rephrasing_fix bendijo jehova sus esfuerzos,akaaliinjünüshiche eduardo nutuma je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41016,,,,1,,0,rephrasing_fix durante la guerra de los balcanes algunas familias testigos de jehova que vivian en aquella zona comprobaron que sus hijos eran felices a pesar de las duras condiciones de vida,jamüsüja'a su'unnaa tü kasachiki eejatkat sulu'u tü mmakat balcanes nnojoishii o'unüin sünain a'yatawaa na wawalayuu cheje'ewaliikana sulu'ujee tia mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41023,,,,1,,0,rephrasing_fix al volver a casa algunos padres se han encontrado con que sus hijos estan resentidos o los tratan con indiferencia,ainküsü ne'e naa'in waneeinnua wayuu kachonshii süka jashichin nachonnii namüin jee nnojoluin kasajanain naya namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41031,,,,1,,0,rephrasing_fix despues de todo lo que he hecho por ti,nnojotsü shiainjatüin sukuwa'ipaka natuma tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41033,,,,1,,0,rephrasing_fix no permitamos que el poder enga oso de las riquezas o las inquietudes de la vida impidan a nuestra familia asirse firmemente de la vida en el justo nuevo mundo de dios,süka jamüin cho'ujaain palit ka'i süpüla saja'laje'ennüin kasa mojusü yaa saa'ujee tü mmakat juan ayata wachecherüin waa'in sümaa wapüshi süchiirua katüinjatüin wo'u sulu'u tü pa'araiisükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41044,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova sabe que necesitamos algo de dinero para subsistir,nütüjaa aa'u je'waa cho'ujaain wamüin nneerü süpüla aya'lajaa tü cho'ujaakat wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41046,,,,1,,0,rephrasing_fix pero asistiamos a todas las reuniones y saliamos a predicar juntos,nnojoipeje'e makatüin nia sümaa nüpüshi suulia tü outkajawaakat oo'ulaka oju'itawaishii naya sünain aküjaa pütchi napüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41064,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas podemos demostrarles nuestro amor y socorrerlos en una emergencia medica o cuando ocurre un desastre,jamüshija'a ma'yataainre wanee wawala wakaaliinjüinjachi nia sünain achajawaa wanee kasa ni'yataainjatka anain pejepünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41108,,,,1,,0,rephrasing_fix un anciano experimentado que vive en un pais pobre comenta muchas veces la gente habla de lo felices que somos los testigos de jehova,müsü nünüiki wanee laülaashi kepiakai sulu'u wanee mma eere alin shii'iree nneerü yootushii ma'in na wayuukana süchiki talatüin ma'in waya na aküjüliikana pütchi nüchiki je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41117,,,,1,,0,rephrasing_fix se que nunca podre recuperar el tiempo que estuve separado de mi esposa y mis hijas admite eduardo pero trato de no darle demasiadas vueltas a eso,müshi eduardo nnojotsü kasakainjatüin tatuma süpüla tale'etirüinjatüin süchikua'a tü ka'i wattakalü o'u taya suulia tü ta'wayuusekat jee noulia na tachonniikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41126,,,,1,,0,rephrasing_fix muchos de mis antiguos compa eros de trabajo ahora son ricos pero no son felices,nnojotpeje'e jülüjaku'u müin taa'in tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41127,,,,1,,0,rephrasing_fix todos estamos comprobando la veracidad de la promesa de jesus,ponusü ma'in taa'in sutuma te'rüin palajanain natuma na wawalayuukana tü sünainpünaakat nanoula mayaapeje'e ma'letsein naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41131,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice que sus ojos estan en todo lugar,saashin tü wiwüliakat jülüjüsü naa'in je'waa süpüshua'a tü kasakalüirua prov nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41149,,,,1,,0,rephrasing_fix de que cinco maneras demuestra jehova que nos quiere,nünanajüin waya je'waa süka alin waya nüpüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41154,,,,1,,0,rephrasing_fix un hermano campesino y su esposa vivian con su numerosa familia en una region monta osa de masbate filipinas,eeshi wanee wawala kepiashi chaa masbate filipinas sümaa nu'wayuuse wainma nachonnii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41212,,,,1,,0,rephrasing_fix y asi sucedio,aa nükaaliinjüin naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41218,,,,1,,0,rephrasing_fix pero jehova ve que realmente necesitamos ser corregidos,nnojotsü jülüjüin waa'in mojuin tü waa'inrakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41236,,,,1,,0,rephrasing_fix a quienes busca jehova y para que,jaralii na nünanajakana je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41257,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso hay tanta gente que trata de predecirlo con mayor o menor exito,makalaka wainmain wayuu achajaaka sukuwa'ipa süpüla natüjaain saa'u tü kasa alatüinjatkat mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41296,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo,eeshii na ajatakana tia otta na o'tchejaakana sümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41297,,,,1,,0,rephrasing_fix los analistas profesionales se dedican a predecir tendencias politicas y economicas,wainma maakina nama'anaka süpüla naainjüinjatüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41299,,,,1,,0,rephrasing_fix edgar cayce y jeane dixon predijeron con exito algunos acontecimientos del siglo xx pero muchas de sus predicciones fueron equivocadas,edgar cayce otta jeane dixon naküja achikirü waneeirua kasa alatüinjatka so'utpünaa juyaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41309,,,,1,,0,rephrasing_fix hay alguna manera de saber con seguridad lo que ocurrira en el futuro,naashin cayce shimiralüinjatü tü palaakat nueva york so'utpünaa juyaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41311,,,,1,,0,rephrasing_fix una muralla reconstruida entre las ruinas de ninive,süsepü pueulo akumajuushi süchikanainru'u ninive,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41331,,,,1,,0,rephrasing_fix si alguien predijera la destruccion de una ciudad que ha sido poderosa durante siglos y la profecia se cumpliera seria algo sorprendente no es cierto,nüküjüle paala wanee wayuu saja'ttinnajatüin wanee pueulo eekai washirüin otta shikeraajüle tü nümakat ponusüje'e ma'in saa'in wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41332,,,,1,,0,rephrasing_fix es posible que alguien hubiera dado una profecia con tantos detalles sin la ayuda de un ser superior,ekeraajüsü tü ashajünakat nüchiki josias weteet sünülia eejatüle na'ajüin shiipüse wayuu reyes,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41346,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien predijo que liberaria a los judios de la esclavitud y apoyaria la reconstruccion de su sagrado templo,nüküjataain jo'oyaa nüjütüinjanain na judiokana chaa noumainpa'amüin otta nukumajirüin tü a'waajüleekat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41350,,,,1,,0,rephrasing_fix se cumplieron todos los detalles de la profecia,ekeraajüsü tia naashin na ashajüliikana süchiki kasa alatüirü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41352,,,,1,,0,rephrasing_fix por que tiene tanto exito,jamüshi matüjüinka je'waa o'tchejawaa sümaa wanee pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41364,,,,1,,0,rephrasing_fix el entiende completamente la naturaleza de los seres humanos y sus inclinaciones,nütüjaa aa'u jamüin naainjaka na wayuukana wanee kasa otta nütüjaa aa'u kasain kee'ireein naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41370,,,,1,,0,rephrasing_fix el declara asi resultara ser mi palabra que sale de mi boca,müshi nia meeria sukuwa'ipa tü tanüiki toju'itirakat tekeraajeerü shia isaias nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41373,,,,1,,0,rephrasing_fix dios mismo dice que el es quien declara desde el principio el final el que dice mi propio consejo subsistira y todo lo que es mi deleite hare,naainjeerü tü nüchekakat süpüleerua naainjüin isaias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41383,,,,1,,0,rephrasing_fix le gustaria saber cual es,pütüjawee aa'u jameerüin sukuwa'ipa wayuu so'u palitchon ka'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41385,,,,1,,0,rephrasing_fix estudian la biblia y pueden explicarle lo que dios hara en el futuro,nnojoishii psiquicoin naya nnojoishii a'yataain sümaa tü yolujaakalüirua otta nnojoishii pülain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41388,,,,1,,0,rephrasing_fix analizar las profecias biblicas nos ayuda a ver un detalle interesante de la personalidad de dios,wekirajaale sünain tü pütchi nüküjakat paala maleiwa we'rüin anamiain nia otta naa'inmajeein na wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41389,,,,1,,0,rephrasing_fix antonio gracias por preguntarmelo,antoonio anashija'a süka paapirüin taya süchiki tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41413,,,,1,,0,rephrasing_fix al fin y al cabo para saber que cree una persona lo mejor es preguntarle directamente a ella no le parece,pansaaleejeeria tatuma süka nnojolin niain aküjüin pümüin wanee wayuu yalejeechiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41414,,,,1,,0,rephrasing_fix quisiera mostrarle algunos versiculos de la biblia que explican por que es vital creer en jesus,taleejeein pümüin waneeirua wetsiikulo sulu'ujee tü wiwüliakat aküjaka jamüin cho'ujaaka anoujaa nünain jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41422,,,,1,,0,rephrasing_fix antonio empecemos con las palabras que el propio jesus le dijo a uno de sus apostoles,antoonio waleeja palajana tü nümakat jesuu nümüin wanee aluwataaushi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41425,,,,1,,0,rephrasing_fix y eso es lo que creemos los testigos de jehova,shia'aya ma'in tü wanoujakalü anain wayakana tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41431,,,,1,,0,rephrasing_fix y todos los testigos hacen lo mismo,ma'leesia natuma napüshua'a na aküjüliikana pütchi nüchiki je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41436,,,,1,,0,rephrasing_fix incluso se le ha llamado el evangelio en miniatura,eeshii eekai pütchichon nüchikimaajatü jesuu namüin sümüin tia wetsiikulokot,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41440,,,,1,,0,rephrasing_fix y esa idea la de que necesitamos tener fe en jesus para conseguir vida eterna se expresa en la pagina de la revista que le di la atalaya,tia shia aküjünaka sulu'u tü rewiisütakat aapiria wayuu taapaka pümüin sulu'usü süpana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41452,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus mismo lo uso,otta cho'ujaasü waküjüinjatüin shia sümüin wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41465,,,,1,,0,rephrasing_fix luis si,luii anakaja'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41468,,,,1,,0,rephrasing_fix luis eh,luii jamüin paajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41473,,,,1,,0,rephrasing_fix antonio por eso era tan importante para el que sus seguidores conocieran y usaran el nombre de su padre porque es necesario para obtener la salvacion,antoonio müsüjese'e cho'ujaashaatain natüjaain saa'u na nikirajüinkana jesuu jaralin tü nünüliakat maleiwa sümaa nachuntüin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41480,,,,1,,0,rephrasing_fix luis es cierto,luii shiimainsa'aya tü pümakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41491,,,,1,,0,rephrasing_fix luis nunca lo habia visto asi pero suena logico,luii üümm müsüla sukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41494,,,,1,,0,rephrasing_fix antonio asi es y de seguro estara de acuerdo conmigo en que no es suficiente decir que tenemos fe hay que demostrarlo,aashin waa'inrüinjatüin wanee kasa süpüla shiyaawatüinüinjatüin aa'u tü wanoujakalü anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41507,,,,1,,0,rephrasing_fix a que experiencia subraya la importancia de hacer preguntas bien pensadas,kasa alataka sutuma sütüjüin ma'in süpüleerua asakiraa wanee wawala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41540,,,,1,,0,rephrasing_fix antes de ofrecerle pruebas de que dios existe seria mejor decirle que sentimos lo que le paso y que no tiene nada de malo preguntarse por que sufrimos,süpülapünaa waküjüin namüin tü sümakat tü wiwüliakat shia anaka alu'u wamüle namüin alu'uwatshi pia maka'a pukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41577,,,,1,,0,rephrasing_fix que tenemos que hacer para ser buenos maestros en el ministerio,kasa waa'inrajatka süpüla watüjüin ekirajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41580,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces podriamos se alar que en el cielo nunca ha habido muerte la gente solo muere aqui en la tierra,nnojotsü eeirüin ouktaa chaa iipünaa yaasü jouluin ouktaa yaa saa'u tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41618,,,,1,,0,rephrasing_fix las ilustraciones sencillas suelen ser las mejores,shia anaka ma'in alu'u mapüleere watuma shiyaawatia tü wekirajakalü anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41626,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos otro ejemplo,wekirajaa sünain wanee sukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41635,,,,1,,0,rephrasing_fix probablemente el padre dira que trataria de corregirlo y no una vez sino varias,süchikijee eeshii süpüla wamüin jama nnojorüle jaa nümüin chi püchonkai pümüin mayaapeje'e püchiaain nia wainmatua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41640,,,,1,,0,rephrasing_fix esta claro pues que dios no usaria a satanas para castigar a las personas a las que satanas mismo ha descarriado,makalaka nnojoluin süpüla ni'itaanüinjachin süpüla süsalain saainjala wayuu nutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41647,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque empleemos las preguntas mejor pensadas los razonamientos mas convincentes y las ilustraciones mas eficaces no todo el mundo aceptara el mensaje del reino,ja'itainna watüjüin ma'in süpüleerua asakiraa anain ma'in wanüiki waashajaajiraapa süchiki tü sümakat tü wiwüliakat otta anain shiyaawatia tü wekirajakalü anain nnojoleerü saapaain amaa wayuu süpüshua'a tü nünüikikat maleiwa mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41651,,,,1,,0,rephrasing_fix al fin y al cabo fueron relativamente pocos los que aceptaron las ense anzas de jesus y eso que el fue el mejor maestro que haya pisado esta tierra,jamüshija'a jesuu palitchon na wayuu oonookana sümaa tü nikirajakalü anain mayaapeje'e nütüjüin ma'in ekirajaa juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41652,,,,1,,0,rephrasing_fix y si nos parece que no somos lo que se dice maestros excepcionales,jama nnojorüle watüjüin ma'in ekirajaa saa'in wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41653,,,,1,,0,rephrasing_fix esta serie es solo una de las muchas herramientas que jehova nos proporciona para realizar la importantisima obra que nos ha encomendado,makalaka anain ma'in sümüin tü pütchikat yootirawaa nümaa wanee aküjüi pütchi nüchiki je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41665,,,,1,,0,rephrasing_fix que agradecidos podemos estarle,waapa ma'in tü analu'utkat nümüin je'waa saa'u naapüin wamüin tü cho'ujaakat süpüla wekeraajüin tü wa'yataainkat nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41667,,,,1,,0,rephrasing_fix de julio de y por que permite dios el sufrimiento,pe'ureero'u otta por que permite dios el sufrimiento,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41673,,,,1,,0,rephrasing_fix pero jesus no dijo que solo la aplicaramos con ellos,eeshiire'e woonoole sümaa tia pütchikat namaapa waya na wawalayuukana sünain anoujaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41698,,,,1,,0,rephrasing_fix si le hicieramos un comentario poco amable a alguien quizas porque tenemos un mal dia no nos gustaria que nos pusiera la etiqueta de brusco o desconsiderado verdad,alatüsü tia wamüin wayakana anoujüshiikana eereje'e wachajaain sukuwa'ipa süpüla keme'eriain wanüiki col,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41711,,,,1,,0,rephrasing_fix mas bien recordemos que este mensaje puede tocarle el corazon a gente de toda clase,eesü süpüla sunoujüin wayuu ma'leekalia nünain maleiwa cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41725,,,,1,,0,rephrasing_fix por que debemos respetar los hogares que visitamos,jamüsü kojutüinjatka wamüin nepia na wayuu waküjakana amüin pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41726,,,,1,,0,rephrasing_fix por que agradecemos que los demas respeten nuestro tiempo,jamüsü kee'ireeka waa'in motso'oin nüma'a wanee wayuu sünain yootoo wamaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41746,,,,1,,0,rephrasing_fix si alguien interrumpe nuestras actividades tal vez nos sintamos frustrados,nüntüle wanee wayuu su'unnaa ma'in tü wa'yataainkat nnojoleerü joo tojute'erüin tü ta'yataainkat eeshii wamüle,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41749,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos determinar cuando es el mejor momento para visitar a las personas de nuestro territorio,kasa waa'inrajatka süpüla watüjaain saa'u joujain anain antaa nepialu'umüin na wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41752,,,,1,,0,rephrasing_fix de que otra manera podriamos mostrar respeto a las personas,kasa maa waa'inrajatka süpüla wee'iyatüin namüin na wayuukana kojutüin naya wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41759,,,,1,,0,rephrasing_fix la persona quizas haya reservado ese tiempo para hacer alguna otra cosa que considera importante,nnojotsü watüjaain aa'u naainjüinjachire wanee kasa su'unnaa tü oora wantakalü o'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41762,,,,1,,0,rephrasing_fix por educacion tal vez hable brevemente con el pero es probable que despues ponga fin a la conversacion,kasache kee'ireeka naa'in eesüja'a paapajüle motso'o nünüiki jee mapa piyokojooin tü serulaatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41772,,,,1,,0,rephrasing_fix es posible que lo escuche con mas agrado verdad,kaseerü paainjaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41774,,,,1,,0,rephrasing_fix y es que todos agradecemos que los demas se dirijan a nosotros con respeto pero tambien con franqueza,eesüja'a paapajüle tü nünüikikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41775,,,,1,,0,rephrasing_fix el hermano continua diciendo alguna vez se ha hecho alguna de estas preguntas,mawaisü nünüiki chi wawalakai namüin na wayuukana eeiria püsakirüin anain pütchikat tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41790,,,,1,,0,rephrasing_fix si la persona se ala una abre el tratado y le muestra lo que dice la biblia sobre esa cuestion,naneeküle na wayuukana wanee pütchi nujutalüin tü karalouktakat süpüla nüküjüin tü sümakat tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41791,,,,1,,0,rephrasing_fix por supuesto hay muchas maneras de iniciar una conversacion,naatawaisü natuma na wayuukana süküjia tü pütchikat püneeka tü anakat saa'in pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41793,,,,1,,0,rephrasing_fix y adaptando nuestra presentacion a las costumbres de las personas de nuestro territorio,otta kapülainjatü waa'in tü nakuwa'ipakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41801,,,,1,,0,rephrasing_fix tratar a las personas como nos gustaria que nos trataran a nosotros da buenos resultados,waainjüle tia waküjapa pütchi kamalainjeerü sümüin wayuu tü wanüikikat tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41803,,,,1,,0,rephrasing_fix y tambien explica todas las cosas vinieron a existir por medio de el la palabra y sin el ni siquiera una cosa vino a existir,e'itaanüshi nia nütüma maleiwa sümaiwa paala sünain nükumajüinjatüin tü kasakalüirua süpüshua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41818,,,,1,,0,rephrasing_fix y que puede decirse de la creacion del universo,lotusüche sukuwa'ipa tü kasa nukumajakat maleiwa chaa iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41826,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova creo un sinfin de estrellas y planetas,wainmashaata ma'in tü shüliwai nukumajakat maleiwa otta wainmashaata planeta eeka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41827,,,,1,,0,rephrasing_fix el nuevo calculo es de mil trillones,eesü ma'aka miit trillone,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41829,,,,1,,0,rephrasing_fix que sentia rahab por jehova y su pueblo,kasa shii'iyataka rahab sükajee tü saainjakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41867,,,,1,,0,rephrasing_fix rahab demostro fe y un profundo respeto por jehova y su pueblo,sükajee tü saainjakat rahab shii'iyatüin kanoulain ma'in shia otta kojutüin ma'in je'waa sümüin namaa na wayuu nüneekakana süpüla na'waajüin nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41877,,,,1,,0,rephrasing_fix que les dijo jesus a los lideres religiosos judios y por que,jamüsü nünüiki jesuu namüin na nekiipü'ükana na judiokana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41878,,,,1,,0,rephrasing_fix y la biblia dice que jehova continuo uniendo diariamente a ellos los que se iban salvando,je maleiwakai nikerotirawalüin nanainmüin tü wayuu nu'tte'erawaikat ka'iwai aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41893,,,,1,,0,rephrasing_fix y ense o a sus discipulos a hacer lo mismo,natüjaa aa'u na anoujüshiikana kasainjatüin naainjüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41902,,,,1,,0,rephrasing_fix puesto que la estan echando de ustedes y no se juzgan dignos de vida eterna miren nos volvemos a las naciones,nayataainapajasa'a joo wojuntaaka anainmüin na gentilekana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41905,,,,1,,0,rephrasing_fix estas actividades contribuian a la fortaleza espiritual y unidad de la congregacion igual que sucede hoy dia,sutuma naainjüin tia na anoujüshiikana namaiwa ichesü nanoula otta paa'inwashii naya müsia ne'e nakuwa'ipa maa'ulu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41926,,,,1,,0,rephrasing_fix que agradecidos estamos de que tanto entonces como ahora jehova haya organizado a sus siervos,talatüsü ma'in waa'in nümaa je'waa süka nnojoliin walakaain nutuma na anoujüshiikana nünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41931,,,,1,,0,rephrasing_fix que analizara el proximo articulo,kaseerü wekirajaaka anain sünain tü wanee ekirajaayakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41932,,,,1,,0,rephrasing_fix vea los articulos los cristianos adoran con espiritu y con verdad y siguen andando en la verdad de la atalaya del de julio de,paashaje'era tü pütchikat los cristianos adoran con espiritu y con verdad otta siguen andando en la verdad sulu'u aapiria wayuu oju'itaka juulio'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41937,,,,1,,0,rephrasing_fix en el articulo anterior vimos que la organizacion formada por los primeros seguidores de cristo reemplazo a la apostata nacion de israel como su pueblo elegido,sümaiwa paala nüneeküin je'waa na israeliitakana süpüla nupueuloseinjanain naya akatsa'a nekirajalaa namüin alawaa nüchiki je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41946,,,,1,,0,rephrasing_fix aquellos acontecimientos del siglo primero prefiguraron sucesos que viviran los siervos de jehova de nuestro tiempo,maa'ulu yaa anasü ma'in sukuwa'ipa nutuma je'waa tü nupueulosekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41948,,,,1,,0,rephrasing_fix ejerciendo su derecho como soberano universal acudira en nuestra defensa si atacan a sus siervos lo atacan a el lea zacarias,nushutapa satanaa naa'u na a'yataashiikana nümüin je'waa nieechi ne'e nushutaka aa'u je'waa paashaje'era zacarias kaseetka naainjüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41963,,,,1,,0,rephrasing_fix hablando de esta guerra la biblia profetiza hay una controversia que jehova tiene con las naciones,saashin tü wiwüliakat naja'ttireena je'waa na mojulaashiikana so'u armagedon müsü shia eejiraajeechi je'waa namaa na wayuu mojulaashiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41966,,,,1,,0,rephrasing_fix quedaran como estiercol sobre la superficie del suelo,meena ne'e aka saa'in sücha'a mürüt saa'upünaa mma jer,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41973,,,,1,,0,rephrasing_fix pensemos en los israelitas,müle shia natuma anainjatü nakuwa'ipa sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,41998,,,,1,,0,rephrasing_fix que ejemplo muestra como debemos reaccionar a las actualizaciones de nuestra forma de entender la verdad biblica,püküja süchiki tü naa'inrakat na anoujüshii judio ee'iyataka wacheküinjatüin wanee kasa eekai süpansaajinnüin sulu'ujee tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42035,,,,1,,0,rephrasing_fix a por que sera maravilloso vivir en el nuevo mundo,jamüsü aneetka ma'in kepiaa sulu'u tü pa'araiisükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42041,,,,1,,0,rephrasing_fix tres hombres del siglo xvi en busca de la verdad,sunoukte'erüin nakuwa'ipa tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42066,,,,1,,0,rephrasing_fix tema de portada que piensa dios del tabaco,pütchi sünainka süta tü rewiisütakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42096,,,,1,,0,rephrasing_fix con cada inhalacion se absorbe una dosis completa asi que la persona que fuma una cajetilla diaria recibe unas dosis mas que con cualquier otra droga,nükaijüle waneesia süta yüi nüsüin nicotina,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42104,,,,1,,0,rephrasing_fix el comenta una vez me quede sin cigarrillos y me desespere tanto que tome las colillas del cenicero les saque el poco tabaco que les quedaba y lo enrolle en papel de periodico,müshi nia jiwa'atüsü ma'in taa'in saja'ttüle toulia tü tainmakat müsüjese'e takotcholüin tü süsicheinkat sulu'u periodico süpüla takaijüinjatüin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42116,,,,1,,0,rephrasing_fix pero segun la oms tambien es una de las mayores causas de muerte por enfermedades contagiosas como la tuberculosis,saashin oms kamüsoinasü wayuu sutuma akaijaa ayuuliikat tia alataasü sünainmüin wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42122,,,,1,,0,rephrasing_fix tienes que amar a jehova tu dios con todo tu corazon y con toda tu alma y con toda tu mente,maleiwa chi pümaleiwasekai anashi aire püpüla waneepia süka süpüshua paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42123,,,,1,,0,rephrasing_fix en efecto dios desea que usemos correctamente nuestra vida y nuestro cuerpo y que los tratemos con respeto,anashi jülüjüle paa'in maleiwa waneepia mateo kee'ireesü naa'in maleiwa kojutüinjatüin wamüin tü kataakalü o'uu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42127,,,,1,,0,rephrasing_fix conocer a dios y sus promesas nos ayuda a amarlo y valorar lo que ha hecho por nosotros lo cual nos impulsa a mantenernos alejados de cualquier cosa que nos perjudique,aijeechi je'waa wapüla sümaa kojutüin nia wamüin we'raajüle nia otta watüjaale saa'u tü naapeetkat wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42128,,,,1,,0,rephrasing_fix le decia a mis pacientes que dejaran de hacerlo pero yo mismo no podia aunque lo intente cinco o seis veces,isapeje'eya ne'e nüchiki nuu'ulaain suulia mayaainje'e nuu'ulaküin shia aipiruatua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42132,,,,1,,0,rephrasing_fix empece a estudiar la biblia y deje de fumar de inmediato cuenta,ekirajaashi nia sünain tü wiwüliakat otta jülüjüsü naa'in talateein naa'in maleiwa nutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42134,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia ayudo a olaf jayavanth y armen a dejar el tabaco vicio que los estaba perjudicando a ellos y a quienes los rodeaban,oo'ulaashi suulia akaijaa olaf jayavanth otta armen süka nekirajaain sünain tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42147,,,,1,,0,rephrasing_fix la tierra fue dise ada para ser el hogar de una familia humana feliz que viviera con respeto mutuo y amando a su creador,akumajünüsü tü mmakat süpüla anainjatüin sukuwa'ipa wayuu sulu'u kojutüjiraainjanain naya otta alinjachin napüla maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42169,,,,1,,0,rephrasing_fix eso significa que el hombre tiene un proposito superior al de las plantas y los animales,aka'aya wayakana eesü tü kasa akumajünakalü apüla waya müsüjese'e waneejatüin wakuwa'ipa suulia tü mürütkalüirua otta tü wunu'uliakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42170,,,,1,,0,rephrasing_fix b que preguntas vamos a contestar,jarat tü pütchi ekirajaanajatkalü anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42187,,,,1,,0,rephrasing_fix claro que si pues el quiere que lo encontremos,kee'ireesü naa'in aleewainjanain waya nümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42210,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando un fariseo le pregunto a jesus cual era el mayor mandamiento de la ley el le contesto con toda claridad tienes que amar a jehova tu dios con todo tu corazon y con toda tu alma y con toda tu mente,alatüshii suulia siete miyoone shiatapünaamüin aküjülii pütchi nüchiki je'waa otta aishaatashi ma'in nia napüla jarat tü alana'aleekat sa'akajee tü pütchi aapünakat nümüin moises naashin jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42219,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien dijo que tenemos que amarlo con toda nuestra alma es decir con nuestro entero ser lo que somos y lo que hacemos en la vida,naashin jesuu alinjachi wapüla je'waa süka süpüshua'a wakuwa'ipa tia sünainpünaasü süpüshua'a tü waa'inrakat kataiwa'aya wo'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42226,,,,1,,0,rephrasing_fix la esperanza de vivir para siempre nos ayuda a aguantar las pruebas de fe,sutuma wa'atapajüin katüinjatüin wo'u waneepia eejiraashii waya sümaa tü oo'ulakünakalü aka wanoula,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42248,,,,1,,0,rephrasing_fix y los demas siervos leales de jehova disfrutaran de una vida eterna en la tierra hecha un paraiso,otta na wanee anoujüshiikana eejeena naya waneepia yaa saa'u tü mmakat pa'araiisüpa shia luc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42250,,,,1,,0,rephrasing_fix nuestro corazon rebosara de amor por nuestro padre celestial,aireejeechia ma'in wapüla je'waa süso'iraapa naa'in na ouktüshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42258,,,,1,,0,rephrasing_fix como sabemos que jehova realmente se interesa por nosotros,jamüsü watüjaaka saa'u jülüjüin waya naa'in maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42260,,,,1,,0,rephrasing_fix ser hacedores implica que nuestra fe nos motiva a predicar con celo las buenas nuevas y a participar en las reuniones,waküjüle tü pütchi anasükat wo'unüle waneepia sünain tü outkajawaakat shiimain woonooin sümaa tü nümakat je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42306,,,,1,,0,rephrasing_fix demosle a nuestro projimo ayuda espiritual,wakaaliinjüinjana naya sükajee tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42352,,,,1,,0,rephrasing_fix en estos escritos vemos que dios bendice a los que demuestran amor por los demas,tü sümakat karalouktakat tüüirua shii'iyatüin sünain anain nutuma je'waa na aikana apüla wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42361,,,,1,,0,rephrasing_fix que dijo jesus acerca de hacer las paces con nuestro hermano,anajiraainjana waya sümaa wayuu süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42375,,,,1,,0,rephrasing_fix como vamos a criticar las peque as faltas de otros cuando nosotros mismos somos culpables de faltas muy grandes,tü wekirajaakat sünainjee tü pütchikat shia nnojoluinjatüin mojuin wanüiki nümüin wanee wayuu eekai kaainjalain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42385,,,,1,,0,rephrasing_fix el amor es sufrido o paciente y bondadoso,aire wapüla wayuu nnojoleerü akulajaain w aa'in sünain kamanewaa namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42409,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova ha demostrado paciencia y bondad con todos los seres humanos imperfectos como somos,kamaneeshi je'waa sümüin wayuu süpüshua'a mayaapeje'e kaainjaraliin waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42410,,,,1,,0,rephrasing_fix otra caracteristica del amor es que aguanta todas las cosas,tü wanee kasa waa'inrakat sutuma alin wayuu wapüla shia wachechere'erüin waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42432,,,,1,,0,rephrasing_fix si es asi pidamosle espiritu santo a jehova,müle shia watuma aneena waya no'ulu'u je'waa otta nükaaliinjeena waya roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42441,,,,1,,0,rephrasing_fix que nos ayudara a ver a los debiles como jehova los ve,kasa wekirajaainjatka anain süpüla watüjaain saa'u tü jülüjakat naa'in je'waa nanainjee na matsüinkana anoula,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42461,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora imagine que usted se sintiera debil no por una o dos semanas sino por meses y meses,yaa'aleekaja'a kakaliaichire pia sünain müin mayaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42466,,,,1,,0,rephrasing_fix por que debemos verlos de la misma manera,süpüshua'a tüü cho'ujaasü nümüin süpüla anainjachin nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42474,,,,1,,0,rephrasing_fix b como nos beneficia ayudar a los debiles,jameerü paa'in pükaaliinjüle na wawalayuu matsüinkana anoula,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42483,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora bien a veces quiza se nos haga dificil ayudar a algun hermano,jamüsü eeka süpüla kapüleein wamüin akaaliinjaa wanee wawala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42504,,,,1,,0,rephrasing_fix en los malos momentos necesitas tener amigos cerca,cho'ujaasü ma'in sümüin wanee wayuu eeinjanain na sa'aleewainkana sümaa sülatüle tia sümüin müsün,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42509,,,,1,,0,rephrasing_fix que examen debemos hacernos para imitar a jehova,püküja wanee shiyaawatia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42540,,,,1,,0,rephrasing_fix en vez de ser demasiado criticos por que no nos proponemos ayudarlo a hacerse mas maduro,suulia mojuin wanüiki nüchiki shia anaka alu'u wakaaliinjüle nia süpüla laülaainjatüin naa'in sünain anoujaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42544,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando tomamos la iniciativa y ayudamos a alguien que lo necesita nos volvemos mas comprensivos y amorosos,wanaa sümaa wachajaain sukuwa'ipa süpüla wakaaliinjüin na wawalayuukana amülialaasü waa'in otta koo'omüinsü naalii wapüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42545,,,,1,,0,rephrasing_fix b que aprendemos de la experiencia de elias,kasa shikirajaka anain waya tü alatakat nümüin elias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42547,,,,1,,0,rephrasing_fix en ese momento gedeon no se sentia poderoso ni mucho menos mas bien admitio que tenia dudas y que se veia insignificante,naashin gedeon nnojoishi katchin ma'in nia nnojotsü nütüjaain aa'u tü naa'inrajatkat otta nnojoishi kasain anain apüla nia naashin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42610,,,,1,,0,rephrasing_fix en efecto jehova se fija en el potencial de cada uno de sus siervos,jülüjashaatasü naa'in je'waa tü kasa natüjakalü apüleerua na wayuu a'yataakana nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42630,,,,1,,0,rephrasing_fix como nos anima esto quizas dudemos de nosotros mismos pero jehova puede ayudarnos a alcanzar metas que ni siquiera imaginamos que podemos alcanzar,talatüsü waa'in sutuma tia nümakat je'waa nükaaliinjeena waya je'waa süpüla wasa'watüin wanee kasa sünain a'yatawaa nümüin ja'itairü müin isakai saa'in wachiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42632,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces comenta lo siguiente sobre julien un joven mas bien timido por su falta de seguridad en si mismo a veces queria hacerse notar y se comportaba de una manera poco natural,anuuka'a nünüiki nüchiki wanee wawala nükaaliinjakai naajüin julien nünülia chia wawalachon nükaaliinjakai japüle'e ma'in müsü nünüiki ludovic sutuma mmole'ein julien naainjüin ne'e wanee kasa nnojotka maajüin nutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42650,,,,1,,0,rephrasing_fix como lo ilustra la experiencia de julien quizas tengamos que ver mas alla de sus puntos debiles y descubrir las cualidades y aptitudes que podrian manifestar a mayor grado,shiapeje'e jülüjaleeinjatüin ma'in waa'in tü kasa anasü naa'inrakat otta tü kasa natüjakalü apüleerua suuliale'eya tü kasa mojusü naainjakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42657,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos un caso de nuestros dias,müsia ne'e maa'ulu yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42671,,,,1,,0,rephrasing_fix frederic izquierda animo a rico a seguir sirviendo a jehova vea el parrafo,frederic wepe'eru'ujee nia atütüle'erakai naa'in rico süpüla ayatüinjachin ni'yataain nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42682,,,,1,,0,rephrasing_fix los elogios sinceros pueden tener magnificos resultados,anasü nakuwa'ipa na wawalayuukana müleka sütütüle'ennüle naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42684,,,,1,,0,rephrasing_fix frederic un anciano de la congregacion al que le pidieron que le diera clases de la biblia relata felicite a rico porque esa oposicion demostraba que habia tenido suficiente valor para hablar de su fe,eeshi wanee wawala laülaashi atütüle'erakai naa'in rico frederic nünülia chia wawalakai nipelisitaajüin nia naajüin saa'u nüküjüin tü nunoujakalü anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42688,,,,1,,0,rephrasing_fix asi sus palabras de estimulo pueden complementar las de hermanos de experiencia,saashin shiakat naya süpü'üyaka ma'in na wawalayuu jieyuukana atütüle'eraa naa'in na wawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42696,,,,1,,0,rephrasing_fix que hara dios con la maldad,kaseerü naainjaka maleiwa süpüla naja'ttirüin tü kasa mojusükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42716,,,,1,,0,rephrasing_fix si existe un dios todopoderoso por que no protege a las personas buenas,shiimainreje'e eein chi maleiwa shiimainshikai jamaka nnojoliika naa'inmajüin na wayuu anamiakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42735,,,,1,,0,rephrasing_fix el no prueba a la gente incitandola a hacer el mal,matüjüinsai aainjaa kasa mojusü chi maleiwakai otta nnojotsü nuluwanaajüin wayuu sünain aainjaa kasa mojusü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42753,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora bien eso no significa que estemos condenados a sufrir para siempre debido a los errores y malas decisiones de los demas,nnojoliipeje'e niyüülajaleeinyain waya je'waa süpüla müliainjatüin waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42796,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia asegura que el esta extraviando a toda la tierra habitada junto con sus demonios lo cual nos causa un enorme dolor a todos,saashin tü wiwüliakat e'ike'ennüsü wayuu sainküin mmaka nutuma satanaa otta natuma na yolujaakana müliasü ma'in waa'in sutuma tia alateetkat mapeena apocalipsis,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42820,,,,1,,0,rephrasing_fix su hijo tambien tiene poder sobre las fuerzas de la naturaleza,nnojoleerü akutkujaain tü mmakat otta nnojoleerü eein soo'omüin wawai marcos,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42843,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien hay esperanza para los millones de inocentes que han sufrido una muerte tragica,aka'aya na wayuu ouktüinnapakana aso'iraajeerü naa'in nachikua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42846,,,,1,,0,rephrasing_fix el dios de la biblia jehova les ha puesto el ejemplo a los padres en este campo,jamüshija'a je'waa anasü ma'in sukuwa'ipa süchiaaya wayuu nutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42878,,,,1,,0,rephrasing_fix dios disciplina con amor con medida y con coherencia,nüchiaain wayuu je'waa süka anaka akuwa'ipa wanaapünaa sümaa tü naa'inrakat chi wayuukai otta wanaapünaa sümaa tü nümakat je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42881,,,,1,,0,rephrasing_fix dios disciplina con amor y por amor,nüchiaapa maleiwa wanee wayuu nüchiaain nia süka alin nia nüpüla jee süka anaka akuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42883,,,,1,,0,rephrasing_fix escuche,paapaja nanüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42887,,,,1,,0,rephrasing_fix afortunadamente nos dimos cuenta de que las cosas salen mal cuando uno actua mientras esta enojado,sünainjee müitpain nukuwa'ipa waküjaka'a nümüin tü naainjüinjatkat oonooshija'a nia sümaa tü wamakat nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42899,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando escuchabamos primero las cosas salian mejor,shia anaka alu'u jülüjüle waa'in palajana tü nümakat wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42900,,,,1,,0,rephrasing_fix hable,yootoo pia namaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42902,,,,1,,0,rephrasing_fix toma en cuenta todos los factores incluso los que no son tan obvios,jülüjüsü naa'in jamüin waainjaka shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42909,,,,1,,0,rephrasing_fix lo que quiere es que le oremos de corazon,tü kee'ireekat naa'in shia wo'uraajüinjanain nümüin süka süpüshua'a waa'in mateo nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42952,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo en la epoca de los israelitas ana le oro por un angustioso problema familiar,jamüsüja'a sümaiwa o'uraajüsü ana nümüin maleiwa sutuma mojuin ma'in saa'in saa'u wanee kasa alataka sümüin sümaa süpüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42953,,,,1,,0,rephrasing_fix nunca descuidemos este hermoso privilegio,makalaka wo'uraajüinjanain waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42958,,,,1,,0,rephrasing_fix se habian enga ado pensando que dios aceptaria su adoracion,süka jamüin nütüjaain aa'u mojuin tü sulu'ukat naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42971,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces a que se refirio pablo con la expresion el fundamento solido de dios,uatua ne'e süshajünüin sulu'u tü wiwüliakat tü pütchikat süikkalaaya wanee piichi makat kasache nüküjeeka pablo sükajee tia pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,42997,,,,1,,0,rephrasing_fix en tiempos antiguos no era raro que el fundamento de un edificio tuviera una inscripcion quizas para indicar quien habia sido el constructor o quien era el due o,nia pablo ashajakai palajana süchiki sukuwa'ipa süikkalaaya wanee piichi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43011,,,,1,,0,rephrasing_fix esto nos recuerda lo que leemos en numeros lealo,sutuma tia pütchikat sotojoosü waa'in tü sümakat numeros paashaje'era,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43015,,,,1,,0,rephrasing_fix en que podemos tener plena confianza,kasa tü we'itaainjatkalü anain waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43031,,,,1,,0,rephrasing_fix no estaria bien que sospecharamos de ellos sin motivo lea romanos y corintios,nnojotsü anain waa'inrüle tia paashaje'era roma nm otta corinto nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43047,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando elogio a alguien en verdad siento lo que digo,tepelisitaajüinche ne'e soo'opünaa taa'in wanee tawala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43070,,,,1,,0,rephrasing_fix y cuando le muestro cari o es de corazon,aishiiche tapüla na tawalayuukana soo'opünaa taa'in sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43071,,,,1,,0,rephrasing_fix que renuncie a la injusticia todo el que nombra el nombre de jehova,niyouktüinjatü tü kasa mojusükat chi wayuu achuntakai nünülia je'waa tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43078,,,,1,,0,rephrasing_fix inmediatamente antes pablo habia citado del capitulo de numeros que contiene el relato de la rebelion de core,aashajaasü tia pütchikat süchiki tü naainjakat core wanaawasüche tia nüküjakat pablo sümaa tü sümakat numeros,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43101,,,,1,,0,rephrasing_fix aun asi los leales tuvieron que actuar con decision y apartarse de los injustos,tü nüshajakat pablo sulu'u timoteo tü makat mayaa nütüjaa aa'u je'waa jaraliin na nümaajanakana niyu'rala sulu'ujee numeros,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43115,,,,1,,0,rephrasing_fix que postura debemos tomar ante la apostasia,kasa waa'inrajatka wekirajüneere sünain alawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43131,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy los siervos de jehova raras veces nos enfrentamos a la apostasia dentro de la congregacion,eesü süpüla eein wayuu eekai shikirajüin sünain alawaa na'aka na anoujüshiikana nnojoliipeje'e wainmain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43132,,,,1,,0,rephrasing_fix no se ponga a debatir con apostatas vea el parrafo,nnojo pe'ipaain pia namaa na ekirajüliikana sünain alawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43137,,,,1,,0,rephrasing_fix claro si alguien promueve diversiones que violan las normas morales divinas los ancianos no van a tolerar tal conducta simplemente por evitar confrontaciones,eere wanee wawala e'ike'eraka na wawalayuukana sünain anajaa jee ashaittaa wanee kasa mojuka saashin tü wiwüliakat nnojotsü noo'ulaainjatüin tia na laülaashiikana suulia ne'e na'ülüjiraain nümaa chi wawalakai sal ef,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43142,,,,1,,0,rephrasing_fix los leales no quisieron correr ningun riesgo asi que no obedecieron a medias,na waneepiakana nümaa je'waa oonooshii naya süka süpüshua'a naa'in sünain tü pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43173,,,,1,,0,rephrasing_fix mas bien se pusieron firmemente a favor de jehova y en contra de la injusticia,nee'iyatüin sünain niain je'waa no'unaka amaa otta nayouktüin tü kasa mojusükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43174,,,,1,,0,rephrasing_fix porque los deseos insensatos que acompa an a la juventud no son exclusivos de una edad determinada,müshi nia nümüin piyoukta tü kasa mojusü keejiakat namüin na jima'alii manoujüinkana tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43180,,,,1,,0,rephrasing_fix desde que aprendio la verdad ha evitado por completo el baile incluso en reuniones entre cristianos por temor a que se despierten malos deseos o pensamientos de su pasado,aainjünapu'usü kasa yarüttüsü sünain tia yonnakat nnojoluichipa nia sünainpünaain yonna maa'ulu ja'itaichi o'unejaanüin sünain tü yonna naainjakat na wawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43189,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo todos debemos actuar con decision para protegernos de cualquier peligro espiritual,akatsa'a waa'inmajüinjatüin wakuwa'ipa suulia sumojujaain no'ulu'u je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43191,,,,1,,0,rephrasing_fix debemos renunciar a la injusticia y apartarnos de lo que es malo,eesü kapüleere wamüin tia akatsa'a anain waa'in sutuma watüjaain saa'u alin nüpüla je'waa na nümaajanakana otta na oonookana sümaa tü nümakat tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43194,,,,1,,0,rephrasing_fix pero nos consuela saber que jehova siempre amara a los que le pertenecen a los que no se desvian de sus justos caminos,otta wane'eya müsü mayaa niyouktüinjatü tü kasa mojusükat chi wayuu achuntakai nünülia je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43196,,,,1,,0,rephrasing_fix haciendo clic en la seccion sobre nosotros preguntas frecuentes,paashaje'era sulu'u jw org tü pütchikat tienen una lista de peliculas canciones o libros prohibidos pi'itaa clic sünain sobre nosotros preguntas frecuentes,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43198,,,,1,,0,rephrasing_fix b que es lo que los medios de comunicacion no le han dicho a la gente,kasa wayuu chi aküjüikai pütchi saashin wanee diccionario,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43203,,,,1,,0,rephrasing_fix quizas les explicaran que cuando moises le solicito por primera vez al faraon que les permitiera a los israelitas adorar a jehova en el desierto el le respondio quien es jehova para que yo obedezca su voz y envie a israel,nm na israeliita kachonshiikana eeshiija'a süpüla nakuentajüin namüin na nachonniikana tü alatakat su'unna nümüin faraon nümüin moises jaraisa'a ma'in je'waa toonooinjachika sümaa nünüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43233,,,,1,,0,rephrasing_fix hablarles de jehova a nuestros hijos es una forma de honrar su nombre vea los parrafos y,nekirajüle nachonnii na wayuukana nüchiki je'waa nee'iyatüin sünain kojutüin namüin je'waa paashaje'era tü pütchikat otta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43241,,,,1,,0,rephrasing_fix a cuando israel era fiel a jehova que efecto tenia eso en las naciones vecinas,wanaa sümaa noonooin na israeliitakana nümaa je'waa kasa natüjaaka aa'u na wayuu kepiakana na'ütpa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43242,,,,1,,0,rephrasing_fix a cuando se cumplio lo que isaias profetizo sobre jerusalen,joujatü ekeraajüin tü nüküjatüjütkalia isaias süchiki jerusalen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43257,,,,1,,0,rephrasing_fix a quienes se unieron a los israelitas para restaurar la adoracion de jehova,jamüsü anaka nakuwa'ipa na wayuu nnojoliikana israeliitain sutuma nu'waajünüin je'waa nüchikua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43274,,,,1,,0,rephrasing_fix deben mantenerse fieles a ese nombre y luchar por ser santos,kaainjaralii naya nachuntüinjatü nümüin je'waa waneepia süpüla motuinjatüin naa'in tü naainjalakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43280,,,,1,,0,rephrasing_fix como revelo jehova un aspecto de su personalidad que esta incluido en el significado de su nombre,kasa nüküjaleeka je'waa nümüin moises wanaa sümaa nuluwataain nia sünain ayu'laa tü nupueulosekat egiptojee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43288,,,,1,,0,rephrasing_fix para describir su nombre empleo un verbo relacionado con el verbo del que proviene pero esta vez en primera persona,müshi chi maleiwakai nümüin moises taainjeerü tü kee'ireekat taa'in süpüla shikeraajüinjatüin tü tamakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43291,,,,1,,0,rephrasing_fix el tambien puede hacer que su creacion haga lo que sea necesario para que se cumpla su proposito,nikeraajüinya je'waa tü kee'ireekat naa'in sükajee süpüshua'a tü kasa nukumajakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43300,,,,1,,0,rephrasing_fix por que podemos estar seguros de que nuestra labor de dar testimonio tendra exito,jamüsü watüjaashaataka saa'u sünain eejeerüin wayuu aapaaka sümaa nünüiki maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43321,,,,1,,0,rephrasing_fix lea juan,je antüshi taya sa'akamüin wayuu süpüla tee'iyatüinjatüin tü shiimüinkat sümüin müshi jesuu ni'ipomüin poncio pilato chi aluwataakai saa'u judea paashaje'era juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43325,,,,1,,0,rephrasing_fix al final de aquella reunion el mismo dia de su resurreccion jesus les aclaro que tenian una responsabilidad,je o'tteerü tü aküjaakat tachiki sulu'ujee jerusalen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43350,,,,1,,0,rephrasing_fix a como pudieron los primeros discipulos de jesus dar testimonio respecto a el,juan jamüsü nountaka na nikirajüinkana jesuu naküjüin pütchi nüchiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43368,,,,1,,0,rephrasing_fix eso ocurrio en octubre de y marco el comienzo de los ultimos dias del malvado sistema de satanas,o'ttüshi nia sünain tia o'utuupüro'u so'u juyaka yalejeesü o'ttüin sükalia saja'ttüinjatüin tü kasa nuluwataakalü aa'u satanaa tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43377,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso la coronacion de jesus como rey sobre la humanidad ha formado parte desde entonces de las cosas magnificas de dios,maa'ulu yaa aküjüshii waya pütchi süchiki tü kasa anashantasü naa'inrakat maleiwakai otta süpüshi tia pütchikat shia ni'itaanüin jesuu sünain aluwatawaa nutuma je'waa so'ujee juyaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43384,,,,1,,0,rephrasing_fix b que se vio claramente a mediados de los a os treinta,kasa alataka so'u juyaka kasa nu'uniraka akuwa'ipa jesuu so'u juyaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43385,,,,1,,0,rephrasing_fix el dijo cobramos denuedo o valor por medio de nuestro dios para hablarles las buenas nuevas de dios con mucho luchar,müshi nia mayaainje we'rüin tü müliaakat natüma cha'aya achechennüsü waa'in nütüma chi wamaleiwasekai süpüla aküjaa tü nüchikikat chi o'tte'erüikai jümüin wantapa ja'akamüin tes,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43399,,,,1,,0,rephrasing_fix nunca nos rindamos,ayata waa'inrüin tü wamakat nümüin je'waa wanaa sümaa waapüin waa'in nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43400,,,,1,,0,rephrasing_fix c como deberiamos sentirnos si nos tratan mal por ser testigos de jehova,kasa sotuinjatka waa'in shi'rüle wayumüin wayuu wamüin sünain aküjaa pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43405,,,,1,,0,rephrasing_fix ella y su esposo martinus han ayudado a muchos entre ellos a sus tres hijos a ser siervos de jehova,sünainjee tia anajiraaitpa takuwa'ipa nümaa je'waa chi aluwataakai saa'u kasa süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43421,,,,1,,0,rephrasing_fix asi honraremos a nuestro amoroso padre celestial y seguiremos teniendo el honor de llevar su glorioso nombre,sutuma tia ayatüinjatü wekirajüin wayuu sünain nünüiki maleiwa otta nnojoliinjana sünainpünaain waya tü kasa yarüttüsü naainjakat na wayuu nuluwataakalü aa'u satanaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43425,,,,1,,0,rephrasing_fix dios lo consuela,nümüliajüin paa'in maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43431,,,,1,,0,rephrasing_fix por otro lado hay quienes creen que no merecen la ayuda de dios debido a las cosas que hacen,otta eeshii eeka namüin nnojolin nümüliajüinjanain naya maleiwa saa'ujee wainmain tü naainjalakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43447,,,,1,,0,rephrasing_fix como el universo es tan grande muchas personas se preguntan por que deberia fijarse dios en las cosas que hacen simples seres humanos en un planeta tan insignificante,süka wainmain ma'in tü kasa anapüikat chaa aitu'upünaa eeshiiche waya jülüjüin naa'in maleiwa saa'u wayuuin ne'e waya eeshii eeka mataalain naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43460,,,,1,,0,rephrasing_fix se fija solo en mi apariencia o ve lo que hay en mi corazon y me comprende,shiataapa tü kasa sulu'ukat taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43474,,,,1,,0,rephrasing_fix sabe como nos han marcado la genetica la crianza el entorno y nuestra personalidad,nütüjaa aa'u jamüin maka'a wakuwa'ipa nütüjaa aa'u müin waya sutuma alejanain waya süle'eru'ujee wei sutuma wepijia wamaiwa otta natuma na wayuu kamaajanakana waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43492,,,,1,,0,rephrasing_fix tema de portada se interesa dios por usted,pütchi sünainka süta tü rewiisütakat jülüjüshiche pia naa'in maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43495,,,,1,,0,rephrasing_fix si quiere saber mas sobre el sacrificio de jesus lea el capitulo del libro que ense a realmente la biblia publicado por los testigos de jehova,pütüjeere soo'omüin süchiki naakajirüin waya maleiwa nükajee jesuu paashaje'era tü karalouktakat kasa shikirajaka ma'in tü wiwüliakat ekirajaaya nakumajala na aküjüliikana pütchi nüchiki je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43512,,,,1,,0,rephrasing_fix tema de portada se interesa dios por usted,pütchi sünainka süta tü rewiisütakat jülüjüshiche pia naa'in maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43513,,,,1,,0,rephrasing_fix nadie puede venir a mi a menos que el padre que me envio lo atraiga,chi eekai nnojolin eenakuushin nütüma chi tashikai kajünalakai taya nnojoleechi antüin tanainmüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43514,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus lo explico no es cosa deseable a mi padre que esta en el cielo el que uno de estos peque os perezca,müsia nukuaippa chi jüshikai maleiwa chakai iipünaa nnojotsü nücheküin süpüleerua maa'awain nuulia waneesükaije'e tü anoujasükalüirua tanain na makana saa'in tepichi mateo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43521,,,,1,,0,rephrasing_fix como busca a la oveja que anda descarriada,kasa naainjaka süpüla nüchajaain tü anneerü machikisatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43523,,,,1,,0,rephrasing_fix un padre le dice a su hijo de siete a os hace mucho mucho tiempo dios hizo la tierra y todas las cosas que hay en ella,müsü nünüiki wanee wayuu nümüin nüchon akaratshikai ouyase süma'aleeiwa'aya paala nukumajüin maleiwa tü mmakat jee süpüshua'a tü kasa eekat saa'u nukumajüin chi ka'ikai chi kashikai müsia tü shüliwaikalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43538,,,,1,,0,rephrasing_fix el ni o se queda pensando un rato y entonces le pregunta papa y quien hizo a dios,papaa jaraika'a kakumalain maleiwa nümaka jintüikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43540,,,,1,,0,rephrasing_fix como es eso posible piensa hasta el universo tuvo principio,ayatsia nnojoluin nütüjaain aa'u jintüikai jaralin kakumalain maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43546,,,,1,,0,rephrasing_fix el no pudo haber sido creado pues no habia ni nada ni nadie aparte de el,nia ne'e maleiwa eetüjüika'aya süpülapünaa nukumajüin süpüshua'a tü kasakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43568,,,,1,,0,rephrasing_fix al escuchar las noticias tal vez se haya dado cuenta de que a veces se hacen cosas horribles en nombre de la religion,wanaa sümaa paapajüin tü notiisiakat eesü paapajüle süchiki tü kasa mojusü naa'inrakat eekai nunoujüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43572,,,,1,,0,rephrasing_fix no obstante dios sabe que hay personas sinceras que aman la verdad y la justicia,nütüjaapeje'e aa'u maleiwa eein na wayuu anoujeekana sünain tü shiimainkat otta na aa'inreekana tü kasa anasükat juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43576,,,,1,,0,rephrasing_fix de modo que usted puede identificar a los miembros de la religion verdadera por la manera en que se tratan,makalaka eein süpüla piyaawatüin naa'u na sulu'ukana tü iküleesia shiimainkat sükajee aijiraain ma'in naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43581,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova lo sabia y por eso dijo no es bueno que el hombre continue solo,nutunkira nümüshija'a maleiwa chi wayuukai süka wane lapü ka'leshaanasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43602,,,,1,,0,rephrasing_fix adan recibio de dios un regalo muy especial pues la mujer iba a ser la ayudante perfecta para el,ni'itaain adan sünülia tü nu'wayuusekat evain süka shiin shia wayuu süpüshua'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43608,,,,1,,0,rephrasing_fix por que a las cristianas de nuestros dias se las puede llamar un ejercito grande,shia katümasitka türa jierü paapakat tamüin süpüla tamaainjatüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43620,,,,1,,0,rephrasing_fix satanas convencio a nuestros primeros padres de que no necesitaban que jehova los gobernara,ouktakalaka naya saaliijee roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43627,,,,1,,0,rephrasing_fix si todo lo que jehova hizo fue muy bueno,makalaka ni'rüin chi maleiwakai sünain anashaatain ma'in süpüshua'a tü kasa nukumajakat gen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43645,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia predijo que esa conducta seria una marca de los ultimos dias y no hay duda de que la maldad del hombre esta hoy tan extendida que verdaderamente estos son tiempos criticos,münatüjülia tia sulu'u tü wiwüliakat sünain müinjatüin sukuwa'ipa tü wayuukalüirua maa'ulu yaa alatüinjatü tia sülü'ütpa sükalia saja'ttüinjatüin tü kasakat süpüshua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43650,,,,1,,0,rephrasing_fix a estos el se or soberano jehova los ha apoyado lea salmo,kaaliishiijese'e naya nüpüla je'waa paashaje'era salmo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43652,,,,1,,0,rephrasing_fix eso no habria ocurrido si hubieran estado descontentas con la vida que llevaban,naa'inmajüin shia'ayaa jud,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43662,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo las parteras hebreas sifra y pua posiblemente las encargadas de las demas parteras fueron valientes y desobedecieron la orden,einmolojooshi faraon sünainje'ere'eya tia nu'utiraka saa'in süpüshua'a tü tooloyuuchein jo'uuyuukalüirua eejatü piamasü jieyuu yalayala aa'inruat shia joo tü eemeijütkalüirua tia shia sifra sümaa pua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43670,,,,1,,0,rephrasing_fix dios haria que sisara el jefe del ejercito cananeo cayera mediante la mano de una mujer,sütüjaa aa'u tia süka nünüikimaajatüin shia maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43676,,,,1,,0,rephrasing_fix ella era sensata pero su esposo nabal era un hombre inutil grosero e irrazonable,eetaasü ma'aka juya nüpülapünaa paala kürisüto wayuu laülaa aa'inrü shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43680,,,,1,,0,rephrasing_fix cuanto valoramos a las muchas cristianas que en nuestros dias apoyan felices y de distintas maneras los trabajos de construccion que la organizacion lleva a cabo,kojutüsüjese'e ma'in wamüin tü wawalayuuirua a'yataaka süka saa'in sümüiwa'a sünain akumajaa tü piichi a'waajiakat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43692,,,,1,,0,rephrasing_fix sin duda porque tenia las cualidades necesarias para criar a su hijo perfecto,eesüja'a shiale sutuma anashaatain ma'in sukuwa'ipa otta aneerüin nipijia chi süchonkai sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43698,,,,1,,0,rephrasing_fix que honor ser la madre del hombre mas extraordinario que ha vivido en la tierra,anata'aleesüja'a ma'in sukuwa'ipa wayuukat tia saa'u niin shia chi nüchonkai maleiwa mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43699,,,,1,,0,rephrasing_fix recuerda como trato a una mujer que llevaba doce a os padeciendo hemorragias,jamüsüja'a wanaa sümaa shipettüin sot nüshe'in tü jierü kakaliaitkalü amülain amüin isha nnojotsü naa'ayajaain saa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43703,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando ella se acerco desde atras entre la multitud y le toco la ropa que hizo el,kamaneeshi nia sümaa müin nünüiki sümüin nii waa'iraa anaitpa pia süka pünoujain tanain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43704,,,,1,,0,rephrasing_fix con ese milagroso suceso jehova indico que le habia retirado su apoyo a la apostata nacion de israel y que ahora favorecia al israel de dios compuesto por hombres y mujeres,sükajee tia kasa pülasü naainjakat je'waa nii'iyatüin sünain nayain nüneeküin naya tooloyuukana otta jieyuu süpüla nupueuloseinjanain jee naluwataainjanain chaa iipünaa nümaa jesuu gal gal nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43712,,,,1,,0,rephrasing_fix en la decada de un pu ado de hombres y mujeres demostraron tener un profundo interes en encontrar la manera correcta de adorar a dios,su'unnaa tü juyakat sünainmüin o'ttüshii sünain ekirajawaa sünain tü wiwüliakat waneeinnua tooloyuu otta jieyuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43716,,,,1,,0,rephrasing_fix hasta entonces atesoremos todos nuestro privilegio de servir hombro a hombro a nuestro dios,jülüja paa'in nia sünain süpüshua'a tü paa'inrakat otta loteerü pukuwa'ipa nutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43741,,,,1,,0,rephrasing_fix posiblemente no se sentiria a la altura,chia wayuu nuluwataakai anainmüin pia nia chi aluwataakai saa'u süpüshua'a tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43748,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova le dijo esta vara la tomaras en tu mano para que ejecutes con ella las se ales,shiaseje'e mapa nümaka'a maleiwa nümüin moises pülü'üjüinjatü waneepia türa wunu'ukat süpüla paainjüin kasa pülasü süka ex nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43776,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova ha puesto en nuestras manos su palabra viva la biblia,shia wekirajüinjatka aka wayuu tü wiwüliakat süka nünüikin shia maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43789,,,,1,,0,rephrasing_fix en cualquier caso ademas de darle el tratado tendra la satisfaccion de haberle leido algo de la palabra de dios aunque sea uno o dos versiculos en la primera visita,püpüta nüpüla tü karalouktachonkat jee paashaje'era nümüin waneeshiaakaije'e wetsiikulo sulu'ujee tü wiwüliakat anashaateerü paa'in paainjüle tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43811,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos usar los tratados para comenzar cursos biblicos,süpüla wo'ttüin sünain ekirajaa wayuu sünain tü wiwüliakat kasa waa'inrüinjatka süka tü karalouktacheinkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43817,,,,1,,0,rephrasing_fix utilice los nuevos tratados como trampolin para comenzar estudios biblicos,püküja pütchi nümüin wanee wayuu süka tü karalouktacheinkalüirua wanee sukueena pu'tta sünain pikirajüin nia sünain tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43818,,,,1,,0,rephrasing_fix invita a leer la leccion y el tratado que hace falta para ser una familia feliz,yala aküjüsü shikirajaanüinjatüin anain tü ekirajaayakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43823,,,,1,,0,rephrasing_fix con que fin,jamüsü maka'a sukuwa'ipa nutuma pablo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43830,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces piense que podria decir para despertar su interes,paa'inra tü ashajünakat sünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43836,,,,1,,0,rephrasing_fix como podria usar isaias en la predicacion,püküjüinjachipa pütchi jamüinjatü pünüiki süpülapünaa paashaje'erüin isaias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43845,,,,1,,0,rephrasing_fix como podria usar mateo en una conversacion,püküjüinjachipa pütchi jamüinjatü pünüiki süpülapünaa paashaje'erüin mateo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43850,,,,1,,0,rephrasing_fix despues que la persona responda digale hay quienes ganan mucho mas que eso pero sus familias siguen sin ser felices,süchikijee nusouktüin püma nümüin eeshii na wayuu wainmaleeka'aya akanain suulia tia ayatapaja'aya ne'e mojuin saa'in nüpüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43852,,,,1,,0,rephrasing_fix luego podria a adir vio usted las tres cosas que dios quiere que tengamos,nnaalein apünüinsü kasa naainjüinjatka maleiwa wapüleerua saashin pütchika ya'ayaa anu'usa'a shia nnojoleena jia müliain aa'in taapeerü wanee anaa jümüin otta aneerü jukuwa'ipa tatuma watta ka'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43857,,,,1,,0,rephrasing_fix que bueno saber que el quiere que seamos felices pero sera posible eso,jameetche sukuwa'ipa nutuma maleiwa süpüla anainjatüin wakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43859,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces lea salmo que dice nuestra ayuda esta en el nombre de jehova el hacedor del cielo y de la tierra,süchikijee paashaje'era salmo müsü pütchika mayaa nieechi akaaliinjaka waya je'waa chi kakumalakai tü sirumatu'ukat oo'ulaka tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43867,,,,1,,0,rephrasing_fix la pregunta es como podemos averiguar su nombre,kasaichiche nünülia chia makai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43875,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando me convenci de que dios se llama jehova me asalto una gran pregunta que otras cosas no se,wainmainje'e eera tü kasa ashajünakat sulu'u tü wiwüliakat nnojotka tatüjaain aa'u maa müsü taa'in tale'eru'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43885,,,,1,,0,rephrasing_fix la palabra de dios verdaderamente cambia la vida de quienes la leen y aprenden a confiar en las promesas de jehova lea tesalonicenses,a'wanajaasü naa'in wanee wayuu naashaje'erüle tü wiwüliakat shiaseje'e sutuma nütüjaain saa'u shikettaajüin nünüiki maleiwa waneepia ni'itaashaatale'einya naa'in sünain paashaje'era tesalonica,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43887,,,,1,,0,rephrasing_fix a que nos promete jehova,kaseerü naainjaka je'waa warütkaale nünainmüin naashin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43902,,,,1,,0,rephrasing_fix y notemos lo que dice la biblia sobre la reaccion de jehova,wekirajaa sünain tü sümakat tü wiwüliakat süchiki tü naainjakat je'waa nümüin asa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43914,,,,1,,0,rephrasing_fix el rey asa defendio con firmeza la adoracion pura acabo con la prostitucion que se practicaba en el templo y con la idolatria dos cosas que estaban muy extendidas en el pais,kojutüshi je'waa nümüin asa makalaka nüjünajaain na jaleetshiikana sulu'ujee tü a'waajüleekat maleiwa jee müsia naja'laje'erüin tü maleiwayaasükalüirua rey,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43916,,,,1,,0,rephrasing_fix por tanto pudo decirle con franqueza al pueblo que buscara a jehova el dios de sus antepasados y que pusiera por obra la ley y el mandamiento,nüküjüin asa namüin na wayuu cheje'ewaliikana juda nachajaainjachin je'waa chi namaleiwasekai na natuushinuukana oo'ulaka noonooinjanain sümaa tü nuluwataakalü anain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43917,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos son casi el doble,jamüsüche naa'in asa sutuma tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43928,,,,1,,0,rephrasing_fix confiaria en usted mismo o se apoyaria en jehova,jaraleeiche nuchuntaka amüin kaaliinwaa asa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43930,,,,1,,0,rephrasing_fix la reaccion de asa demostro que tenia una estrecha amistad con jehova y que confiaba en el,ja'yasü naa'u asa aleewain ma'in nia nümaa je'waa nuchuntüinjese'e kaaliinwaa nümüin su'unnaa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43931,,,,1,,0,rephrasing_fix porque como dice la biblia hizo lo que era recto a los ojos de jehova y su corazon resulto completo para con jehova,shia süka noonooin sümaa tü nümakat je'waa nümüin jee nia ne'e nu'waajaka je'waa nümüiwa'a süka süpüshua'a naa'in rey,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43940,,,,1,,0,rephrasing_fix nosotros tambien debemos servir a dios con un corazon completo,müshi'iya wayakana wa'waajüinjachi je'waa süka süpüshua'a waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43941,,,,1,,0,rephrasing_fix a que cosas ha hecho jehova para atraernos,kasa naainjaka maleiwa wapüleerua süpüla nii'iyatüin sünain alin waya nüpüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43946,,,,1,,0,rephrasing_fix y a adio que dios estaba perdonando los pecados que habian ocurrido en el pasado,jee tü wanee nümakat pablo shia nüla'ajaain maleiwa naainjala na wayuu eejanakana namaiwa paala roma roma nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43958,,,,1,,0,rephrasing_fix por que debemos esforzarnos por estudiar las cualidades y los caminos de dios,jamüshii wekirajaainjanaka ma'in sünain tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43977,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova hizo que su palabra se escribiera de manera que pudieramos comprenderla,aita'aleeshiija'a ma'in waya nüpüla je'waa nüshajiraka'a tü wiwüliakat sulu'u mapüleechoin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,43981,,,,1,,0,rephrasing_fix pues puedo darme como reducido a silencio porque hombre inmundo de labios soy y en medio de un pueblo inmundo de labios moro pues mis ojos han visto al mismo rey jehova de los ejercitos,nm nnojotsüjee müin nünüiki wanee aapiee nüma'anajeejachikai je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44003,,,,1,,0,rephrasing_fix que angel hubiera podido escribir esas palabras,süka jamüin maainjalain nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44004,,,,1,,0,rephrasing_fix a lo largo de la historia jehova ha guiado a sus siervos de distintas formas,wainma sukuwa'ipa nutuma je'waa süpüla nüküjüin tü naa'inrajatkat na wayuu a'yataaliikana nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44042,,,,1,,0,rephrasing_fix que podria llevarnos a pasar por alto la guia de jehova,kasa tü eekat süpüla mojuin atuma wakuwa'ipa nümaa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44051,,,,1,,0,rephrasing_fix satanas influye en la mente de la gente con informacion falsa y propaganda enga osa lea juan,numojujüin satanaa tü shikiiru'ujutkat tü wayuukalüirua sükajee tü alawaa nüküjakat sulu'u periodico rewiisüta jee waneeirua kasa paashaje'era juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44058,,,,1,,0,rephrasing_fix y aunque estos medios de comunicacion pueden ser utiles a menudo promueven comportamientos y estilos de vida que van en contra de las normas de jehova,jamüshiija'a na jaleetshiikana oju'itüshii ma'in sulu'u telewisoot sünain kasaalüin naya jee eesü kasaalüjiraale tü jieyuukalüiruaya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44060,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo presentan el matrimonio entre personas del mismo sexo como algo natural y eso lleva a muchos a pensar que el punto de vista biblico sobre la homosexualidad es extremista,wainma na anakana amüin tia nnojotpeje'e anain shia saashin tü wiwüliakat sünainjee tia mojutsat amüinyüü tü sümakat tü wiwüliakat cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44061,,,,1,,0,rephrasing_fix a pesar de la persistencia de aquella mujer jose decidio escuchar la voz de jehova no la de ella,mayaapeje'e süpüleeruaain naa'in jose tü nu'wayuusekat potifar nnojoishi nia jaa müin sümüin nia noonooka amaa anüiki je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44071,,,,1,,0,rephrasing_fix si no tenemos cuidado podriamos hacer caso de los malvados consejos de satanas y no de los amorosos consejos de dios,eejüinjatpaja'a waa'in suulia niain woono'olaa amaa anüiki satanaa niainjachi woonooka amaa anüiki je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44081,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo quizas dejo de orar ya no predicaba tanto como antes o empezo a perderse reuniones,eesü shiale saa'u makatawalin nia suulia tü outkajawaakat müsüjese'e naainjüin kasa mojusü mapa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44091,,,,1,,0,rephrasing_fix una decision mal tomada podria dejarnos marcados y provocarnos mucho sufrimiento en este sistema de cosas,waa'inrüle wanee kasa mojusü ayateeria sotuin shia waa'in mayaapeje'e wanoukte'erüin wakuwa'ipa mapa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44101,,,,1,,0,rephrasing_fix como pueden los buenos habitos espirituales protegernos de las trampas de satanas vea los parrafos a,paa'inrüle tü nümakat je'waa nnojoleechi pia nimeejüin satanaa paashaje'era pütchi sünainmüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44102,,,,1,,0,rephrasing_fix debemos reconocer que nuestro corazon puede apartarnos de jehova,watüjaa aa'u kemeejaralüin tü waa'inkat eesü süpüla sumojujüin wakuwa'ipa nümaa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44105,,,,1,,0,rephrasing_fix que hizo jehova,kasaka naainjüin je'waa naka naya wayuu e'rüliikana wayumüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44113,,,,1,,0,rephrasing_fix hablemos ahora de la codicia,anuutaaja'a joo tü wanee kasa eekat süpüla sumojuje'erüin wakuwa'ipa nümaa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44118,,,,1,,0,rephrasing_fix a espaldas de eliseo salio corriendo tras naaman y le mintio con descaro para pedirle un talento de plata y dos mudas de prendas de vestir,niyouktajapaja'a eliseo tia ni'ikajaalakat naaman nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44122,,,,1,,0,rephrasing_fix acan confeso cuando llegue a ver entre el despojo un vestido oficial de sinar uno de buena apariencia y doscientos siclos de plata y una barra de oro que pesaba cincuenta siclos entonces los quise y los tome,kamalainsüjese'e tamüin tia korolokalüirua taapaainsejese'e shia tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44129,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque jehova pone sus consejos al alcance de todos no obliga a nadie a seguirlos,nüshajirüin je'waa tü wiwüliakat süpüla anainjatüin nukuwa'ipa wanee wayuu sutuma nnojotpeje'e nüpüleeruain saa'in wayuu süpüla naainjüinjatüin tü sulu'ukat tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44151,,,,1,,0,rephrasing_fix sigamos el consejo que se encuentra en corintios y no nos confiemos,nnojoliinjana waya a'waataain sulu'u wakuwa'ipa sünain nnojoleenain waa'inrüin kasa mojusü tia shia tü shikirajakalü anain waya tü sümakat corinto,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44165,,,,1,,0,rephrasing_fix si escuchemos atentamente la voz de jehova,woonoo sümaa tü nümakat je'waa wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44168,,,,1,,0,rephrasing_fix otras preguntas sobre la biblia que es el reino de dios,jamüsü ouktaka wayuu joujeerü süsünne'ennaka tü ouktaakat cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44175,,,,1,,0,rephrasing_fix haga clic en la seccion ense anzas biblicas preguntas sobre la biblia,nowienpüro'u süpana jayeechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44176,,,,1,,0,rephrasing_fix una generacion se va y una generacion viene pero la tierra subsiste aun hasta tiempo indefinido,matüjüinsat aja'ttaa tü mmakat waya ne'e aja'ttaka sünainjee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44178,,,,1,,0,rephrasing_fix mientras tanto la poblacion del planeta casi se ha triplicado,wainma na washitkana ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44184,,,,1,,0,rephrasing_fix cierto ecologista admitio no tenemos ni idea de como administrar nuestro planeta,naashin na jülüjakana aa'in tü wunu'uliakalüirua nnojotsü natüjaain aa'u jamüinjatüin sukuwa'ipa natuma tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44206,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo la biblia asegura que el creador no dejara que el hombre lleve al planeta a la ruina,saashin tü wiwüliakat nnojotsü nuu'ulaainjatüin maleiwa sumojujünüin tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44208,,,,1,,0,rephrasing_fix salmo dice que dios ha dado la tierra a los hijos de los hombres,saashin salmo naapajala maleiwa tü mmakat sümüin wayuu ma'leekalia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44209,,,,1,,0,rephrasing_fix si el planeta es un regalo de dios,nunoukte'ereerü shia wapüleerua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44210,,,,1,,0,rephrasing_fix basta con ver como esta hecho nuestro hogar para darnos cuenta de ello el libro biblico de genesis explica con lujo de detalle que dios se esmero al preparar el planeta,saashin tü karalouktakat genesis a'yataashi ma'in maleiwa sünain akumajaa tü sukuwa'ipainjatkat tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44213,,,,1,,0,rephrasing_fix el relato de la creacion concluye diciendo vio dios todo lo que habia hecho y mire era muy bueno,müsü genesis süchiki tü kasa nukumajakat maleiwa nünanajakalaka joo chi maleiwakai süpüshua'ale tü nükumalakat sünain anashaatain ma'i shia ni'rüin genesis,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44248,,,,1,,0,rephrasing_fix existen pruebas convincentes de que la parte baja de la atmosfera los oceanos y el suelo se estan calentando,sutuma shikirajaanüin achiirua sukuwa'ipa tü mmapa'akat atüjaana aa'u ja'in ma'in wünaapünaapünaa sünain tü atmosferakat ja'in ma'in tü palaakat jee tü mmapa'akat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44255,,,,1,,0,rephrasing_fix desde la culpa es principalmente de las actividades humanas,so'ujee juyaka süsirü wayuu tia alatakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44256,,,,1,,0,rephrasing_fix en ocasiones el los envia para guiar y proteger a los seres humanos obedientes,eeshii nakaaliinjüle jee naa'inmajüle na wayuu kache'ekana nümüin maleiwa salmo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44281,,,,1,,0,rephrasing_fix eso es lo que han hecho durante los pasados cien a os muchos que decian ser cristianos,so'utpünaa tü sien juya alatüitpakat naainjüin tia na anoujayaakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44305,,,,1,,0,rephrasing_fix b por que adoptaron esa postura,kasa naainjaka na aküjüliikana pütchi nüchiki je'waa su'unnaa tü segunda guerra mundial münakat jee mapa süchikijee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44309,,,,1,,0,rephrasing_fix ante todo en el ejemplo y las ense anzas de jesus quien dijo en esto todos conoceran que ustedes son mis discipulos si tienen amor entre si,müshi nia namüin müleka shiimüinre sünain aijiraain jia jüpüla ayaawatüneena jia sütüma wayuu süpüshua sünain tekirajanain jia juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44313,,,,1,,0,rephrasing_fix que llevo a pedro a reconocer que jehova es imparcial,kasa niyaawataka aa'u pedro nnojoluin ko'uin nukuwa'ipa maleiwa sümüin wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44332,,,,1,,0,rephrasing_fix y no solo traducen a los idiomas que se consideran principales,nnojoishii alatirüin ne'e pütchi sulu'u tü anüikii e'nnaajünakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44343,,,,1,,0,rephrasing_fix han cubierto los gastos con sus contribuciones voluntarias siguiendo este mandato de jesus recibieron gratis den gratis,süpüla shiya'lajünüin tü kasa cho'ujaakat sünain tia aapüshii waya nneerü süka waa'in wamüiwa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44359,,,,1,,0,rephrasing_fix muchos han simplificado su vida han aprendido otro idioma y se han adaptado a una cultura muy distinta a la suya,eeshii na koo'omüinkana atuma na'yataain nümüin maleiwa ekirajaashii sünain anüikii naatajatü jee ekiralaashii naya sünain tü akuwa'ipaa nnojotkat nakuwa'ipain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44365,,,,1,,0,rephrasing_fix por que estan convencidos algunos cristianos fieles de nuestro tiempo de que han encontrado la verdad,jamüsü natüjaaka aa'u na wawalayuukana shiimain tü nanoujakalü anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44371,,,,1,,0,rephrasing_fix por que estan seguros de que tienen la verdad otros testigos de experiencia,jamüsü natüjaaka aa'u na wawalayuu kakaliainnakana anoujüin shiimain tü nanoujakalü anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44384,,,,1,,0,rephrasing_fix por que no se sorprenden los siervos de dios de tener que pasar dificultades,jamüsü nnojotka ponuin paa'in we'rüinjanain wamüliala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44424,,,,1,,0,rephrasing_fix probablemente no,map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44426,,,,1,,0,rephrasing_fix hasta tuvieron que suplicar que no los adoraran,nüküjakalaka pablo mojushiin namüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44443,,,,1,,0,rephrasing_fix que rapido cambiaron las cosas,na'ina'atkalaka pablo süka ipa jee ouktayaashi nia naa'inru'u aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44445,,,,1,,0,rephrasing_fix el no se limito a decir tenemos que aguantar muchas tribulaciones,wachecherüinjatü waa'in su'unnaa we'rüin wamüliala nnojoishi müin ne'e nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44451,,,,1,,0,rephrasing_fix no se les ha permitido recibir visitas ni siquiera de sus familiares y algunos han sufrido golpes y distintas formas de tortura,eeshii na'yaajünüle jee müliale naya atumaa süka waneeirua kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44474,,,,1,,0,rephrasing_fix b por que le da tanto resultado esa tactica,jamüsü sujutuuka ma'in wayuu sulu'u tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44491,,,,1,,0,rephrasing_fix el era un gigante espiritual probablemente miembro del cuerpo gobernante del siglo primero por que se llamaria a si mismo hombre desdichado,alu'uta'aleeshija ma'i taya süchepchiaka taainjala jamüshi nümaka sümaa anain ma'in nunoula jee niain wanee laülaashi jülüjaka aa'in na anoujüshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44496,,,,1,,0,rephrasing_fix quien quiere que se rinda,map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44507,,,,1,,0,rephrasing_fix cada uno de nosotros debe tomar en serio el consejo que se encuentra en pedro ponganse en contra de el solidos en la fe,jülüjüinjatü ma'in waa'in wane'ewai wakua tü pütchi sümakat pedro anakaja ayatüle jia sünain katsüin jaa'in sünain anoujaa süpüla nnojolüinjatüin jaa'inrüin tü nüchekakat jüpüleerua satanas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44519,,,,1,,0,rephrasing_fix claro no siempre es facil defender la verdad o hacer otras cosas que jehova nos pide que hagamos,eesü kapüleere ma'in wamüin wasouktüin saa'u wanoula jee waa'inrüin wanee kasa nuluwataaka anain waya je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44540,,,,1,,0,rephrasing_fix y para salir a predicar por la ma ana tal vez tengamos que arrancarnos de la comodidad de la cama,eeshii woju'itüle sünain aküjaa pütchi watta'a maalü sümaa nnojoluin watamaweein sulu'ujee wo'ula,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44542,,,,1,,0,rephrasing_fix estaba pendiente sobre todo de los corderitos pues eran mas fragiles que las ovejas adultas,jülüjüshii ma'in naa'in na anneetchenniikana süka jooin naya süpüla mapüsaa gen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44568,,,,1,,0,rephrasing_fix necesitan desplegar las cualidades de un buen pastor para cumplir con su responsabilidad la de criar a sus hijos en la disciplina y regulacion mental de jehova es facil hacer eso,süpüla nekirajüin nachonnii sünain tü nuluwataakat anain chi maleiwakai nashatüinjatü nukuwa'ipa wanee arüleejüi ef,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44570,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos tres cosas que puede hacer conocerlos alimentarlos y guiarlos,wekirajaa sünain apünüinsü kasa pi'raajüinjana naya pikirajüinjana naya jee pu'unirüinjana naya nünainmüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44574,,,,1,,0,rephrasing_fix como pueden los padres conocer bien a sus hijos,kasa naa'inrajatka na kachonshiikana süpüla ne'raajüin ma'in nachonnii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44575,,,,1,,0,rephrasing_fix para conocer bien a sus hijos tiene que estar al tanto de lo que hacen piensan y sienten,nm pütüjaainjatü aa'u kasain naa'inrüin na püchonniikana kasain jülüjüin naa'in jee jamüin naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44579,,,,1,,0,rephrasing_fix como puede lograrlo,kasa paa'inrajatka süpüla paainjüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44580,,,,1,,0,rephrasing_fix hablando a menudo con ellos,yooto pia namaa waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44581,,,,1,,0,rephrasing_fix intente algo distinto,jüchajaweein sukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44593,,,,1,,0,rephrasing_fix o si quiere averiguar lo que piensa de algun tema no sea demasiado directo,pütüjaweere saa'u tü jülüjakat saa'in süchiki wanee kasa nnojotsü jüsakirüinjatüin uatuwo'ushi sünain tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44596,,,,1,,0,rephrasing_fix a como pueden los padres ser equilibrados al hablar de temas delicados como de salir con alguien,kasa naainjüinjatka na kachonshiikana müliale nachon shii'iree wanee jierü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44607,,,,1,,0,rephrasing_fix seguro que sus hijos reaccionaran de la misma manera si le piden un consejo y todo lo que usted les da es una lista de advertencias lea colosenses,meeria nakuwa'ipa na püchonniikana püküjüle ma'in namüin tü kasa mojusü eekat süpüla sülatüin namüin paashaje'era colosas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44612,,,,1,,0,rephrasing_fix mas bien intente ser equilibrado ni tanto ni tan poco,ana putuma sukuwa'ipa pünüiki namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44613,,,,1,,0,rephrasing_fix eso hace que me sienta comoda al hablar con ellos del tema,sutuma tia anashiisü tamüin yootuin taya nümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44616,,,,1,,0,rephrasing_fix no la dejaba terminar lo que estaba diciendo,asounnajaasü taya sümüin süküjüle tamüin wanee kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44622,,,,1,,0,rephrasing_fix como puede ayudar a sus hijos a no desviarse de la verdad,nütüjaa aa'u eein süpüla machikin süpüshi na'anneetse wanee arüleejüi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44634,,,,1,,0,rephrasing_fix quiza la atraiga algun prado cercano luego vea otro un poco mas alla y al final acabe separandose del reba o,shiasa'a yalejee o'una müsia sünainmüin wane'eya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44636,,,,1,,0,rephrasing_fix afiance tambien las buenas cualidades que ya tienen,pikiraja naya süpüla koo'omüin tü nakuwa'ipa anasükat ped,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44640,,,,1,,0,rephrasing_fix esta usted aprovechando al maximo esa oportunidad para pastorear a sus hijos,paainjüin tia namaa püchonnii süpüla paa'inmajüin naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44643,,,,1,,0,rephrasing_fix puede estar seguro de que ellos valoran los esfuerzos que hace por ayudarlos espiritualmente,soto paa'in kojutüin namüin püchonnii pükaaliinjüin naya sünain tü nakuwa'ipakat nümaa je'waa mat filip,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44644,,,,1,,0,rephrasing_fix vea tambien el recuadro ellos lo agradecen b como le ha ayudado a usted la adoracion en familia,paashaje'era tü pütchi makat kojutüsü namüin tü paainjakat kasa anasü pi'raka sutuma pu'waajüin maleiwa sümaa püpüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44647,,,,1,,0,rephrasing_fix nos fortalece y nos une como familia,katsüinsü waa'in jee paa'inwajiraashii waya sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44655,,,,1,,0,rephrasing_fix si sus hijos llegan a sentirse asi de seguro desearan dedicar su vida a jehova y bautizarse,müle nanüiki na püchonniikana naapeerü naa'in nümüin je'waa jee woutiiseena naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44662,,,,1,,0,rephrasing_fix b por que expresan dudas algunos adolescentes,jamüsü nnojotka müin shiimainkai saa'in nümüin waneeinnua tepichi tü nunoujakalü anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44665,,,,1,,0,rephrasing_fix por supuesto planteele estas preguntas con sus propias palabras y en un tono sincero y cari oso,kamanee ma'in pia püsakirapa nia sünain tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44681,,,,1,,0,rephrasing_fix a algunos jovenes tal vez les venga bien anotar los pros y los contras en un papel,eeshii tepichi eeka nashajüin sulu'u karaloukta tü kasa anasü jee tü kasa mojusü ne'reetkat nanoujüle jee nnojoliire nanoujüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44684,,,,1,,0,rephrasing_fix pero en otra oportunidad tambien dijo que debido a la persecucion sus hermanos podrian sufrir hambre,shiasa'a süpüshua'a tü wanee kasakalüirua ma'aka saa'in jiküin jüsüin jüshe'ein aapüneerü jümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44719,,,,1,,0,rephrasing_fix pensemos por ejemplo en nuestros hermanos que estuvieron en los campos de concentracion nazis,jamüshiija'a na wawalayuu nüpüreesajitkana hitler alatitshii naya jamü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44723,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo no hay duda de que el ayuda a aguantar a todos los que sufren por causa de su nombre,nükaliinjapeje'e je'waa na a'yataakana nümüin müleka müliale naya ni'rüin cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44727,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos que dice,wekirajaa sünain tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44748,,,,1,,0,rephrasing_fix a fin de seguir disfrutando de la vida tenian que aceptar la guia de dios,oonooinjanapaja'a naya nümaa maleiwa eeweere naya süpüla ka'ikat süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44753,,,,1,,0,rephrasing_fix despues los demas hijos y nietos de adan acabaron envejeciendo y muriendo,je sükajee kaainjalain adan o'ttüsü wayuu ütamüinre'eya sünain kaainjalaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44792,,,,1,,0,rephrasing_fix las escrituras dicen que en adan todos estan muriendo,süküjüin tü wiwüliakat sünain ouktüin wayuu süpüshua'a nünainjee adan cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44799,,,,1,,0,rephrasing_fix como un padre que elimina encantado la causa del sufrimiento de sus hijos y les seca las lagrimas jehova acabara de una vez por todas con la muerte que hemos heredado de adan,nüsünne'ereerü je'waa tü müliakalü atuma saa'in wayuu jee müsia tü ouktaakat meechi aka naa'in chi wayuu akaaliinjaka nüchon suulia tü müliakalü atuma naa'in nüla'ajaajeerü nü'wüira,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44806,,,,1,,0,rephrasing_fix encontramos la respuesta en estas palabras de jesus el hijo del hombre vino para dar su alma en rescate en cambio por muchos,naashin jesuu antüshi nia süpüla taashinjatüin wayuu wainma suulia saainjala sünainjee ouktüin nia mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44818,,,,1,,0,rephrasing_fix la mayoria de ellos ya han muerto asi que los resucitara para que vuelvan a vivir en la tierra,nüso'ire'ereerü jesuu saa'in tü wayuu ouktüsükalüirua süpüla kepiainjatüin yaa mmapa'a juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44833,,,,1,,0,rephrasing_fix el apostol pablo continua diciendo cuando todas las cosas le hayan sido sujetadas entonces el hijo mismo tambien se sujetara a aquel que le sujeto todas las cosas para que dios sea todas las cosas para con todos,müsü nünüiki pablo je jüüjüüpa kasakat süpüshua nümüin cristo chi nüchonkai maleiwa jüüjüüjeechi nia nümüin chi nüshikai nieechikalaka maleiwa laülaain saa'u kasakat süpüshua'ale cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44848,,,,1,,0,rephrasing_fix encontramos la respuesta en revelacion,aküjünüsü tia sulu'u alateetkat mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44853,,,,1,,0,rephrasing_fix ya no quedaran mas enemigos,anajiraajeena nümaa je'waa na wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44861,,,,1,,0,rephrasing_fix que ayuda recibian de los hermanos,kasa naainjaka na nawalayuukana süpüla nakaaliinjüin naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44868,,,,1,,0,rephrasing_fix que facetas del servicio de tiempo completo valora en especial,kasa kamalainka ma'in pümüin sünainjee tü a'yatawaakat waneepia nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44869,,,,1,,0,rephrasing_fix escribio incesantemente tenemos presentes su fiel obra y su amorosa labor y su aguante debido a su esperanza en nuestro se or jesucristo delante de nuestro dios y padre,anuu nünüiki kojutüsü wamüin tü ji'yataainkat tü kasa anasü jaainjakat süka aipüraliin jia jee jüchecherüin jaa'in sünain ja'atapajüin nünain chi wasenyotsekai jesukürisüto nu'upala chi washikai maleiwa tes nm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44873,,,,1,,0,rephrasing_fix felipe predico en distintas partes de palestina,jamüshija'a felipe nüküjüin tü pütchikat sulu'u kojuya mma chaa palestina aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44882,,,,1,,0,rephrasing_fix seguro que su respuesta lo animara mucho,eeshi wanee wawala pürekutsoot rekulaatshi pesiaatshi jee misioneeroshi nümaiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44896,,,,1,,0,rephrasing_fix su esposa comenta cada asignacion me ayudo a crecer,anuu sünüiki tü nu'wayuusekat koo'omüinsü ma'in tanoula sutuma ta'yataain waneepia nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44902,,,,1,,0,rephrasing_fix vez tras vez sentimos que jehova nos guiaba y protegia,we'rüin nu'unirüin wakuwa'ipa jee naa'inmajüin waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44903,,,,1,,0,rephrasing_fix lo que nos habriamos perdido si nos hubieramos quedado en nuestro peque o mundo,nnojotsüje'e we'rüin tia wo'unüle ne'e süchiirua waneeirua kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44904,,,,1,,0,rephrasing_fix fijese en que pablo envio saludos a todos los hermanos de la congregacion de colosas y a algunos hasta los menciono por nombre lea filemon,aluwataashi nia nünüiki namüin na chajanakana colosas jee eeshii na nuchuntakana anülia sulu'u tia karalouktakat paashaje'era filemon,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44911,,,,1,,0,rephrasing_fix recordando la epoca en que servia con otras precursoras solteras una cristiana que lleva casi cincuenta a os en el servicio de tiempo completo comenta los ancianos visitaban a los precursores cada pocos meses,eesü wanee wawala a'yataasü waneepia nümüin maleiwa eeirü ma'aka ja'rai shikii juya sünain tia müsü shia süchiki tü naainjapu'ukat na laülaashiikana wanaa sümaa pürekutsoolüin shia alapalaapu'ushii naya naa'u na pürekutsootkana sülatapa piama kashi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44932,,,,1,,0,rephrasing_fix muchos de estos hermanos dedican ciento treinta horas cada mes al ministerio y ademas ayudan de otras maneras a la congregacion,aküjüshii pütchi so'u oora kashiwai jee nakaaliinjüin na wawalayuukana sünain waneeirua kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44939,,,,1,,0,rephrasing_fix no hay duda de que estos hermanos agradecen de corazon que estemos pendientes de ellos,talatüsü naa'in naya wawalayuukana sutuma jülüjüin naya waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44960,,,,1,,0,rephrasing_fix la sucursal del pais o la congregacion local se encarga de atender sus necesidades dandoles alojamiento y comida entre otras cosas,tü kasa cho'ujaakat namüin ma'aka saa'in eeinjanale natunküin tü neküinjatkat aapünüsü namüin chaa sulu'u weteet jee nayale aapüin na wawalayuu nantakana ama'anamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44977,,,,1,,0,rephrasing_fix pasara algun tiempo hasta que puedan entender todo lo que digamos pero podemos ayudarlos con la pronunciacion,süka nnojoleerüin nayaawatamaatüin aa'u jamalu'uluin tü pütchi waküjakat namüin wakaaliinja naya sünain jamüin süküjia wanee pütchi wayuunaikiru'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44984,,,,1,,0,rephrasing_fix no hay que olvidar que los siervos de tiempo completo tienen grandes responsabilidades en la obra mas importante de todos los tiempos,jülüjeesü waa'in naküjüin ma'in pütchi jee nekirajüin ma'in wayuu naya wawalayuukana mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44991,,,,1,,0,rephrasing_fix como ve usted el servicio de tiempo completo,jamüsü pünüiki süchiki tü a'yatawaakat waneepia nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,44997,,,,1,,0,rephrasing_fix los precursores regulares por lo general dedican setenta horas cada mes a predicar las buenas nuevas y sirven en una congregacion de su localidad o en lugares donde se necesita mas apoyo,nm na pürekutsoot rekulaatkana aküjüshii pütchi so'u akaratshi shikii oora kashiwai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45001,,,,1,,0,rephrasing_fix los superintendentes de circuito atienden varias congregaciones,eeshii naluwataanüle eere cho'ujaain ma'in aküjülii pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45003,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia les cambio la vida,süsakiraka anain wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45016,,,,1,,0,rephrasing_fix tenia razones mas poderosas para anunciar el reino,eesü tü kasa nüküjakat ma'in anainjee süchiki nuluwataaya maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45050,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo cuando un grupo se reunio para escucharlo se compadecio de ellos y curo a sus enfermos,jamüsüja'a wanaa sümaa süntüin wainma wayuu nünainmüin sünain aapajaa nünüiki nümüliajüin naya sünain niiyajüin eekai ayuulin mateo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45070,,,,1,,0,rephrasing_fix edificaran casas y las ocuparan y ciertamente plantaran vi as y comeran su fruto,shiimain nakumajeenain piichi süpüla kepiainjanain naya sulu'u shiimain napünajeenain süpüla neküinjatüin süchon na'ttia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45094,,,,1,,0,rephrasing_fix tema de portada que hara el reino de dios por usted,pütchi sünainka süta tü rewiisütakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45115,,,,1,,0,rephrasing_fix es bueno ser cuidadoso y no creer todo lo que le dicen a uno,anasü eejüle paa'in sünain tü aküjünakat pümüin suulia joo punouja'alüin süpüshua'a tü münakat pümüin proverbios,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45118,,,,1,,0,rephrasing_fix por que permite dios el sufrimiento,jamüsü nuu'ulaaka maleiwa eein tü müliaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45128,,,,1,,0,rephrasing_fix como pueden ser felices las familias,kasa waainjüinjatka süpüla talatüin ma'in waya sümaa wapüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45131,,,,1,,0,rephrasing_fix y mientras mas cercana sea su amistad con el mas facil le sera ver las cosas buenas que el reino puede hacer por usted ahora y en el futuro,aleewale ma'in pia nümaa maleiwa pi'reerü tü kasa anasü naainjakat püpüleerua sükajee tü nuluwataayakat otta tü naainjeetkat püpüleerua mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45133,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas como es el hijo de dios tiene el poder necesario para ayudar a quienes le suplican ayuda a su padre,makalaka eein süpüla nükaaliinjüin napüshua'a na achuntakana kaaliinwaa nümüin chi nüshikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45160,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien disponible en www jw org es,püdescargaaja sulu'ujee www jw org guc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45166,,,,1,,0,rephrasing_fix el pacto para ser un sacerdote como melquisedec,tü pütchi nüpansaajakat je'waa nüchiki wanee sacerdoote ma'aka nukuwa'ipa melquisedec,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45170,,,,1,,0,rephrasing_fix primero que los crearia a su imagen segundo que extenderian el paraiso a toda la tierra y la llenarian con hijos justos,nukumajüin naya ma'aka saa'in nukuwa'ipa pa'araiisüinjatü tü mmakat natuma sümaa jouluinjanain na noo'uliwo'ukana otta nnojoluinjatü neküin süchon tü wunu'u atüjaweetkat atüma wayuu saa'u tü anasükat je saa'u tü mojusükat gen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45187,,,,1,,0,rephrasing_fix y ciertamente bendecire a los que te bendigan y al que invoque mal sobre ti lo maldecire y ciertamente se bendeciran por medio de ti todas las familias del suelo,je paa'ujee piakai süchunteerü tamüin wayuu sainküin mmakat süpüla anakuaippalüinjatüin shia tatüma maa aka anakuaippalin pia tatüma gen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45218,,,,1,,0,rephrasing_fix aqui tenemos la primera referencia que hace la biblia al pacto con abrahan es decir a esta promesa que jehova le hizo,tia shia tü palajatkat ma'in sukua süküjünüin sulu'u tü wiwüliakat süchiki tü pütchi pansaatüjütkalia nümüin abraham,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45219,,,,1,,0,rephrasing_fix a como demostro abrahan una fe absoluta en las promesas de dios,kasa naainjaka abraham ee'iyataka ni'itaain ma'in naa'in sünain tü nümakat je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45222,,,,1,,0,rephrasing_fix y cuando el patriarca demostro una fe absoluta en las promesas de dios al estar dispuesto a ofrecer a su unico hijo jehova reforzo el pacto con un juramento lea genesis y hebreos,nüpansaajüin ma'in je'waa tü nümakat nümüin abraham wanaa sümaa nu'utünüinjachin aa'in isaac nutuma abraham paashaje'era genesis jee hebreokana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45225,,,,1,,0,rephrasing_fix abrahan demostro tener una fe absoluta en las promesas de dios vea el parrafo,nunoujüin abraham tü nümakat maleiwa nümüin paashaje'era pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45229,,,,1,,0,rephrasing_fix la mujer que produce la descendencia es la jerusalen de arriba la parte celestial de la organizacion de dios compuesta por las criaturas espirituales fieles,tü jierü aküjünakalü achiki shia tü jerusalen chakat iipünaa tia shia süpüshi tü nupueulosekat je'waa na chakana iipünaa gal tnm gal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45234,,,,1,,0,rephrasing_fix tal como garantizo el pacto con abrahan la descendencia de la mujer traeria bendiciones a la humanidad,anakuwa'ipalüinjatü wayuu süpüshua'a nünainjee suu'uliwo'u tü jietkat ma'aka nüpansaajirüin paala je'waa nümüin abraham,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45235,,,,1,,0,rephrasing_fix cuanto tiempo estara en vigor,motsomüinjeetche ne'e tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45237,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo genesis dice que es un pacto hasta tiempo indefinido es decir para siempre,jamaka'a waneepiainjatka shia saashin genesis,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45239,,,,1,,0,rephrasing_fix por medio de jesus el reinado de david sera firmemente establecido por tiempo indefinido,nükajee jesuu eejeerü waneepia tü nuluwataayakat david,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45250,,,,1,,0,rephrasing_fix como estas necesitaban ser liberadas del pecado e integradas en la familia universal de jehova hacia falta que la descendencia tambien cumpliera una funcion sacerdotal,nüpansaajirüin joo maleiwa sacerdooteinjachin jesuu ma'aka nukuwa'ipa melquisedec,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45257,,,,1,,0,rephrasing_fix el es el unico hombre mencionado en las escrituras hebreas que cumplio ambas funciones,sacerdooteshi nia süpüla ka'ikat süpüshua'a süka niain ne'e müin akuwa'ipa nümüiwa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45263,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso jesus sera sacerdote para siempre a la manera de melquisedec,makalaka sacerdooteinjachin nia waneepia süpüla ka'ikat süpüshua maa aka nukuaippa melquisedec heb,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45265,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora bien jesus no seria el unico que llevaria a la humanidad a la perfeccion otros tambien serian ungidos para ser reyes y sacerdotes,eeshii joo waneeinnua wayuu aluwataainjanaka jee sacerdooteinjanaka wanaa nümaa jesuu süpüla anainjatüin sukuwa'ipa wayuu natuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45275,,,,1,,0,rephrasing_fix objetivo proporcionar un contrato legal para que jesus la parte principal de la descendencia de la mujer sea rey y sacerdote para siempre,kasapülajatü süpülajatü nuluwataainjachin jesuu jee sacerdooteinjachin nia waneepia jesuu nia chi suu'uliwo'ukai tü jietkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45287,,,,1,,0,rephrasing_fix partes jesus y el israel espiritual,apansaajaka shia jesuu namaa na anoujüshii chainjanakana iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45290,,,,1,,0,rephrasing_fix la primera profecia que aparece en la biblia es clave en el cumplimiento del proposito de jehova,tü pütchi nüküjakat je'waa chaa eden sünainpünaasü shikeraajüin tü kee'ireekat naa'in je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45298,,,,1,,0,rephrasing_fix asi que moises tomo la sangre de los toros sacrificados y la rocio sobre el pueblo y dijo aqui esta la sangre del pacto que jehova ha celebrado con ustedes tocante a todas estas palabras,naapaakalaka moises süsha tü paa'a tooloyuu o'utünakalü aa'in otta nüshipirakalaka shia saa'u tü wayuukoluirua sünain müin nünüiki anuu tü isha apansaajiakat tü pütchi nuluwataakalü anain jia je'waa ex tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45315,,,,1,,0,rephrasing_fix asi que dios rechazo a la nacion,müshiijese'e niyouktüin naya maleiwa nnojoliinnapa nupueulosein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45327,,,,1,,0,rephrasing_fix para que entrara en vigor la sangre de jesus tenia que derramarse y su valor tenia que presentarse a jehova en el cielo,jee müsia aneekünüinjana palajana na chainjanakana aluwataain nümaa chaa iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45357,,,,1,,0,rephrasing_fix que hace posible el pacto del reino para los cristianos ungidos,kasapülajatü tü pütchi nüpansaajakat jesuu namaa na aluwataainjanakana nümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45386,,,,1,,0,rephrasing_fix cada uno de los pactos que hemos analizado en estos dos articulos se relaciona con uno o mas aspectos clave del reino vea el recuadro como cumplira dios su proposito del articulo anterior,püküja jamüsü sünainpünaaka nuluwataaya maleiwa tü aipiruasükat pütchi wekirajaaitpaka anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45396,,,,1,,0,rephrasing_fix que privilegio han tenido siempre los siervos de jehova,tnm kasa tü naapakat je'waa waneepia namüin na a'yataashiikana nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45405,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque adan y eva no realizaron el trabajo que dios les habia encargado otros si hicieron lo que el les pidio,mayaasüje'e nnojoluin nikeraajüin adan sümaa eva tü a'yatawaa naapakat je'waa namüin watta naalii na ekeraajakana na'yataain gen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45427,,,,1,,0,rephrasing_fix y gracias a que noe obedecio al pie de la letra nosotros estamos vivos,nüküjüin je'waa nümüin moises jamüinjatüin sukumajia tü a'waajüleekat otta jamüinjatüin sukuwa'ipa na'yataain na sacerdootekana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45429,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos nosotros decir lo mismo,jama wayakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45456,,,,1,,0,rephrasing_fix en a os recientes algunas sucursales se han fusionado con otras mas grandes,jamüsüja'a jekenainka eesü waneeirua weteet nnojoluitpaka a'yataanüin alu'u nayasa'a na wawalayuu a'yataapu'ukana sulu'u aluwataanüshii sulu'umüin wanee suwala'ata weteet eekai miyo'uin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45460,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos aprender mucho de los hermanos que han tenido que hacer cambios debido a la fusion de sucursales,wainma kasa eeka süpüla watüjüin nanainjee na wawalayuu a'yataapu'ukana sulu'u tü weteet nnojoluitpakalü a'yataanüin alu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45464,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos afirman vimos que era otra oportunidad de servir a jehova dejando nuestras preferencias en un segundo plano,anuu nanüiki oonooshii waya nümaa je'waa süpüla wee'iyatüin sünain shiain kojutüleein wamüin a'yatawaa nümüin suuliale'eya tü suchuntaakat waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45481,,,,1,,0,rephrasing_fix a que limitaciones seguiremos teniendo mientras exista el mundo de satanas,kasa kapüleeka wamüin sutuma nuluwataayülin satanaa saa'u mmaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45498,,,,1,,0,rephrasing_fix recordemos que toda persona que alaba el nombre de jehova es muy valiosa para el,soto waa'in kojutüin nümüin je'waa napüshua'a na wayuu a'waajakana nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45505,,,,1,,0,rephrasing_fix para contrarrestar estas ense anzas falsas el apostol pablo le escribio una carta a la congregacion,shiasa'a süpüla nnojoluinjatüin saainjünüin tia nüshajüin chi aluwataaushikai pablo wanee karaloukta namüin na anoujüshii cheje'ewaliikana colosas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45526,,,,1,,0,rephrasing_fix a fin de que protegieran su preciosa amistad con dios pablo les dio este consejo mantengan la mente fija en las cosas de arriba no en las cosas sobre la tierra,müleka shiale jülüjüin naa'in naya nuwalayuukana kürisüto tü shikirajakat anain wayuu manoujainsat nayouktüinja'a mata tü naainjakat maleiwa süpüla nu'tte'erüin naya col,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45529,,,,1,,0,rephrasing_fix como somos imperfectos es facil que caigamos en el pecado lea romanos,sutuma kaainjaraliin waya mapüleesat wamüin aa'inraa kasa mojusü paashaje'era roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45556,,,,1,,0,rephrasing_fix si no tenemos la mente puesta en las cosas de arriba esa espera se nos puede hacer eterna y tal vez aflojemos el paso en nuestro servicio a jehova,tnm nnojorüle jülüjüin waa'in tü kasa chakat iipünaa meerü kama'akai saa'in wamüin süpüla nikeraajüinjatüin maleiwa tü nümakat wamüin otta nnojoleerü waa'in sünain a'yatawaa nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45582,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso renuncio a las riquezas y el poder que le ofrecia su posicion lea hebreos,müsüjese'e niyouktüin tü washirüü egiptoje'ewatkat aapünapü'ükat nümüin paashaje'era hebreokana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45599,,,,1,,0,rephrasing_fix vivimos en tiempos criticos dificiles de manejar,wainma tü kasa müliakalü atuma saa'in wayuu maa'ulu tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45620,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos tres aspectos de nuestra vida en los que podemos hacerlo,waainjüle tia katsüinjeerü waa'in jee eejeerü waa'in sünain anoujaa tes,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45622,,,,1,,0,rephrasing_fix nuestra conducta por que es tan importante que tengamos una buena conducta,tü waa'inrakat jamüsü waa'inrüinjatka waneepia tü kasa anasükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45623,,,,1,,0,rephrasing_fix con la vista fija en esas cosas sigamos corriendo con aguante,jülüjüinjatü waa'in tia otta wachecherüinjatü waa'in su'unnaa müliaa heb,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45645,,,,1,,0,rephrasing_fix quien tiene la razon,jaratche shiimainka paajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45662,,,,1,,0,rephrasing_fix poco despues de bautizarse jesus fue tentado tres veces por el diablo,apünüintua ma'in nuu'ulakünüin aa'in jesuu nutuma chi yolujaakai süchikijeejatü ma'in nuwoutisaajünüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45675,,,,1,,0,rephrasing_fix con el mal que tenia en su interior,yootushiche nia nümüiwa'a sutuma tü kasa mojusü nüle'erujutkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45681,,,,1,,0,rephrasing_fix en efecto no cometio pecado ni en su boca se hallo enga o,süka jamüin maainjalain nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45684,,,,1,,0,rephrasing_fix estaba jehova hablando con el mal que habia en su interior,yootushiche maleiwa nümüiwa'a sutuma tü kasa mojusü nüle'erujutkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45701,,,,1,,0,rephrasing_fix por tanto si jehova es santo es imposible que tenga defectos y que exista el mal en el,maainjalasai maleiwa sulu'u nnojoluin kasa mojusü nüle'eru'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45705,,,,1,,0,rephrasing_fix ha visto el estado critico en el que se encuentra el medioambiente a pesar de que se esta haciendo hasta lo imposible para protegerlo,aashin müin eekai naa'in wanee kama'ürai amojujaka sukuwa'ipa wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45723,,,,1,,0,rephrasing_fix tema de portada de verdad existe el diablo,pütchi sünainka süta tü rewiisütakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45732,,,,1,,0,rephrasing_fix santiago dice oponganse al diablo y el huira de ustedes,müleka jü'leejüle chi yolujaakai o'unamaateechi juulia müsü santiago,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45742,,,,1,,0,rephrasing_fix santiago nos dice acerquense a dios,aleeweeshi maleiwa wamaa müshiijese'e nuunejaain waya süpüla warütkaainjanain nünainmüin santiago,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45749,,,,1,,0,rephrasing_fix esta es una invitacion directa para que seamos amigos de jehova,kasaka'a waa'inrüinjatüin süpüla wa'aleewain maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45750,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos conseguir su amistad,ekirajaainjana waya nünain juan tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45751,,,,1,,0,rephrasing_fix como respondera nuestro padre celestial a nuestros esfuerzos,kaseetka naainjüin maleiwa müleka waainjüle tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45754,,,,1,,0,rephrasing_fix mientras llega ese momento siga aprendiendo de jehova y su manera de pensar,ayata'aya pikirajaain sünain nukuwa'ipa je'waa jee jülüja paa'in tü jülüjakat naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45782,,,,1,,0,rephrasing_fix estos relatos no son simples leyendas se situan en lugares reales y en momentos especificos,nnojotpeje'e aküjalaain ne'e tia süküjüin tü wiwüliakat jalajatüin alatüin shia jee joujatüin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45790,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos confiar en que este milagro realmente sucedio no solo porque lo dice la biblia sino porque hubo muchos testigos,shiimainya tia süka süküjüin shia tü wiwüliakat otta su'upalajatü shia wainma wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45794,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien disponible en www jw org es,püdescargaaja sulu'ujee www jw org guc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45807,,,,1,,0,rephrasing_fix por un lado gracias al espiritu santo pero tambien porque estaba convencido de que jesus habia resucitado y estaba vivo,shia nutuma chi naa'inkai maleiwa jee müsia sutuma nütüjaain aa'u süso'iraain naa'in jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45821,,,,1,,0,rephrasing_fix b que resurrecciones hizo jesus,jaralii na aso'iraakana aa'in nutuma jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45825,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas su resurreccion habia demostrado que era el hijo de dios,sutuma süso'iraain naa'in atüjaana aa'uchi niain nüchoin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45848,,,,1,,0,rephrasing_fix y por que es importante para nosotros su resurreccion,kasa we'reetka sünainjee süso'iraain naa'in jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45859,,,,1,,0,rephrasing_fix alli muerto y enterrado es donde los lideres religiosos querian que se quedara,tü kee'ireekat naa'in na sacerdootekana jee na fariseokana shia yalainjachin jesuu waneepia sulu'u tia ipakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45866,,,,1,,0,rephrasing_fix que pruebas sobre la resurreccion de jesus menciono pablo,jamüsü nünüiki pablo süchiki süso'iraain naa'in jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45872,,,,1,,0,rephrasing_fix recordemos que pedro defendio su resurreccion ante los lideres religiosos que odiaban a cristo y que habian tramado su ejecucion,müleka alawaaleje'e tia naküjakat jamaka'a nüküjaka pedro namüin na sacerdootekana jee na fariseokana süso'iraain naa'in jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45892,,,,1,,0,rephrasing_fix tanto pedro como los demas discipulos estaban seguros de que jesus vivia y dirigia la predicacion,nütüjaapeje'e saa'u pedro otta na wanee anoujüshiikana shiimain katüin no'u jesuu nüchikua'a otta niain shikiishin tü aküjaakat pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45894,,,,1,,0,rephrasing_fix por que nos da valor para predicar saber que jesus resucito,jamüshii yalayalaka waya sünain aküjaa pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45903,,,,1,,0,rephrasing_fix y eso confirma que todo lo que ense o incluido lo que dijo sobre el futuro es absolutamente cierto lea corintios,shiasa'a sutuma tia atüjaana aa'u shiimain tü nikirajapu'ukalü anain otta shiimain tü nümakat süchiki tü alatajatkat mapeena paashaje'era corinto,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45919,,,,1,,0,rephrasing_fix si no fuera por su sacrificio y resurreccion no tendriamos ninguna posibilidad de liberarnos del pecado y la muerte,müleka nnojoire naapajiraain nikii jesuu süpüla ouktaa jee nnojoire nüso'iraain aa'in nnojoishiije taashin waya suulia kaainjalaa jee ouktaa roma roma tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45932,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova habia predicho que una descendencia tendria un papel clave en defender su soberania,nüküjatüjülia je'waa sünain sütüjaaneerüin aa'u niain ne'e anaka süpüla aluwatawaa saa'u kasa süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45940,,,,1,,0,rephrasing_fix cuanto le agradecemos a jehova la esperanza de la resurreccion,jamüsü pa'atapajaka ma'in tü ka'i süso'iraainjatkalü o'u saa'in wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45943,,,,1,,0,rephrasing_fix y limpiara toda lagrima de sus ojos y la muerte no sera mas ni existira ya mas lamento ni clamor ni dolor,eeinjachi nia namaa waneepia süka niain namaleiwasein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45947,,,,1,,0,rephrasing_fix las cosas anteriores han pasado,nümülialeena naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45948,,,,1,,0,rephrasing_fix el que los sacerdotes tuvieran que estar limpios en sentido fisico tiene mucha importancia para nosotros hoy,a'wulejünüsü nakuwa'ipa na sacerdootekana chaa israel tia sünainpünaasü sukuwa'ipa nupueulose je'waa maa'ulu yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45992,,,,1,,0,rephrasing_fix pero ademas la limpieza de los sacerdotes nos recuerda que cualquiera que sube a la monta a de jehova que se une a la adoracion verdadera tiene que hacerlo con un corazon limpio lea salmo is,sutuma su'wulejünüin nakuwa'ipa na sacerdootekana watüjaa aa'u cho'ujaain wuleinjatüin waa'in süpüla wa'waajüin je'waa paashaje'era salmo is,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,45994,,,,1,,0,rephrasing_fix lea levitico,paashaje'era levitico,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46019,,,,1,,0,rephrasing_fix que nos ense a eso a los cristianos,ayatüinjatche noonooin amaa tia na anoujüshiikana maa'ulu yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46035,,,,1,,0,rephrasing_fix el sacrificio que jesus hizo al entregar su vida por la humanidad significa mucho para quienes lo amamos a el y a su padre,na wayuu aikana apüla je'waa otta jesuu kojutüsü namüin naapajiraain nikii jesuu saa'u naainjala gal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46044,,,,1,,0,rephrasing_fix sin duda queremos tener su mismo punto de vista en cuanto a este asunto y obedecer el mandato de abstenernos de ella,naashin maleiwa shia kataka atuma so'u kasa süpüshua'a tü süshakat makalaka kojutüin shia nümüin gen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46054,,,,1,,0,rephrasing_fix lo cierto es que en cualquier momento puede presentarse una situacion en la que nosotros o algun ser querido tengamos que decidir si aceptar o no una transfusion fracciones sanguineas o algun procedimiento medico que implique el uso de sangre,süpüla anajiraainjanain waya nümaa maleiwa kojutüinjatü wamüin naapajiraain nikii jesuu waa'u otta wayaawatüinjatü aa'u jamüin kojutüka tü ishakat nümüin maleiwa col,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46056,,,,1,,0,rephrasing_fix como nos beneficia el libro de levitico,jamüsü anaka tü wekirajaaitpakalü anain sulu'ujee tü karalouktakat levitico,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46071,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque ya no estamos obligados a cumplir la ley que dio a moises esta nos ayuda a percibir lo que es correcto o incorrecto desde el punto de vista de dios,nnojotsü mojutüyaainjatüin shia wamüin mayaapeje'e nnojoluinjatüin waa'inrüin tü pütchi naapakat je'waa nümüin moises sükaaliinjüin waya süpüla watüjaain saa'u tü kasa anakat nümüin je'waa jee tü kasa mojukat nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46089,,,,1,,0,rephrasing_fix una vez alli les dijeron que debian emprender el servicio militar,shiaseje'e sulu'u tü kaatsetkat aküjünüsü namüin surulaalüinjanain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46136,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque fuera pobre jehova la amaba y la valoraba igual que a la que podia ofrecer un animal mas costoso,ayatsia alin nüpüla je'waa tia wayuukot jee kojutüsü nümüin tü saapajalakat ma'aka kojutüin nümüin tü naapakat na wayuu asülajakana anneerü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46148,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova sabe que detras de esos minutos hay un corazon lleno de amor por el y de aprecio por el privilegio de ser uno de sus testigos,talatüsü naa'in je'waa sutuma tia süka nütüjaain saa'u naa'inrüin chi wawalakai tia süka alin nia nüpüla jee kojutüin nümüin nüküjülin pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46161,,,,1,,0,rephrasing_fix y ahora sin duda estamos mas resueltos a permanecer santos no solo porque jehova lo espera sino porque se merece que le demos lo mejor,tnm sutuma tü wekirajaaitpakalü anain kee'ireesü waa'in wuleinjatüin wakuwa'ipa no'ulu'u je'waa otta wa'yataainjanain nümüin süka süpüshua'a waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46168,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso preguntemonos como son mis habitos de estudio,müsüjese'e wasakire'erüinjatüin waa'in sünain tüü kojutüsüche tamüin ekirajawaa sünain tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46171,,,,1,,0,rephrasing_fix por que fue tan directo,jamüsü nümaleeka'aya pablo tia namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46179,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque era importante que conocieran las doctrinas y ense anzas basicas si querian convertirse en cristianos maduros debian ingerir alimento solido es decir profundizar en su estudio,süpüla laülaainjatüin naa'in naya wawalayuukana sünain tü anoujaakat acheküshii nekirajaainjanain sünain tü pütchi kapüleekat sulu'u tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46181,,,,1,,0,rephrasing_fix dedicamos tiempo a orar y a estudiar la biblia en profundidad,ekirajaashiiche waya weinshi sünain tü pütchi kapüleekat sulu'u wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46188,,,,1,,0,rephrasing_fix recordemos que nuestra labor no es unicamente predicar sino ense ar y hacer discipulos,tü wa'yataainkat nümüin maleiwa nnojotsü shiain ne'e waküjüinjanain pütchi wekirajüinjatü tü wayuukalüirua sünain tü wiwüliakat süpüla nekirajüliinjanain ma'aka waa'in wayakana mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46190,,,,1,,0,rephrasing_fix y movidos por su conciencia muchos hermanos tal vez decidan abstenerse por completo de alcohol antes de participar en cualquier faceta del servicio sagrado,saashin tü wiwüliakat tü nnojotkat anain nümüin je'waa shia nipe'rüle wanee wayuu sutuma sülana'aleein nüsüin cor tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46204,,,,1,,0,rephrasing_fix por que puede decirse que los israelitas eran una nacion de testigos,jamüshii naküjüliika pütchi na israeliitakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46217,,,,1,,0,rephrasing_fix abrahan llamado el padre de todos los que tienen fe era cabeza de una gran familia con cientos de sirvientes,saashin tü wiwüliakat nia palajaikai abraham sünain kanoulain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46230,,,,1,,0,rephrasing_fix jose uno de sus hijos era el administrador de alimentos de aquel pais y la mano derecha del faraon,wanee nüchon jacob chi jusee münakai niashi shikiipü'üka atumawaa tü eküütkat chaa egipto jee akaaliinjünüshi faraon nutuma gen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46241,,,,1,,0,rephrasing_fix asi que aunque los egipcios sentian un especial desprecio por quienes cuidaban ovejas tuvieron que tolerar la presencia de los israelitas,ayatüshii kottiraain naya wayuukana namaa na israeliitakana mayaapeje'e nalerajüin wayuu eekai sürüleejülüin gen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46248,,,,1,,0,rephrasing_fix algunos de ellos se hicieron siervos de jehova y compartieron los sentimientos de rut la moabita que le dijo a noemi tu pueblo sera mi pueblo y tu dios mi dios,eeshii wayuu nnojoliikana israeliitain anoujakana nünain je'waa mapa jamüsüja'a rut tü wayuu cheje'ewatkat moab anoujüsü shia nünain je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46282,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova los acogia bondadosamente entre su pueblo,na nnojoliikana judioin münüshii naya wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46284,,,,1,,0,rephrasing_fix en tiempos de isaias jehova comparo la situacion mundial a un juicio en un tribunal,cho'ujaapeje'e sütüjaanüin aa'u jaralin chi maleiwa shiimainshikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46291,,,,1,,0,rephrasing_fix declaro que todas las naciones se junten en un solo lugar y que los grupos nacionales se reunan,makalaka eeinjanain na wayuu asouktüinjanakana saa'u tü maleiwayaasükalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46294,,,,1,,0,rephrasing_fix que suministren sus testigos para que sean declarados justos o que oigan y digan es la verdad,nnojoishii süpüla naashajaain nnojoishii süpüla nakutulaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46297,,,,1,,0,rephrasing_fix eran simples estatuas que ni podian hablar ni eran capaces de moverse sin que alguien las transportara,alu'uinja'a je'waa süka niain chi maleiwa shiimainshikai aashajaashi nia namaa na wayuu nupueulosekana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46299,,,,1,,0,rephrasing_fix antes de mi no fue formado dios alguno y despues de mi continuo sin que lo hubiera,aka'aya tapülapünaa otta tachikijee nnojoishi eein wanee maleiwa naata toulia taya'aya müle'e chi maleiwakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46301,,,,1,,0,rephrasing_fix eran el pueblo que llevaba su nombre,tnm e'raajünüshii naya sulu'u naküjüliin pütchi nüchiki je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46306,,,,1,,0,rephrasing_fix como pues has sido cambiada para conmigo en los sarmientos degenerados de una vid extranjera,anuu nünüiki je'waa nükajee jeremias jalaka'a joo na pümaleiwaseyaashiikana pukumajaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46315,,,,1,,0,rephrasing_fix en vez de producir buen fruto practicando la adoracion pura y comportandose como fieles testigos de su dios los israelitas produjeron el fruto podrido de la idolatria,na israeliitakana müshii aka saa'in suulia uuwa eekai mojuin süka nnojoluichipain na'waajüin je'waa jee süka nnojoluitpain nee'iyatüin süka nakuwa'ipa naküjüliin pütchi nüchiki je'waa shia ne'e na'waajaka wanee maleiwayaasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46320,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso jesus les dijo a los hipocritas guias religiosos de su dia el reino de dios les sera quitado a ustedes y sera dado a una nacion que produzca sus frutos,alejüneerü juulia tü nuluwataayakat maleiwa nayeena aapünaka amüin shia na wayuu aa'inrakana tü nuluwataakalü anain naya mat tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46321,,,,1,,0,rephrasing_fix como el israel natural no resulto fiel en el siglo primero jehova eligio como pueblo suyo al israel espiritual,tnm sutuma ne'rüliijaain wayumüin na israeliitakana nümüin je'waa nüneeküin waneeinnua wayuu süpüla nupueuloseinjanain naya chainjana naya aluwataain chaa iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46324,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora bien quienes son su pueblo hoy dia,jarat tü nupueulosekat maleiwa yaa mmapa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46325,,,,1,,0,rephrasing_fix b quienes llegaron a formar parte de la nueva nacion,jaralii nüneekaka je'waa süpüla nupueuloseinjanain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46334,,,,1,,0,rephrasing_fix a que les dijo pedro a los judios el dia de pentecostes,kasa nüküjaka pedro namüin na wayuu judiokana so'u tü pentecostes münakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46346,,,,1,,0,rephrasing_fix ese mismo dia unas tres mil personas se unieron al israel espiritual,je chi maleiwakai moteerü naa'in jaainjala otta nüjüteechikalaka chi naa'inkai jaa'uirua aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46351,,,,1,,0,rephrasing_fix mas adelante el mensaje tambien se llevo a los samaritanos y con buenos resultados,ayatshi'iya aküjüin ma'in pütchi na aluwataaushiikana koo'omüinshiijese'e na wayuu anoujakana aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46353,,,,1,,0,rephrasing_fix de ahi en adelante los no judios que no estaban circuncidados tambien podrian formar parte del pueblo de dios,so'uje'ere'eya tia eeshii süpüla sa'akain tü nupueulosekat maleiwa na wayuu nnojoliikana judioin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46363,,,,1,,0,rephrasing_fix que paso con el pueblo de dios cuando los apostoles murieron,kasa alataka süchikijee ouktüin na aluwataaushiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46379,,,,1,,0,rephrasing_fix b como se cumplio la parabola de jesus despues de,kasaka'a alatüin so'u tü juyakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46385,,,,1,,0,rephrasing_fix y como volvio a tener jehova un pueblo en la tierra,kasa naa'inraka je'waa süpüla eeinjanain wanee wayuu a'yataakana nümüin yaa mmapa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46392,,,,1,,0,rephrasing_fix a que tienen que hacer quienes no son israelitas espirituales para que jehova acepte su adoracion,kasa naa'inrajatka na wayuu nnojoliinjanakana aluwataain chaa iipünaa süpüla nupueuloseinjanain naya je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46405,,,,1,,0,rephrasing_fix en el siglo primero el apostol pablo les dijo a los ancianos de la congregacion de efeso presten atencion a si mismos y a todo el reba o entre el cual el espiritu santo los ha nombrado superintendentes para pastorear la congregacion de dios que el compro con la sangre del hijo suyo,müshinka pablo namüin na laülaashii chajanakana efeso ee mata jaa'in jaa'ujiraa jiakana otta saa'u süpüshua'a tü anoujasükalüirua naapaakat maleiwa süpüla nüpüshin sükajee ouktüin chi nüchonkai chi naa'inkai maleiwa ni'itaain jia süpüla jaa'inmajüin naya maa aka wane wayuu naa'inmajüin tü nümü'ünüinkat aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46437,,,,1,,0,rephrasing_fix y tercero el hermano recomendado debe estar reflejando en su vida el fruto del espiritu asi pues el espiritu santo interviene en todo el proceso de nombramiento,süpülapünaa naneekünüin na wawalayuu ashajünüinjanakana anülia nachuntüin chi naa'inkai maleiwa na laülaashii aluwataakana tia karalouktakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46443,,,,1,,0,rephrasing_fix por ultimo se hacia un anuncio a la congregacion ahora bien quienes hacian los nombramientos en el siglo primero,süpüla nüneekünüin wanee wawala süpüla tia a'yatawaakat jarai chi aa makai anüiki süpüla ni'itaanüin sünain tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46447,,,,1,,0,rephrasing_fix desde el de septiembre de se siguen estos pasos cada superintendente de circuito examina con cuidado las recomendaciones de los ancianos de su circuito,tü wayaawatakat aa'u sünainjee tia shia nnojoliin nayain aneeküin na aluwataaushiikana na laülaashiinjanakana sulu'u tü outkajaaleekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46457,,,,1,,0,rephrasing_fix tras analizar las recomendaciones con cada cuerpo de ancianos es el superintendente de circuito quien tiene la responsabilidad de nombrar ancianos y siervos ministeriales en las congregaciones de su circuito,jaraliika aneeküin wanee anoujashi süpüla laülaashiin jee ni'yataalin ne'ipajee na laülaashiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46459,,,,1,,0,rephrasing_fix como siempre el esclavo fiel y discreto tiene la responsabilidad fundamental de alimentar a los domesticos,je süchikijee naashajaain nümaa maleiwakai noo'opünaa na anoujashiikana sünain naamajüin namaa ne'itaain naya najapulu'u chi senyotkai aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46462,,,,1,,0,rephrasing_fix con ayuda del espiritu santo busca en las escrituras pautas sobre como debe organizarse hoy la congregacion mundial y luego da instrucciones para aplicarlas,ma'aka je'ra juya süchikijee tia müshi pablo nümüin tito wanee alapalaai naa'u na anoujashiikana tapütüin pia cha'aya sulu'u tü mmakat creta süpüla pikeraajüinjatüin tü kasa nnojotkat taa'inrüin otta süpüla püneeküinjanain wane laülaashii napüleerua na anoujashiikana sulu'u tü outkajaaleekat sainküin tü pueulokalüirua cha'aya tito,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46463,,,,1,,0,rephrasing_fix deben reflejar el fruto del espiritu y cumplir los requisitos biblicos revelacion habla de dos testigos que profetizarian durante dias,nuchuntüin chi naa'inkai maleiwa süpüla nüntüin sünain wanee pütchi sulu'u tü wiwüliakat eekai anainjatüin atuma na'yataain na wawalayuukana sulu'u tü outkajaaleekat jee aluwataashi nia karaloukta namüin na wawalayuukana süpüla nüküjüin namüin tü naa'inrajatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46476,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces el relato pasa a decir la bestia salvaje los vencera y los matara,chi achepchieekai nia aneekakai chi wawala alapalaakai waa'u jee na laülaashii jülüjakana aa'in tü a'yatawaakat sulu'u weteet,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46477,,,,1,,0,rephrasing_fix nuestros lectores quieren saber tiene algo de malo la navidad,kasa waainjüinjatka süpüla talatüin naa'in watuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46503,,,,1,,0,rephrasing_fix conoce usted el nombre de dios,pütüjaa aa'u kasaichin nünülia maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46543,,,,1,,0,rephrasing_fix el me invocara y yo le respondere,takaaliinjeechi nia nuchuntüle kaaliinwaa tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46551,,,,1,,0,rephrasing_fix si desea obtener mas informacion sobre este tema consulte las paginas a del libro que ense a realmente la biblia publicado por los testigos de jehova,süpana sünainmüin nakumajala na aküjüliikana pütchi nüchiki je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46555,,,,1,,0,rephrasing_fix igualmente para ser amigos de dios tenemos que comunicarnos a menudo con el,müleka kee'ireere waa'in na'aleewain waya maleiwa yootojiraainjana waya nümaa waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46558,,,,1,,0,rephrasing_fix en segundo lugar tenemos que hacerlas en el nombre del hijo de dios jesucristo,shia jaa'inra achuntaa nümüin maleiwa soo'opünaa kasa süpüshua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46567,,,,1,,0,rephrasing_fix quiere decir eso que para alegrar a jehova basta con hacer el bien y ser generosos con los demas,talateeiche ne'e maleiwa watuma müleka waainjüle tü kasa anasükat sümüin wayuu otta wasülajüliire ne'e,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46596,,,,1,,0,rephrasing_fix si se esfuerza por conocerlo bien y por obedecerlo su fe crecera y el se acercara mas a usted,pi'raajüle ma'in chi maleiwakai otta poonoole nümaa miyo'ujeerü tü punoulakat nünain otta arütkaweechi ma'in nia pünainmüin colosas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46604,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos le ense aran lo que dice la biblia sin ningun costo,nekirajeechi pia sünain tü wiwüliakat masaloui,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46620,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien puede asistir a las reuniones que celebran en los locales que ellos llaman salones del reino,jee müsia eeshi süpüla puutkajaain namaa sulu'u tü piichi eere noutkajaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46621,,,,1,,0,rephrasing_fix seleccione la opcion que mas le convenga bajo el encabezado contactenos al final de la pagina de inicio,pi'itaa clic sünain püchunta ekirajawaa sünain tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46625,,,,1,,0,rephrasing_fix de hecho un articulo de la asociacion americana de psicologia asegura que el enojo es una emocion humana totalmente normal y por lo general saludable,saashin wanee karaloukta sukumajalaka asociacion americana de psicologia ale'eya wayakana wapüshua'a aashichija'awaishii waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46631,,,,1,,0,rephrasing_fix en vista de lo anterior se puede decir que no hay nada de malo en dar rienda suelta a la ira,saashin tü pütchi wekirajaaitpakalü anain anashiche jashichire wanee wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46634,,,,1,,0,rephrasing_fix estaba recomendando a los cristianos que dieran salida a su enojo,anasüche naashin pablo müleka jashichire waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46637,,,,1,,0,rephrasing_fix por lo que dijo a continuacion alejen de ustedes la amargura las pasiones los enojos los gritos los insultos,nnojo juwoorolooin sümüin wayuu süka pütchi mojulu'ut efeso,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46639,,,,1,,0,rephrasing_fix que vio david para empezar que no debia tomarse el asunto como algo personal pues nabal era imprudente con todo el mundo,jamüshija'a david nnojotsü alinjatüin nümüin tü nünüikikat nabal nüchecherüinjatü naa'in suulia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46663,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo sebastian aprendio a controlar su caracter gracias a que estudio la biblia mientras estaba en una prision de polonia a los a os,ekirajünüshi nia sünain tü wiwüliakat cha'ayaa sulu'u wanee kaatset chakat polonia nuuyase wanaa sümaa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46670,,,,1,,0,rephrasing_fix primero examino el problema comenta el y luego trato de seguir los consejos de la biblia,naashichijaweere achechetshi naa'in naashin nüchajaain sukuwa'ipa süpüla naa'inrüin tü sümakat tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46671,,,,1,,0,rephrasing_fix no existe mejor guia,anashaatasü nukuwa'ipa wanee wayuu naapaale sümaa tü sümakat tü wiwüliakat naashin sebastian,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46672,,,,1,,0,rephrasing_fix setsuo aprendio basicamente la misma estrategia,müsia ne'e nukuwa'ipa setsuo naashin niakai jamüle ne'e wanee pütchi nümüin natuma na wayuu ni'yataajiraakana amaa nü'ülüja amüinna,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46674,,,,1,,0,rephrasing_fix si los pone en practica y le pide ayuda a dios usted tambien conseguira la perspicacia que necesita para conservar la calma,müle shia putuma nnojoleechi pia aashichijaamaatüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46680,,,,1,,0,rephrasing_fix aproveche la naturaleza para ayudar a sus hijos a amar a dios,pikiraja püchonnii sükajee tü kasa nukumajakat maleiwa süpüla natüjaain saa'u nukuwa'ipa maleiwa otta alin nia napüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46681,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando encontraron a los apostoles les contaron lo que habia ocurrido y mientras hablaban jesus se les aparecio a todos,shiyo'ujaakalaka ma'in naa'in nayakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46709,,,,1,,0,rephrasing_fix la semilla es el mensaje del reino que se lleva a personas sinceras,tü nüpünajüinkat chia wayuukai shia tü pütchi süchikikat nuluwataaya maleiwa tü aküjünakat namüin na wayuu anamiakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46724,,,,1,,0,rephrasing_fix pero otros no son apropiados y jehova no los acepta,süka jamüin mojuin nakuwa'ipa no'ulu'u je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46763,,,,1,,0,rephrasing_fix la separacion simbolica de los peces no se refiere al juicio final en la gran tribulacion sino que destaca lo que ocurre durante los ultimos dias de este mundo malvado,nüküjüin jesuu sükatajünüin tü jimekalüirua nnojotpeje'e shiyaawasein tü alatajatkat su'unnaa tü müliaa miyo'usükat süsalapa saainjala wayuu sümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46767,,,,1,,0,rephrasing_fix muchos de ellos han asistido a las reuniones o han llegado a estudiar la biblia con nosotros pero no quieren comprometerse,sükajee tü nümakat jesuu nii'iyatüin sünain nnojoleenain na'yataain nümüin je'waa napüshua'a na wayuu aküjünakana amüin pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46769,,,,1,,0,rephrasing_fix eso es algo que no podemos controlar por mucho empe o que pongamos,soto waa'in nnojoluin na'aleewajaamaatüin nümaa je'waa wanee wayuu eekai nikirajaain sünain tü wiwüliakat otta eekai nikirajünüin nünain maleiwa jo'uuiwa'aya nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46777,,,,1,,0,rephrasing_fix o si alguien aun no ha dedicado su vida a jehova se le considerara siempre como que no es apropiado,müshiche ma'aka saa'in wanee jime eekai mekaajuuin sutuma nnojoluin naapüin naa'in nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46781,,,,1,,0,rephrasing_fix explique la parabola del hijo prodigo,jamalu'utche eera tü nümakat jesuu nüchiki wanee emüliee maa'insai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46786,,,,1,,0,rephrasing_fix el padre compasivo de esta narracion representa a nuestro amoroso padre celestial jehova,chi nüshikai chi emüliee maa'insaikai niyaakuayaashi je'waa chi washi aipüraikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46788,,,,1,,0,rephrasing_fix el los perdona con gusto porque han sido humildes y se han arrepentido,motusü naa'in je'waa naainjala na ale'ejakana nachikua'a nünainmüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46792,,,,1,,0,rephrasing_fix de algunos ejemplos b que nos ense a acerca de jehova y jesus esta parabola,kasa shikirajaka anain waya tü nümakat jesuu nüchiki wanee emüliee maa'insai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46801,,,,1,,0,rephrasing_fix como nos ayuda la parabola del hijo prodigo,kasa shikirajaka anain waya tü nümakat jesuu nüchiki wanee emüliee maa'insai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46802,,,,1,,0,rephrasing_fix si encontramos a una persona que se ha apartado de la congregacion pero no esta expulsada la ayudaremos de manera amorosa para que pueda regresar,müleka wantiraale nümaa wanee wayuu eekai nükatalaain noulia na wawalayuukana wakaaliinjeeiche nia süpüla nüle'ejüinjachin nüchikua'a nünainmüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46807,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo un hermano que estuvo expulsado por veinticinco a os dijo desde que fui readmitido me siento cada dia mas feliz porque he disfrutado de tiempos de refrigerio gracias a jehova,eeshi wanee wawala ale'ejakai nüchikua'a nünainmüin je'waa juya süchikijee nuju'itinnüin anuu nünüiki süchikijee tale'ejüin tachikua'a nünainmüin je'waa talataleeshia ma'in taya sümaa müin tasanatkai aa'in nutuma je'waa aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46811,,,,1,,0,rephrasing_fix todos me han ayudado y han sido muy amorosos conmigo,kaaliinshi taya napüla napüshua'a na tawalayuukana otta aishi taya napüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46812,,,,1,,0,rephrasing_fix asi entenderemos el significado de las palabras del gran maestro,waa'inrüle tia wee'iyateerü sünain wayaawatüin saa'u tü nikirajeekalü anain waya jesuu chi atüjakai ma'in ekirajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46826,,,,1,,0,rephrasing_fix a todos nos agrada pasar buenos ratos con gente de nuestra edad,shiimainya anain waa'in kottiraale waya namaa wayuu wanaawakana ouyase wamaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46836,,,,1,,0,rephrasing_fix el apostol pablo escribio que la voluntad de dios es que hombres de toda clase se salven y lleguen a un conocimiento exacto de la verdad,napüshua'a na wayuu a'waajakana maleiwa sa'akajeejana naya tü shi'irukukat tü wayuukalüirua süpüshua'a sainküinjee mmakat süpüshua'a alat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46838,,,,1,,0,rephrasing_fix verdad que no nos imaginamos a algunos tal vez un grupo de jovenes separarse e irse por otro camino que consideraban mejor,nnojoishii naya walakatüin jee müshi'iya na jima'aliikana nnojoishii o'unüin naya sulu'upünaa wanee wopu naatajatü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46869,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo cuando muchos judios y proselitos se hicieron cristianos continuaron dedicandose a la ense anza de los apostoles y a compartir unos con otros a tomar comidas y a oraciones,wanaa sümaa nekerotüin sünain anoujaa na nnojoliikana judioin namaa na judiokana ayatshii naya waneepia sünain noo'ulaküin tü akuaippaa ne'ikakat anain naya na aluwataaushikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46883,,,,1,,0,rephrasing_fix el profeta joel lo describe como un dia de oscuridad y tenebrosidad,keemashaateerü ma'in tia ka'ikat naashin joel wanee nünüikimaajachi maleiwa joel sof,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46889,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova nos ayuda a servirle hombro a hombro,nükaaliinjüin waya je'waa süpüla paa'inwainjanain waya sünain a'yatawaa nümüin sof,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46916,,,,1,,0,rephrasing_fix y no hay duda de que lo conseguira,ayateeria müin sukuwa'ipa nutuma maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46919,,,,1,,0,rephrasing_fix hebreos nos recuerda que una de las razones para no faltar a ellas es que nos motivan al amor y a las obras excelentes,kee'ireesü naa'in je'waa wo'unüinjanain sünain tü outkajawaakat süpüla watütüle'erajiraainjatüin waa'in wane'ewaire wakua süma'inru'u wa'atapajüin tü nükaliakat heb,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46928,,,,1,,0,rephrasing_fix como hemos visto para fortalecer nuestra unidad hace falta cultivar amor por los demas y asistir a las reuniones,süpüla paa'inwainjanain ma'in waya alinjatü wapüla tü wayuukalüirua otta o'unüinjana waya sünain tü outkajawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46934,,,,1,,0,rephrasing_fix y este hecho es particularmente evidente cuando ocurren catastrofes naturales,wee'iyatüin tia wakaaliinjapa na anoujüshii alatakana amüin kasa mojusü sutuma sukutkujaain mma eein wawai otta süsetüin wüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46944,,,,1,,0,rephrasing_fix en tan solo una noche mas de cuarenta mil hogares se vieron afectados entre ellos los de muchos hermanos,sutuma miyo'ushaatain tü juyakat alatüsü suulia miit piichiirua aja'lajaaka sutuma wainma na wawalayuu aja'lajaakana epia sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46946,,,,1,,0,rephrasing_fix algunos se quedaron sin absolutamente nada,so'u sukutkajaain mma chaa japon jee süsetüin tü palaakat watta naalii wawalayuu nnojoliikana kasain apütaain nama'ana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46949,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando les preguntamos por que decidieron venir desde tan lejos respondieron nuestros corazones estan con los hermanos de japon y necesitan ayuda,wasakirüin naya jamüin nantaka yaamüin sünain akaaliinjaa shiasa'a namaka wamüin aisü wamüin tü alatakat namüin na wawalayuu yaakana japon,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46956,,,,1,,0,rephrasing_fix fumiko una hermana japonesa que sobrevivio a un tifon comenta lo siguiente el fin esta muy cerca,eesü wanee wawala fumiko sünülia cheje'ewat japon pejesü ma'in nükalia maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46961,,,,1,,0,rephrasing_fix todos los que nos esforzamos por permanecer unidos seamos jovenes o mayores en realidad nos estamos preparando para sobrevivir al fin de este mundo malvado y dividido,paa'inwale ma'in waya namaa na wawalayuukana o'ttaajeena waya saja'ttinnapa tü kasa mojusükat ja'itainna jima'aliin jee ataralüinnain waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46964,,,,1,,0,rephrasing_fix samuel les dejo un excelente ejemplo a sus hijos joel y abias pero ellos no lo apreciaron y se hicieron malos y corruptos,anasü ma'in tü nukuwa'ipakat samuel napüleerua na piamashiikana nüchonnii joel otta abias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46991,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice que a diferencia de su padre ellos pervertian el juicio lea samuel,saashin tü wiwüliakat nnojotsü lotuin sukuwa'ipa tü kasakalüirua nutuma joel otta abias jee mojulaashii ma'in naya paashaje'era samuel,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,46992,,,,1,,0,rephrasing_fix a como echo a perder salomon su herencia espiritual,kasa nii'iyataka aka salomon mojutüin nümüin tü nikirajakalü anain nia chi nüshikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47005,,,,1,,0,rephrasing_fix debido a ello salomon perdio el favor de jehova,süka müitpain joo nukuwa'ipa salomon niyüülajüin nia je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47010,,,,1,,0,rephrasing_fix aun asi la biblia habla de otros jovenes que si valoraron su herencia espiritual como muchos hoy en dia,eepaja'a waneeinnua jima'alii kojutükana amüin tü kasa nüma'anajeejatkat maleiwa saashin tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47012,,,,1,,0,rephrasing_fix su padre habia recibido la orden de construir un arca para salvar vidas,aluwataanüshi chi nashikai nutuma maleiwa sünain akumajaa wanee anua miyo'ushaata,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47017,,,,1,,0,rephrasing_fix genesis dice que metieron animales en el arca para conservar viva prole sobre la superficie de toda la tierra,saashin genesis nekerotirüin sulu'umüin tü anuakat süpüshua tü kasakalüirua je tü wuchiikalüirua süpüla koo'omüinjatüin tü suu'uliwo'ukalüirua süchikua'a sainküin mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47021,,,,1,,0,rephrasing_fix le dijo a la gente tambien a otras ciudades tengo que declarar las buenas nuevas del reino de dios porque para esto fui enviado,anuujese'e nünüiki acheküshi taküjüinjachin tü pütchi anasükat sulu'upünaa tü pueulokat süpüshua süchiki nukuaippa maleiwa sünain aluwatawaa süka shiain ajütünüin apüla taya luc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47035,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy orgulloso de contarme entre los relativamente pocos que dios considera sus amigos,talatüsüche taa'in süka na'aleewain taya maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47045,,,,1,,0,rephrasing_fix si tu eres uno de ellos piensa en el magnifico privilegio que tienes por conocer y servir al creador,müle pukuwa'ipa jülüjeesü paa'in anain ma'in pukuwa'ipa süka pi'raajüichipain chi maleiwakai jee pi'yataaichipain nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47067,,,,1,,0,rephrasing_fix no es esta una razon para estar muy contentos independientemente de como hayamos conocido la verdad,talatüinjatü ma'in paa'in sutuma nürütke'erüin pia maleiwa nünainmüin jee ni'raajirüin pia tü sümakat tü wiwüliakat juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47070,,,,1,,0,rephrasing_fix claro ser diferente a los demas no siempre es facil pero en realidad es lo mas inteligente,kapüleesü ma'in wamüin süpüla naatainjatüin wakuwa'ipa suulia nakuwa'ipa na manoujüinsaliikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47081,,,,1,,0,rephrasing_fix si eliges servir a jehova disfrutaras de una vida llena de sentido,müleka pi'yataale nümüin je'waa aneerü ma'in pukuwa'ipa ef mal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47094,,,,1,,0,rephrasing_fix cuanto hemos recibido de jehova,wainma ma'in tü kasa naapüitpakat maleiwa wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47102,,,,1,,0,rephrasing_fix la profesora susan rose ackerman experta en la lucha anticorrupcion escribio que para remediar la situacion se necesitan cambios fundamentales en la forma en que funcionan los gobiernos,saashin susan rose ackerman wanee wayuu a'yataaka süchiirua tia shia anoukte'enneeka palajana sukuwa'ipa naluwataaya na sülaülashiikana mma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47137,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia habla de un gobierno asi,saashin tü wiwüliakat nüikkale'erüin maleiwa wanee aluwataaya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47144,,,,1,,0,rephrasing_fix el problema los gobiernos se mantienen sobre todo gracias a los impuestos de sus ciudadanos,shiasa'a sutuma naainjüin tia acha'ijaasü sünneetse tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47150,,,,1,,0,rephrasing_fix el problema en muchos paises hay elecciones cada cierto tiempo lo cual permite que los ciudadanos se deshagan de los funcionarios corruptos en teoria,aapünüsü nneerü namüin na a'yataakana ne'ipajee na sülaülashiikana mma natuma na washinnuukana süpüla poliitikoinjanain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47166,,,,1,,0,rephrasing_fix la realidad es que las campa as y las elecciones suelen estar plagadas de corrupcion hasta en los paises llamados desarrollados,ka'ruwarannuu napüshua'a nalainnua müsüjese'e sümüin wainma wayuu namüin na poliitikokana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47167,,,,1,,0,rephrasing_fix y eso les permite superar la codicia y el egoismo estar satisfechas con lo que tienen e interesarse por los demas,tü shipinjatkat alu'ujasa'a tü nuluwataayakat maleiwa sunoukte'ereerü tia akuwa'ipaa mojusükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47189,,,,1,,0,rephrasing_fix el problema incluso en el ambiente mas sano y con la mejor educacion algunas personas eligen ser deshonestas,nikirajüin maleiwa tü wayuukalüirua sünain aa'inraa kasa anasü tia ekirajünakat anain naya shia o'unitka nakuwa'ipa efeso tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47190,,,,1,,0,rephrasing_fix la solucion la convencion de las naciones unidas contra la corrupcion declara que para combatir la corrupcion los gobiernos han de promover la integridad la honestidad y la responsabilidad,isasü nachiki naja'ttiraleein naya tü shipinjatkat nachajaainjatü sukuwa'ipa na sülaülashiikana mma süpüla nekirajüin wayuu sünain aa'inraa tü anasükat sümaa lotuin natuma sukuwa'ipa wanee kasa naa'inrajatka tia shia tü münakat sünain tü kanüliakat convencion de las naciones unidas contra la corrupcion,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47193,,,,1,,0,rephrasing_fix verdad que la vida es un milagro,shiimain eein chi kakumalakai waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47208,,,,1,,0,rephrasing_fix la segunda es que fuimos dise ados para vivir para siempre y los animales no,tü wanee kasa naatakat atuma wakuwa'ipa suulia tü mürütkalüirua shia sutuma wakumajuushin süpüla katüinjatüin wo'u süpüla ka'ikat süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47222,,,,1,,0,rephrasing_fix den gracias a jehova porque el es bueno,jaapa analu'ut nümüin je'waa süka anamiain nia sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47227,,,,1,,0,rephrasing_fix por que es util que reflexionemos en nuestras bendiciones al afrontar pruebas,sülatüle kasa mojusü wamüin jamüsü jülüjüinjatka waa'in tü kasa naainjakat je'waa wapüleerua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47230,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova la fuente de toda dadiva buena y todo don perfecto merece nuestra gratitud,wainma ma'in tü kasa anasü naapakat je'waa wamüin sant,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47232,,,,1,,0,rephrasing_fix como pastor amoroso cuida de nuestras necesidades fisicas y espirituales,naapüin wamüin tü kasa cho'ujaakat süpüla katüinjatüin wo'u müshi nia ma'aka naa'in wanee arüleejüi eekai jülüjüin naa'in tü na'anneetsekalüirua sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47233,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando el salmista lo hizo se quedo impresionado con las cosas maravillosas que jehova habia hecho por el lea salmo y,tia shia tü naainjakat wanee wayuu nümaiwajachi talatüsüjese'e naa'in sutuma tü kasa naainjakat je'waa nüpüleerua paashaje'era salmo otta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47253,,,,1,,0,rephrasing_fix en la biblia encontramos conmovedoras oraciones como la de ana y la de ezequias que demuestran la profunda gratitud que sintieron algunos siervos de dios,kee'ireepeje'e naa'in maleiwa wo'uraajüin süpüla waapüin analu'ut nümüin saa'u tü kasa eekat wama'ana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47275,,,,1,,0,rephrasing_fix eso nos beneficiara mucho lo amaremos mas nos acercaremos mas a el y nos sentiremos mas animados,washata nakuwa'ipa naya wayuukana otta waapa analu'ut nümüin maleiwa saa'u tü naainjakat wapüleerua tes,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47277,,,,1,,0,rephrasing_fix la gente en general es desagradecida y su influencia podria hacer que perdieramos de vista todo lo que jehova ha hecho por nosotros,tü wanee kasa kapüleekat anainjee wamüin aapaa analu'ut shia sutuma kepiain waya na'aka wayuu matüjüinkana aapaa analu'ut,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47286,,,,1,,0,rephrasing_fix una hermana que vive en asia llamada kyung sook ha servido como precursora con su esposo durante mas de veinte a os,shiasa'a so'u wanee ka'i naküjüin na tottootkana sümüin sünain kanserüin tü süsosokot,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47305,,,,1,,0,rephrasing_fix cada noche comenta antes de acostarme subo a la azotea para hablar con jehova y le agradezco en voz alta cinco cosas buenas que me han ocurrido durante el dia,saashin tü wawalakat o'uraajüsü shia waneepia süpülapünaa atunkaa taapawalin analu'ut nümüin je'waa saa'u ja'raisü kasa anasü eekai sülatüin tamüin so'ukaiwai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47311,,,,1,,0,rephrasing_fix tener una actitud agradecida y no perder de vista las cosas buenas que si tiene,jülüjüsü saa'in sheryl waneepia tü kasa anasü eekat süma'ana shiasa'a sutuma tia saapüin analu'ut nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47332,,,,1,,0,rephrasing_fix imaginemos como nos sentiremos cuando jehova destruya a todos sus enemigos y nos reciba en un nuevo mundo de paz y justicia,naashin je'waa naja'ttirüinjatü süpüshua'a tü kasa müliakalü atuma waa'in sal is,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47343,,,,1,,0,rephrasing_fix pero pase lo que pase sabemos que jehova nunca nos abandonara,ayateena nükaaliinjain waya je'waa süpüla waneepiainjanain waya nümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47348,,,,1,,0,rephrasing_fix como los dos son imperfectos es posible que a veces se digan cosas hirientes o no se comuniquen bien y eso lleve a malentendidos,eesü airu'urule nünüiki chi toolokoi sümüin tü jietkat jee shiale tü jietkat nümüin chi toolokoi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47364,,,,1,,0,rephrasing_fix por si fuera poco vivimos en los ultimos dias y el mundo que nos rodea esta lleno de egoismo y otras malas actitudes que son una amenaza para el matrimonio,wanee kasa süküjaka tü wiwüliakat shia eeinjanain wainma wayuu maa'utpünaa eekai kapülain naa'in nakuwa'ipa ne'e namüiwa'a otta mojutka amüin chi maleiwakai tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47372,,,,1,,0,rephrasing_fix analicemos cinco de los factores que como los bloques de construccion de una casa nos ayudaran a construir un matrimonio fuerte y duradero,sünain ekirajaayakat tüü wekirajaajeerü anain ja'raisü kasa naa'inrajatka na pa'wayuuseewashiikana süpüla anajiraain naya jee talatüin naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47380,,,,1,,0,rephrasing_fix que podemos hacer si nos cuesta perdonar,kasa naa'inrajatka süpüla motowalinjatüin naa'in tü kasa mojusü aainjünakat namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47430,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus nos aclaro cual es la mejor manera de reaccionar cuando nos han tratado mal,saashin tü wiwüliakat nnojotsü anain müle wanüiki anuu tü sümakat taainjeerü nümüin ma'aka tü naainjakat tamüin ni'rai no'ukajatü nnojotsü müinjatüin pünüiki prov tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47439,,,,1,,0,rephrasing_fix las parejas cristianas que se aman y tambien aman a jehova resuelven las dificultades pues el amor nunca falla,akatsa'a naa'inmajüinjatüin nakuwa'ipa suulia nashatüin nakuwa'ipa na manoujainsaliikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47469,,,,1,,0,rephrasing_fix por que necesitan los matrimonios la guia y proteccion de jehova,jamüsü cho'ujaaka nükaaliinjain je'waa na ka'wayuusekana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47490,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus advirtio del corazon salen razonamientos inicuos asesinatos adulterios fornicaciones,anuu nünüiki jesuu müleka yarüttüle naa'in wane wayuu kachiiruasü naa'in waneepia kasa mojusü maa aka o'utaa saa'in wayuu maa aka ama'üjawaa sümaa wayuu nnojotkat nu'wayuusein otta nnojoikai su'wayuusein mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47504,,,,1,,0,rephrasing_fix pero como podemos desarrollar ese respeto como nos protege la amistad con jehova,jamüshii nnojoleenaka nama'üjiraain nakuwa'ipa na pa'wayuuseewashiikana müleka aleewale naya nümaa maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47518,,,,1,,0,rephrasing_fix eso fue lo que le paso a un joven llamado jose,eesü süpüleeruaanüle naa'in chaa eere na'yataain süpüla naainjüin kasa mojusü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47527,,,,1,,0,rephrasing_fix que estaba decidido a no romper su amistad con jehova,mayaapeje'e nujutünüin jose suulia ni'yataain otta nüpüreesajinnüin saaliijee tia alatakat anasü nukuwa'ipa mapa nutuma je'waa gen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47533,,,,1,,0,rephrasing_fix en el sentido de que rechazan cosas como fornicacion inmundicia apetito sexual descontrolado deseo perjudicial y codicia lea colosenses,nee'iratüle nakuwa'ipa wanaapünaa sümaa tü nümakat je'waa eejiraajeena naya sümaa tü kasa mojusü kee'ireekat saa'in ne'iruku ma'aka saa'in ama'üjirawaa akuwa'ipaa jee kachiiruaa aa'in washirüü paashaje'era colosas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47539,,,,1,,0,rephrasing_fix algo importantisimo para que el matrimonio sea fuerte es hablarse con cari o,kojutüjiraajeena na pa'wayuuseewashiikana müleka kamaneejiraale naya su'unnaa yootuin naya aijiraale naya jee namüliajiraale naa'in ef,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47554,,,,1,,0,rephrasing_fix que reacciones debemos evitar,kasa nnojoluinjatka naainjüin na pa'wayuuseewashiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47559,,,,1,,0,rephrasing_fix pero tambien reconoce aunque muchas veces cuesta mantener la calma cuando se esta bajo presion tampoco es bueno dar rienda suelta a las emociones,saashin wanee wawala cheje'ewat alemania müleka nnojoliire paa'inwajiraain na pa'wayuuseewashiikana sünain wanee kasa eeshii na'ülüjiraale sulu'ujee tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47563,,,,1,,0,rephrasing_fix como puede la comunicacion fortalecer el matrimonio,kasa naa'inrajatka na pa'wayuuseewashiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47568,,,,1,,0,rephrasing_fix por que es importante estar atento a las necesidades emocionales y sexuales del otro,jamüsü jülüjüinjatka naa'in chi toolokoi kasain wayuu tü aneetkat atuma saa'in nu'wayuuse jee müsia tü jietkat jamüsü jülüjüinjatka saa'in tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47575,,,,1,,0,rephrasing_fix no hay excusa para ser infiel pero la falta de ternura podria llevar a uno de los dos a buscar esa intimidad en otra persona,nnojotkalaka anain müleka kawala'atale nu'wayuuse wanee wayuu nutuma jee müsia tü jietkat nnojoishi kawala'atainjachin su'wayuuse sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47585,,,,1,,0,rephrasing_fix si en vez de buscar su propia ventaja buscan la de la otra persona y satisfacen sus necesidades emocionales y sexuales por amor y no por un sentido del deber fortaleceran los lazos de su matrimonio,nnojotsü kapülainjatüin naa'in nakuwa'ipa ne'e namüiwa'a jülüjüinjatü naa'in chi toolokoi kasain wayuu tü aneetkat atuma saa'in nu'wayuuse jee müsia tü jietkat jülüjüinjatü saa'in tü aneetkat atuma naa'in su'wayuuse otta naainjeerü tia süka aijiraain naya müle shia natuma nnojoleena naya oo'ulaajiraain cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47590,,,,1,,0,rephrasing_fix b por que es esto importante,jameerü nakuwa'ipa müleka nnojorüle naa'inrüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47592,,,,1,,0,rephrasing_fix por desgracia son cada vez mas los matrimonios que se rompen,wainmapeje'e na oo'ulaajiraakana suulia na'wayuuse,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47608,,,,1,,0,rephrasing_fix por que pueden amarse toda la vida un hombre y una mujer,jamüsü watüjaaka saa'u eein süpüla aijiraain ma'in wanee wayuu sümaa nu'wayuuse,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47617,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando adan vio por primera vez a eva se quedo tan impresionado que de sus labios broto una poesia,süchikijee nukumajüin je'waa adan chi palajaikai wayuu naapüin nümüin wanee jierü nu'wayuuseinjatka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47621,,,,1,,0,rephrasing_fix este libro que parece el libreto de una opera cuenta la historia del amor entre una joven campesina de sunem o sulem y su querido pastor,yala akuentajünüsü nüchiki wanee jima'ai arüleejüi sümaa wanee majayüt cheje'ewatka sulu'ujee tü pueulokot sunem jee sulem münakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47627,,,,1,,0,rephrasing_fix pero que clase de amor,nnojoishii kasaalüin naya süpa'a mma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47660,,,,1,,0,rephrasing_fix y es importante que el esposo y la esposa se demuestren ese amor con palabras y hechos,ja'itasü wainmain kasa naainjaka ayatüinjatü nachajaain sukuwa'ipa süpüla nee'iyatüin sünain aijiraain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47666,,,,1,,0,rephrasing_fix nunca deben permitir que los quehaceres del dia a dia los priven de hacer eso las muestras de cari o contribuyen mucho a que sean felices y esten unidos,nee'iyatüle na pa'wayuuseewashiikana sükajee nanüiki jee nakuwa'ipa sünain aijiraain naya paa'inwajiraajeena ma'in naya jee talateena ma'in naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47667,,,,1,,0,rephrasing_fix le dijo que era hermosa como la luna llena pura como el sol relumbrante,jee müsia anachonsü ma'in pia ma'aka naa'in chi kashikai wanaa sümaa siraain nia anasü ma'in pia ma'aka anain nuwarala chi ka'ikai müshi salomon sümüin cant de cant tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47675,,,,1,,0,rephrasing_fix por que amaba la sulamita al pastor,jamüshi aika ma'in süpüla tü majayütkat chi jima'ai arüleejüikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47691,,,,1,,0,rephrasing_fix la sulamita lo describe como un manzano entre los arboles del bosque,katsüinshi nia ma'aka saa'in wanee süpülajana suu'ui piichi aainjuushi süka ooro,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47695,,,,1,,0,rephrasing_fix los cristianos evitan tener sentimientos romanticos por alguien que no sirve a jehova vea el parrafo,amüraajiraainjatü jee kasaalüinjatü wanee anoujasü nümaa wanee aküjüi pütchi nüchiki je'waa eekai woutiisain paashaje'era tü pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47712,,,,1,,0,rephrasing_fix por que describio el pastor a su amada como un jardin cerrado,nnojotsü müliain tü majayütkat nii'iree wanee toolo yalejee nia ne'e aika süpüla nümüiwa'a chi jima'ai arüleejüikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47715,,,,1,,0,rephrasing_fix un jardin rodeado por un muro o una cerca no esta abierto al publico,müsüjese'e müin sukuwa'ipa tü majayütkat ma'aka saa'in wanee yüüja eekai süttüin naashin joo chi jima'aikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47716,,,,1,,0,rephrasing_fix de la misma manera los novios cristianos deben reservar su amor exclusivamente para su futuro conyuge y no mostrar interes romantico por nadie mas,kamalainjatü ne'e nümüin chi toolokoi tü nu'wayuuseinjatkat jee tü jietkat chi su'wayuuseinjachikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47720,,,,1,,0,rephrasing_fix que ha aprendido usted de el cantar de los cantares,naashin je'waa aijiraainjachi chi toolokoi sümaa nu'wayuuse otta nnojoishii naya oo'ulaajiraainjanain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47729,,,,1,,0,rephrasing_fix como reaccionan los cristianos ungidos a lo que dice la biblia sobre su esperanza y las otras ovejas,jamüsü naa'in na anoujashii chainjanakana chaa iipünaa jee na yaainjanakana yaa mmapa'a sutuma tü naapüinjatkat je'waa namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47741,,,,1,,0,rephrasing_fix despues de orar jesus les pasa el pan sin levadura a sus apostoles y les dice tomen coman,süchikijee nülatitka tü pan ma'akasatkat soolojia namüin na aluwataaushiikana sünain nümüin namüin jaapaa jikaiwa tü pankat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47748,,,,1,,0,rephrasing_fix que preguntas contestaremos en este articulo,jarat tü pütchi wekirajaainjatkalü anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47751,,,,1,,0,rephrasing_fix ningun ser humano imperfecto puede liberarse a si mismo o liberar a otros de esa condena,shiasa'a süpüla taashinjanain waya suulia kaainjalaa jee suulia ouktaa cho'ujaasü suwalaajünüin nümüin maleiwa tü waainjalakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47760,,,,1,,0,rephrasing_fix de que otra manera podemos prepararnos para la conmemoracion,jarat wanee sukuwa'ipa süpüla yapainjanain waya süpüla tü outkajawaakat eere sotuin waa'in ouktüin jesuu waa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47795,,,,1,,0,rephrasing_fix de manera que antes de participar el cristiano ungido debe examinarse con cuidado para ver si dios aprueba su conducta porque de no ser asi come y bebe juicio contra si mismo,jamüshija'a naainjüle kasa mojusü wanee anoujashi chainjachikai chaa iipünaa sümaa ayatataain nia sünain niküin tü pankat jee nüsüin tü wiinokot süsaleechi tia naashin pablo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47803,,,,1,,0,rephrasing_fix en caso de que un ungido haya cometido un pecado grave debe buscar la ayuda de los ancianos lea santiago,müleka kaainjarale wanee anoujashi eekai niküin tü pankat jee nüsüin tü wiinokot sünain tia outkajawaakat acheküsü nüküjüinjatüin shia namüin na laülaashiikana sulu'u tü outkajaaleekat paashaje'era santiago,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47811,,,,1,,0,rephrasing_fix por que seria bueno orar sobre la esperanza que dios nos ha dado,jamüsü anaka wo'uraajüle otta jülüjüle waa'in müleka kee'ireere naa'in maleiwa chainjanain waya chaa iipünaa jee yaainjanale waya yaa mmapa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47813,,,,1,,0,rephrasing_fix seria bueno que al prepararnos para la conmemoracion reflexionaramos y oraramos para asegurarnos de cual es la esperanza que jehova ha puesto ante nosotros,süpülapünaa süntüin sükalia tü outkajawaakat eere sotuin waa'in ouktüin jesuu waa'u o'uraajüinjana waya otta jülüjüinjatü waa'in müleka kee'ireere naa'in maleiwa chainjanain waya chaa iipünaa jee yaainjanale waya yaa mmapa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47814,,,,1,,0,rephrasing_fix este pacto lo establecio jesus con quienes se mantuvieron a su lado y tambien aguantaron sus sufrimientos,nüpansaajüin jesuu tia pütchikat namaa na anoujashii waneepiakana nümaa jee na e'rakana müliaa wanaa nümaa filip,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47828,,,,1,,0,rephrasing_fix no ve la hora de que resuciten sus seres queridos para darles la bienvenida,is,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47855,,,,1,,0,rephrasing_fix otras preguntas sobre la biblia,aa'uriiro'u süpana jayeechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47873,,,,1,,0,rephrasing_fix tema de portada le gusta su trabajo,pütchi sünainka süta tü rewiisütakat talatüinjatü waa'in sünain wa'yataain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47896,,,,1,,0,rephrasing_fix para empezar el trabajo nos ayuda a cubrir nuestras necesidades,shia süka eejeerüin tü süliainjatkat tü cho'ujaakat nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47903,,,,1,,0,rephrasing_fix es cierto que la biblia promete que dios cuidara de los que se esfuerzan por servirle,a'yataainjachi wanee wayuu süpüla niya'lajüin tü kasa cho'ujaakat nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47904,,,,1,,0,rephrasing_fix porque trabajar duro no es facil y puede ser aburrido pero si somos disciplinados y no renunciamos al esfuerzo tendremos el gusto de saber que hemos dado lo mejor de nosotros le habremos ganado la batalla al deseo de tomar el camino mas facil y eso produce un enorme sentido de satisfaccion,ja'itaichi mapüsain ma'in taya süchikijee a'yatawaa ja'itasü nnojoluin kasajatüin shia sümüin wayuu talatüsü taa'in sutuma tekeraajüin shia müshi aaron chi wayuu a'yataakai sünain akumajaa kemion,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47911,,,,1,,0,rephrasing_fix aaron a quien mencionamos en el articulo anterior afirma puede que este agotado al final de un largo dia o que mi labor haya pasado desapercibida pero yo se que he logrado algo y me encanta esa sensacion,anashaatasü sünüiki tü wiwüliakat nüchiki chi wayuu atüjakai ma'in süpüleerua ni'yataain jee tü wayuu tütükat ma'in sünain a'yatawaa proverbios,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47912,,,,1,,0,rephrasing_fix esforzarse al maximo y ver resultados es muy agradable dice william de a os,nia nnojoikai talatüin aa'in chi eekai shokulain müshi william nuuyase,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47917,,,,1,,0,rephrasing_fix shane comenta mi padre tiene una etica de trabajo ejemplar,a'yataaishaata ma'in chi tashikai otta wayuu loto akuwa'ipachi nia sünain ni'yataain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47927,,,,1,,0,rephrasing_fix dele cuidadosa atencion a los detalles mas peque os,kojutü ma'in pümüin tü pi'yataainkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47938,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando acabo cansado al final del dia tengo la sensacion de que he logrado algo de que he trabajado duro y eso me hace feliz,akaisa'a talatüin ma'in taya sutuma eein kasa anasü sünainjee ta'yataain ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47960,,,,1,,0,rephrasing_fix trabajar con empe o es la mejor manera de trabajar,shia anaka ma'in tütüle wayuu sünain a'yatawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47962,,,,1,,0,rephrasing_fix en la actualidad muchas personas sufren porque son muy pobres mientras que unos pocos son muy ricos,jamüsüja'a maa'ulu yaa eeshii na müliakana otta eeshii na anakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47970,,,,1,,0,rephrasing_fix lea jeremias,paashaje'era jeremias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47973,,,,1,,0,rephrasing_fix cristo sufrio por ustedes dejandoles el modelo para que sigan sus pasos con sumo cuidado y atencion,saa'u müliain cristo paala jaa'ujee nücheküin süpüleerua juushikajaainjanain süchiirua nukuaippa ped,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,47989,,,,1,,0,rephrasing_fix verdad que vale la pena esforzarnos por ser como jesus,anasü waa'inrüle tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48000,,,,1,,0,rephrasing_fix por que no analizamos algunas de las hermosas cualidades de jesus,asoukteena waya shi'ipajee pütchikat tüüirua jamalu'ulu tia akuwa'ipaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48010,,,,1,,0,rephrasing_fix en este mundo lleno de orgullo muchas personas piensan que la humildad es se al de debilidad o de falta de confianza,nnojorüle yaletayaain naa'in wanee wayuu malashi ne'e chira münüshi sutuma wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48014,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos algunos ejemplos,wekirajaa sünain tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48025,,,,1,,0,rephrasing_fix su actitud,sükajee tü nukuwa'ipakat jesuu nii'iyatüin sünain nnojoluin yaletayaain naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48026,,,,1,,0,rephrasing_fix lea isaias,sümamülapeje'e ne'e mma taya majiraashi sulu'u naa'in nümüiwa'a paashaje'era isaias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48058,,,,1,,0,rephrasing_fix que hermano tan humilde a como demostramos con nuestra manera de hablar que somos humildes,eeyaai ne'e yaletüin naa'in chia wawalakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48059,,,,1,,0,rephrasing_fix se fija en las cualidades que tienen los demas cristianos y los felicita por las cosas buenas que hacen,shiainjatü waashajaaka achiki tü kasa anasü naa'inrakat jee anainjatü wanüiki namüin saa'u anamiain naya prov,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48064,,,,1,,0,rephrasing_fix a veces quienes estan desanimados solo necesitan que alguien los escuche y los entienda,amülialaainjatü waa'in naaliin na ouktakana apüshi shia ne'e cho'ujaaka namüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48107,,,,1,,0,rephrasing_fix algun hermano mayor no tiene como llegar a las reuniones o necesita ayuda para ir a predicar o a una cita medica,eesüja'a süpüla wakumajüin wanee kasa amojujaaka shipialu'u wanee wawala oukta a'wayuuset,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48111,,,,1,,0,rephrasing_fix al estudiar la biblia aprendemos como es llegamos a amarlo y nuestra fe en el se fortalece lea pedro,wekirajaale sünain tü ashajünakat nüchiki sulu'u tü wiwüliakat aijeechi nia wapüla otta we'itaajeerü waa'in nünain paashaje'era pedro,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48145,,,,1,,0,rephrasing_fix el amor nos impulsa a sacrificarnos por los demas aunque nuestra vida este en peligro,jee müsia aire wapüla wayuu wakaaliinjeena naya ja'itainna waapajiraain wakuwa'ipa süpüla ouktaa naa'u juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48157,,,,1,,0,rephrasing_fix en cierta ocasion con tan solo a os estuvo en el templo sentado en medio de los maestros lea lucas,yalayala aa'inchi ma'in nia paashaje'era lucas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48163,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo dijo sin miedo que los lideres religiosos enga aban a la gente con doctrinas falsas,jamüshija'a nia nnojoishi mmoluin sünain aküjaa sümüin wayuu piamain no'upünaa na karalouktamaajanakana oo'ulaka fariseokana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48172,,,,1,,0,rephrasing_fix no permitio que las cosas malas del mundo lo corrompieran,süka jamüin nekirajüin wayuu sünain alawaa mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48173,,,,1,,0,rephrasing_fix a joven que significa para ti llevar el nombre de jehova,jima'ai jee majayüt jamüsü jaa'in sutuma jüküjüliin pütchi nüchiki je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48186,,,,1,,0,rephrasing_fix en la escuela,naainjüin tia mayaapeje'e mee'erapalain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48189,,,,1,,0,rephrasing_fix si lo haces te sentiras feliz de haber defendido a tu creador,jamüsü yalayalaka waa'in sünain aküjaa pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48195,,,,1,,0,rephrasing_fix que razones tenemos para hacerlo,wanee kasa yalayalaka atumaa waa'in sünain aküjaa pütchi shia süka nükaaliinjain waya maleiwa nükajee chi naa'inkai otta süka wa'yataajiraain nümaa cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48199,,,,1,,0,rephrasing_fix segundo somos colaboradores de dios y tenemos el respaldo del espiritu santo,jee müsia yalayalasü waa'in sünain aküjaa pütchi süka alin wapüla je'waa otta na wayuukana mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48201,,,,1,,0,rephrasing_fix si confiamos en jehova el nos dara valor para enfrentar las pruebas,we'rüle müliaa so'u wanee ka'i kaaliinjeena waya nüpüla je'waa otta ayateeria katsüin wanoula nutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48207,,,,1,,0,rephrasing_fix como demostro jesus con su manera de hablar que tenia buen juicio,jamüsü watüjaaka saa'u naa'inrüin jesuu tü anasükat sükajee tü nünüikikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48224,,,,1,,0,rephrasing_fix y les prometio que los dirigiria en esa obra hasta la conclusion del sistema de cosas,jee müsia nüküjüin namüin eeinjachin nia namaa waneepia wane'ere'eya süntapa tü ka'i saja'lajaweetkat o'u kasa süpüshua mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48254,,,,1,,0,rephrasing_fix antes de hablar pensemos en lo que necesitan las personas y lo que les interesa vea el parrafo,süpüla anainjatüin saa'in wayuu sutuma wanüiki jülüjeesü waa'in palajana kasain cho'ujaain sümüin paashaje'era tü pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48255,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos imitar a jesus y actuar con buen juicio nuestra manera de hablar,anainjatü wanüiki sümüin wayuu süpüla washatüinjatüin nukuwa'ipa jesuu sünain aa'inraa tü kasa anasükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48257,,,,1,,0,rephrasing_fix que podemos hacer a fin de alcanzar la vida eterna,kasa waa'inrajatka süpüla katüinjatüin wo'u waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48279,,,,1,,0,rephrasing_fix con el tiempo las buenas nuevas del reino se predicarian en toda la tierra habitada para testimonio a todas las naciones,watta ma'in saalii na'yataain aishaatashi ma'in jesuu napüla na nikirajüinkana otta kojutüsü ma'in namüin tü pütchi naküjakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48293,,,,1,,0,rephrasing_fix en su propia tierra a los discipulos no se les tenia demasiada estima,ki'rainna na judiokana sümaa nakuwa'ipa yaama'airüka joo sünain müin nakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48299,,,,1,,0,rephrasing_fix por si fuera poco jesus les habia advertido que serian odiados y perseguidos,natüjaa aa'u saapüneerüin nekii natuma na napüshikana otta na'aleewainyuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48301,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien se enfrentarian a traiciones falsos profetas y el aumento de la maldad,otta müsia aküjüinjana naya pütchi eere jouluin wayuu kama'ürat mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48303,,,,1,,0,rephrasing_fix alla por el siglo los cristianos comenzaron a sostener que la divina providencia habia preparado al mundo para el advenimiento del cristianismo,shiimaincheje'e nukumajüin je'waa sukuwa'ipa süpüla naküjüinjatüin tü pütchikat na nikirajüinkana jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48315,,,,1,,0,rephrasing_fix como ayudo la relativa paz del imperio a los cristianos,kasa naainjaka na nikirajüinkana jesuu sutuma tü anajirawaa eejatkat roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48329,,,,1,,0,rephrasing_fix los cristianos se beneficiaron del sistema de calzadas romanas,alatüsü suulia kiloometüro karateet nakumajaka na romaanokana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48334,,,,1,,0,rephrasing_fix para leer un pasaje bastaba con abrir el codice por la pagina correspondiente,shiasa'a kakalia mapa akumajünüsü tü kanüliakat codice,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48362,,,,1,,0,rephrasing_fix hasta que lugares habian llegado los judios,jalapu'ushii kepiain na judiokana wanaa sümaa yaajachin jesuu yaa mmapa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48375,,,,1,,0,rephrasing_fix el creador del universo quiere que las personas lo encuentren y lo conozcan,sutuma tia ayatüshi'iya naya aküjüin pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48395,,,,1,,0,rephrasing_fix eran pocos y el mundo no los consideraba personas muy instruidas,shia süka pali'irüin naya otta wainmain wayuu mamalainka amüin tü nekirajakalü anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48406,,,,1,,0,rephrasing_fix el libro a la antigua nacion de israel de babilonia y en la actualidad ha rescatado a sus siervos de babilonia la grande el conjunto de religiones falsas,müsü aka saa'in sukuwa'ipa tü naainjakat wanaa sümaa taashin nutuma na israeliitakana suulia achepchiee chaa babilonia alat map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48411,,,,1,,0,rephrasing_fix y hoy en dia usa a su pueblo para que el verdadero conocimiento se extienda por todo el planeta tal y como profetizo daniel,ekeraajüsia tü nümatüjütkalia daniel,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48421,,,,1,,0,rephrasing_fix casi ocho millones de personas han aceptado el mensaje de la biblia y lo anuncian por toda la tierra,alü'ütshii süpüla oochoin miyoone na aapaakana sümaa tü sümakat tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48422,,,,1,,0,rephrasing_fix hasta que grado se habia traducido la biblia para el siglo diecinueve,je'rasü anüikii sülatinnaka alu'u tü wiwüliakat sümaiwa paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48424,,,,1,,0,rephrasing_fix y desde han publicado la traduccion del nuevo mundo de las santas escrituras completa o en parte en mas de ciento veinte idiomas,nnojotpaja'a shiain neitajüin tü wiwülia traduccion del nuevo mundo de las santas escrituras münakat süka jamüin suju'itüin tia so'u juyaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48433,,,,1,,0,rephrasing_fix la edicion revisada en ingles del de la traduccion del nuevo mundo es muy facil de entender por lo que se podra traducir a mas idiomas,tia wiwülia jeketkat oju'itüsü so'u juyaka shia tü traduccion del nuevo mundo ashajünakat sulu'u inkülee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48434,,,,1,,0,rephrasing_fix en poco mas de veinte a os despues de que se publicara el primer numero de la revista watch tower habia solo automoviles registrados en estados unidos y existian pocas carreteras lo suficientemente buenas como para conducir por ellas,jamüsüja'a so'u juyaka ee'eraasü ne'e kemion chaa estados unidos otta pali'irü karateet anaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48448,,,,1,,0,rephrasing_fix gracias a camiones barcos y trenes transportamos publicaciones biblicas a zonas muy remotas en cuestion de semanas,ma'aka saa'in türa kemion mulo'uyuukat ma'aka saa'in türa anuakalüirua jee müsia tü türeinkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48453,,,,1,,0,rephrasing_fix y los miembros del cuerpo gobernante y otros representantes de la central mundial tambien viajan en avion a muchos paises para animar y dar instruccion a los hermanos,eeshii joo nayale o'unüin sulu'u katünasü na laülaashii jülüjakana aa'in na aküjüliikana pütchi otta na a'yataakana wanaa namaa sulu'u tü weteet chakat brooklyn,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48455,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy en dia sucede algo parecido con el ingles mucha gente lo habla,maa'ulu yaa watta naalii na wayuu aashajaakana inkülee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48459,,,,1,,0,rephrasing_fix de hecho es el idioma que mas se ense a ya que se utiliza muchisimo en los negocios la politica la ciencia y la tecnologia,eeshii eekai nekirajaain sünain tia süka poliitikoin naya na'yataainjanain sünain tü ciencia otta tecnologia münakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48461,,,,1,,0,rephrasing_fix como ha contribuido el ingles a que mas personas aprendan la verdad,kasa eeka sutuma natüjüin inkülee na aküjüliikana pütchi nüchiki je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48462,,,,1,,0,rephrasing_fix como nos hemos beneficiado los cristianos de las leyes y de las decisiones de algunos tribunales,kasa naa'inraka na wawalayuukana sutuma nnojoluin süpülajünüin noulia aküjaa pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48471,,,,1,,0,rephrasing_fix eso quiere decir que en ese pais los hermanos pueden reunirse libremente para hablar de temas biblicos,outkajaashiijese'e na wawalayuukana aküjüshii naya pütchi jee no'unirüin chejeechiki sukuwa'ipa tü aküjaakat pütchi sainküin mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48475,,,,1,,0,rephrasing_fix no obstante ha habido ocasiones en las que hemos tenido que defender algunos derechos en los tribunales,o'unüshiijese'e naya chaa laülaapialu'u süpüla nakumajüinjatüin sukuwa'ipa tia filip,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48477,,,,1,,0,rephrasing_fix y estas decisiones se hacen efectivas en todos los paises que conforman el consejo de europa,wainma sülaülashii mma cheje'ewalii europa oonookana sümaa tü münakat sulu'ujee tia laülaapiakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48482,,,,1,,0,rephrasing_fix aun cuando somos objeto de odio de parte de todas las naciones los tribunales de muchos paises han reconocido que tenemos derecho a adorar a jehova libremente,mayaapeje'e na'ürülaanüin na wawalayuukana sainküin mmakat süpüshua'a eesü waneeirua mma eere nnojoluin süpülajünüin noulia na'waajüinjachin je'waa mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48483,,,,1,,0,rephrasing_fix recordaremos la muerte de jesus donde y cuando,outkajaainjana waya süpüla sotuin waa'in ouktüin jesuu jalainjatü otta joujainjatü tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48525,,,,1,,0,rephrasing_fix las palabras arriba citadas fueron pronunciadas por job hace mas de tres mil a os y siguen siendo tan ciertas hoy como en aquel entonces,kasataalejese'e eein wanee kasa kataka atuma wo'u sulu'u ka'ikat süpüshua'a müsü sünüiki wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48539,,,,1,,0,rephrasing_fix y cuando enfermamos buscamos atencion medica,nnojotsü jaralüin anain amüin tü ouktaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48548,,,,1,,0,rephrasing_fix hacemos lo imposible por evitar las cosas que podrian quitarnos la vida,wachajaain ma'in sukuwa'ipa süpüla nnojoliinjanain waya ouktüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48549,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova dios procedio a tomar al hombre y a establecerlo en el jardin de eden para que lo cultivara y lo cuidara,e'itaanüshi chi wayuukai nütüma jehova chi maleiwakai sulu'u tü apainkat süpüla naa'inmajüinjatüin tü pünajütkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48567,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo jehova le habia dicho que habia un arbol especifico del cual no podia comer,nüpülajapaja'a maleiwa nuulia adan niküinjatüin süchon wanee wunu'u niküle süchon tia wunu'ukat shiimain sünain ouktajachin adan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48572,,,,1,,0,rephrasing_fix hay quienes piensan que el arbol es un simbolo de las relaciones sexuales pero se equivocan pues jehova les dijo a adan y a eva sean fructiferos y haganse muchos y llenen la tierra y sojuzguenla,nia ne'e maleiwa nümüiwa'a aküjaka kasain anain süpüla naainjüin wanee wayuu jee kasain mojuin süpüla naainjüin genesis kojutüshije'e maleiwa nümüin adan noonooyüireje sümaa nünüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48577,,,,1,,0,rephrasing_fix pues dado que la muerte es mediante un hombre la resurreccion de los muertos tambien es mediante un hombre,maleeirüma'aka ouktüin wayuu süpüshua saa'u saainjala maa aka naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48616,,,,1,,0,rephrasing_fix una de las pruebas mas solidas de la resurreccion de jesus es que se aparecio a muchas personas en diferentes lugares y momentos,corinto shiimüin sünain süso'iraain naa'in mapa jesuu süchikijee nu'utünüin aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48619,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus dio su vida para salvarnos del pecado y la muerte,katapaja'a so'u wayuu süpüshua'a nükajee jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48644,,,,1,,0,rephrasing_fix lea revelacion,paashaje'era alateetkat mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48656,,,,1,,0,rephrasing_fix como ha ido cambiando nuestra manera de explicar los relatos de la biblia,jamapu'usü shikirajia natuma na wawalayuukana tü kasa alatakat saashin tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48661,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus le dijo a jehova te alabo publicamente padre se or del cielo y de la tierra porque has escondido estas cosas de los sabios e intelectuales y las has revelado a los peque uelos,müsü nünüiki jesuu nümüin je'waa taataa ta'waajüin pia pia aluwataashikai cha'aya iipünaa oo'ulaka ya'aya mmolu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48677,,,,1,,0,rephrasing_fix como los beneficio ser humildes,alu'uinja'a na fariseokana jee na karalouktamaajanakana yaleta aa'inchii naya atüjashii ma'in naashin mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48682,,,,1,,0,rephrasing_fix muchos hermanos han enviado cartas de agradecimiento por ejemplo una hermana escribio que antes no solia comentar en el estudio de la atalaya,jee müsia ne'rüin na wayuu kachonshiikana mapüleein napüleerua na tepichikana nayaawatüin saa'u jamalu'uluin tü pütchi sulu'ukat tü rewiisütakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48698,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo job tenia palabras y ahora tiene y proverbios tiene palabras en lugar de,jamüsüja'a sünain proverbios eepu'usü pütchi maa'ulu yaa eeitpa pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48705,,,,1,,0,rephrasing_fix tras un juicio injusto la malvada reina jezabel hizo que mataran a un hombre llamado nabot para que su esposo acab se quedara con su vi edo,saashin tia pütchikat su'utira aa'inchi jezabel wanee wayuu nabot anülia süpüla saapüinjatüin tü na'apainsekat nümüin acab chi su'wayuusekai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48729,,,,1,,0,rephrasing_fix a como ha demostrado el esclavo que es mas prudente al explicar los relatos biblicos,katsüinsü wanoula sutuma tia nekirajakalü anain waya na wawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48736,,,,1,,0,rephrasing_fix algunos detalles de las explicaciones que se daban antes como a quien representaba cada personaje y por que eran dificiles de entender y de recordar,kapüleepu'usü süpüla wayaawatüin saa'u jamalu'uluin wanee pütchi nnojotsü sotuin waa'in jee kapüleesü süpüla we'itaain sulu'u wakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48740,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque lo persiguieron personas poderosas decidio obedecer la ley de jehova,ayatshia waneepiain nabot nümaa je'waa mayaapeje'e müliain nia nutuma wanee aluwataai num,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48749,,,,1,,0,rephrasing_fix a jesus el mejor maestro de la historia le encantaba ense ar mediante ilustraciones o comparaciones,müshii wayakai aa'in alatüin amüin wanee kasa müleka kayaawasere shia atumawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48763,,,,1,,0,rephrasing_fix en estos se dio una explicacion mas clara de las ilustraciones de la levadura el grano de mostaza y la red barredera,tia kasakalüirua shiyaakuayaasü nuluwataaya maleiwa otta wainmain na wayuu a'yataakana nümüin sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48767,,,,1,,0,rephrasing_fix a que explicacion se le daba a la parabola del buen samaritano,jamapu'usü sukuwa'ipa shikirajia tü naainjakat chi wayuu samaariaje'ewaikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48768,,,,1,,0,rephrasing_fix verdad que nos alegra entender la biblia con mayor claridad,chi sacerdootekai nümaa chi leviitakai nayaakuayaashii na anoujakana nünain kürisüto naashin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48778,,,,1,,0,rephrasing_fix el libro ejemplos de fe cuenta la historia de personajes de la biblia,jamüsüja'a tü karalouktakat ejemplos de fe süküjüin süchiki nakuwa'ipa wayuu a'yataakana nümüin je'waa namaiwa paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48788,,,,1,,0,rephrasing_fix mantenganse alerta pues porque no saben ni el dia ni la hora,anakaja müleka yapale jia sünain eein jaa'in tapüla tayakai süka tale'ejüinjachin tachikua jünainmüin so'uweena wane ka'i matüjaajuukat aa'u jütüma mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48793,,,,1,,0,rephrasing_fix como pueden beneficiarse de la parabola las otras ovejas,jamüsü eeka süpüla anain nakuwa'ipa na yaainjanakana kepiain mmapa'a sutuma tü nümakat jesuu süchiki tü poloosükat majayünnüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48796,,,,1,,0,rephrasing_fix les esta contando cosas que ocurriran en un futuro distante en los ultimos dias de este malvado sistema cuando el sea rey del reino de dios,nüküjüin jesuu süchiki tü kasa anashaatasü alatajatkat nuluwataapa sulu'u nuluwataaya maleiwa jee sülü'ütpa ma'in süpüla saja'ttüin tü kasa mojusükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48800,,,,1,,0,rephrasing_fix por que decimos que los ungidos han seguido el consejo de la parabola y que han logrado al hacerlo,jamüsü shiale ma'in nekirajüin na wawalayuukana sünain tü ramparakat tü seitakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48804,,,,1,,0,rephrasing_fix en el articulo anterior se explico que en los ultimos a os el esclavo fiel no se ha centrado tanto en buscar cumplimientos profeticos a los relatos biblicos sino en extraer de ellos lecciones practicas,maa'ulu yaa shia nekirajaka tü watüjakat sünainjee tia pütchikalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48808,,,,1,,0,rephrasing_fix las virgenes son el reba o peque o de cristianos ungidos,jaratka tü majayünnüükalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48818,,,,1,,0,rephrasing_fix fijemonos en lo que dijo casi al concluir su relato llego el novio,shia süka antüshi chi ka'wayuuseinjachikai sümüin tü wiwüliakat mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48827,,,,1,,0,rephrasing_fix que ense a la parabola de las virgenes,kasa nikirajeeka achiki jesuu süka tü nüküjakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48832,,,,1,,0,rephrasing_fix a como destaco jesus el peligro de quedarse dormido,jamüsü nünüiki jesuu namüin na chainjanakana iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48853,,,,1,,0,rephrasing_fix no obstante jesus dijo que todas las virgenes las cabecearon y se durmieron debido al aparente retraso del novio,nüküjüin jesuu tia süka eein süpüla nnojoluin eejüin naa'in wanee wayuu a'atapajakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48857,,,,1,,0,rephrasing_fix de modo que cada ungido tiene que decidir si estara preparado y se mantendra alerta o si actuara de forma insensata y desleal,akaaja'aya ne'e nakuwa'ipa na majayünnüükana eeshii ja'raishii kekiika ma'in otta ja'raishii na maa'inkana aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48902,,,,1,,0,rephrasing_fix el apostol pablo destaco una idea parecida al dirigirse a los cristianos ungidos lea hebreos compare con deuteronomio,müshia pablo naapirüin na nuwalayuu aluwataainjanakana iipünaa paashaje'era hebreokana anasü paashaje'erüle deuteronomio,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48903,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando jesus venga a juzgar a los seres humanos cada uno tendra que rendirle cuentas,müshiijese'e yapajüinjanain waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48916,,,,1,,0,rephrasing_fix a uno dio cinco talentos a otro dos y a otro uno,ni'itaain najapulu'u wane ja'rai wo'ot neerü talento,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48930,,,,1,,0,rephrasing_fix que lecciones contienen las parabolas de los capitulos y de mateo,kasa wekirajaaka anain sulu'ujee mateo otta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48939,,,,1,,0,rephrasing_fix las parabolas del esclavo las virgenes y los talentos van dirigidas a los cristianos ungidos,naapirüin jesuu na chainjanakana aluwataain iipünaa süpüla yapajüinjanain naya jee eejüinjatüin naa'in süka jamüin nnojoluin natüjaain aa'u joujaleechin nüntüin jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48945,,,,1,,0,rephrasing_fix en la de las virgenes se destaca que todos los ungidos deben estar preparados y alerta pues no saben el dia y la hora en que viene jesus,nüküjüin tia süpüla tütüinjanain ma'in na aluwataainjanakana iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48947,,,,1,,0,rephrasing_fix que quiere decir esto,col,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48976,,,,1,,0,rephrasing_fix y que funcion desempe an las otras ovejas es decir los cristianos que esperan vivir para siempre en la tierra,nnojo aküjüinjana pütchi na kepiainjanakana yaa mmapa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48986,,,,1,,0,rephrasing_fix que prueba hay de que estamos en el tiempo del fin,shia kee'ireeka naa'in jesuu na'yataainjanain napüshua'a na oushikajaakana süchiirua nukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48989,,,,1,,0,rephrasing_fix pero cuando jesus conto la parabola estaba pensando en nuestros dias,jamüsa'a aküjashaatashii pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48992,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy se esta llevando a cabo la mayor campa a de predicacion y ense anza de la historia,talatashaatashi jesuu sutuma müin wa'yataain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48995,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus vendra a ajustar cuentas con sus esclavos cuando se acerque el final de la gran tribulacion,joujeechi nüle'ejaka jesuu anteechi nia saja'lajaayamüin tü müliaa miyo'usükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,48999,,,,1,,0,rephrasing_fix por que llegamos a esa conclusion,jamüsü watüjaaka saa'u tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49000,,,,1,,0,rephrasing_fix te nombrare sobre muchas cosas,jamüsü maka'a nünüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49011,,,,1,,0,rephrasing_fix en ese momento recibiran el sellado final,map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49014,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces antes de armagedon jesus les dara su recompensa celestial,shiaseje'e süpülapünaa süntüin armagedon nümaajeena naya jesuu chaa iipünaamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49015,,,,1,,0,rephrasing_fix el ultimo esclavo de la parabola enterro su talento en lugar de negociar con el ni siquiera lo llevo a los banqueros para obtener algun beneficio,kasa alataka nümüin chia achepchieekai naashin jesuu nnojotsü ni'yate'erüin tia nneetkat nojoitüin ne'e,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49020,,,,1,,0,rephrasing_fix en la parabola de las diez virgenes jesus no dio a entender que la mitad de los ungidos serian como las cinco virgenes necias,wanaa sümaa naashajaain jesuu süchiki ja'raisü majayünnüü maa'inkana aa'in nnojotsü shiain nüküjeein achiki nnojoliinjanain noonooin maa'ulu no'utku na chainjanakana iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49030,,,,1,,0,rephrasing_fix a que lecciones aprendemos de la parabola de los talentos,kasa watüjaka sünainjee tü nümakat jesuu süchiki tü wo'ot nneerümaajatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49034,,,,1,,0,rephrasing_fix la identidad de las virgenes se explica en el articulo de la pagina de esta revista,süpüla pütüjaain saa'u tü poloosükalüirua majayünnüü pikirajaa sünain tü pütchi puunteerü eejüin paa'in makat sulu'u süpana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49042,,,,1,,0,rephrasing_fix pero todavia tiene que contarles una parabola mas,yootüshi jesuu süchiki wanee kasa anasü yalajachi pedro andres santiago nümaa juan aapajüin nünüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49075,,,,1,,0,rephrasing_fix en segundo lugar pensemos en el contexto,wekirajaa sünain tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49125,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos por que,aküjüinjana pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49139,,,,1,,0,rephrasing_fix la novia representa a los ungidos que reinaran con cristo en el cielo,naya na aluwataainjanakana nümaa chaa iipünaa alat map tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49148,,,,1,,0,rephrasing_fix a pesar de ello los ungidos estan llevando a cabo la mayor campa a de predicacion que jamas se ha conocido,nnojoliipaja'a akanaluuin naya nüchiki ayatüshi'iya na wawalayuukana sünain o'uniraa sukuwa'ipa tü aküjaakat pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49176,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces los angeles soltaran los vientos de la gran tribulacion,süntalaa sümeetka tü müliaa miyo'usükat alat map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49183,,,,1,,0,rephrasing_fix un curso biblico para todo el mundo,süpülajatü shikirajünüin wayuu süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49191,,,,1,,0,rephrasing_fix lo sabia,kasa naainjaka waneeinnua laülaashii süpüla nakaaliinjain na wawalayuu tooloyuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49197,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces una testigo de jehova llamo a mi puerta,shiasa'a so'u wanee ka'i antüsü wanee aküjüt pütchi tepialu'umüin süküjakalaka tamüin tü tasakitkalü anain sükajee tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49219,,,,1,,0,rephrasing_fix dennize mexico,dennize mexico,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49233,,,,1,,0,rephrasing_fix las clases duraban de quince minutos a media hora algunos dias algo mas,nekirajüin taya so'u minuuto jee shiale minuuto eesü sülataleere suulia tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49269,,,,1,,0,rephrasing_fix nos hicimos buenas amigas,aleewasü ma'in taya sümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49275,,,,1,,0,rephrasing_fix lo que sea mas conveniente para usted,nüneeküinjatü chi wayuukai nikirajaweere wanee oora jee sülatüle suulia tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49286,,,,1,,0,rephrasing_fix nos adaptamos a su horario,ekirajünüshi nia uatua semaanawai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49287,,,,1,,0,rephrasing_fix si desea mas informacion consulte el capitulo del libro que ense a realmente la biblia publicado por los testigos de jehova,pütüjeere soo'omüin pikirajaa sünain karalouktakat kasa shikirajaka ma'in tü wiwüliakat ekirajaaya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49333,,,,1,,0,rephrasing_fix para todo hay un tiempo,eesü ka'i süpüla saa'innüin wanee kasa ecl,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49335,,,,1,,0,rephrasing_fix el due o podria pensar no va a pasar nada si espero un poco mas para hacer el cambio,shia cho'ujaaka ma'in shi'yotunüin tü kosoliinakat suulia shiyokojooin eeshija'a süpüla müin wanee wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49369,,,,1,,0,rephrasing_fix estos ancianos son excelentes mayordomos y una autentica bendicion para las congregaciones lea pedro,mayaa nee'iyatüin wayuuin kekiishii naya jee kapüleerü nakuwa'ipa namüin na anoujashiikana paashaje'era pedro,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49381,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso aprovechan toda oportunidad para transmitir a los jovenes lo que han aprendido con el paso de los a os lea salmo,otta taasia sükajee miyo'uin naalii napüla na anoujashiikana nekirajüin na tooloyuukana sünain tü kasa natüjakalü apüleerua süpüla nakaaliinjain naya paashaje'era salmo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49389,,,,1,,0,rephrasing_fix muchos ancianos de distintos paises dedican tiempo a la capacitacion y han tenido muy buenos resultados,sünain ekirajaayakat tüü jee sünain tü wanee waashajaajeerü achiki tü naainjakat naya laülaashiikana süpüla nekirajüin na tooloyuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49404,,,,1,,0,rephrasing_fix seguir un metodo similar al que utilizo un profeta de tiempos biblicos veamoslo,anasü naainjüle tü naainjakat samuel wanee nünüikimaajachi maleiwa atüjakai ma'in ekirajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49414,,,,1,,0,rephrasing_fix hace mas de tres mil a os jehova le dijo lo siguiente al profeta samuel ma ana como a esta hora te enviare un hombre de la tierra de benjamin y tienes que ungirlo como caudillo o gobernante sobre mi pueblo israel,jamüsü anaka süpüla naainjain na laülaashiikana tü naainjakat samuel süpüla nikirajüinjachin saul,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49417,,,,1,,0,rephrasing_fix al llegar a su casa invito a saul a subir a la azotea y alli disfrutando de la fresca brisa de la tarde continuaron su conversacion hasta que llego la hora de irse a dormir,shiasa'a nantapa chaa piichipa'amüin aliikajaashiijese'e naya chaa iipünaamüin eere tü wanee suwala'atakat süpa'a tü miichikat jee ayatüshi'iya naya yootuin wane'ere'eya neisalaaleepa'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49426,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando los israelitas le pidieron a samuel que nombrara un rey para la nacion el profeta se sintio decepcionado y rechazado,wanaa sümaa kee'ireein naa'in na israeliitakana nüneekünüin wanee wayuu aluwataainjachika naa'u mojusü naa'in samuel sutuma tia sam,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49435,,,,1,,0,rephrasing_fix a como describiria a un buen maestro,kasa naainjaka chi laülaashi atüjakai ekirajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49458,,,,1,,0,rephrasing_fix estos hermanos tan sacrificados estan participando de lleno en la predicacion y la ense anza,a'yataashii ma'in naya sünain aküjaa pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49471,,,,1,,0,rephrasing_fix a por que es necesario hablar sobre metas espirituales,jamüsü cho'ujaaka nüsakinnüin wanee wawala süchiki tü ni'yataweekalü anain nümüin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49505,,,,1,,0,rephrasing_fix y que logra esa preparacion,jamüshii nekirajüinjanaka na laülaashiikana na wawalayuukana tepichijaiwa'aya naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49517,,,,1,,0,rephrasing_fix como puede usted imitar lo que hacia jesus,laülaashire pia kasa paainjüinjatka süpüla püshatüin sukuwa'ipa nikirajia jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49525,,,,1,,0,rephrasing_fix la razon que mas se menciono en la entrevista fue que sus padres no los motivaron a ponerse metas espirituales,naashin nayakana shia süka nnojoliin nekirajatüjüliin nachonnii na wawalayuukana süpüla jülüjüin naa'in a'yatawaa nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49543,,,,1,,0,rephrasing_fix b que pasajes biblicos podria analizar el anciano con el hermano y por que,jara tü wetsiikulo naashaje'erüinjatkat wanee laülaashi süpüla saapaanüinjatüin amaa nünüiki jamüsü cho'ujaaka naainjain tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49547,,,,1,,0,rephrasing_fix estaba decidido a quedarse junto a su maestro todo el tiempo posible,eesü wanee kasa ni'raka nutuma je'waa saa'ujee waneepiain nia nümaa elias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49569,,,,1,,0,rephrasing_fix usted tambien puede ganarse la confianza de sus hermanos usando con respeto los metodos biblicos que usan los ancianos mas experimentados lea corintios,müle shia putuma pii'iyatüin kojutüin naya pümüin jee müshi'iya na wawalayuukana kojuteechi pia namüin paashaje'era corinto,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49598,,,,1,,0,rephrasing_fix anime al hermano a leer la biblia completa en un a o eso fortalecera el amor que siente por jehova,püma nümüin naashaje'eraiwa süpüshua'a tü wiwüliakat so'u wanee juya süpüla aleewainjachin nia nümaa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49610,,,,1,,0,rephrasing_fix para que nuestra amistad con dios sea solida debemos comunicarnos regularmente con el,müleka warütkaweere nünainmüin je'waa yootuinjana ma'in waya nümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49638,,,,1,,0,rephrasing_fix como veremos a continuacion escuchar a jehova y hablar con el nos ayuda a verlo como alguien real y nos convierte en mejores amigos suyos,waainjüle tia aleeweena ma'in waya nümaa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49643,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando jehova ve que lo queremos tanto su cari o por nosotros tambien crece y la amistad que nos une se hace mas profunda lea corintios,akaataaja'a niakai aireejeena'aya ma'in waya nüpüla shiasa'a sünainjee tia aleeweena ma'in waya nümaa je'waa paashaje'era corinto,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49658,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus dijo esto significa vida eterna el que esten adquiriendo conocimiento de ti el unico dios verdadero y de aquel a quien tu enviaste jesucristo,naashin jesuu kateerü wo'u waneepia müleka we'raajüle ma'in tü nukuwa'ipakat je'waa juan tnm shiimain wattain saalii tü kasa watüjakalü apüleerua sulu'ujee tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49660,,,,1,,0,rephrasing_fix tal vez alguien se pregunte pero por que,saashin tü wiwüliakat ayatüsia naainjain tü kasa anasü nuluwataakalü anain je'waa rey,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49668,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque no entendamos por que castigo a azarias podemos confiar en que siempre hace lo correcto,we'raajapaja'a ma'in je'waa sünain lotuin nukuwa'ipa naa'inrajatpa wanee kasa jer,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49672,,,,1,,0,rephrasing_fix vea la ilustracion del principio,piirakaa sümüin tü ayaakua sulu'ukat süpana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49689,,,,1,,0,rephrasing_fix y cuando digo que no me gustaba es que no me gustaba nada,pürekutsootkalaka shia saa'ujee tü nümakat chi laülaashikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49712,,,,1,,0,rephrasing_fix contesto jehova sus oraciones,jamüsa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49715,,,,1,,0,rephrasing_fix carmen dice ya llevo tres a os de precursora,maa'ulu yaa apünüinrü juya carmen sünain pürekutsoolüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49716,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora no es que me gusta predicar es que me encanta ademas jehova y yo somos mas amigos que nunca,makalaka kamalainpain ma'in sümüin aküjaa pütchi otta aleewasü ma'in shia nümaa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49718,,,,1,,0,rephrasing_fix en esos momentos tal vez se tambalee nuestra confianza en jehova quizas comencemos a preguntarnos si nos escucha o si nuestra relacion con el es real,sulu'ujee tia eesü süpüla nnojoluin we'itaain waa'in nünain je'waa eesü süpüla süntajaain sulu'u waa'in nnojoluin naapüin je'waa wanüiki wo'uraajapa nümüin otta nnojoluin aleewain nia wamaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49727,,,,1,,0,rephrasing_fix y de que le sirvio esa ayuda,shiküinjachinka pablo wanee wasashi naashin tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49750,,,,1,,0,rephrasing_fix por ello pudo decir el se or me librara de toda obra mala,ni'itaashaatain naa'in pablo sünain nuju'itireechin nia je'waa sa'akajee kasa mojusü ja'itairü kapüleein ma'in tü alatakat nümüin tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49754,,,,1,,0,rephrasing_fix alguna vez ha sentido que tiene que hacer frente a los problemas solo,kasa paainjüinjatka süpüla aleewainjachin ma'in pia nümaa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49758,,,,1,,0,rephrasing_fix entre otras razones porque dios no siempre contesta las oraciones inmediatamente,jamüshi eeka süpüla kama'ain je'waa süpüla nusouktüin shi'ipajee wanee kasa wachuntaka nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49775,,,,1,,0,rephrasing_fix de forma parecida puede que jehova decida esperar antes de contestar nuestras oraciones porque entiende que eso es lo mejor para nosotros,natüjaapeje'e aa'u na wayuu kachoinkana kasain aneerüin atuma nakuwa'ipa nachonnii otta naapüin wanee kasa namüin cho'ujaapa shia namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49783,,,,1,,0,rephrasing_fix no se desespere si ve que la ayuda de jehova no llega de inmediato,jülüja paa'in nükaaliinjeechin pia je'waa wanaa sümaa cho'ujaain shia pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49793,,,,1,,0,rephrasing_fix recuerde que el desea venir en nuestro auxilio pero espera con paciencia el mejor momento para darnos lo que necesitamos,saashin tü wiwüliakat nükaaliinjeena waya je'waa so'u tü ka'i cho'ujaakalü o'u shia wamüin jee nümülialüin waa'in su'unnaa kasa mojusü süka jamüin lotuin sukuwa'ipa süpüshua'a tü kasa naainjakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49794,,,,1,,0,rephrasing_fix como ayudo a rosa confiar en jehova,kasa akaaliinjaka rosa süpüla süchecherüinjatüin saa'in su'unnaa tü müliaa shi'rakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49814,,,,1,,0,rephrasing_fix eso hizo que se volviera aun mas real para mi,kasaka akaaliinjain shia süpüla süchecherüinjatüin saa'in su'unnaa tü müliaa shi'rakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49821,,,,1,,0,rephrasing_fix algunas situaciones familiares pudieran poner a prueba nuestra amistad con jehova vea los parrafos a,niainjachi alana'leekai aalii je'waa wapüla paashaje'era pütchi sünainmüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49825,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso decidio escucharla a ella mas bien que a jehova,kasa shikirajaka anain waya tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49837,,,,1,,0,rephrasing_fix vea las revistas despertad,süpüshi tia pütchikalüirua puusüteerü anain sulu'u despertad,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49860,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque cometio adulterio y asesinato el profeta natan le informo jehova deja pasar tu pecado,mayaapeje'e naainjain tia anuu nünüiki natan nümüin nülatireerü puulia je'waa tü paainjalakat sam tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49883,,,,1,,0,rephrasing_fix asi que si nuestra conducta es ejemplar hablaran bien de el,müleka waainjüle kasa yarüttüsü mojeerü sünüiki wayuu nüchiki je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49897,,,,1,,0,rephrasing_fix en efecto nuestra conducta limpia habla bien del dios al que servimos,ki'raichire sünain aainjaa kasa mojusü wanee aküjüi pütchi nüchiki je'waa tia sütüjaamaata aa'u wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49900,,,,1,,0,rephrasing_fix de la misma manera si hoy se permite que un cristiano cometa pecados graves puede que los demas comiencen a dar menos importancia a las normas de dios,akaajaa ne'e maa'ulu yaa nnojoire nuju'itinnüin wanee anoujashi aa'inrakai kasa mojusü na'akajee na wawalayuukana mojuteerü namüin na wawalayuukana tü nuluwataakalü anain naya je'waa ecl,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49913,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus hablo de un joven que se fue de casa y gasto toda su herencia viviendo una vida inmoral,ayaawajaajeechi naa'in suulia naainjala chi kaainjalakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49916,,,,1,,0,rephrasing_fix realmente necesitaba esa disciplina,shia'aya ne'e cho'ujaaka tamüin toju'itinnüin müshi chi nüchonkai julian heb,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49938,,,,1,,0,rephrasing_fix todos podemos colaborar para que la disciplina cumpla su objetivo,na laülaashiikana aipüraliinjana naya wayuu ma'aka naa'in je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49940,,,,1,,0,rephrasing_fix julian concluye la expulsion es una medida necesaria que nos ayuda a respetar las normas de jehova,makalaka alinjanain naya wapüla jee wakaaliinjüinjana naya sünain tü cho'ujaakat namüin pi'rüinche mojuin ma'in naa'in roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49952,,,,1,,0,rephrasing_fix o se imagina un gran asteroide a punto de chocar contra la tierra un desastre ecologico de escala mundial o un apocalipsis nuclear,eeshii wayuu mmotkana sutuma tia jülüjakat naa'in eeshii na nnojoliikana jamajanain amüin tia jee eeshii na asirajakana ne'e sutuma tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49972,,,,1,,0,rephrasing_fix a ese fin tambien se le llama en la biblia armagedon y el gran dia de dios,wainma ne'e na shikiipü'ükana iküleesia ekirajaka alawaa süchiki tia neimmolojuin tü wayuukalüirua ojuttajatü tü mmakat majüshii naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49975,,,,1,,0,rephrasing_fix por supuesto el lenguaje de este pasaje es simbolico pero podemos entender al menos lo siguiente dios enviara un ejercito de angeles para exterminar a sus enemigos,outkajaashii naya süpüla natkaainjanain nümaa chi naajuchikai chi ama kasuutaikai ma'i oo'ulaka na nusurulaatsekana alateetkat mapeena apocalipsis,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49995,,,,1,,0,rephrasing_fix y el reino mismo no sera pasado a ningun otro pueblo,aneerü ma'in naa'in na wayuu anamiakana süchikijee ka'ikat tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,49998,,,,1,,0,rephrasing_fix el fin de la guerra la violencia y la injusticia,tü nuluwataayakat maleiwa saja'ttireerü süpüshua'a tü wanee aluwataayakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50002,,,,1,,0,rephrasing_fix refiriendose a los religiosos hipocritas el libro biblico de jeremias dice los profetas profetizan mentiras los sacerdotes ense an con su mal ejemplo,aja'laje'enneena na ekirajakana wayuu sünain alawaa nüchiki maleiwa anuu sünüiki tü wiwüliakat nachiki na shikiipü'ükana tü iküleesia nnojotkat shiimain na nünüikimaajanayaakana maleiwa ekirajüshii ne'e alawaa jee mojusü nakuwa'ipa na sacerdootekana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50008,,,,1,,0,rephrasing_fix mas que haran cuando llegue el fin,jeremias martin nieto mn,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50009,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo usted tal vez se este preguntando si falta mucho para el fin y que puede hacer para sobrevivir,joujeetche ma'in eera tia ka'ikat eesüja'a maa müle paa'in püle'eru'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50024,,,,1,,0,rephrasing_fix dios quiere que sobrevivamos y nos dice como lograrlo,nüküjüinjese'e wamüin tü waa'inrüinjatkat süpüla wo'ttaainjanain saja'ttinnapa kasa süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50031,,,,1,,0,rephrasing_fix en ella leemos que los hombres serian amadores de si mismos amadores del dinero presumidos altivos blasfemos desobedientes a los padres desagradecidos desleales sin tener cari o natural no dispuestos a ningun acuerdo calumniadores sin autodominio feroces sin amor del bien traicioneros testarudos hinchados de orgullo amadores de placeres mas bien que amadores de dios,eejeerü wainma wayuu eekai maalin wayuu napüla eekai mamülialain amüin wayuu eekai mojuin nanüiki sujuuna wayuu eekai maa'in naa'in sümaa jashiee je eekai nayouktüin tü anasükat eejeerü wainma wayuu eekai naa'inreein kasa mojusü eekai nayouktüin aluwataanaa eekai yaletayaain nakuaippa su'upala wayuu je eekai shaitteein waneepia saa'u maalin maleiwa napüla timoteo kakaliairü müin sukuwa'ipa wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50056,,,,1,,0,rephrasing_fix encima de todo los hombres estan arruinando la tierra en otro sentido poco a poco estan acabando con lo que permite que haya vida el aire los oceanos los ecosistemas etc,saaliijee müin naainjala naya wayuukana naja'ttirüin naya maleiwa mapa genesis,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50066,,,,1,,0,rephrasing_fix que grupo religioso esta dando a conocer esas buenas noticias del reino y no en un solo pais sino en toda la tierra habitada,jaralii na wayuu aküjakana süchiki tia nukuwa'ipakat maleiwa sünain aluwatawaa sainküin mmakat süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50076,,,,1,,0,rephrasing_fix por los pasados cien a os esta revista ha presentado informacion actualizada sobre los acontecimientos mundiales y sus lectores han podido ver que estos cumplen la se al de los ultimos dias,so'ujee tü juyakat süküjüin rewiisütakat tüü süpüshua'a tü kasa alatajatkat maa'ulu yaa sülü'ütpa ma'in tü ka'i saja'lajaainjatkat o'u süpüshua'a tü kasa mojusükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50086,,,,1,,0,rephrasing_fix pruebas como estas convencen a un numero cada vez mayor de personas entre ellas los editores de esta revista y muchos de sus lectores de que estamos viviendo en los ultimos dias y de que el fin viene ya,wainma na wayuu anoujakana sünain sülü'ülüin tü ka'i saja'ttajatkat o'u süpüshua'a tü kasa mojusükat süka jamüin ne'rüin sünain shiimain tü namakat naya cientificokana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50092,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo en el discurso el reino de dios domina se acerca el fin del mundo presentado en un congreso internacional en se dijo el reino de dios viene no a destruir esta tierra sino a destruir el mundo de satanas,eejatüinka wanee outkajawaa miyo'u so'u juyaka sünülia tü pütchi aküjünakat su'unnaa tia müsü yaa el reino de dios domina se acerca el fin del mundo anuu nünüiki chi wawala ekirajakai sünain tia antajatü tü nuluwataayakat maleiwa süpüla saja'ttirüin süpüshua'a kasa mojusü nuluwataaka aa'u satanaa nnojotsü shiain saja'ttirüinjatüin tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50096,,,,1,,0,rephrasing_fix hubo una epoca en la que tuvo una buena relacion con jehova,jamüsü watüjaaka saa'u nimeejeein waya satanaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50137,,,,1,,0,rephrasing_fix nada le gustaria mas que acabar con el gobierno de jehova,aküjüshi perulaa satanaa nüchiki je'waa alaa je'waa naashin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50147,,,,1,,0,rephrasing_fix en revelacion aparecen otros nombres,map tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50148,,,,1,,0,rephrasing_fix que vamos a analizar en este articulo,tü kee'ireekat naa'in shia woo'ulaainjanain suulia a'yatawaa nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50153,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque habia guardias vigilando no notaron que el angel abrio las puertas libero a los apostoles volvio a cerrar las puertas y escapo con ellos,nnojotsü süpüla nuuntüinjatüin naa'inrüin wanee wayuu tü naainjakat chia aapieekai ja'itainna wainmain surulaat aa'inraka tia kapüleesü namüin rey,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50163,,,,1,,0,rephrasing_fix eso no significa que el mate directamente a toda la gente,saashin tü wiwüliakat nia ouktaka atuma wayuu heb,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50168,,,,1,,0,rephrasing_fix a cual es el plato favorito del diablo,wakanaleena naya müleka niale akaaliinjain waya je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50179,,,,1,,0,rephrasing_fix de ejemplos b que poderosa razon tenia satanas para atacar a israel,kasa naainjaka satanaa naka na israeliitakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50187,,,,1,,0,rephrasing_fix de igual modo satanas no tiene compasion por las personas a las que intenta cazar,akaataaja'a ne'e chi yolujaakai nnojoishi kama'aku müin nüma'ülapalainjachire wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50191,,,,1,,0,rephrasing_fix dios le habia prometido a abrahan que de el saldria una nacion grande,kasache kee'ireeka naa'in satanaa saainjain sara,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50204,,,,1,,0,rephrasing_fix siglos despues de abrahan cuando nacio jesus como cree que se haya sentido el diablo,kojutüshiiche nümüin satanaa na tepichi a'yataakana nümüin je'waa maa'ulu yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50215,,,,1,,0,rephrasing_fix tiene que darle un gusto enorme ver a tanta gente adorando a sus antepasados a la naturaleza a los animales o a cualquier otra cosa que no sea jehova el dios que exige devocion exclusiva,nütüjaa aa'u satanaa sünain niainjachin je'waa wa'waajaka nümüiwa'a ex,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50233,,,,1,,0,rephrasing_fix iba a sacrificar su vida por nosotros y a demostrar que el diablo era un mentiroso,nnojotsü shaittaain tia naa'inmaainjatü ma'in jesuu tü aluwataanakalü anain nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50244,,,,1,,0,rephrasing_fix a por que esta atacandonos satanas con tanta rabia,jamüsü cho'ujaaka ma'in eejiraainjanain waya nümaa satanaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50270,,,,1,,0,rephrasing_fix un diccionario lo define como el exceso de autoestima o la actitud del que piensa a menudo sin razon que es mejor que los demas,üttapaja'a naa'in je'waa noo'omüin wayuu eekai müin akuwa'ipa eze,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50303,,,,1,,0,rephrasing_fix b por que se puede decir que el racismo viene del orgullo,kasa ja'yaka naa'u na wayuu yaletakana aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50309,,,,1,,0,rephrasing_fix que podia ofrecerle este mundo que fuera mas valioso que las bendiciones que jehova tenia reservadas para el,eeyaai ne'e ni'rüin kasa anasü sünainjee tia naa'inrakat amülasü ne'e müin nukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50342,,,,1,,0,rephrasing_fix no permitamos nunca que las posesiones materiales ahoguen nuestra amistad con jehova,shiaja'a kee'ireeka naa'in satanaa müinjatüin wakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50353,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo una actriz famosa opino lo siguiente ni los hombres ni las mujeres podemos tener una sola pareja,saashin wanee actriz nnojotsü eein wayuu eekai mawala'atain su'wayuuse sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50358,,,,1,,0,rephrasing_fix que debes hacer para rechazar la inmoralidad sexual,kasa paainjüinjatka süntajaale sulu'u paa'in pu'luwajiraweein pukuwa'ipa sümaa wayuu nnojotkat pu'wayuusein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50363,,,,1,,0,rephrasing_fix y si se te presenta la oportunidad de cometer un pecado sexual rechazala sin pensarlo,piyouktamaatüinjatü tü kasa mojusü suchuntaakat paa'in gen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50379,,,,1,,0,rephrasing_fix b que nos ense a el ejemplo de jesus,kasa naainjaka jesuu wanaa sümaa nuu'ulakünüin aa'in nutuma satanaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50380,,,,1,,0,rephrasing_fix pero entonces morira para siempre,map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50403,,,,1,,0,rephrasing_fix a diferencia de el usted tiene un futuro brillante,mapa süchikijee tia ajütüneechi satanaa nüchikua'a shiasa'a nüchajaweetka sukuwa'ipa süpüla nimeejüinjatüin tü wayuukalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50404,,,,1,,0,rephrasing_fix vea la ilustracion del principio,piirakaa sümüin tü ayaakuaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50413,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova puede ver las cosas que aun no han ocurrido y algunas de ellas nos las ha revelado en su palabra,sutuma wountüin tia jülüjüsü waa'in tü kasa anasü alateetkat mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50416,,,,1,,0,rephrasing_fix bueno el sabia lo que dios habia dicho a la serpiente en el jardin de eden pondre enemistad entre ti y la mujer y entre tu descendencia y la descendencia de ella,nnojotsü nütüjaain saa'u abel jamüinjatüin shikeraajia tia pütchikat jülüjapeje'e shia naa'in weinshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50431,,,,1,,0,rephrasing_fix como pudo ayudar la imaginacion a enoc,kasa naa'inraka enoc sutuma shiain jülüjüin naa'in tü eeinjatkat yaa mmapa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50436,,,,1,,0,rephrasing_fix su familia se convertiria en una gran nacion y dios le daria un hermoso lugar donde vivir la tierra prometida,nunouja anainrü abraham isaac otta jacob sünain nikeraajüinjatüin je'waa tü nüpansaajakat paala namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50449,,,,1,,0,rephrasing_fix como las vieron con los ojos de la imaginacion,sutuma naainjain tia abraham oonooshi nia nümaa maleiwa otta anasü ma'in nunoula mayaainje'e wainmain kasa alataka nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50454,,,,1,,0,rephrasing_fix abrahan tenia tantas razones para confiar en dios que era como si pudiera ver las cosas que le habia prometido aunque aun no las habia recibido,nüküjüle je'waa sünain naainjüinjatüin wanee kasa ayatüsia naainjüin ma'akaajüle nüküjüin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50455,,,,1,,0,rephrasing_fix imaginese en el nuevo mundo por ejemplo,jülüjüle waa'in tia talateena ma'in waya otta katsüinjeerü wanoula maa'ulu yaa süpüla a'yatawaa nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50499,,,,1,,0,rephrasing_fix obviamente nos alegra saber que dios ha prometido vida inmortal en los cielos a sus siervos ungidos y vida eterna en la tierra al grupo de otras ovejas de jesus,aneekünüshii waneeinnua wayuu nutuma je'waa süpüla naluwataainjanain chaa iipünaa süpüla ka'ikat süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50537,,,,1,,0,rephrasing_fix que sentia jesus por la gente,jamüshi nümülialaaka aa'in jesuu saalin wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50545,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso al ver las muchedumbres se compadecio de ellas porque estaban maltratadas y desparramadas como ovejas sin pastor,müliasü ma'in wayuu natuma müshii aka saa'in anneerü walakataka süka marüleejuuin naya mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50549,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces recuerda estas palabras de jesus asi como quieren que los hombres les hagan a ustedes haganles de igual manera a ellos,nütüjaa aa'u chi wawala jima'aikai tü nümakat jesuu wanaa sümaa nümüin anasü müleka jaa'inrüle tü anasükat sümüin wayuu maa aka jücheküin saa'inreein tü anasükat jümüin luc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50562,,,,1,,0,rephrasing_fix al observar al hermano y escucharlo con interes poco a poco va comprendiendo lo que significa envejecer y tener problemas para leer y caminar,naashin niakai isasü nüchiki chi wawalakai aashaje'eraa tü wiwüliakat jee waraittüin nia sünain aküjaa pütchi sainküin piichi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50567,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos nosotros imitar la bondad de dios,müleka washateere nukuwa'ipa je'waa acheküsü waainjüinjatüin wanee kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50587,,,,1,,0,rephrasing_fix el es muy sabio y si lo desea puede ver lo que sucedera en el futuro,alu'ujasa'a wayakana nnojotsü watüjaain aa'u tü kasa alateetkat mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50600,,,,1,,0,rephrasing_fix si fueran inteligentes lo entenderian y sabrian en que van a parar,waneere wayuu naya oonooshiije naya sümaa nünüiki je'waa deut,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50605,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando se puede volver peligrosa la imaginacion,jamüsü eejüinjatka waa'in suulia tü jülüjüinjatkat waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50610,,,,1,,0,rephrasing_fix a que tipo de tesoros debemos acumular,kasa waa'inmaainjatka ma'in saashin tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50634,,,,1,,0,rephrasing_fix las limitaciones de la ciencia,wainma tü kasa isakat nachiki na cientiificokana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50661,,,,1,,0,rephrasing_fix utiliza un telefono celular una computadora o internet,eesüja'a eere serulaat püma'ana eesüja'a eere computador jee müsia internet,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50681,,,,1,,0,rephrasing_fix algun avance en medicina le ha devuelto la salud ha viajado en avion,eeshija'a anaichire pia sutuma wanee epinasee e'itaanaka pünain eeshija'a pu'unüichire sulu'u katünasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50682,,,,1,,0,rephrasing_fix los fisicos nucleares escudri an el atomo para descubrir mecanismos ocultos y los astrofisicos se remontan miles de millones de a os en la historia para averiguar como surgio el universo,na astrofisico münakana ekirajaashii naya sünain jamakuwa'ipalüin ma'in tü mmakat müsia türa kasa chakat iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50686,,,,1,,0,rephrasing_fix otros dicen que creer en los actos del dios de la biblia es como creer en magia y que la ciencia ha de ser liberada de cualquier entresijo sobrenatural,alawaa ne'e sünain eein wanee maleiwa kakumainkai tü kasakalüirua süpüshua'a eeshii na wayuu makana anüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50691,,,,1,,0,rephrasing_fix steven weinberg premio nobel de fisica dijo nunca llegaremos al fondo de las cosas,wekirajaale sünain jamüin sülataka wanee kasa ayatsia ne'e isain shia wachiki müshi steven weinberg ekirajüi nia sünain tü fisica münakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50695,,,,1,,0,rephrasing_fix el profesor martin rees astronomo real de gran breta a escribio hay cosas que los humanos nunca entenderemos,eesü kasa iseetka wachiki süpüla watüjaain aa'u müshi martin rees astronomo real nia chaa gran breta a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50696,,,,1,,0,rephrasing_fix un famoso neurologo reconoce nuestra ignorancia supera con creces a nuestro conocimiento,anuu nünüiki wanee neurologo yaa eeyaai ne'e wattain saalin tü kasa watüjaakat aa'u süchiki tü kasakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50707,,,,1,,0,rephrasing_fix estas publicaciones han llamado la atencion de muchos y han dado pie a un sinfin de debates,wainma karaloukta akumajünaka süpüla süküjünüin tü nanoujakalü anain naya wayuukana pe'ipaasü tü wayuukalüirua sutuma tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50745,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas es el padre del calculo una rama de las matematicas muy util en el mundo de las computadoras los viajes espaciales y la fisica nuclear,nukumajüin tü calculo münakat tia shia tü ekirajünakat sünain matematica sutuma eein tia akumajünüsü wainma kasa sulu'upünaa computador,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50751,,,,1,,0,rephrasing_fix tendremos algun dia una explicacion total y abarcadora sobre el universo,eejeetche wanee ka'i eere watüjaweerüin saa'u tü universo münakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50758,,,,1,,0,rephrasing_fix hay un inmenso caudal de conocimiento que esta mas alla de lo que podemos entender o percibir,tü waapakat achiki shia ne'e süpüshi tü kasa eekat süpüla naainjüin müsü tü wiwüliakat süchiki tü kasa nukumalakat maleiwa job tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50765,,,,1,,0,rephrasing_fix dios pedira cuentas a los que estan destruyendo el medioambiente,na wayuu amojujakana tü mmakat süsaleena naya naainjala saashin tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50788,,,,1,,0,rephrasing_fix que demostro jesus al convertir agua en vino durante una boda,kasa ja'yaka saa'u nukuwa'ipa jesuu so'u wiinojaain tü wüinkat nutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50792,,,,1,,0,rephrasing_fix quizas porque habia mas invitados de lo esperado el vino se acabo,nnojotsü eejatüin wiino süsüinjatkat wayuu su'unnaa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50809,,,,1,,0,rephrasing_fix b como podemos imitar su generosidad,kasa waa'inrüinjatka süpüla washatüinjatüin nukuwa'ipa jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50825,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus nunca uso el poder que tenia para satisfacer sus propios deseos,puluwataa türa ipakat shii'iranajaaiwa pan müshi satanaa nümüin jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50826,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos imitar su interes por la gente el mismo dijo practiquen el dar,akaataaja'a wayakana'aya wakaaliinjüinjatü tü wayuukalüirua naashin jesuu luc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50829,,,,1,,0,rephrasing_fix cuanta compasion les tuvo a aquellas familias,katsüinjaasü naa'in mapa sutuma tü nekakat ale'ejüshiijese'e naya nepialu'umüin süchikijee luc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50850,,,,1,,0,rephrasing_fix b que nos sentimos impulsados a hacer los testigos de jehova,kasa paainjeeka amüin anapa tü mmapa'akat nutuma jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50858,,,,1,,0,rephrasing_fix como sabemos que jesus conoce a la perfeccion el funcionamiento de la tierra,nütüjaa aa'u jesuu sukuwa'ipa sukumajia tü mmakat jamüsü watüjaaka saa'u tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50865,,,,1,,0,rephrasing_fix vea los parrafos y,paashaje'era pütchi otta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50870,,,,1,,0,rephrasing_fix pensemos en lo que hizo cuando sus discipulos se vieron amenazados por una tempestad de viento lea marcos,sutuma naapüin maleiwa pülaa nümüin jesuu nüchiaainka wanee wawai katsüinshaatasü paashaje'era marcos,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50872,,,,1,,0,rephrasing_fix un estudioso de la biblia comenta lo siguiente sobre la palabra griega que corresponde a esta expresion se usa para hablar de una tormenta o un huracan,naashin wanee wayuu ekirajaakai sünain sukuwa'ipa tia makat tü wawai eejatkat so'u ka'ikat tia eesüja'a süpüla katsüinshaatain ma'in shia eesüja'a süpüla sirumashaatain tü mmapa'akat jee sütüttashaatain tü juyakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50873,,,,1,,0,rephrasing_fix ni siquiera el golpear de las olas ni el ruido de la tormenta logran perturbar su sue o asi de cansado esta,eeyaai ne'e nütüjaain aa'u jesuu tü alatakat atunkashaatashi nia sutuma mapüsain ma'in nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50878,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos estar seguros de que el poder de dios ejercido mediante cristo mantendra bajo control a la naturaleza durante los mil a os,shiimainshaata nükaaliinjeerüin je'waa tü wayuukalüirua alat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50895,,,,1,,0,rephrasing_fix despues de recibir ayuda de sus hermanos comento lo siguiente no tengo palabras para expresar como me siento,majatüinka'aya wanee wawala ma'wayuusesat aja'ttüsü shipia sutuma wawai nakumajamaatüin na wawalayuukana tü shipiakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50904,,,,1,,0,rephrasing_fix que pruebas ha dado jesus de que ama a las personas,tnm kasa naainjaka jesuu napüleerua na wayuukana saa'u alin naya nüpüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50915,,,,1,,0,rephrasing_fix reaccionaria jesus con el mismo desprecio,tü nnojotkat nütüjaain aa'u chia wayuukai shia kee'ireere naa'in jesuu naainjain tia nüpüleerua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50937,,,,1,,0,rephrasing_fix al parecer el leproso no grito inmundo inmundo tal como ordenaba la ley que jehova dio a moises pero jesus no se lo echo en cara,jamüshi anaka chi wayuu aja'ttakai ata nutuma jesuu sümaiwa paala saashin tü pütchi naapakat maleiwa nümüin moises müleka saja'ttüle nüta wanee wayuu a'waatüinjachi nia wattajee süpanapa wanee wayuu arütkaweekat nünainmüin sünain maa ayuuishi taya nnojo jürütkaain tanainmüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50942,,,,1,,0,rephrasing_fix el deseaba con todas sus fuerzas contar buenas noticias a los pobres hablar de libertad a los esclavos y consolar a los que tenian roto el corazon,anasü ma'in naa'in na wayuukana nümaa jesuu süka kaaliin naya nüpüla is,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50965,,,,1,,0,rephrasing_fix la ciudad estaba abarrotada de personas que habian viajado para esa fiesta especial,watta naalii na wayuu ako'utkana chamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50968,,,,1,,0,rephrasing_fix pero como si no hay quien le ayude a meterse en el estanque,nümakalaka jesus nümüin pütamaa maala puwaraijaiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50981,,,,1,,0,rephrasing_fix que debemos buscar a las personas que estan deprimidas por las cosas terribles que suceden en el mundo,akaataaja'a wayakana acheküshii waküjüinjatüin pütchi anasükat namüin na wayuu müliakana sutuma tü kasa mojusü alatakat namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50987,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando jesus sintio que habia salido poder de el pregunto quien lo habia tocado,ajununajaashi nia sünain jara epettaka tashe'in sünain nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,50995,,,,1,,0,rephrasing_fix b como podemos imitar el ejemplo de jesus que bueno es jesus,sünainjee tü wekirajaaitpakalü anain kasa anasü ja'yaka saa'u nukuwa'ipa jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51000,,,,1,,0,rephrasing_fix en el pasado jesus resucito a algunas personas,wainma kasa pülasü naainjaka jesuu süpüleerua wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51015,,,,1,,0,rephrasing_fix incluso la publicidad y el mundo del entretenimiento las presentan como algo deseable,aainjiraashii naya nakuwa'ipa sümaa nnojoluin kasaalüin naya eesü jierü aainjiraaka sukuwa'ipa sümaa wanee jierü wanee toolo nümaa wanee toolo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51046,,,,1,,0,rephrasing_fix por que es importante que nos acerquemos a jehova,nnojoleena waya süsalain waainjala gal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51058,,,,1,,0,rephrasing_fix pidale una y otra vez que lo ayude a mantenerse firme cuando surja la tentacion,eesü suchuntaale shia waa'in maa'ulu yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51071,,,,1,,0,rephrasing_fix hay quienes piensan que no hay nada de malo en los gestos poses o miradas insinuantes siempre que no haya contacto fisico,anajüle so'u wanee jiet nümüin wanee toolo alaayaachonle shia sulu'u sukuwa'ipa jee niale alaayaachoin chi toolokoi sulu'u nukuwa'ipa koo'omüin koo'omüin meerü tü kasa mojusü suchuntaakat naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51099,,,,1,,0,rephrasing_fix pero coquetear o corresponder a los coqueteos suele producir pensamientos indebidos que podrian terminar en un pecado grave,sutumajee tia eeshii süpüla naainjiraain nakuwa'ipa sümaa nnojoluin kasaalüin naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51100,,,,1,,0,rephrasing_fix segun un especialista en la biblia fue como si lo hubiera invitado a pasar un rato juntos a solas con la esperanza de que jose diera el primer paso,maka'a sümaweein nümüiwa'a jose tia jietkat shia süpüla nnojolinjachin nüchecherüin naa'in saa'u naapaainjatüin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51106,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus dijo todo el que sigue mirando a una mujer a fin de tener una pasion por ella ya ha cometido adulterio con ella en su corazon,wayuu ka'wayuusesü tia makat sam,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51114,,,,1,,0,rephrasing_fix eso lo llevo a desear a la mujer de otro hombre y a cometer adulterio con ella,jamüsü anaka washatüle tia naainjakat job,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51117,,,,1,,0,rephrasing_fix y si le esta costando mucho trabajo luchar contra los malos deseos,isale püchiki eejiraain pia sümaa tü kasa mojusü suchuntaakat paa'in acheküshi puchuntüinjachin kaaliinwaa nümüin wanee wawala kakaliaichikai sünain anoujaa jee laülaakai aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51126,,,,1,,0,rephrasing_fix mencione un caso b por que es importante que soliciten ayuda de inmediato quienes ven pornografia,kasa naainjaka na laülaashiikana süpüla nakaaliinjain wanee jima'ai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51131,,,,1,,0,rephrasing_fix afortunadamente un anciano tomo la iniciativa y lo animo a buscar ayuda,japüitaashi joo taya süpüla taashajaainjatüin shia sümaa wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51135,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova debe sentirse muy orgulloso de sus siervos pues a pesar de que el mundo de satanas va de mal en peor estan luchando con todas sus fuerzas por rechazar los malos pensamientos y obedecer las elevadas normas de la biblia,tü wayuu nuluwataakalü aa'u satanaa watta saalii kasa mojusü saa'inraka alu'ujasa'a na wayuu nuluwataakana aa'u je'waa eejiraashii ma'in naya sümaa tü kasa mojusü suchuntaakat naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51145,,,,1,,0,rephrasing_fix mantengamonos cerca de dios,müsüjese'e talatüin naa'in je'waa namaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51146,,,,1,,0,rephrasing_fix por que debemos pedir que el nombre de dios sea santificado,wule putuma tü pünüliakat jamüshii wamüinjanaka nümüin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51152,,,,1,,0,rephrasing_fix nosotros lo usamos en la predicacion para explicar a las personas que el reino de dios es un gobierno real y que hara cosas extraordinarias en la tierra,wayakana aküjüliikana pütchi nüchiki je'waa wekirajawalin na wayuukana sünain tia nümakat jesuu sulu'u karalouktaka mateo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51156,,,,1,,0,rephrasing_fix su intencion era que la usaramos como un modelo,pu'uraajapa nümüin maleiwa nnojotsü piite'eraku'u pümüinjatüin tü pünüikikat müshinka nia mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51162,,,,1,,0,rephrasing_fix en este articulo y en el siguiente analizaremos lo que dice el padrenuestro,sünain ekirajaayakat tüü wekirajaajeerü anain tü waa'inrüinjatkat wo'uraajapa naashin jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51166,,,,1,,0,rephrasing_fix tan pronto como pudieron hacer sus propias oraciones comence a pedirles que las hicieran en voz alta para darme cuenta de lo que pensaban sobre jehova y lo que sentian por el,o'uraajawaishii na tepichikana nu'upala chi nashikai süpüla nütüjaain saa'u tü sulu'ukat naa'in na nüchonniikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51183,,,,1,,0,rephrasing_fix ella recuerda fue una etapa de mi vida muy dificil,anuu sünüiki tü wawalakat mojushaatasü taa'in saaliijee tia alatakat tamüin tachuntapaja'a nümüin maleiwa weinshi nükatsüinrüinjatüin taa'in süpüla nnojoluinjatüin miyo'uleein tü mojuu eejatkat sulu'u taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51198,,,,1,,0,rephrasing_fix para que su nombre sea completamente santificado y quede libre de toda acusacion jehova tiene que eliminar a todos los que lo rechazan como rey lea ezequiel,wuleerü nünülia je'waa naja'laje'erapa napüshua'a na ayouktakana nia jee na nnojoliikana acheküin nia süpüla niainjachin aluwataain naa'u paashaje'era ezequiel,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51208,,,,1,,0,rephrasing_fix antes de que jesus volviera al cielo sus apostoles le preguntaron se or estas restaurando el reino a israel en este tiempo,nnojotsü aapüna ekii jümüin süpüla jütüjaainjatüin saa'u joujainjatüin sülatüin tüü müshi jesuu namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51213,,,,1,,0,rephrasing_fix en se publico en la revista bible examiner un articulo escrito por charles russell,natüjaa aa'u tia so'ujee juyakat so'u nüshajüin chi wawalakai russell wanee pütchi makat mayaa cuando terminan los tiempos de los gentiles,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51218,,,,1,,0,rephrasing_fix el articulo titulado cuando terminan los tiempos de los gentiles indico que seria un a o especial,saashin tia pütchikat oo'ulaainjana na gentiilekana suulia aluwatawaa su'ttaiwa'aya tü juyakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51219,,,,1,,0,rephrasing_fix las pruebas demuestran claramente que fue el a o en el que le fue dada una corona al se or jesucristo,sükajee tia alatakat atüjaana aa'u sünain nu'ttüin jesuu sünain aluwatawaa chaa iipünaa o'ttüshi nia so'ujee juyakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51225,,,,1,,0,rephrasing_fix segun la profecia de revelacion al mismo tiempo que naciera el reino de dios comenzaria una epoca llena de desastres y problemas para la humanidad,map jamüsü cho'ujaaka püntira tü puluwataayakat wamüinjanain nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51231,,,,1,,0,rephrasing_fix por que,kasa ayatüinjatka waa'inrüin maa'ulu yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51232,,,,1,,0,rephrasing_fix mientras no llegue el dia en el que jesus venza por completo a sus enemigos y elimine la maldad de la tierra seguiremos pidiendo que venga el reino de dios,so'u palit ka'i naja'laje'ereerü jesuu tü kasa mojusü eekat yaa mmapa'a jee naja'ttireena na nü'ünüükana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51234,,,,1,,0,rephrasing_fix viven en armonia con esa peticion llevando vidas morales y ense ando con entusiasmo a la gente,naya makana naa'inrüin tü kee'ireekat naa'in je'waa nnojotsü nachuntüin ne'e shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51243,,,,1,,0,rephrasing_fix que felicidad nos dara recibir a nuestros seres queridos que han fallecido,talatashaateerü waa'in we'rapa naso'iraain naa'in na wapüshikana müiria nnojolüin ouktaa naashin maleiwa alat map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51254,,,,1,,0,rephrasing_fix el creador limpiara toda lagrima de nuestros ojos,aso'iraajeerü saa'in wayuu eekai saa'inrüin tü anasükat otta türa eekai saa'inrüin tü mojusükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51255,,,,1,,0,rephrasing_fix si desea una explicacion de como se cumplio esta profecia en con el nacimiento del reino de dios vea el libro que ense a realmente la biblia paginas a,jamüsü watüjaaka saa'u shikeraajüin tia so'u juyakat paashaje'era tü karalouktakat kasa shikirajaka ma'in tü wiwüliakat süpana sünainmüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51263,,,,1,,0,rephrasing_fix lana nunca olvidara lo que le sucedio a mediados de en alemania,chejeejatüinka shia alemania so'u tü juyakat wainma tü kasa alatakat sümüin chejeechikü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51269,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando surge un problema inesperado no dudamos en pedir ayuda a jehova y a el le gusta escuchar esas oraciones,kasa wekirajaainjatka anain sünain ekirajaayakat tüü wachuntapa kaaliinwaa nümüin je'waa nükaaliinjamaatüin waya sal prov,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51282,,,,1,,0,rephrasing_fix victor un superintendente de circuito de africa comenta le doy gracias a jehova porque mi esposa y yo no tenemos que preocuparnos por tener algo que comer ni por pagar el alquiler de la casa,anuu nünüiki taapüin analu'ut nümüin je'waa süka eein tü teküinjatkat sümaa tü ta'wayuusekat nutuma jee müsia süka eein chi nneetchon wawalaajiainjatkat tü miichi kalu'ukat waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51288,,,,1,,0,rephrasing_fix vea la ilustracion del principio,piirakaa sümüin tü ayaakuaa sulu'ukat süpana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51305,,,,1,,0,rephrasing_fix si hacemos publico el problema puede que algunos se pongan de nuestra parte y se divida la congregacion,maka'a kapüleein shia wamüin shia süka kaainjaraliin waya lev,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51326,,,,1,,0,rephrasing_fix el tentador es el diablo el crea situaciones que nos ponen a prueba,maainjalasai je'waa müshijese'e nnojolin nuu'ulaküin saa'in wayuu sükajee kasa mojusü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51343,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus rechazo de inmediato cada una de las tentaciones del diablo citando de la palabra de dios y asi defendio el derecho de dios a gobernar a su creacion,wanaa sümaa nuu'ulakünüin aa'in jesuu nutuma satanaa niyouktamaatüin tü oo'ulakünakalü aka naa'in jee nüküjüin jamüin sünüiki tü karaloukta nüchikimaajatkat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51345,,,,1,,0,rephrasing_fix como es obvio satanas no se rindio espero a que se diera otro tiempo conveniente,eejiraashi jesuu sümaa tia oo'ulakünakalü aka naa'in süpüla ayatüinjachin nia jüüjüüin nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51346,,,,1,,0,rephrasing_fix cuide su espiritualidad y siga predicando con entusiasmo vea el parrafo,aleewa ma'in pia nümaa je'waa jee talata paa'in sünain aküjaa pütchi paashaje'era pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51358,,,,1,,0,rephrasing_fix y mediante su palabra y la congregacion nos advierte sobre peligros como malgastar tiempo dinero y energias en cosas que no son indispensables,jamüshija'a je'waa nüchiaain waya suulia washaittajaain süka tü nneetkat sümaa ouktiraain waya sünain a'yatawaa süpüleerua aya'lajaa wanee kasa nnojotka cho'ujaain wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51361,,,,1,,0,rephrasing_fix esta es una lucha de todos los dias pero pronto jehova respondera nuestra peticion y borrara del mapa al diablo y a su mundo,süka kee'ireein waa'in naa'inmajüin waya je'waa nnojotsü wanaawain waa'in namaa na manoujainsaliikana jee nnojotsü keejiain wamüin tü kasa mojusü naa'inrakat juan juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51376,,,,1,,0,rephrasing_fix tenemos que seguir pidiendo a dios que nos libre de el,ayatüinjanapaja'aya waya sünain achuntaa nümüin maleiwa süpüla naa'inmajüin waya nuulia satanaa alat map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51379,,,,1,,0,rephrasing_fix ansiedad por la economia,shapaale waa'in sutuma maliain tü nneetkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51387,,,,1,,0,rephrasing_fix fui a comprar comida pero solo habia galletas miles de veces mas caras,aya'lajüinjachiaa taya eküülü shiaka ne'e eejatüin tapüla kayeeta sümaa kojutüshaatain ma'in shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51395,,,,1,,0,rephrasing_fix horas despues sigo temblando,süchikijee sülatüin tia ayatüsia kutkuttüin ne'e taya sutuma mmoluukat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51403,,,,1,,0,rephrasing_fix a continuacion veremos como esto ayudo a paul janet y alona a aliviar su ansiedad,wekirajaajeerü anain joolu'u tü akaaliinjakat paul janet jee müsia alona süpüla jimatüinjatüin naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51421,,,,1,,0,rephrasing_fix despues hice un trueque cambie pollos por dos sacos de kilos libras de harina de maiz,so'u wanee ka'i ta'wanajaain kaliina saa'u kiilo ariina,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51437,,,,1,,0,rephrasing_fix el nos aseguro el padre de ustedes sabe que ustedes necesitan estas cosas,ni'ike'erapaja'a wayuu satanaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51442,,,,1,,0,rephrasing_fix claro no siempre conseguiamos lo que mas nos gustaba,naapüin maleiwa wamüin weinshi tü kasa cho'ujaakat wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51456,,,,1,,0,rephrasing_fix mientras tanto estaremos contentos de tener comida y ropa,süma'inru'u shikeraajüin tia talateeshii waya eere wama'ana tü weküinjatkat jee tü washe'injatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51471,,,,1,,0,rephrasing_fix y un dia sin despedirse siquiera se llevo su ropa y nos dejo a mi y a nuestros dos ni os,shiasa'a so'u wanee ka'i nu'luwataaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51483,,,,1,,0,rephrasing_fix nos aseguro su padre sabe que cosas necesitan ustedes hasta antes que se las pidan,otta nnojo motüin jaa'in aapaa analu'ut nümüin saa'u tü anasü naa'inrakat jümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51498,,,,1,,0,rephrasing_fix en portada como calmar la ansiedad,pütchi sünainka süta tü rewiisütakat tü paa'inrajatkat süpüla nnojoluin shapaain paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51536,,,,1,,0,rephrasing_fix y es que la oracion nos puede tranquilizar,müleka wo'uraajawaire nnojoleerü shapaain ma'in waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51561,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando empiezan a sonar las sirenas le pido a dios que me ayude a calmarme relata alona,tachuntawalin nümüin maleiwa süpüla nnojoluinjatüin shapaain taa'in taapüle tü shi'irakat sirena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51562,,,,1,,0,rephrasing_fix las familias edificaran casas y las ocuparan y ciertamente plantaran vi as y comeran su fruto,nnojoleechi eein wanee wayuu eekai ayuuishi taya nümeechin isaias tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51572,,,,1,,0,rephrasing_fix quizas nos hallemos en el lugar equivocado en el momento equivocado,ouktüshii naya wayuukana sümaa nnojoluin kasain naainjalain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51575,,,,1,,0,rephrasing_fix de momento descansan seguros en la memoria perfecta de jehova hasta que llegue el dia en que resuciten todos los que estan en las tumbas,aso'iraajeerü saa'in süpüshua tü wayuu ouktüsükalüirua sümaa sujuitteerüin mmaapüjee juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51579,,,,1,,0,rephrasing_fix lo mismo puede suceder en nuestro caso porque la biblia dice que el dios que da esperanza los llene de todo gozo y paz,aka'aya wayakana eeshii süpüla nükaaliinjain waya maleiwa süpüla nnojoluinjatüin shapaain ma'in waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51584,,,,1,,0,rephrasing_fix lea juan,paashaje'era juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51597,,,,1,,0,rephrasing_fix si seguimos su guia e imitamos sus cualidades podemos ser felices,woonoole nümaa maleiwa jee washatüle tü nukuwa'ipakat talateena ma'in waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51608,,,,1,,0,rephrasing_fix la resurreccion,aso'iraajeerü naa'in na ouktüshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51620,,,,1,,0,rephrasing_fix creia que la muerte era el final de todo,ouktapa wanee wayuu nnojoishi jalakualin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51636,,,,1,,0,rephrasing_fix para obtener respuesta a estas preguntas que le parece si analizamos lo que ense a la biblia,anashii wekirajaale sünain tü sümakat tü wiwüliakat süchiki tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51642,,,,1,,0,rephrasing_fix la resurreccion mas importante es la de jesucristo y es muy diferente a cualquier otra como vera en el siguiente articulo,shia kojutüleeka ma'in wamüin süso'iraain naa'in jesuu naata süso'ire'eria naa'in jesuu noulia na wayuu aso'iraakana aa'in saashin tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51674,,,,1,,0,rephrasing_fix este impresionante relato nos permite imaginar lo que sucedera en el futuro que emocionante sera ver la resurreccion de millones de personas por todo el mundo,tü wayaawatakat aa'u sünainjee tü alatakat nümüin lazaro shia talateerüin ma'in saa'in wayuu shi'rapa süso'iraain saa'in süchikua'a tü wayuu ouktüsükalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51691,,,,1,,0,rephrasing_fix en realidad tendran mucho que hacer,wainmeerü kasa naa'inreetka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51699,,,,1,,0,rephrasing_fix el fue un profeta fiel a quien dios le dijo al final de su vida descansaras pero te pondras de pie para tu porcion al fin de los dias,nünüikimaajachi nia maleiwa sülü'ütpa nükalia süpüla ouktaa müshi je'waa nümüin eemeraajeechi pia akaisa'a pütamaajeechin püchikua'a mapeena daniel tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51706,,,,1,,0,rephrasing_fix en portada que pasa despues de la muerte,pütchi sünainka süta tü rewiisütakat jalakuwatsü o'unüin naa'in wanee wayuu ouktapa nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51721,,,,1,,0,rephrasing_fix por la obra de tus manos sentiras anhelo,puunejeechi taya otta asoukteechi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51735,,,,1,,0,rephrasing_fix conserva dios ese deseo,ayatayülia kee'ireein ma'in naa'in maleiwa naainjain tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51737,,,,1,,0,rephrasing_fix lo bueno es que dios no solo tiene el deseo tambien tiene el poder para hacerlo,watüjaa aa'u sünain kee'ireein ma'in naa'in maleiwa nüso'ire'erüin saa'in tü wayuu ouktüsükalüirua jee nuunteerü tia süka pülashin ma'in nia salmo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51741,,,,1,,0,rephrasing_fix recuerde que dios quiere que usted este ahi para recibir a sus seres queridos,ni'reein pia je'waa sünain talatüin ma'in paa'in süso'iraapa naa'in nachikua'a na püpüshi ouktakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51754,,,,1,,0,rephrasing_fix pero luego comprobe en la biblia que era verdad,shiasa'a taashaje'erapa sulu'ujee tü wiwüliakat süchiki tia tanoujüitpa ma'in anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51757,,,,1,,0,rephrasing_fix para saber si la vida tiene un proposito especial tenemos que averiguar como empezo,watta naalii wayuu ayaawatakana saa'u kekiin ma'in chi kakumalakai waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51767,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando los humanos se rebelaron contra dios el no anulo su proposito ni nos dio por perdidos,e'rüliijaashii wayumüin nümüin maleiwa naya wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51775,,,,1,,0,rephrasing_fix lea salmo,paashaje'era salmo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51778,,,,1,,0,rephrasing_fix honestamente no tenia ni idea de quienes eran o que creian,nnojotpu'usü taapüin nachiki na aküjüliikana pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51804,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo la mayoria de los testigos vivimos en otros paises,eeshii ma'aka oocho miyoone wawalayuu sainküin mmakat süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51820,,,,1,,0,rephrasing_fix estados unidos,estados unidos,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51833,,,,1,,0,rephrasing_fix somos cristianos y creemos que jesus es el hijo de dios que vino a la tierra y llego a ser el mesias,wanouja anainrü niain jesuu chi nüchoinkai maleiwa yaajachi nia yaa mmapa'a jee ouktüshi waa'u juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51847,,,,1,,0,rephrasing_fix en portada los testigos de jehova lo que usted no sabe,pütchi sünainka süta tü rewiisütakat jaralii na aküjüliikana pütchi nüchiki je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51862,,,,1,,0,rephrasing_fix despues de todo jesus dijo recibieron gratis den gratis,anakaja müleka nnojorule jüchuntüin awalaajünaa saa'u tü kasa anasü jaa'inrakat sümüin wayuu müshi jesuu mateo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51873,,,,1,,0,rephrasing_fix sabemos que la mayoria de las personas tienen sus propias creencias y que no a todos les interesa oir nuestro mensaje,süka naatawalin tü sunoujakalü anain wayuu kojutüsü wamüin tia eesü wayuu ayouktaka tü pütchi wamakat sümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51889,,,,1,,0,rephrasing_fix estas son preguntas que se hacia sidnei un joven de a os de brasil que tuvo un accidente en un tobogan de agua y quedo paralitico,eewaashi nia sulu'u wanee tobogan jee ouktaleesia nüsa'a sulu'ujee tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51907,,,,1,,0,rephrasing_fix me levanto pero no me prestas atencion,püma'ülapalashi ne'e taya paainjüin kasa mojusü tamüin süka püpülain job tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51912,,,,1,,0,rephrasing_fix afortunadamente la biblia nos ense a por que nos ocurren estas cosas y como debemos reaccionar ante ellas,watüjaa aa'u tia süka süküjüin shia wamüin tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51915,,,,1,,0,rephrasing_fix adan y eva no tenian ninguna razon para sentir que dios los habia decepcionado,nnojotsü anain sukuwa'ipa wayuu maa'ulu yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51923,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces que salio mal,jamüsüche maka'a müliain ma'in wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51927,,,,1,,0,rephrasing_fix el diablo insinuo que a los humanos nos iria mejor si nos separabamos de dios,aka'aya nia nüküjüin sünain aneerüin sukuwa'ipa wayuu nnojoire niain maleiwa laülaain saa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51933,,,,1,,0,rephrasing_fix y no solo es que los gobiernos no hayan traido paz seguridad ni felicidad sino que son los causantes de que la tierra este al borde del desastre,sükajee tia atüjaana aa'u nnojoluin anain nuluwanaajiraale wayuu saa'u nukuwa'ipa nümüiwa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51944,,,,1,,0,rephrasing_fix por que quiere dios que le oremos,jamüsü nuchuntaka wamüin maleiwa wo'uraajüin nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51970,,,,1,,0,rephrasing_fix en la escuela solo teniamos que aprendernos unos rezos y decirlos de memoria,sulu'u tü koleejiakat ekirajünapu'ushii waya sünain aresaajaa süpüla washatüinjatüin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,51979,,,,1,,0,rephrasing_fix hilda que vive en filipinas queria dejar de fumar,wanee wayuu cheje'ewat filipinas hilda sünülia oo'ulaweeshaatasü saa'in suulia akamüjaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52020,,,,1,,0,rephrasing_fix la buena comunicacion fortalece las amistades,ma'aka kojutüjiraale piamashii wayuu aleeweena ma'in naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52029,,,,1,,0,rephrasing_fix dios nos invita a hablar con el para que seamos sus amigos,kee'ireesü naa'in maleiwa waashajaainjanain nümaa süpüla na'aleewainjanain waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52030,,,,1,,0,rephrasing_fix arroja tu carga sobre jehova mismo y el mismo te sustentara,pi'itaa naa'u je'waa tü kasa jawatakat pümüin süpüla nükaaliinjüinjachin pia salmo tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52072,,,,1,,0,rephrasing_fix si le pedimos sabiduria dios utiliza su espiritu santo para ayudarnos a tomar decisiones sabias,wachuntüle kekiiwaa nümüin maleiwa nükaaliinjeena waya nükajee chi naa'inkai süpüla shiainjatüin waa'inrüin tü anasükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52093,,,,1,,0,rephrasing_fix siempre le pedi a dios que me ayudara a tomar una buena decision,süpülapünaa taneeküin tü ta'yataainjatkalü anain achuntüshi taya kaaliinwaa nümüin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52095,,,,1,,0,rephrasing_fix lea juan,paashaje'era juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52132,,,,1,,0,rephrasing_fix lea salmo,paashaje'era salmo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52138,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas si perdonamos tambien nos beneficiamos nosotros,aneerü wakuwa'ipa motowaire waa'in saainjala wayuu wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52154,,,,1,,0,rephrasing_fix esos sentimientos negativos quizas impidan que seamos felices condicionen nuestra vida y nos hagan desdichados,shiasa'a sünainjee tia nnojoleena waya talatüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52157,,,,1,,0,rephrasing_fix pero lo mas importante es que estamos imitando a dios que siempre perdona a los pecadores arrepentidos y que espera que nosotros hagamos lo mismo,kee'ireesü naa'in maleiwa washatüin nukuwa'ipa marcos efeso,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52162,,,,1,,0,rephrasing_fix llegan a la conclusion de que en algun momento dios cambio su manera de pensar y que ahora condena las guerras,naashin naya wayuukana anapu'usü nümüin maleiwa tü atkawaakat paala sümaiwa jee maa'ulu yaa mojuitpa shia nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52172,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces aprueba dios las guerras o no,anasüche nümüin maleiwa tü atkawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52173,,,,1,,0,rephrasing_fix y el imponente egipto era el opresor,kaka'iya ma'in na'atapajüin na israeliitakana süpüla noju'itinnüinjanain egiptojee exodo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52190,,,,1,,0,rephrasing_fix pero hay que tener en cuenta tres elementos basicos con relacion a las guerras autorizadas por dios,nia maleiwa aneekaka jaraliinjanain o'unüin sünain wanee atkawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52200,,,,1,,0,rephrasing_fix ama la vida y no desea que la gente muera,niyoukta achikit maleiwa ouktüin wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52212,,,,1,,0,rephrasing_fix de lo anterior aprendemos que en el pasado dios veia las guerras como un medio legitimo para acabar con la maldad y la opresion,wekirajaaitpa anain nnojoluin niyouktapu'uin maleiwa tü atkawaa eejatkat paala sümaiwa süpüla saja'ttinnüin tü mojulaasükalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52218,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo en una ocasion dios les dijo que no atacaran a los amalequitas y a los cananeos pero los israelitas no hicieron caso y sufrieron una gran derrota,nüküjüin maleiwa namüin na israeliitakana sünain nnojoluinjanain nashutüin naa'u na amalequitakana jee na cananeokana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52222,,,,1,,0,rephrasing_fix en portada que piensa dios de las guerras el pueblo estaba sufriendo,pütchi sünainka süta tü rewiisütakat jamüsüche nünüiki maleiwa süchiki tü atkawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52229,,,,1,,0,rephrasing_fix hasta que ese tiempo llegara no tenian el permiso de dios para iniciar ninguna guerra por su cuenta,nnojoishii süpüla nashutüinjanain saa'u na'ünüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52252,,,,1,,0,rephrasing_fix tal y como habia ocurrido en el pasado jehova decidiria cuando habria una guerra y quien tomaria parte en ella,ma'aka sümaiwa paala nia maleiwa aneekaka joujainjatüin eein wanee atkawaa jee jaraliinjanain o'unüin sünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52260,,,,1,,0,rephrasing_fix en portada que piensa dios de las guerras,pütchi sünainka süta tü rewiisütakat jamüsüche nünüiki maleiwa süchiki tü atkawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52266,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando lo hara al tiempo de la revelacion del se or jesus desde el cielo con sus poderosos angeles al traer el venganza sobre los que no conocen a dios y sobre los que no obedecen las buenas nuevas acerca de nuestro se or jesus,oo'ule'enneena waya suulia tü müliaakat so'u tü ka'i nii'iyataainjachikat o'u chi wasenyotsekai jesucristo sümüin wayuu chajee iipünaajee namaa na aapiee pülashiikana ma'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52274,,,,1,,0,rephrasing_fix pongamos un ejemplo imaginese a dos hermanos que empiezan a pelearse cuando su padre no esta en casa,we'itaa wanee shiyaawase jülüja waa'in piamashii tepichi atkaaka nüchikiru'u nashi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52283,,,,1,,0,rephrasing_fix es mas le ha hecho saber a la humanidad que debe esperar pacientemente a que el actue y eso ocurrira en el armagedon,nüküjüin maleiwa namüin na wayuukana na'atapajüinjatüin tü ka'i ni'itaakat süpüla naja'laje'erüinjatüin süpüshua'ale tü kasairua mojusükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52293,,,,1,,0,rephrasing_fix en efecto el armagedon sera la guerra que acabe con todas las guerras,so'u armagedon naja'laje'erüinjatü süpüshua'a tü atkawaakat salmo isaias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52296,,,,1,,0,rephrasing_fix pronto mediante la guerra de armagedon el reino de dios pondra fin a estos ultimos dias,pejechonsü ma'in sükalia süpüla süntüin armagedon jee süpüla nuluwataain maleiwa saa'u tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52304,,,,1,,0,rephrasing_fix ya vimos que quienes mueran en esta ultima guerra seran las personas que no obedezcan las buenas nuevas acerca de nuestro se or jesus,na wayuu süsaleenakana naainjala so'u armagedon nayeena na nnojoliikana kapülain naa'in nüchiki chi o'tte'erüikai chi wasenyotsekai jesucristo tesalonica,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52305,,,,1,,0,rephrasing_fix aquellos dos humildes cristianos a duras penas lograron impedir que hicieran sacrificios en su honor sin embargo unos cuantos en listra no creyeron que se tratara de dos dioses mitologicos sino de dos personas normales con un mensaje maravilloso,jamüsüja'a eunice sümaa loida talatashaatashii naya süka naapüin süchiki sünain nüntüshinkain jesuu yaa mmapa'amüin jee shikeraajüin nünain tü pütchi sümakat tü wiwüliakat nüchiki chi mesiaskai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52334,,,,1,,0,rephrasing_fix seguro que desde ni o timoteo lo habia visto muchisimas veces por las calles de listra,jintüliiwa'aya timoteo eeshija'a ni'rapu'ule chia wayuukai sulu'upünaa tü kaayekalüirua chaa listra,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52341,,,,1,,0,rephrasing_fix no sorprende que su madre su abuela y el se convirtieran al cristianismo,jiakana wayuu kachoinkana jiakana wayuu kaikeyuukana jikiraja na tepichikana nünain maleiwa süpüla nanoujain nünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52343,,,,1,,0,rephrasing_fix ahi encontro a loida y a eunice su hija dos cristianas leales a quienes pablo admiraba por su fe sincera,talatashaatasü naa'in pablo sutuma ni'rüin nanoujain mapa na wayuu nikirajakana paala ma'aka saa'in loida sümaa eunice,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52370,,,,1,,0,rephrasing_fix pablo se entero de que el joven habia madurado mucho desde su ultima visita,na anoujashiikana chajanakana listra otta iconio anasü ma'i naashajaala nüchikü timoteo aküjünüsü tia nümüin pablo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52372,,,,1,,0,rephrasing_fix como habia logrado tener tan buena reputacion,jamüsü anaka nanüiki na wawalayuukana nüchiki timoteo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52374,,,,1,,0,rephrasing_fix el apostol le escribio recuerdo tus lagrimas,sotusü taa'in tü pu'wüirakat müshijese'e nümüin pablo nümüin timoteo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52411,,,,1,,0,rephrasing_fix timoteo tambien lloraba con los que lloraban pues se ponia en el lugar de los demas y les daba animo y consuelo,a'yalajüshi timoteo namaa na wayuu a'yalajakana nütütüle'erüin naa'in süka pütchi anasü roma tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52412,,,,1,,0,rephrasing_fix pablo incluso le aconsejo sobre como aliviar un problema de salud probablemente debido a frecuentes dolores de estomago,anakaja müleka eewaatüle paa'in süpüla püntamaatajachin tanainmüin müshi pablo nümüin timoteo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52419,,,,1,,0,rephrasing_fix con el tiempo pablo se dio cuenta de que pronto seria ejecutado por eso decidio escribirle una ultima carta a timoteo,pejeshaatasü tü ka'i nu'utünajachikalü aa'in pablo so'u tia timoteo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52420,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando pablo se lo pidio timoteo estuvo dispuesto a circuncidarse,ayatapeje'e naa'inrüin tia timoteo süka nuluwataalain nia pablo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52431,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso es logico que el tambien les pueda devolver la vida a quienes han muerto,makalaka niainjachin aso'ire'erüin saa'in tü wayuu ouktüsükalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52435,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo dios ha escogido a un peque o grupo de personas para resucitarlas en el cielo donde tendran un cuerpo espiritual,eepeje'e waneeinnua anoujashii yaawaka nutuma maleiwa süpüla chainjanain chaa iipünaa lucas tnm corinto,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52449,,,,1,,0,rephrasing_fix este grupo gobernara toda la tierra junto con jesucristo,naya anoujashiikana aluwataainjana nümaa jesuu saa'u tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52450,,,,1,,0,rephrasing_fix vale la pena leer la biblia,jamüsü anaka waashaje'erüle tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52456,,,,1,,0,rephrasing_fix mejorar su relacion con los demas,anajiraweechi pia sümaa wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52478,,,,1,,0,rephrasing_fix estos consejos son faciles de entender por dos razones que veremos a continuacion,eesü piamasü kasa mapüleeka atuma ayaawataa saa'u tü sümakat tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52504,,,,1,,0,rephrasing_fix en el caso de la biblia lo mas seguro es que pueda encontrarla en un idioma que entienda sin importar donde viva usted,shiimain pünteerüin anain wanee wiwülia eeka süshajünüin sulu'u pünüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52517,,,,1,,0,rephrasing_fix el texto original se escribio en materiales perecederos como el papiro y el cuero,tü pütchi sulu'ukat tü wiwüliakat ashajünapu'usü sulu'u papiro jee paa'ata,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52526,,,,1,,0,rephrasing_fix pero con la imprenta que invento gutenberg hace mas de quinientos cincuenta a os la distribucion de la biblia aumento rapidamente,sükajee tü maakina e'inprimiijütkat karaloukta nukumajaka gutenberg watta saalii tü wiwülia e'inprimiijünakat so'u tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52529,,,,1,,0,rephrasing_fix se calcula que se han impreso unos cinco mil millones de ejemplares,alatüirü suulia juya süchikijee tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52530,,,,1,,0,rephrasing_fix descubre que las personas costumbres comidas y la moneda son totalmente diferentes a lo que conoce,ma'aka saa'in sukuwa'ipa wayuu tü eküülü shikaajakat jee tü nneetkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52546,,,,1,,0,rephrasing_fix mientras este en el extranjero seguramente agradecera que alguien le ayude,aka'aya paashaje'erapa tü wiwüliakat eejeerü tü nnojoleetkat piyaawatüin aa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52552,,,,1,,0,rephrasing_fix en el a o antes de nuestra era un grupo grande de judios entre ellos muchos ni os se reunio en una plaza publica en la ciudad de jerusalen,so'u tü juyakat süpülapünaa wakalia outkajaashii na judiokana sulu'u wanee pülaasa chaa jerusalen sünain aapajaa nünüiki maleiwa eejana tepichicheein namaa so'u tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52557,,,,1,,0,rephrasing_fix les estaba abriendo por completo las escrituras es decir les explico claramente su contenido,jee nakuo'u sünain waraittüin naya nikirajüin naya jesuu sünain tü pütchi nüchikimaajatkat maleiwa lucas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52565,,,,1,,0,rephrasing_fix los discipulos de jesucristo tambien fueron maestros de la palabra de dios,ekirajapu'ushii sünain tü wiwüliakat na nikirajüinkana jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52566,,,,1,,0,rephrasing_fix el discipulo felipe se le acerco y le pregunto verdaderamente sabes lo que estas leyendo,nikirajüinja'a nia felipe sünain jamalu'uluin tia pütchikat aluwataaushikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52568,,,,1,,0,rephrasing_fix le gustaria hacer un recorrido por la biblia,pütüjawee aa'u tü sümakat tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52581,,,,1,,0,rephrasing_fix este es el tipo de personas que dios quiere que lo adoren,juan shia kee'ireeka naa'in maleiwa müinjatüin nakuwa'ipa na a'waajakana nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52613,,,,1,,0,rephrasing_fix lea juan,paashaje'era juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52614,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces su jefe lo amenazo con despedirlo y al final cumplio su amenaza,mapa süchikijee tia achajaashi nia a'yatawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52625,,,,1,,0,rephrasing_fix en los siguientes meses hitoshi se desanimo mucho al tratar de encontrar un empleo en el que no tuviera que mentir,akaisa'a nüpüleeruaanüin aa'in süpüla nüküjüinjachin alawaa eepünaale nuchuntüin a'yatawaa mojusüjese'e naa'in sutuma tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52626,,,,1,,0,rephrasing_fix esta usted de acuerdo,jamaja'a saa'in pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52645,,,,1,,0,rephrasing_fix se consigue cuando las personas pasan tiempo juntas tienen conversaciones sinceras y no son egoistas,wekirajaa sünain waneeirua kasa mojusü ne'raka na nnojoliikana lotuin akuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52651,,,,1,,0,rephrasing_fix queda claro que la falta de honradez puede destruir hasta las relaciones mas estrechas,jamüshija'a nia alatirüinjachi nia ka'i nümaa na'aleewain lotuinjatü nünüiki yootiraapa nia nümaa otta nnojotsü shiainjatüin jülüjain naa'in nukuwa'ipa nümüiwa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52655,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos evitar el contagio,sülatüirüle tia pümüin aashin alin pümüin sümaa mojuin paa'in sutuma tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52658,,,,1,,0,rephrasing_fix por que porque quieren verse bien,naa'inrüin tia süka aneein nayolojo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52673,,,,1,,0,rephrasing_fix el apostol pablo hizo una grafica descripcion de su propia lucha contra el pecado en mi interior yo estoy de acuerdo con la ley de dios,nüküjüin pablo eejiraain nia sümaa tia müshi nia tacheküin taa'inreein tü kasa anasü nuluwataakat anain maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52679,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando se descubrio a los ladrones el due o de la empresa agradecio mi honradez,nnojotpeje'e taya oonooin nümaa sütüjaanapa aa'u jaralin a'luwajüin tia kasakalüirua talatüshi ma'in tamaa chi sülaülakai tü konpainyiiakat süka nnojoluin toonooin namaa na ka'ruwarannuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52722,,,,1,,0,rephrasing_fix se ofrecieron de buena gana para servir en oceania,cho'ujaasüche lotuin wakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52729,,,,1,,0,rephrasing_fix tema de portada,pütchi sünainka süta tü rewiisütakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52744,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos como ejemplo la reaccion del patriarca abrahan ante la muerte de su esposa sara,anashii wekirajaale sünain tü alatakat nümüin abraham wanaa sümaa sünaajaain sara tü nümaajatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52767,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice que abrahan estuvo de duelo y lloro amargamente lo que indica que superar aquella perdida le tomo algun tiempo,saashin tü wiwüliakat a'yalajashaatashi abraham wanaa sümaa ouktüin sara kakaliasü mojuin naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52768,,,,1,,0,rephrasing_fix estuvo de duelo por muchos dias y ni su familia podia consolarlo,nnojoishi kasakainjachin natuma na nüpüshikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52770,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso pasar por todas las fases del duelo contribuye a sobrellevar la perdida,naa'inrüle wanee wayuu tia eejiraajeechi nia sümaa tü mojaakalü aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52792,,,,1,,0,rephrasing_fix despues de leer una porcion de la biblia y reflexionar en ella y de contarle a dios mis sentimientos me tranquilizo,taashaje'era tamüsüja'a tü wiwüliakat tasakire'erüin taa'in sünain tü taashaje'erakat otta taküjüin nümüin maleiwa tü sulu'ukat taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52819,,,,1,,0,rephrasing_fix una joven llamada vanessa que perdio a su madre por causa de una enfermedad tambien ha sentido la ayuda de la oracion,akaataaja'a vanessa anasü saa'in sutuma su'uraajüin ouktüsü tü shiikat sutuma ayuulii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52821,,,,1,,0,rephrasing_fix algunos especialistas en duelo recomiendan que quienes pasan por ese proceso dediquen tiempo a ayudar a otros por ejemplo participando en algun servicio comunitario,naashin waneeinnua tottoot aneerü naa'in na kaamakashiikana müleka nakaaliinjale wayuu sünain wanee kasa eekai cho'ujaain namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52824,,,,1,,0,rephrasing_fix a dios le duele verlo sufrir,aisü nümüin maleiwa wamüliala salmo pedro,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52829,,,,1,,0,rephrasing_fix con el tiempo puede que sienta el deseo de hablar del difunto quizas recordando alguna de sus cualidades o contando una bonita anecdota,mapa süchikijee tia eeshi süpüla pukuentajüin süchiki wanee kasa anasü alataka nümüin müliashii kataiwa'aya no'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52841,,,,1,,0,rephrasing_fix eso es lo que le ocurre a pam quien perdio a su esposo ian hace seis a os,majatüinka pam wanaa sümaa ouktüin ian chi su'wayuusekai alatüirü aipirua juya süchikijee tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52843,,,,1,,0,rephrasing_fix mama ritsuko sigue pendiente de mi comenta,müsü sünüiki kaori ayatüsia taya jülüjain saa'in ritsuko,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52858,,,,1,,0,rephrasing_fix despues del funeral poli se fue a vivir a canada con su hijo menor daniel de a os,daniel nünülia chi jintüikai nuuyase,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52866,,,,1,,0,rephrasing_fix siento compasion por la gente que ha perdido un ser querido y que no conoce la esperanza de la resurreccion,oju'itüsü shia sünain aküjaa tia pütchikat namüin na wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52884,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque llego al punto de desear la muerte confiaba en que dios lo resucitaria para volver a vivir en la tierra,anuu nünüiki job süchiki tia kasataalejese'e puunjulüin taya sulu'u tü seolkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52888,,,,1,,0,rephrasing_fix job vera el cumplimiento de esta promesa,eejeechi job so'u ka'ikat tia jima'aijeechi nia nüchikua'a job,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52895,,,,1,,0,rephrasing_fix lo mismo les ocurrira a todos aquellos que demuestren fe en esta bondadosa promesa de dios de resucitar a las personas en la tierra si ha sufrido la muerte de alguien cercano lo que hemos analizado no hara que desaparezca su dolor,mayaapeje'e paashaje'erüin tü pütchi aashajaakat nachiki na wayuu anaajaainnakana shiimain sünain nnojoleerüin süsünne'erüin sulu'ujee paa'in tü mojaakalü aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52897,,,,1,,0,rephrasing_fix en ese caso visite nuestro sitio de internet jw org y hallara respuestas animadoras y consejos utiles basados en la biblia,yala pünteerü anain pütchi anasü sulu'ujeejatka tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52901,,,,1,,0,rephrasing_fix pero de verdad ocurrio todo aquello,shiimaincheje'e sülatüin tia nümüin jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52917,,,,1,,0,rephrasing_fix con mucho valor y a riesgo de perder su libertad y su vida los discipulos anunciaron a todo el mundo que jesus habia resucitado hasta a sus propios asesinos,naa'inrüin tia na nikirajüinkana jesuu mayaainje'e eein süpüla müliain naya atumawaa jee no'utünüin aa'in saaliijee tia aluwataaushikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52931,,,,1,,0,rephrasing_fix los relatos de la muerte y resurreccion de jesus que figuran en los evangelios tienen todos los elementos de un registro historico confiable,tü nüküjakat mateo süchiki nu'utünüin aa'in jesuu jee nüso'iraain aa'in shiimain nnojotsü alawaain akaataaja'a tü nüküjakat marcos lucas otta juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52934,,,,1,,0,rephrasing_fix si estudia estos relatos se convencera de que los hechos que narran de veras ocurrieron,pikirajaale sünain tü naküjakat naya wayuukana nüchiki jesuu pi'reerü sünain shiimain tü namakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52935,,,,1,,0,rephrasing_fix por que no llego a saber todo el pueblo que jesus habia resucitado,jamüsü nnojotka sütüjaain aa'u wayuu süpüshua'a sünain nüso'iraain aa'in jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52945,,,,1,,0,rephrasing_fix tema de portada,pütchi sünainka süta tü rewiisütakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52951,,,,1,,0,rephrasing_fix los primeros tres capitulos del libro biblico de genesis relatan que dios les ofrecio a la primera pareja humana adan y eva la posibilidad de vivir eternamente y les dijo lo que debian hacer para lograrlo,sulu'u genesis kapiitulo sünainmüin nüküjüin maleiwa nümüin adan sümaa eva tü naa'inrajatkat süpüla katüinjatüin no'u süpüla ka'ikat süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52963,,,,1,,0,rephrasing_fix todo se explica de manera sencilla tan sencilla que algunos piensan que se trata de un cuento,nnojotpeje'e nanoujain anain tia na wayuukana süka müin shia aka saa'in wanee kuenta naajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52965,,,,1,,0,rephrasing_fix adan peco al desobedecer,ouktakalaka nia saaliijee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52969,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos ahora que hizo dios para remediar nuestra situacion,jo'u wekirajaai sünain tü naa'inrakat maleiwa süpüla nunoukte'erüin tü alatakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52974,,,,1,,0,rephrasing_fix es decir la muerte es el resultado del pecado,maka'a ouktüin adan shia süka kaainjalain nia akaataaja'a wayakana ouktüshii waya süka wale'eru'uin tü kaainjalaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,52978,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas nos puso el ejemplo para que hagamos lo mismo,aka'aya wayakana wainkeerü woonooin sümaa nünüiki je'waa ma'aka naa'in jesuu pedro,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53004,,,,1,,0,rephrasing_fix les dijo sigan haciendo esto en memoria de mi,tü waa'inrakat joolu'u süpülajatü jaa'inrüin waneepia süpüla sotüinjachin jaa'in taya nümakalaka jesuu namüin lucas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53017,,,,1,,0,rephrasing_fix la entrada es gratis y no se pedira dinero,nnojoishii jia awalaajüinjanain saa'u tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53022,,,,1,,0,rephrasing_fix como se prepararon estos dos articulos contestaran esas preguntas,kettaashiche pia süpüla woutiisaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53055,,,,1,,0,rephrasing_fix ser misionero en mi congregacion,kasa paa'inrajatka süpüla keraain pia süpüla woutiisaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53056,,,,1,,0,rephrasing_fix sigamos el ejemplo de los profetas,akaaliinjiraainjana waya namaa na wawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53057,,,,1,,0,rephrasing_fix preguntas de los lectores,nu'unirüin je'waa sukuwa'ipa tü nupueulosekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53058,,,,1,,0,rephrasing_fix pero importa si la biblia ha cambiado,mojuinjatche wamüin nnojoluin shiain wama'anain tü wiwülia sümaiwajatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53078,,,,1,,0,rephrasing_fix si las biblias actuales fueran copias defectuosas usaria los principios biblicos para tomar decisiones importantes sobre su empleo su familia o hasta su adoracion a dios,nnojorüle pansaain tü wiwülia eekat maa'ulu nnojotsüje'e waashaje'erüin shia süpüla watüjaain saa'u tü waa'inrajatkat waneeküinjanapa tü wa'yataainjatkalü anain tü sünainpünaakat wapüshi otta tü sünainpünaakalü a'waajaa maleiwa aashimüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53081,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque los escritos originales de la biblia han desaparecido podemos consultar copias antiguas lo que incluye miles de manuscritos,mayaapeje'e nnojoluitpain tü pütchi süma'aleeiwajatkat eeyülia waneeirua sukoopiain eeka süpüla wana'laain otta wainma karaloukta sümaiwajatka aashajaakat süchiki tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53082,,,,1,,0,rephrasing_fix si la biblia hubiera sufrido ese deterioro su mensaje se habria perdido,müleka saja'ttayülüje tü rooyo ashajünakat alu'u tü wiwüliakat nnojotsüje jaralin atüjaain saa'u tü pütchi sulujutkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53097,,,,1,,0,rephrasing_fix y los cristianos siguieron la misma costumbre,mapu'usü süta tü rooyokalüirua natuma na nikirajüinkana jesu'uya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53104,,,,1,,0,rephrasing_fix en sus sinagogas conservaban copias de las escrituras las mismas copias que usaron las siguientes generaciones incluidos tambien los cristianos,sulu'u tü ekirajüleekat na judiokana eejatü sukoopiase tü ashajuushikat shia ne'e tü napütakat napüla napüshi mapa otta eejatka nükalio'u jesuu aluwataaushikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53130,,,,1,,0,rephrasing_fix y construiras alli un altar,akumajeechi pia yala wanee a'waajülee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53145,,,,1,,0,rephrasing_fix segun el biblista bruce metzger desde el siglo sexto en adelante estas palabras se encuentran con mas y mas frecuencia en manuscritos de la version latina antigua y de la vulgata latina,naashin chi süpü'üyakai wiwülia bruce metzger so'ujee juyakat wainma wainma müsü tia pütchikat sulu'u tü ashajuushi kanüliakat version latina antigua otta vulgata latina,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53150,,,,1,,0,rephrasing_fix el nombre de dios,tü nünüliakat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53151,,,,1,,0,rephrasing_fix se dice que contaban las palabras y las letras para evitar que por descuido se introdujeran errores,nayaawajapu'uin tü pütchikalüirua jee tü leetürakalüirua suulia nashaja'alüin wanee naatajatü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53157,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso a adieron a juan la frase espuria a la que ya hemos hecho referencia en este articulo,shia nakoo'omüinjaka aa'ujee tü pütchi sulu'ukat juan tü waküjayütkalü achiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53163,,,,1,,0,rephrasing_fix el biblista bruce metzger escribio la frase en juan no aparece en los manuscritos de todas las versiones antiguas en siriaco copto armenio etiopico arabe eslavo excepto en latin,anuu nünüiki bruce metzger wanee süpü'üya wiwülia tü pütchi akoo'omüinjünakat sulu'u juan nnojotsü ashajünüin sünain süpüshua'a tü ashajuushi sümaiwajatkat siriaco copto armenio etiopico arabe eslavo shia ne'e eeka alu'u latin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53166,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando en se hallaron los rollos del mar muerto los eruditos por fin pudieron comparar el texto masoretico hebreo con lo que aparecia en estos rollos biblicos mil a os mas antiguos,so'u wanaa sümaa süntünüin anain tü rooyoirua chajatkat mar muerto na ekirajaakana süchiki tü wiwüliakat nana'laain tü nashajakat na masoretakana süpüla natüjaainjatüin saa'u müleka wanaawale sünüiki sümaa tia rooyokalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53170,,,,1,,0,rephrasing_fix puede decirse con toda seguridad que ninguna otra obra de la antigüedad se ha transmitido con tanta exactitud,nnojotsü eein wanee karaloukta sümaiwajatü eekai anain ma'in sukopiaajia ma'aka saa'in tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53174,,,,1,,0,rephrasing_fix muchos estudiantes de la biblia han llegado a la misma conclusion a la que llego el apostol pablo quien escribio toda escritura es inspirada de dios,wattainna naalii na ekirajaakana sünain tü wiwüliakat makana anüiki ma'aka naa'in pablo müshi nia süpüshua'a tü ashajuushikat nüma'anajeejatü shia maleiwa timoteo tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53186,,,,1,,0,rephrasing_fix decir lo contrario seria limitar el poder de dios el poder del altisimo,nnojorüle wanoujain tia müshii nnojoliika wanoujain sünain nuuntüin maleiwa chi pülashikai ma'in naa'inrüin kasa süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53193,,,,1,,0,rephrasing_fix estos articulos han tratado sobre la preservacion de la biblia,sünain tü pütchiirua paashaje'erakat aküjünüsü nnojoluin saja'ttinnüin tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53196,,,,1,,0,rephrasing_fix por muchas razones entre ellas las desigualdades sociales y economicas el desprecio general por la vida ajena las drogas el abuso del alcohol la exposicion durante la infancia al comportamiento violento de los adultos y el hecho de que los delincuentes violentos actuen con aparente impunidad,wainma tü makalü anainjee tia eeshii wayuu eekai mojutüin noulia waneeinnua eeshii eekai ma'letsein eeshii eekai epe'rüliin eekai nakaijüin yüi eeshii eekai ne'rapu'uin tepichijaiwa'aya naya mojulaain na wayuu miyo'uyuukana noulia jee eekai mojutüin wayuu namüin sümaa müin masalajanakai saa'in naainjala namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53216,,,,1,,0,rephrasing_fix hay que reconocer que en algunas partes del mundo se ha logrado reducir la violencia,eepeje'e mma eere süpali'irajüin tü mojulawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53217,,,,1,,0,rephrasing_fix si y ademas alex lamenta muchisimo todo lo que hizo,jamüsa'a mojushaatasü naa'in alex saa'u süpüshua'a tü naainjalakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53232,,,,1,,0,rephrasing_fix la gratitud y el amor que siento por jehova me han ayudado a cambiar mi manera de ser,tü akaaliinjakat taya süpüla tanoukte'erüin takuwa'ipa shia süka talatüin taya sutuma tü naa'inrakat je'waa tapüleerua jee saa'u alin nia tapüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53234,,,,1,,0,rephrasing_fix alex mencionado antes dice estudiar la biblia fue como recibir un ba o de agua limpia,naashin alex wulesü nukuwa'ipa sutuma tü nikirajaain sünain tü wiwüliakat otta wulesü tü jülüjakat naa'in sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53245,,,,1,,0,rephrasing_fix son una prueba viviente de que un mundo sin violencia es posible,sünainjee müin nakuwa'ipa atüjaana aa'u eein süpüla saja'ttüin tü mojulawaakat saa'ujee tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53254,,,,1,,0,rephrasing_fix de modo que la religion pura o verdadera se origina de dios,sutuma tia watüjaa aa'u niain ke'inaajalain maleiwa tü anoujaa shiimainsükat ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53272,,,,1,,0,rephrasing_fix recuerda haber sufrido una caida cuando era peque o,ashanaapu'ushi pia motsoyüiwa'aya pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53298,,,,1,,0,rephrasing_fix cada vez cuesta mas hallar consuelo,nnojotsü jaralüin amülialaain aa'in naalii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53304,,,,1,,0,rephrasing_fix el dolor era fisico y tambien emocional,müsü suchotoonokoi saa'in shi'ipa tü taa'inkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53314,,,,1,,0,rephrasing_fix estaba muy asustada,mmotshaanasü ma'in taya müsü raquel,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53315,,,,1,,0,rephrasing_fix aun en medio de circunstancias tan angustiosas julian raquel luis y robert obtuvieron consuelo pues hallaron a quien mejor podia darselo el dios todopoderoso,mayaainje'e kapüleeshaatain tü alatakat nümüin julian raquel luis nümaa robert amüliajünüshii naya chi amüliajakai naya nia chi maleiwa pülashikai ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53322,,,,1,,0,rephrasing_fix y el leproso se curo,anashi chi wayuukai nutuma jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53345,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice no se inquieten por cosa alguna,jüküja nümüin tü shapaakat atüma jaa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53356,,,,1,,0,rephrasing_fix y aconseja dense a conocer sus peticiones a dios y la paz de dios que supera a todo pensamiento guardara sus corazones y sus facultades mentales,jutateena waya suulia shapawaa aa'in je suulia jülüjaa aa'in kasa mojusü wanaa sümaa anain waya nütüma filipos,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53357,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice que el nombre de dios es jehova,je'waa nünülia maleiwa saashin tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53364,,,,1,,0,rephrasing_fix consuelen consuelen a mi pueblo dice el dios de ustedes,jümüliaja saa'in tü tapueulosekat müshi maleiwa jümüin jiakana isaias tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53366,,,,1,,0,rephrasing_fix una profunda tristeza se apodero de mi pero me acerque a dios y el me consolo,mojushaatasü taa'in shiasa'a sutuma tarütkaain nünainmüin maleiwa nümüliajüin taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53395,,,,1,,0,rephrasing_fix le oraba cada dia y su paz protegio mi corazon,o'uraajüsü taya weinshi jutataka taa'in sutuma tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53396,,,,1,,0,rephrasing_fix gracias a su palabra la biblia pude superar el rencor y la rabia,sükaaliinjain taya tü wiwüliakat süpüla tasünne'erüin sulu'ujee taa'in tü üttaakalü aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53398,,,,1,,0,rephrasing_fix realmente hice mias las palabras de pablo en romanos no te dejes vencer por el mal sino sigue venciendo el mal con el bien a veces llega el tiempo de dar por perdido,te'itaain sünain takuwa'ipa tü nümakat pablo sulu'u roma tü makalü mayaa shia anaka alu'u müleka jüyamürüle tü mojusükat süka tü anasü jaa'inrakat waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53399,,,,1,,0,rephrasing_fix me esforzaba para no llorar delante de mi madre pero a solas lloraba desconsoladamente,tachecherüin ma'in taa'in suulia ta'yalajüin su'upala maamaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53427,,,,1,,0,rephrasing_fix el dios del cielo establecera un reino que nunca sera reducido a ruinas,ni'itaajeerü chi maleiwa sirumatu'uje'ewaikai wanee aluwataaya matüjüinka aja'ttaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53451,,,,1,,0,rephrasing_fix el reino de dios es un gobierno real,shiimainshaata eein tü nuluwataayakat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53453,,,,1,,0,rephrasing_fix que responderia usted,eeshii eekai namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53457,,,,1,,0,rephrasing_fix nadie en la tierra sabe en que momento exacto vendra el reino de dios,nnojotsü jaralüin atüjaain saa'u joujeerüin süntüin nuluwataaya maleiwa mateo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53464,,,,1,,0,rephrasing_fix que opina,jamüsü saa'in pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53468,,,,1,,0,rephrasing_fix sigue la biblia cambiando su personalidad,aso'iraajeerü naa'in na ouktüshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53477,,,,1,,0,rephrasing_fix que debemos hacer para no caer en esa trampa,jamüsü süneekia putuma wanee kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53481,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas promueve la fe en el rey reinante de dicho gobierno jesucristo quien murio para que pudieramos alcanzar la vida eterna,nnojotsü oikkünajatüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53486,,,,1,,0,rephrasing_fix esta publicacion editada sin interrupcion desde es politicamente neutral y reconoce la biblia como maxima autoridad,püsülajeere nneerü süpüla sukumajünüin soo'omüin karaloukta püchajaa sulu'u www jw org,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53487,,,,1,,0,rephrasing_fix hay personas que piensan que es un lugar donde residen sus antepasados a quienes deben honrar,eeshii eekai nanoujain nayain na natuushinuu ouktakana chain chaa iipünaa otta kojutüinjana atumawaa naashin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53493,,,,1,,0,rephrasing_fix el padre de jesus es jehova dios y su casa esta en los cielos,chi nüshikai jesuu nia maleiwa je'waa nünülia otta chashi nia kepiain iipünaa salmo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53501,,,,1,,0,rephrasing_fix tema de portada visiones que describen el mundo espiritual,pütchi sünainka süta tü rewiisütakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53508,,,,1,,0,rephrasing_fix habia algo como la apariencia del arco iris que ocurre en una masa de nubes en el dia de una lluvia fuerte,jorottoshootosü eejachire nia müsü aka saa'in wanee kasüpolüin oju'itaka juyapo'u sü'ütpa'a wanee siruma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53514,,,,1,,0,rephrasing_fix el discipulo esteban estando lleno de espiritu santo miro con fijeza al cielo y alcanzo a ver la gloria de dios y a jesus de pie a la diestra de dios y dijo miren,je esteban sütüma niain katsüin chi naa'inkai maleiwa naa'u otta sünain chain chüntüin no'u iipünaamüin ni'rakalaka chi maleiwakai sünain anashantain ma'i nia otta jesus sha'watüin nikialu'ujee maleiwakai nümakalaka namüin na wayuukana jiirakaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53525,,,,1,,0,rephrasing_fix poco antes de que esteban tuviera esta vision los lideres judios a quienes les hablaba habian instigado la ejecucion de jesus,ma'aka je'ra ka'i süpülapünaa ni'rüin esteban tü kasairua chakat iipünaa eere chi maleiwakai o'utüna aa'inchi jesuu natuma no'utku na laülaakana napüleerua na fariseokana yalajanaka sünain aapajaa nünüiki esteban,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53527,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas de describir la elevada posicion de jesus las escrituras nos dicen que tambien nos ama profundamente como jehova,nnojotsü shiain ne'e süküjüin tü wiwüliakat kojutüin ma'in jesuu nutuma je'waa süküjüinya jülüjashaatain wayuu naa'in jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53530,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando se fundo la tierra los angeles estaban observando muy atentos y estallaron en aplausos,mayaapeje'e nnojoluin naashajaain na aapieekana sümaa wayuu maa'ulu ma'aka saa'in sümaiwa nakaaliinjain na aküjakana tü pütchi anasükat süpüla nantüin nanain na wayuu anamiakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53543,,,,1,,0,rephrasing_fix estallo guerra en el cielo miguel jesucristo y sus angeles combatieron con el dragon y el dragon y sus angeles combatieron pero este no prevalecio ni se hallo ya lugar para ellos en el cielo,chi kayuushi miyo'ushaata ojutünakai nüma'anajee maleiwa nia chi wüi nümaiwajaikai chi sülaülakai yolujaa kanüliakai satanas chi e'ike'erakai wayuu sainküin mmakat süpüshua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53547,,,,1,,0,rephrasing_fix se trata del reino sobre el que jesus ense o a sus discipulos a orar cuando dijo padre nuestro que estas en los cielos santificado sea tu nombre venga tu reino,tia aluwataayakat shia tü nachuntajatkat na nikirajüinkana jesuu naashin müshi nia taata maleiwa chakai sirumatu'u wule putuma tü pünüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53566,,,,1,,0,rephrasing_fix muchas recurren a los talismanes amuletos y pociones magicas para que no les hagan da o,shia aa'inmajaka naya naashin tü laniakat jee tü sünainpünaakat ouutsü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53577,,,,1,,0,rephrasing_fix pero esas medidas son totalmente innecesarias,nnojotpeje'e cho'ujaain paa'inrüinjatüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53578,,,,1,,0,rephrasing_fix dios no escucha las oraciones de quienes le desobedecen a proposito,nnojotsü naapüin maleiwa nanüiki na e'rüliikana wayumüin nümüin isaias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53594,,,,1,,0,rephrasing_fix algunas personas creen que para orar siempre deben arrodillarse inclinar la cabeza o cruzar las manos,naashin waneeinnua wayuu nüsapainkainjachi wanee wayuu sünain o'uraajaa jepütüinjatü nikii jee pe'ipaainjatü najapü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53597,,,,1,,0,rephrasing_fix que opina,jamüsü saa'in pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53607,,,,1,,0,rephrasing_fix no tengas miedo yo te ayudare,wachajaa nuluwataaya maleiwa suulia kama'anaa korolo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53618,,,,1,,0,rephrasing_fix pensaba que me iba a costar mucho entender la biblia jovy,kapüleeinjatiaa tamüin taa'inru'u ayaawataa saa'u tü sümakat tü wiwüliakat jovy,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53646,,,,1,,0,rephrasing_fix y si descubriera que hay maneras de lograr que su lectura sea mas interesante,jama puusütüle sünain wanee kasa kamalainka pümüin paashaje'erapa shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53652,,,,1,,0,rephrasing_fix el nunca da malos consejos,nnojotsü süküjüin maleiwa wamüin wanee pütchi amojuje'ereetka wakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53663,,,,1,,0,rephrasing_fix si reduce las distracciones y cuenta con una iluminacion adecuada y buena ventilacion se concentrara mas en la lectura,püchajaa sukuwa'ipa süpüla nnojoluin eein wanee kasa eke'ejaka paa'in nnojoluinjatü kojoin piyuushi paashaje'erapa jee nnojoluinjatü alin walatshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53671,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia contiene los pensamientos de dios asi que es logico que necesitemos su ayuda para comprenderla,tü pütchi sulu'ukat tü wiwüliakat shia tü nünüikikat maleiwa müsüjese'e cho'ujaain nükaaliinjain pia süpüla piyaawatüin saa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53677,,,,1,,0,rephrasing_fix ese espiritu santo puede ayudarle a entender como piensa nuestro creador,nükaaliinjeechi pia chi naa'inkai maleiwa süpüla piyaawatüin saa'u tü jülüjakat naa'in maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53679,,,,1,,0,rephrasing_fix tomese el tiempo necesario no corra,nnojo kajaalapüin pia sünain aashaje'eraa shii'iree kettaamaatüin putuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53692,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos formas de personalizar su lectura para que le resulte mas interesante,wekirajaa sünain tü anakat süpüla paa'inrüin süpüla kamalain pümüin aashaje'eraa tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53698,,,,1,,0,rephrasing_fix aproveche las nuevas tecnologias,püdescargaaja shia sulu'ujee internet,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53703,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo hay mapas de tierras biblicas que le serviran para ubicar los lugares mencionados en los relatos y para imaginarse los sucesos,eesü eekai kanain shiyaakua tü mmairua saashajaakalü achiki tü wiwüliakat shiasa'a sutuma tia meerü pi'rakai saa'in tü paashaje'erakalü achiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53712,,,,1,,0,rephrasing_fix ana,ana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53727,,,,1,,0,rephrasing_fix samuel capitulos,samuel kapiitulo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53728,,,,1,,0,rephrasing_fix rahab,rahab,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53731,,,,1,,0,rephrasing_fix rebeca,rebeca,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53733,,,,1,,0,rephrasing_fix abrahan,abraham,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53738,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos la buena tierra,veamos la buena tierra,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53755,,,,1,,0,rephrasing_fix tema de portada disfrute leyendo la biblia,pütchi sünainka süta tü rewiisütakat kamalainsü pümüin aashaje'eraa tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53765,,,,1,,0,rephrasing_fix este libro tiene el poder de mejorar su vida de dos maneras dandole consejos para la vida diaria y ayudandolo a conocer a dios y sus promesas,süküjüin tü wiwüliakat tü anakat süpüla naa'inrüin wanee wayuu jee süküjüin süchiki waneeirua kasaya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53770,,,,1,,0,rephrasing_fix da consejos para la vida diaria,tü pukuwa'ipainjatkat namaa na waneeinnua efeso,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53771,,,,1,,0,rephrasing_fix las relaciones con los demas la salud fisica y emocional,tü paa'inrajatkat süpüla wulein pukuwa'ipa no'ulu'u je'waa corinto,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53773,,,,1,,0,rephrasing_fix como a muchos recien casados les costo adaptarse el uno al otro y tener buena comunicacion,cheje'ewalii naya asia kasaatpa naya kapüleesü namüin nekiralaain sünain tü nakuwa'ipakat otta nnojoishii naya aashajaain süka anaka akuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53776,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas de lo que vicent comenta sobre su matrimonio a ade gracias a la lectura de la biblia me siento mas cerca que nunca de jehova,anuu soo'omüin nünüiki vicent arütkaashi ma'in taya nünainmüin je'waa sutuma taashaje'erüin tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53784,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien puede ponerse en contacto con los testigos de jehova de la zona donde vive o visitar un salon del reino,eeshi süpüla puchuntüin ekirajünaa nümüin wanee aküjüi pütchi nüchiki je'waa jee pu'unüle sulu'umüin tü piichi eere noutkajaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53796,,,,1,,0,rephrasing_fix yo no queria morirme,kasapülajatche kataka to'u mapu'usü taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53816,,,,1,,0,rephrasing_fix tenia cuando probe con el alcohol y aunque no me gustaba el sabor si me gustaba la sensacion de estar borracha,asaasü taya yootshi wanaa sümaa touyase,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53824,,,,1,,0,rephrasing_fix me encanto que fueran tan amables y cari osas,kamalainsü tamüin tü nakuwa'ipakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53840,,,,1,,0,rephrasing_fix las palabras de jeremias me llegaron al corazon,antüsü sulu'u taa'in tü sümakat jeremias tatüjaa aa'u tü taainjüinjatkat jüpüleerua nnojoleena jia müliain aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53845,,,,1,,0,rephrasing_fix senti que formaba parte de una gran familia,maa'atsü ne'e na'akakai taya watta naalii tapüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53851,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas me di cuenta de que cierto tipo de musica me hacia tener ganas de fumar marihuana asi que empece a escuchar musica de otra clase,eesü takaijeere ma'in mariwaana sutuma tü muusika taapajapu'ukat too'ulaain tia mapa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53854,,,,1,,0,rephrasing_fix tony y yo nos bautizamos como testigos de jehova en julio de,woutiisasü taya nümaa tony so'u süpüla waküjüliinjanain pütchi nüchiki je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53867,,,,1,,0,rephrasing_fix tony y yo estamos muy ocupados visitando cada semana congregaciones de los testigos de jehova con el fin de animar a nuestros hermanos,maa'ulu yaa kupaashii ma'in waya nümaa tony alapalaashii waya naa'u na wawalayuukana sünain anoujaa waa'inrüin tia semaanawai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53874,,,,1,,0,rephrasing_fix ejemplos de fe enoc,washata sukuwa'ipa nanoula enoc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53877,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos imaginarlo huyendo incapaz de quitarse de la cabeza la reaccion de la gente al mensaje divino que acababa de darles sus rostros estaban desencajados por la rabia,eeshija'a süpüla nuunjulaaku'u nümüin noulia na o'uteekana naa'in jee jülüjasü naa'in waneepia tü naa'inrakat naya wayuukana süchikijee nüküjüin namüin tü nümakat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53885,,,,1,,0,rephrasing_fix o buscaria a jehova el dios verdadero quien habia hecho el cielo y la tierra,nüchajaataapa je'waa chi maleiwa shiimainshikai chi kakumalakai tü kasairua chakat iipünaa jee tü yaakat mmolu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53908,,,,1,,0,rephrasing_fix que diferentes fueron adan y enoc,naatajatshaata nukuwa'ipa enoc suulia nukuwa'ipa adan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53928,,,,1,,0,rephrasing_fix es posible que debido a su fe enoc se sintiera solo en un mundo tan apartado de dios,eesüja'a mojule naa'in enoc süka niain ne'e a'waajüin maleiwa nümüiwa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53939,,,,1,,0,rephrasing_fix dijo lo siguiente miren jehova vino con sus santas miriadas para ejecutar juicio contra todos y para probar la culpabilidad de todos los impios respecto a todos sus hechos impios que hicieron impiamente y respecto de todas las cosas ofensivas que pecadores impios hablaron contra el,müshi nia jülüja jaa'in antüshinka je'waa namaa na aapiee nüma'anajeejanakana süsalakalaka saainjala wayuu sümüin jee süsalashii nutuma napüshua'a na aa'inrakana kasa mojusü süka mojuin ma'in tü naa'inrakat jee süsalashii naya ne'rala wayumüin otta saa'u mojuin nanüiki nüchiki judas tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53945,,,,1,,0,rephrasing_fix quizas lo primero que le llame la atencion es que enoc hablo en pasado como si dios ya hubiera hecho lo que se menciona en la profecia,müshi naashajaakai aa'in enoc süchiki wanee kasa alatüirü süchiki wanee kasa naa'inraka maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53946,,,,1,,0,rephrasing_fix en cierta forma podriamos afirmar que su muerte es mas enigmatica que su vida,nnojotsü watüjaain aa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53966,,,,1,,0,rephrasing_fix despues de esta clara prueba de la aprobacion de jehova enoc se durmio en la muerte,shiasa'a süchikijee nii'iyatüin tia nümüin aakatshi enoc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53977,,,,1,,0,rephrasing_fix a medida que la paz inunda sus sentidos enoc cierra los ojos y da su ultimo suspiro,so'uje'ere'eya tia müshi nutunkakai aa'in enoc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,53996,,,,1,,0,rephrasing_fix que emocionante sera conocer a enoc,anashaateerü ma'in e'raajaa enoc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54000,,,,1,,0,rephrasing_fix yo cierta y verdaderamente te ayudare,ayateechi takaaliinjüin pia süka tü tajapü tekiakat isaias tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54027,,,,1,,0,rephrasing_fix en que sentido,sulu'u jamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54035,,,,1,,0,rephrasing_fix ninguno de estos cielos sera destruido,aka'aya tü kasairua chakat chaa iipünaa shia tü sirumatu'ukat eere maleiwa tia nnojotsü aja'ttinnüinjatüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54042,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia esta dise ada para que la entiendan personas humildes dispuestas a aprender,tü wiwüliakat süpülajatü nayaawatüin saa'u na wayuu nnojoliikana yaletüin aa'in jee na atüjaweekana saa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54047,,,,1,,0,rephrasing_fix quienes las entenderian ningun inicuo entendera pero los que tengan perspicacia entenderan,nnojoleerü nayaawatüin aa'u tü pütchikat na mojulaashiikana alu'ujasa'a na kekiikana nayaawateerü aa'u tü pütchikat daniel tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54067,,,,1,,0,rephrasing_fix creemos que asi imitamos a los apostoles de jesus que fueron humildes y modificaron su manera de pensar cuando el les hizo ver que estaban equivocados,nnojotsü sirumain tü shi'rakat tü jintut waküjakalü achiki paala su'tchejaa amaalü tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54072,,,,1,,0,rephrasing_fix hay quien cree que los seres humanos pueden acabar con el sufrimiento si hacen un esfuerzo conjunto mientras que otros no tienen muchas esperanzas de que las cosas mejoren de manera drastica,eepeje'e na nnojoliikana anoujain sünain saja'ttüinjatüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54090,,,,1,,0,rephrasing_fix la muerte no sera mas ni existira ya mas lamento ni clamor ni dolor,müiria nnojolüin ouktaa mojuu aa'in a'yalajaa je saalii ayuulii alateetkat mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54094,,,,1,,0,rephrasing_fix la generosidad nos hace felices,e'rüshii waya kasa anasü saa'u wasülajüliin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54115,,,,1,,0,rephrasing_fix por culpa de adan su descendencia toda la humanidad heredo la muerte,je sükajee kaainjalain adan o'ttüsü wayuu ütamüinre'eya sünain kaainjalaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54134,,,,1,,0,rephrasing_fix al hablar de las bendiciones que dios da mediante jesucristo a quienes le sirven el apostol pablo dijo a dios vayan las gracias por su indescriptible dadiva gratuita,so'u naashajaain pablo süchiki tü kasa anasü naapakat maleiwa namüin na a'yataashiikana nümüin nükajee jesukürisüto müshi nia eesü wayuu eekai saapüin kasa anasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54138,,,,1,,0,rephrasing_fix tema de portada aceptara usted el mayor regalo de dios,pütchi sünainka süta tü rewiisütakat kojutüsü pümüin tü kasa anashaatasü naapakat maleiwa pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54146,,,,1,,0,rephrasing_fix un regalo puede ser especial si nos lo ha dado una persona con autoridad o por la que sentimos gran admiracion,eesü kojutüle wamüin wanee asülajuushi naapüle shia wamüin wanee wayuu eekai kapülain amüinyüü jee niale wanee wayuu kojutükai wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54150,,,,1,,0,rephrasing_fix algunos regalos son especiales porque se dieron por amor no por compromiso,sünainjee tia kojutüsü ma'in wamüin süpüshua'a tü kasa nüsülajakat wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54167,,,,1,,0,rephrasing_fix no podria habernos dado a nadie a quien quisiera mas,niaja'a naapaka waa'u chi aikai ma'in nüpüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54181,,,,1,,0,rephrasing_fix sin duda le estaria tremendamente agradecido no cree,talateechi pia sümaa tia nüsülajakat pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54190,,,,1,,0,rephrasing_fix los descendientes de adan estamos muriendo pues no podemos librarnos de la enfermedad y la muerte tampoco podemos reconciliarnos con dios y estar sin culpa ante el,maleeirüma'aka ouktüin wayuu süpüshua saa'u saainjala maa aka naa'in otta nünainjee cristo suuntüin joolu'u wayuu katüin so'u corinto,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54192,,,,1,,0,rephrasing_fix tema de portada aceptara usted el mayor regalo de dios,pütchi sünainka süta tü rewiisütakat kojutüsü pümüin tü kasa anashaatasü naapakat maleiwa pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54209,,,,1,,0,rephrasing_fix ore a dios y pidale que le perdone y le de una conciencia limpia,pu'uraajaa nümüin maleiwa puchunta nümüin motoiwa naa'in paainjala otta wulein paa'in nu'upala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54233,,,,1,,0,rephrasing_fix lo invitamos cordialmente a asistir para agradecerle a dios el mayor regalo que nos ha hecho,wounejaain pia sünain tia outkajawaakat süpüla paapüin analu'ut nümüin maleiwa saa'u tü kasa anashaatasü ma'in naapakat wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54241,,,,1,,0,rephrasing_fix por lo que jose termino en prision y sujeto con grilletes,nütaüjaweein taya müsü shia nüchiki jose,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54255,,,,1,,0,rephrasing_fix bajo el imperio romano las guerras tambien suministraban grandes cantidades de esclavos y en ocasiones la demanda desembocaba en una guerra,mapa ni'yate'erüin naya sulu'u miina sünain akumajaa piichi jee akumajaa luwopu süpüna wüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54260,,,,1,,0,rephrasing_fix muchos esclavos egipcios y romanos fueron explotados cruelmente,naashin na ekirajaakana süchiirua tia süpüshi tü wayuu kepiapu'ukat sulu'u tü pueulokot roma achepchiee naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54262,,,,1,,0,rephrasing_fix tras ser expulsada de un pais europeo blessing fue a espa a,sutuma süjünajaanüin blessing sulu'ujee tü mmakat eejatüle shia chaa europa o'unüsü shia espa amüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54294,,,,1,,0,rephrasing_fix el dijo prohibiran casarse,süchikijee juyakat o'ttüsü sünain saainjünüin tü kanüliakat celibato sulu'u tü iküleesiakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54326,,,,1,,0,rephrasing_fix en ella leemos lo que jesus dijo acerca de quienes permanecian solteros como el por causa del reino de los cielos,sulu'u tü wiwüliakat aküjünüsü nünüiki jesuu nachiki na wayuu ma'wayuusekana ma'aka naa'in niakai shii'iree koo'omüin natuma na'yataain sümüin nuluwataaya maleiwa mateo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54335,,,,1,,0,rephrasing_fix los solteros pueden hacer mas en el servicio a dios al no tener las preocupaciones de los casados,jülüjataa paa'in nukuwa'ipa david chapu'ushi nia a'yataain chaa mexico walaapu'usü ma'in ni'yataain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54347,,,,1,,0,rephrasing_fix alexandra se ofrecio a prestarle dolares,sa'anapitka nia alexandra dolar,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54363,,,,1,,0,rephrasing_fix el hombre no paraba de darle las gracias y le prometio que le devolveria esa cantidad y mas,naapashaatain analu'utka chi jima'aikai sümüin alexandra saa'u tü saa'inrakat nüpüleerua tawalaajeerü pümüin otta koo'omüinjeerü shia tatuma müshi sümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54364,,,,1,,0,rephrasing_fix alexandra le explico que no esperaba recibir una recompensa y que estaba feliz de haberlo ayudado porque eso era lo correcto,nnojotsü sa'atapajüin alexandra süsülajünüinjatüin sümüin wanee kasa saa'u sükaaliinjain chia jima'aikai jee talatüsü shia süka anain tü saa'inrakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54365,,,,1,,0,rephrasing_fix en efecto segun cierto estudio la generosidad activa regiones del cerebro vinculadas con el placer con las relaciones interpersonales y con la confianza lo que genera una sensacion de bienestar,sutuma shikirajaanüin achiirua tia atüjaana aa'ulu tü alatakat sulu'u nikiisholoin chi wayuu asülajüikai jamüshija'a nia talatüsü naa'in kamaneeshi nia nnojotsü wainmajüin naa'in saa'u wanee kasa naa'inrajatkat shiasa'a sutuma tia anasü naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54377,,,,1,,0,rephrasing_fix otro estudio revelo que quienes le daban dinero a alguien se sentian mas felices que quienes se lo gastaban en si mismos,naashin waneeinnua wayuu ekirajaakana süchiirua tiaya talataleeshia chi wayuu asülajakai nneerü sümüin wayuu nuulia chi akataajakai nünneetse nünain nümüiwa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54378,,,,1,,0,rephrasing_fix a que se debe eso,jamüsüche maka nakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54393,,,,1,,0,rephrasing_fix en realidad tan solo leer sobre actos de extraordinaria bondad hace que la gente sea mas generosa,jamüshija'a naashaje'erüle ne'e wanee wayuu süchiki tü asülajaakat asülajüishi nia sünainjee tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54405,,,,1,,0,rephrasing_fix el nos ha dado la vida y todo lo que necesitamos para ser felices,sükajee tü wiwüliakat we'raajeechi ma'in chi washi chakai iipünaa otta watüjaajeerü aa'u tü kasa anasü naa'inrajatkat süpüleerua wayuu so'u palit ka'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54421,,,,1,,0,rephrasing_fix pero el hombre a quien alexandra habia ayudado llamo a unos amigos que vivian en una ciudad donde el autobus iba a parar y asi logro devolverle los dolares,niasa'a chi jima'aikai chiino niyaamajüin wanee na'aleewainyuu kepiakana eere süntajatüin tü wuusükat jee nuwalaajaka tü dolar nujuyaalakat suulia alexandra,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54427,,,,1,,0,rephrasing_fix tres meses despues ella se alegro mucho de verlo nuevamente esta vez en una asamblea en chino que los testigos de jehova celebraron en peru,apünüin kashi süchikijee tia antiraasü alexandra nümaa chi jima'aikai süchikua'a sünain wanee outkajawaa miyo'u naainjaka na aküjüliikana pütchi nüchiki je'waa chaa peru,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54429,,,,1,,0,rephrasing_fix en los ultimos dias se presentaran tiempos criticos dificiles de manejar,anakaja piyaawatüle saa'u jamüinjatüin tü ka'ikat mapeena sülü'ütpa sükalia saja'ttüinjatüin tü kasakat süpüshua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54442,,,,1,,0,rephrasing_fix las profecias biblicas y los acontecimientos actuales prueban que vivimos en los ultimos dias,sutuma shikeraajüin sünüiki tü wiwüliakat jee sutuma tü alatakat maa'ulu wayaawata aa'u sülü'ülüin sükalia saja'ttajatüin kasa süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54443,,,,1,,0,rephrasing_fix los justos mismos poseeran la tierra y residiran para siempre sobre ella,tü mmakat namüinjatü na lotokana akuwa'ipa otta kepiainjana waneepia saa'u salmo tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54451,,,,1,,0,rephrasing_fix la tierra sera un paraiso,a'wanajaweerü tü mmapa'akat pa'araiiseerü shia isaias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54454,,,,1,,0,rephrasing_fix indice,pütchi sulu'uka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54466,,,,1,,0,rephrasing_fix sabia que usted puede beneficiarse personalmente de entender esta vision,jalouijeerü pümüin piyaawatüle saa'u tia aküjünakat nachiki na pienchishiikana amaajuna,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54494,,,,1,,0,rephrasing_fix la vision comienza con estas palabras vi y miren un caballo blanco y el que iba sentado sobre el tenia un arco y le fue dada una corona y salio venciendo y para completar su victoria,nuwate'etkalaka ma'i chajee iipünaajee maa aka naa'in wane surulaat eekai nüshutüinjachin saa'u nü'ünüü süpüla nüyamülüinjatüin alateetkat mapeena apocalipsis,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54506,,,,1,,0,rephrasing_fix como se ve quita la paz no solo de algunas naciones sino de toda la tierra,nütke'erüinjatü wayuu sainküin mmaka süpüshua'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54535,,,,1,,0,rephrasing_fix segun ciertos calculos la cantidad de personas que han muerto debido a guerras y conflictos armados desde asciende a mas de millones,naashin na ekirajaakana süchiirua tia alatakat alatüsü suulia miyoone wayuu ouktaka sutuma tü atkawaa eekat so'ujee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54538,,,,1,,0,rephrasing_fix por primera vez en la historia la humanidad parece tener el poder de exterminar a la raza humana,eesü süpüla saja'laja'aleein wayuu süpüshua'a sainküin mma sutuma tü wonpa na'apülakat na surulaatkana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54541,,,,1,,0,rephrasing_fix eso mismo es lo que costarian tres litros de cebada kilos o libras un cereal considerado de menor calidad que el trigo,wanaawasü ne'e sülia tü trigokot sümaa sülia apünüin liitüro cebada,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54547,,,,1,,0,rephrasing_fix y el hades venia siguiendolo de cerca,otta tü kanüliakat hades tü süpüleekat tü ouktüsükalüirua oushikaasü nüchiiruajee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54556,,,,1,,0,rephrasing_fix y se les dio autoridad sobre la cuarta parte de la tierra para matar con una espada larga y con escasez de alimento y con plaga mortifera y por las bestias salvajes de la tierra,e'itaanüshii naya süpüla no'una'alirüinjatüin saa'in wayuu watta saalin tü shiatapünaakat tü shiatapünaakat wayuu eekat saa'u mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54557,,,,1,,0,rephrasing_fix se estima que se contagiaron unos millones alrededor de de cada personas de la poblacion mundial de entonces,eeshii ma'aka miyoone wayuu ouktakana sutuma tia shunuikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54560,,,,1,,0,rephrasing_fix la gripe espa ola fue solo el principio,na'akajee apünüinshii wayuu ouktüshi waneeshia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54561,,,,1,,0,rephrasing_fix el implacable hades la tumba de la humanidad sigue acumulando victimas sin darles ninguna esperanza,wainma ma'in wayuu sulu'ukana tü hadeskat otta müshii yalainnama'aleekai naa'in sulu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54565,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus pronto reparara los da os que han causado los otros tres jinetes,alü'ütsü süpüla nunoukte'erüin jesuu tü kasa mojusü naa'inrakat na apünüinshiikana amaajuna,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54578,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice que el nombre de dios es jehova,je'waa nünülia maleiwa saashin tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54585,,,,1,,0,rephrasing_fix el jinete representa la guerra,chi amaajuchikai shia tü atkawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54590,,,,1,,0,rephrasing_fix revelacion,alateetkat mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54595,,,,1,,0,rephrasing_fix la respuesta fue como minimo cincuenta,anuu tü sümakat tia rewiisütakat ma'aka wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54601,,,,1,,0,rephrasing_fix que cargo desempe o tatenai,kasashi wayuu chi tatenaikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54613,,,,1,,0,rephrasing_fix tatenai goberno esta region aproximadamente desde el a o hasta el antes de la era comun,aluwataashi tatenai saa'u tia mmakat so'ujee juyaka sünainmüin süpülapünaa wakalia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54617,,,,1,,0,rephrasing_fix fue en esa epoca cuando mi madre se hizo testigo de jehova,wanaa ma'in sümaa tia aküjütsü pütchi maama nüchiki je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54647,,,,1,,0,rephrasing_fix ella intento que me interesara en sus creencias pero al principio no lo consiguio porque yo estaba completamente absorto en el deporte,süchajaain sukuwa'ipa süpüla kamalain tamüin tü sunoujakalü anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54648,,,,1,,0,rephrasing_fix mi mente estaba centrada solo en el juego el beisbol era mi pasion,nnojoishi taya ouktüin jamü tashaittüle süka kamalainshaatain tamüin ashaittaa beisbol,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54650,,,,1,,0,rephrasing_fix vamos sammy me dijo pasemos un buen rato,anuu sünüiki tamüin sammy anashii watalatajiraale waa'in motso'o,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54673,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy tengo otra pasion servir a jehova y ser parte de su pueblo,maa'ulu yaa kamalainshaataitpa tamüin a'yatawaa nümüin je'waa jee sa'akain taya tü nupueulosekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54686,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque ya tendria unos a os iba a viajar a lugares desconocidos para ella y comenzar una vida plagada de peligros y dificultades sin la perspectiva de volver a su lugar de origen,mayaapeje'e suuyase o'unüsü shia sulu'umüin wanee mma nnojotka shi'raajüin wainmainjatü tü kasa eejiraakalü amaa shia jee nnojoluinjatü ale'ejüin shia süchikua'a suumainpa'amüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54702,,,,1,,0,rephrasing_fix es posible que sara creciera en ur,eesüja'a süpüla jo'uuin sara chaa ur,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54705,,,,1,,0,rephrasing_fix sara amaba profundamente a su esposo con quien fundo un hogar cerca de sus parientes en ur,anashaatasü nukuwa'ipa abraham sümaa sara kojutüjiraashii naya aashajaajiraashii naya waneepia otta paa'inwashii naya sünain tü kasa eejiraakalü amaa naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54719,,,,1,,0,rephrasing_fix quizas abrahan se sento primero a ordenar sus ideas y luego le conto lo que jehova le habia dicho sal de tu tierra y de tus parientes y ve a la tierra que yo te mostrare,eesüja'a süpüla nukottirüin abraham sulu'u nikii tü nünüikinjatkat sümüin sara,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54730,,,,1,,0,rephrasing_fix una vez que se tranquilizaron se quedaron pensando en el mandato que jehova les habia dado,anuujese'e nünüiki pu'una sulu'ujee tü puumainkat otta nama'anajee na kasakana pünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54731,,,,1,,0,rephrasing_fix vivimos en un mundo materialista que nos incita a dar prioridad a nuestras comodidades posesiones o sensacion de seguridad,maa'ulu yaa tü kee'ireekat naa'in na wayuukana wainmain korolo nama'ana jee naa'inrüin tü suchuntaakat naa'in süpüla anainjatüin nakuwa'ipa watta ka'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54739,,,,1,,0,rephrasing_fix y su familia,süpütajana sara na kasayuukana sünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54753,,,,1,,0,rephrasing_fix al llegar a haran se quedaron en ese lugar por un tiempo posiblemente porque tare estaba muy enfermo y ya no podia viajar mas,nantapa sulu'umüin tia mmakat kakaliashii naya makatüin sulu'u eesüja'a shiale sutuma ayuulin ma'in tare,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54763,,,,1,,0,rephrasing_fix de modo que permanecieron alli hasta que el murio a la edad de a os,yalainaja'a naya makatüin sünainmüinre'eya ouktüin tare ouktüshi nia wanaa sümaa nuuyase,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54764,,,,1,,0,rephrasing_fix en algun momento antes de comenzar la siguiente etapa del viaje jehova le repitio a abrahan que saliera de esa tierra y se fuera a la que el le mostraria,süpülapünaa nuju'itüin abraham sulu'ujee tia mmakat nüküjüin je'waa nümüin süchikua'a sünain nuju'itüinjachin yalejee shia nu'unajatka alu'u tü mma nii'iyatüinjatkat je'waa nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54765,,,,1,,0,rephrasing_fix es provechoso reflexionar en ese detalle porque vivimos en una epoca en que la fe y la esperanza escasean,pütüjapa wanee kasa anasü sulu'ujee tü wiwüliakat püküjüinche shia namüin na wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54778,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas las pruebas arqueologicas han demostrado que no era raro que los hombres influyentes de egipto secuestraran mujeres casadas y luego mataran al esposo,naashin na arqueologokana eeshii wayuu washinnuu cheje'ewaliikana egipto ata'üliraka na jieyuukana jee no'utira aa'inchii na na'wayuusekana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54799,,,,1,,0,rephrasing_fix no obstante al parecer no la trataron como rehen sino como invitada de honor,eeshiija'a süpüla kamaneein naya wayuukana sümüin sara müsü aka saa'in wanee wayuu eekai kojutüin natuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54805,,,,1,,0,rephrasing_fix le parece que vale la pena ser leal como sara al tratar a sus seres queridos y amigos,anashaatasü ma'in waneepiale waya namaa na kasakana wanain jee na wa'aleewainkana aashimüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54813,,,,1,,0,rephrasing_fix algunas personas creen que dios ha bendecido a determinados grupos y ha castigado a otros mientras que otras piensan que dios trata a todos por igual,tü namakat waneeinnua wayuu naashin waneeinnua wayuu eeshii eekai anakuwa'ipalüin nutuma maleiwa otta eekai mojukuwa'ipalüin nutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54839,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien disponible en jw org,nakumajala na aküjüliikana pütchi nüchiki je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54847,,,,1,,0,rephrasing_fix indice,pütchi sulu'uka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54857,,,,1,,0,rephrasing_fix la respuesta que da la biblia,tü sümakat tü wiwüliakat süchiki tü outaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54859,,,,1,,0,rephrasing_fix casi todas las religiones mayoritarias afirman que tenemos un alma inmortal,wainma iküleesia ekirajaka nnojoluin outuin tü saa'inkat wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54868,,,,1,,0,rephrasing_fix si eso fuera cierto entonces lo que dios le dijo a adan era mentira porque si una parte de nosotros sigue viviendo en otro lugar la muerte no seria el castigo por pecar,nnojotsüje jaralüin süsalain saainjala nutuma maleiwa müleka ayatüle katüin so'u tü naa'inkat wanee wayuu süchikijee tü outaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54899,,,,1,,0,rephrasing_fix afortunadamente jesus dijo conoceran la verdad y la verdad los libertara,anapeje'e waa'in sutuma tü nümakat jesuu jiyaawateerü aa'u tü shiimainkat süpüla jujuittüinjanain sütüma suulia achepchiaa müshi nia juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54923,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus comparo la muerte a un sue o profundo,tü outaakat müsü aka saa'in nutunkashaatale ma'in wanee wayuu naashin jesuu juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54945,,,,1,,0,rephrasing_fix por lo tanto no debemos tener miedo a los muertos ni tratar de complacerlos mediante ofrendas,müshiijese'e nnojoliinjanain mmoluin waya neema otta nnojotsü cho'ujaain wasülajüinjanain wanee kasa namüin shii'iree talatüin naya wamaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54946,,,,1,,0,rephrasing_fix a pesar de eso contiene un mensaje coherente y sin contradicciones,mayaapeje'e kakaliain sünain süshajünüin pansaasü ma'in sünüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54953,,,,1,,0,rephrasing_fix esto es una prueba clara de que su autor es el dios todopoderoso quien transmitio la informacion a los escritores,sükajee tia watüjaa aa'u nünüikin shia chi maleiwa pülashikai ma'in nia aküjaka namüin na ashajakana tü wiwüliakat tü nashajüinjatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54954,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo en los capitulos y de levitico encontramos las leyes que se les dieron a los israelitas sobre la higiene y la cuarentena mucho antes de que se descubrieran los germenes y las formas de contagio,jamüsüja'a sulu'u levitico kapiitulo otta aashajaasü süchiki tü naa'inrajatkat na israeliitakana süpüla keisalainjanain naya jee süpüla nnojoluin sülataain nü'leche wanee wayuu nanainmüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54958,,,,1,,0,rephrasing_fix los medicos solo le dieron unos pocos meses de vida,naashin na tottootkana palitchon ne'e kashi katajachin o'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54963,,,,1,,0,rephrasing_fix sentia que esto les estaba ocurriendo a otros no a nosotros,mataasü nnojotkai tayain alatüin amüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54965,,,,1,,0,rephrasing_fix no estaba preparada,yapawalain joo taya süpüla tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54966,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo eso no significa necesariamente que se vayan a curar,nnojotpeje'e ana'leein wayuu sutuma tü epinase aapünakat namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54980,,,,1,,0,rephrasing_fix la mayoria de la gente hoy dia no esta familiarizada con el proceso de la muerte y pocos han visto morir a alguien,maa'ulu yaa wainma na nnojoliikana atüjaain saa'u jamüin nukuwa'ipa wanee wayuu nülü'ütpa süpüla outaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54984,,,,1,,0,rephrasing_fix por lo general el papel principal del cuidador es consolar,chi aa'inmajüikai nütütüle'erüinjatü naa'in chi ayuuishikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,54996,,,,1,,0,rephrasing_fix si es posible oren juntos,eeshii süpüla ju'uraajüin nümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55005,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando se pasa por mucho estres y se sufre una enfermedad grave orar de corazon es de muchisimo valor,shapaale ma'in jaa'in otta mayeinre ma'in jia sutuma wanee ayuulii jütateerü jaa'in ju'uraajüle süka süpüshua'a jaa'in mojushaatasü waa'in we'rüle outajachin wanee wapüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55009,,,,1,,0,rephrasing_fix no es extra o porque la muerte es algo antinatural,nnojoishii akumajünüin waya süpüla müinjatüin wakuwa'ipa roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55011,,,,1,,0,rephrasing_fix aprendi a no rechazar el apoyo de nadie comenta doreen,anuu sünüiki doreen nnojotsü mojushiin tamüin takaaliinjünüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55025,,,,1,,0,rephrasing_fix mi esposo y yo estabamos seguros de que era jehova quien nos estaba diciendo aqui estoy con ustedes para ayudarlos a enfrentar esto,tatüjaa aa'u tayaka nümaa chi ta'wayuusekai sünain müin nünüiki je'waa wamüin anii taya jümaa süpüla takaaliinjain jia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55027,,,,1,,0,rephrasing_fix nunca lo olvidare,nnojoleerü motuin taa'in tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55028,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando eso suceda podremos decir lo mismo que el apostol pablo muerte donde esta tu victoria,nikeraajapa maleiwa tia meerü wanüiki ma'aka naa'in pablo nnojoliinapa joolu'u waya mmolüin seema tü ouktaakat süka nükanajüitpain shia chi maleiwakai corinto,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55033,,,,1,,0,rephrasing_fix mantenga un ambiente tranquilo y silencioso,nnojo pike'ejüin naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55039,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo lo que la hacia realmente especial era que se trataba de una herramienta muy util para aprender hebreo,tü ana'leekalia ma'in atuma shia saa'ujee eein süpüla nütüjain wanee wayuu tü anüikiikat hebreo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55067,,,,1,,0,rephrasing_fix la parte resaltada en las fotografias de arriba muestra los caracteres que aparecen en la biblia hebrea de hutter en ezequiel y los que usa la biblia con referencias en la nota a pie de pagina para ese mismo versiculo,sünain tü ayaakuaa yaakat iipünaa ee'iyatünüsü süshajia ezequiel nutuma hutter sulu'u tü wiwülia nüshajakat sulu'u hebreo otta müsia süshajia tia nootakat sulu'u traduccion del nuevo mundo de las santas escrituras con referencias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55078,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora bien fue realmente buena la traduccion hebrea de las escrituras griegas cristianas que hizo hutter,mapüleesüche ayaawataa saa'u tü ashajuushikat süka griego nülatitka hutter sulu'u hebreo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55084,,,,1,,0,rephrasing_fix en el prestigioso hebraista franz delitzsch escribio su traduccion hebrea refleja una comprension del idioma poco comun entre los cristianos y todavia merece la pena consultarla porque en muchos casos escoge con acierto el termino preciso,so'u eesü wanee pütchi nüküjaka wanee wayuu atüjakai ma'in hebreo franz delitzch nünülia müshi nia atüjashi ma'in nia hebreo nnojoishii maajüin na anoujashiikana anasü ma'in süpüla shikirajaanüin anain tü nüshajakat süka pansaain ma'in tü pütchikat nutuma nümakalaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55085,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo william robertson y richard caddick revisaron y reimprimieron el nuevo testamento de hutter en y respectivamente,jamüsüja'a tü wiwülia nülatitkat sulu'u hebreo anoutunüsü jee e'inprimiijünüsü shia naa'inrüin tia william robertson so'u otta müshia richard caddick so'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55088,,,,1,,0,rephrasing_fix al traducir del griego original hutter empleo acertadamente el nombre jehova para sustituir los titulos k rios se or y theos dios donde aparecian citas de las escrituras hebreas o donde el creia que se hacia referencia a jehova,sünain tü wiwülia nülatitkat hutter sünainjee tü pütchikat griego pansaasü nutuma tü nünüliakat maleiwa jamüsüja'a eere ni'rüin tü pütchikat k rios senyot otta theos maleiwa ni'itaain je'waa yhwh,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55089,,,,1,,0,rephrasing_fix dos de ellos fueron el monje bizantino simon atoumanos alrededor de y el erudito aleman oswald schreckenfuchs alrededor de,no'utku naya wayuukana nia chi monje kanüliakai simon atoumanos so'u jee wane nia wanee wayuu alemaniaje'ewai kanüliakai oswald schreckenfuchs so'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55094,,,,1,,0,rephrasing_fix de modo que con esta impactante afirmacion jesus dio a entender que no quedaria por cumplirse ni el mas minimo detalle de la ley,sükajee tü nümakat jesuu nii'iyatüin sünain nnojoleerüin kasain apütaain sümaa mekeraajüin sulu'ujee tü pütchi aapünakat nümüin moises,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55104,,,,1,,0,rephrasing_fix las palabras de jesus nos hacen estar tan seguros como el de que todas las promesas de jehova se cumpliran hasta el mas minimo detalle,sutuma tü leetüra jo'uuchonkat sa'akajee tü pütchikat hebreo watüjaa aa'u shikeraajeerüin tü nümakat je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55111,,,,1,,0,rephrasing_fix los atractivos anuncios de viajes nos tientan a escapar a algun paraiso lejano donde relajarnos y dejar atras nuestras preocupaciones,we'rüle wanee karalo'uta shiyaakuamaajatü wanee mma anashaatasü ma'in suchuntaain waa'in o'unaa chamüin wakasionpa waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55115,,,,1,,0,rephrasing_fix pero todos sabemos por experiencia que al volver a casa los problemas siguen estando ahi esperandonos,watüjaapeje'e saa'u ayateenain waya shapaain aa'in wale'ejapa wepialu'umüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55116,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo la idea de un paraiso nos atrae irresistiblemente,suchuntashaatain ma'in waa'in e'raajaa wanee mma eekai anashaatain ma'in wanee pa'araiisü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55117,,,,1,,0,rephrasing_fix se trataba de un lugar idilico y lo mas fascinante de todo era el arbol de la vida que estaba en medio de el,shiapeje'e ponuin ma'in saa'in wayuu eejatüin pasanain sünain tü wunu'u katajatkat atüma so'u wayuu waneepia genesis,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55125,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova dios quien creo el paraiso original prometio recuperar lo que se perdio,chi kakumalakai tü pa'araiisü kanüliakat eden nia je'waa chi maleiwakai naashin niakai eeinjatü süchikua'a tü kasa anasü eepu'ukat sümaiwa nukumajaiwa'aya tü pa'araiisükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55154,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas esa promesa la hizo dios y el no puede mentir,jee müsia nia je'waa aküjaka wamüin pa'araiiseerüin tü mmakat je nnojoishi aküjüin alawaa nia salmo tito,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55166,,,,1,,0,rephrasing_fix otros piensan que solo dejaremos de tener preocupaciones en la otra vida,eetaashii na anoujakana sünain saja'tteerüin tü shapawaakalü aa'in outapa waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55181,,,,1,,0,rephrasing_fix indice,pütchi sulu'uka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55200,,,,1,,0,rephrasing_fix kenneth comenta le agradecimos a jehova que nos permitiera ayudar a esta mujer angustiada y especialmente que nos impulsara tal vez mediante un angel o mediante su espiritu santo a hacer esa llamada,jee müsia saa'u ni'itaain sulu'u waa'in nükajee wanee aapiee jee nükajee chi naa'inkai süpüla wayamaajüin shia müshi kenneth,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55228,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo quienes son cual es su origen y que hacen,shia ne'e tü nünüikikat maleiwa aküjaka tü shiimainkat nachiki timoteo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55247,,,,1,,0,rephrasing_fix por otro lado los angeles no son humanos bebes ni os o adultos que al morir han ido al cielo,mayaapeje'e nee'iyataain sümaiwa sümüin wayuu sulu'u tooloyuuin naya naata sümüin tü nakuwa'ipakat suulia sukuwa'ipa wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55254,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien son angeles de alto rango y se encargan de tareas especiales muy relacionadas con la gloriosa persona del todopoderoso,aapiee kojutushii naya süka sünainpünaain nukuwa'ipa chi maleiwakai tü na'yataainkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55275,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia no menciona el nombre de este angel ni la posicion que ocupaba en el cielo antes de rebelarse,nnojotsü süküjain tü wiwüliakat kasaichin nünülia chia aapieekai süpülapünaa ni'rüijaain wayumüin otta nnojotsü süküjain kasain ni'yataain anain paala nümüin chi maleiwakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55299,,,,1,,0,rephrasing_fix por desgracia la rebelion contra dios no habia hecho mas que empezar,nnojoliipeje'e nayain ne'e e'rüin wayumüin nümüin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55301,,,,1,,0,rephrasing_fix existen influyen en nosotros,pütchi sünainka süta tü rewiisütakat jamüsü sünüiki tü wiwüliakat nachiki na aapieekana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55317,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando jehova destruyo a las perversas ciudades de sodoma y gomorra los angeles ayudaron a escapar al justo lot y a su familia,naja'laje'erüinjatpa maleiwa tü pueulokot sodoma otta gomorra oju'itinnüshi lot chejee sümaa nüpüshi natuma wanee aapieeirua genesis,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55323,,,,1,,0,rephrasing_fix entre mediados de noviembre y mediados de marzo el mar se consideraba poco apto para la navegacion,keemaleepaja'a ma'in süse'eru'u tü kashikat nowienpüro'u süse'eru'umüin kashika maatso'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55366,,,,1,,0,rephrasing_fix naci en un pueblo del estado de sajonia en lo que era entonces la republica democratica alemana rda,jo'uushi taya sulu'u pueuloko sajonia chaa republica democratica de alemania rda,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55379,,,,1,,0,rephrasing_fix es mas creia que para poner fin a la desigualdad entre ricos y pobres toda la riqueza debia repartirse equitativamente,süpüla nnojoluin eein wayuu eekai washirüin otta eekai ma'letsein eitajünajatü suwashirüin tü mmakat sümüin wayuu süpüshua'a otta wanaawainjatü nakaalu'u mapu'ushi taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55386,,,,1,,0,rephrasing_fix sentia que iba por buen camino y que mi futuro era prometedor,tasa'watüin tü kee'ireekat taa'in otta wayuuinjachiaa taya kojutüshi taa'inru'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55391,,,,1,,0,rephrasing_fix todo aquello me causo mucha ansiedad,shia jülüjaka taa'in tü muusikakat otta epintajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55400,,,,1,,0,rephrasing_fix entre a estudiar en una escuela superior de musica con la idea de ir a la universidad so aba con dedicarme a la musica y al arte,amojujaasü tü takuwa'ipa so'ujee tia süka shiain jülüjain taa'in tü emi'ijaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55402,,,,1,,0,rephrasing_fix lo unico que me importaba era divertirme incluso llegue a salir con varias chicas a la vez,ayatapaja'a shapaain taa'in nnojoishi talatüin taya sutuma tü taa'inrakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55404,,,,1,,0,rephrasing_fix pero quien escribio esas profecias,jaraika kashajiralain tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55417,,,,1,,0,rephrasing_fix formo parte de una familia mundial de testigos de jehova que disfruta de verdadera paz y unidad,na'akashi taya na tawalayuukana sünain anoujaa aleewajiraashii waya wapüshua'a sümaa paa'inwain waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55442,,,,1,,0,rephrasing_fix se ha cambiado el nombre,nnojotsü shiain tü sünülia shiimainsükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55444,,,,1,,0,rephrasing_fix con los a os el sol y la lluvia han ido desgastando la gruesa tela de pelo de cabra lo que le recuerda cuanto tiempo han vivido como nomadas,yalajatüja'a shia sünain sü'latüin sajapü süka alin sümüin eesüja'a sülatirüle tü ka'ikat sünain arüwentajaa tü kuluulu nepiayaasükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55451,,,,1,,0,rephrasing_fix una sonrisa ilumina su hermoso rostro cuando reconoce la figura de su esposo en la cima de una colina cercana,poloo juya süpülapünaa tia alatüshi abraham waneemüin sa'ata tü süchikat eufrates namaa na wainma wayuu nümaakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55454,,,,1,,0,rephrasing_fix estan acampados en la region monta osa al este de la ciudad de betel o luz como la llamaban los cananeos,chajana kepiayaain saa'u wanee mma yaletüsü wüinpejeeru'u sünain betel luz sünülia tia mmakat natuma na cananeokana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55464,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova me ha excluido de dar a luz hijos,anakaja müleka püinkaale sümaa tü tachepchiakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55483,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice que escucho la voz de sara,nnojoishi niain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55490,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova le prometio nuevamente a su amigo abrahan que multiplicaria su descendencia y le cambio el nombre,abram münapu'ushi nia shiasa'a süchikijee tia abraham nünülia nutuma je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55504,,,,1,,0,rephrasing_fix abrahan no dejo que sara se encargara de todo sola el se fue corriendo a sacrificar un toro joven y a preparar mas comida y bebida,eesüja'a sotule naa'in pablo tia wanaa sümaa nümüin anakaja müleka kamaneere jia sümüin wayuu antakat sünain ji'iyouin jipialu'umüin ja'itairü nnojolüin ji'raajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55522,,,,1,,0,rephrasing_fix el angel la corrigio con una pregunta directa hay cosa alguna demasiado extraordinaria para jehova,nüsakirüinjese'e shia je'waa nükajee chi aapieekai sünain maa taya jehovaka kasa isaka'a tachiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55530,,,,1,,0,rephrasing_fix se rio sara por falta de fe,manoulasatche sara maka'a süsirajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55534,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice por fe tambien sara misma recibio poder para concebir descendencia aun cuando habia pasado mas alla del limite de la edad puesto que estimo fiel al que habia prometido,saa'u miyo'uin ma'in sunoula sara nünain maleiwa koo'uliwo'usü shia mayaainje'e laülaachon shia süka sütüjaain saa'u matüjüin aküjaa alawaa chi apansaajakai pütchi sümüin müsü tü wiwüliakat süchiki hebreokana tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55536,,,,1,,0,rephrasing_fix sara conocia a jehova y sabia que podia cumplir todas sus promesas,shi'raajüin ma'in sara tü nukuwa'ipakat je'waa jee sütüjaashaata aa'u nikeraajüin waneepia tü nünüikikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55537,,,,1,,0,rephrasing_fix no nos extra a que cuando sara murio a los a os de edad abrahan llorara desconsoladamente,nnojotsüjese'e ponuin waa'in ni'yalajüin ma'in abraham süchiirua sara outapa shia juya outakalü o'u shia genesis,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55573,,,,1,,0,rephrasing_fix echaba muchisimo de menos a su amada princesa,isashaatasü naa'in abraham süchiirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55574,,,,1,,0,rephrasing_fix sara es la unica mujer de quien la biblia dice la edad que tenia al morir,shia ne'e sara tü jierü aküjünakalü ouyase wanaa sümaa outuin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55579,,,,1,,0,rephrasing_fix que diria usted,eeshii eekai namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55581,,,,1,,0,rephrasing_fix dios eliminara las guerras,naja'laje'ereerü maleiwa tü atkawaakat salmo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55588,,,,1,,0,rephrasing_fix incluso en la actualidad los amigos de dios pueden tener la paz de dios que supera a todo pensamiento,maa'ulu yaa eesü süpüla jimatüin naa'in na a'yataashiikana nümüin maleiwa süka naapüin wanee anaa namüin filipos,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55593,,,,1,,0,rephrasing_fix indice,pütchi sulu'uka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55608,,,,1,,0,rephrasing_fix como encontrar el mejor regalo,tü paa'inrajatkat süpüla anain püsülain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55610,,,,1,,0,rephrasing_fix que dice la biblia,kasa shikirajaka tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55617,,,,1,,0,rephrasing_fix y si no podemos dar el mejor regalo como nos aseguramos de dar algo que la otra persona aprecie de verdad,isale püchiki anashaatain ma'in tü püsülainkat kasa paa'inrajatka süpüla kojutuin shia nümüin chi püsülajakai amüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55632,,,,1,,0,rephrasing_fix a fin de cuentas el valor de un regalo dependera de quien lo reciba lo que es muy valioso para alguien quizas no lo sea para otra persona,eeshii na talatakana aa'in sümaa wanee kasa püsülajaka namüin otta eeshii na mojutkana amüin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55635,,,,1,,0,rephrasing_fix por otro lado un adulto tal vez aprecie mucho recibir algo que tenga valor sentimental como una reliquia de familia,niale wanee wayuu ataralüichi shia talateetka atuma naa'in püsülajüle nümüin wanee kasa sukorolopu'uka nüpüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55637,,,,1,,0,rephrasing_fix para averiguar lo que alguien desea hay que saber escuchar,alana'aleejeeria sujutü tia namüin suuliale'eya wanee asülajuushi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55650,,,,1,,0,rephrasing_fix asi le sera mas facil regalarles algo que disfruten,jee mapüleejeerü pümüin paapüin namüin wanee kasa talateetka atuma naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55653,,,,1,,0,rephrasing_fix trabaja o ya se ha jubilado,outataapa na'wayuuse,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55662,,,,1,,0,rephrasing_fix estas son solo algunas de las muchas ocasiones en las que se dan regalos,eepeje'e süpüla nasülajüin kasa namüin waneinnua wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55672,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice efectuense todos sus asuntos con amor,müsü tü wiwüliakat jaa'inra süpüshua'a kasa saa'u alin wayuu jüpüla corinto,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55686,,,,1,,0,rephrasing_fix segun explica la biblia eso dejo a los descendientes de adan esclavizados al pecado y la muerte,amülouisü tia nutuma saaliijee kaainjalain nia nümüin maleiwa nnojoishi oonooin nia nümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55719,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice el salario que el pecado paga es muerte pero el don o regalo que dios da es vida eterna por cristo jesus nuestro se or,nnojoishi eein wanee wayuu eekai outeein shia kee'ireeka waa'in katüin wo'u waneepia yaa mmapa'a eclesiastes,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55727,,,,1,,0,rephrasing_fix nunca poso para un retrato o una escultura,nnojoishi aainjirüin niyaakua jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55748,,,,1,,0,rephrasing_fix por supuesto ninguno de esos artistas sabia que aspecto tenia jesus en realidad,nnojotsü natüjaain saa'u na akumajakana tia ayaakuaakat jetchin ma'in jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55750,,,,1,,0,rephrasing_fix algunos artistas lo representaron como un hombre debil de cabello largo y barba poco poblada o le dieron un aire melancolico,eeshii na akumajakana niyaakuayaa jesuu sümaa aürülüin nia ka'waloulein palitchoin nüliima otta mojuin ma'in naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55753,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos saberlo,jamüsü süpüla pütüjaain saa'u tü shiimainkat nüchiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55756,,,,1,,0,rephrasing_fix para hacer eso tenia que haber sido un hombre fuerte,nnojotsü saainjain tia wayuu eekai matsüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55769,,,,1,,0,rephrasing_fix incluso los mas jovenes querian estar con jesus pues la biblia dice tomo a los ni os en los brazos,ja'itakaje'e na tepichikana anasü naa'in nümaa jesuu anuujese'e sünüiki tü wiwüliakat naapaakalaka na tepichikana nütünalu'umüin marcos,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55774,,,,1,,0,rephrasing_fix dio su vida en rescate en cambio por muchos,aapajiraashi nia nikii süpüla taashinjatüin wayuu wainma suulia saainjala mateo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55789,,,,1,,0,rephrasing_fix como manejar los errores,kasa waa'inrajatka sülatüle tia wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55804,,,,1,,0,rephrasing_fix mediante su palabra nos da amorosamente abundantes consejos y guia para ayudarnos a sobrellevar nuestros errores y los de los demas,nüküjain wamüin sükajee tü nünüikikat tü waa'inrajatkat kaainjarale waya jee kaainjarale wayuu wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55818,,,,1,,0,rephrasing_fix otro principio biblico recomienda si es posible en cuanto dependa de ustedes sean pacificos con todos los hombres,anuu wanee pütchiya anakaja müleka kamaneere jia sümüin wayuu süpüshua suulia pa'ürülaawajirawaa roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55834,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien procure felicitarlos y darles animo,anashii pütütüle'erüle naa'in süka pütchi anasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55837,,,,1,,0,rephrasing_fix en absoluto,nnojo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55854,,,,1,,0,rephrasing_fix la primera consta de libros que contienen las sagradas declaraciones formales de dios,eesü karalo'uta sulu'u tü palajatkat sa'ata nünüiki maleiwa tia roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55864,,,,1,,0,rephrasing_fix la segunda seccion consta de libros que tambien son considerados la palabra de dios,eesü karalo'utachen sulu'u tü wane sa'atakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55867,,,,1,,0,rephrasing_fix dios inspiro a algunos discipulos fieles de jesucristo para que escribieran estos libros durante un periodo de tiempo mucho mas corto unos sesenta a os desde alrededor del e c era comun hasta el,shiale'eya süpüshi nünüiki maleiwa tia tesalonica naya nüshajirakana maleiwa tia karalo'utakalüirua na nikirajüinkana jesuu so'u juya so'ujee tü juyakat so'u wakalia sünainmüin tü juyakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55868,,,,1,,0,rephrasing_fix unos trescientos a os antes de jesus algunos eruditos judios comenzaron a traducir las escrituras hebreas a otro idioma el griego,wekirajaa sünain juya nüpülapünaa jesuu eejana waneinnua judio alatitkana süka griego tü pütchi ashajuushikat paala süka hebreo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55877,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo tiempo despues la iglesia tomo la peor de las decisiones determino que la vulgata latina fuera la unica traduccion autorizada de la biblia y lo fue durante siglos,sünainjee tia shia ne'e eejatka süma'ana wayuu tü wiwüliakat vulgata latina natuma na katoolikakana müsüjese'e shiain ne'e eein tia wiwüliakat su'unnaa wainma juya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55888,,,,1,,0,rephrasing_fix en vez de ayudar a la gente comun a comprender la biblia la vulgata hizo todo lo contrario pues con el tiempo la mayoria de la gente dejo de entender latin,mapa nnojotsü ma'in ayaawatünüin tü pütchikat süka latin sutuma shii'iratüin nanüikipala na wayuukana mapa alatinnüsü tü wiwüliakat sulu'u waneirua anüikii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55889,,,,1,,0,rephrasing_fix a mediados del siglo veinte se descubrieron unos fragmentos muy antiguos de la septuaginta que datan de los dias de jesus,so'utpünaa tü juyakat antüna anainrü waneirua sa'ata tü wiwüliakat septuaginta su'unnaajatka nükalia jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55910,,,,1,,0,rephrasing_fix los errores cometidos por copistas menos meticulosos como cambios de orden en las letras palabras o frases ahora se pueden identificar y corregir con facilidad,eesü pütchi nnojotka anain sülatiria natuma na nnojoliikana jülüjain aa'in na'yataain eesü nnojorüle ayatüin süshajia wanee leetüra jee sukuwa'ipa wanee pütchi natuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55925,,,,1,,0,rephrasing_fix los creyentes preocupados pueden tener la total tranquilidad de que hasta el texto de los primeros papiros biblicos de egipto es practicamente identico al texto que ha sobrevivido el paso por incontables scriptoria e imprentas de europa the book,na anoujashii atüjaweekana saa'u tü shiimainkat eesü süpüla ne'itaain naa'in sünain pansaain ma'in tü pütchi eekat maa'ulu ma'aka saa'in tü sulu'ujatkat tü papiro chajatkat ousütünüin egipto jee tü e'inpürimiijünakat chaa europa the book,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55927,,,,1,,0,rephrasing_fix que acontecimiento les mando celebrar jesus a sus discipulos,kasa nuluwataaka anain jesuu na nikirajüinkana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55948,,,,1,,0,rephrasing_fix lo que dice la biblia,tü sümakat tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55963,,,,1,,0,rephrasing_fix que mas dice la biblia,kasa maa süküjaka tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55965,,,,1,,0,rephrasing_fix que diria usted,eeshii eekai namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55968,,,,1,,0,rephrasing_fix lo que dice la biblia,tü sümakat tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55971,,,,1,,0,rephrasing_fix que mas dice la biblia,kasa maa süküjaka tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55973,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien disponible en jw org,püdescargaaja masaloui sulu'ujee www jw org,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55978,,,,1,,0,rephrasing_fix vaya a sobre nosotros preguntas frecuentes,pi'itaa clic sünain sobre nosotros preguntas frecuentes,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55980,,,,1,,0,rephrasing_fix la atalaya es una revista que tiene como proposito honrar a jehova el dios soberano del universo,tü rewiisütakat aapiria wayuu süpülajatü kojutuin je'waa sutuma chi aluwataakai saa'u kasa süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,55986,,,,1,,0,rephrasing_fix para que querria alguien utilizar una guia tan antigua en un mundo tan moderno y tecnologico,cho'ujaasüche shikirajaanüin anain tü wiwüliakat sümaa kakaliairüin süshajuushin otta eeitpain maa'ulu tü tecnologia münakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56007,,,,1,,0,rephrasing_fix al fin y al cabo existen muchos sitios de internet y blogs que ofrecen constantemente consejos y recomendaciones,maa'ulu wainma pütchi e'itaanaka sulu'u internet otta blog eere süküjünüin sümüin wayuu tü saa'inrajatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56008,,,,1,,0,rephrasing_fix y las editoriales nos inundan con libros de autoayuda que alimentan una industria multimillonaria,jee wainma karalo'uta aashajaaka süchiki tü saa'inrajatkat wayuu oikaanüsü tia karalo'utakalüirua otta koo'omüinsü nawashirüin na akumajakana shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56010,,,,1,,0,rephrasing_fix las personas siguen queriendo ser felices sentirse seguras y tener vidas con sentido familias unidas y buenos amigos,cho'ujaasü namüin na wayuukana talatüin otta jimatüin naa'in cho'ujaasü namüin aa'inraa kasa talateetka atuma naa'in anain naya sümaa napüshi otta ka'aleewain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56015,,,,1,,0,rephrasing_fix ofrece consejos para todo aspecto de la vida y nos prepara para afrontar los desafios mas importantes,aashajaasü süchiki tü anakat süpüla waa'inrüin otta tü waa'inrajatkat sülatüle wanee kasa wamüin timoteo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56018,,,,1,,0,rephrasing_fix tiene mas de tres mil quinientos a os de antigüedad pero permanece intacta,alatüsü suulia juya süchikijee süshajünüin otta nnojotsü shia a'wanajaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56040,,,,1,,0,rephrasing_fix quizas piense en la guerra la contaminacion la violencia o la corrupcion,eesüja'a jülüjale paa'in shiain tü atkawaakat sumojujunüin tü mmakat tü mojulawaakat jee sükajee wainmain na keejiakana amüin aapawaa sünneetse wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56046,,,,1,,0,rephrasing_fix realmente puede ayudarme a solucionar los problemas que tengo ahora mismo,sükaaliinjeeiche taya süpüla eejiraain taya sümaa tü alatakat tamüin maa'ulu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56077,,,,1,,0,rephrasing_fix a quien recurre en busca de consuelo apoyo y consejo cuando le abruman los problemas,jarai puchuntaka amüin kaaliinwaa süpüla nümülialüin paa'in otta nükatsüinrüin paa'in su'unnaa pi'rüin müliaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56090,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia afirma que sus consejos son inspirados y provechosos para ense ar para censurar para rectificar las cosas,sükajee nünüikin maleiwa tü wiwüliakat jalouisü shia süpüla wekirajüinjatüin wayuu sünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56098,,,,1,,0,rephrasing_fix el abuso del alcohol se asocia con problemas graves de salud relaciones da adas o rotas y millones de muertes prematuras todos los a os,eeshii eekai ayuulin sutuma eeshii eekai noo'ulaajiraain suulia na'wayuuse otta watta ma'in naalii na wayuu tepichiyüliikana outaka juyawai sutuma tü yootshikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56103,,,,1,,0,rephrasing_fix al dia siguiente hacia todo lo posible por dejar atras esos sentimientos negativos,tachuntuin nümüin je'waa nükaaliinjaiwa taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56108,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien penso en proverbios que dice hasta por sus practicas el muchacho se da a conocer en cuanto a si su actividad es pura y recta,naashaje'erüin samuel wanee pütchi napülajatü na jima'aliikana sulu'u jw org otta müsia jülüjasü naa'in tü sümakat proverbios tü makat mayaa sükajee tü kasa anasü naa'inrakat wanee jintüi ja'yasü naa'u sünain lotuin nukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56118,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque amaba muchisimo a su esposa caia vez tras vez en esta practica,mayaapeje'e alin ma'in tü nu'wayuusekat nüpüla ayatshia ne'e nia anajüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56124,,,,1,,0,rephrasing_fix aquel versiculo me ayudo a pensar en el origen de esas tentaciones,tayaawatapeje'e saa'u sutuma tü wetsiikulo taashaje'erakat niain satanaa kanainjeejachin tü ayaakua yarütsü joutkat ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56128,,,,1,,0,rephrasing_fix ella busco el apoyo de otros siervos de dios,achuntusü shia kaaliinwaa namüin na suwalayuukana sünain anoujaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56164,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas alguien me ayudo a encontrar trabajo mis amigos siempre estuvieron a mi lado,eeshi wane'eya achajaakai a'yatawaa tapüleerua waneepiashii na ta'aleewainkana tamaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56168,,,,1,,0,rephrasing_fix aprendi a ver lo bueno en los demas y a pasar por alto sus defectos,na aküjaliikana pütchi nüchiki je'waa wayuu ne'e ma'aka paa'in piakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56177,,,,1,,0,rephrasing_fix hay problemas que por ahora no se pueden ni evitar ni resolver,wainma kasa mojusü alatala'a maka sümüin wayuu otta eesü tü nnojoleetkalü anoutaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56183,,,,1,,0,rephrasing_fix realmente cree que jehova resucitara a su hija,sunoujainche diana nüso'ire'erüinjatüin je'waa saa'in tü süchonkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56209,,,,1,,0,rephrasing_fix muchas de esas grabaciones estan disponibles en el sitio de internet jw org,wainma pütchi eeka süpüla saapajünüin sulu'u jw org,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56213,,,,1,,0,rephrasing_fix que palabras tan conmovedoras,anata'aleesüja'a tia pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56217,,,,1,,0,rephrasing_fix dios lo fortalecio mediante su espiritu santo y lo mismo puede hacer por usted si se lo pide,akatchinnüsü naa'in pablo nutuma maleiwa nükajee chi naa'inkai meechia ne'e pia nutuma puchuntüle nümüin chi naa'inkai lucas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56223,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia nos ofrece buenos consejos para hacer frente a los problemas pero es mucho mejor que un simple libro de autoayuda,süküjain tü wiwüliakat tü waa'inrajatkat süpüla eejiraain waya sümaa tü alatakat wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56245,,,,1,,0,rephrasing_fix nos ense a a no pensar solo en nuestras preocupaciones sino tambien en las de los demas,nnojotsü shiain wanee karalo'uta aküjaka ne'e tü waa'inrajatkat süpüla talatüinjatüin waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56246,,,,1,,0,rephrasing_fix que magnifica esperanza,salmo lucas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56257,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo la biblia nos ense a que para darle autentico sentido a nuestra vida tenemos que adorar al unico dios verdadero jehova,saashin tü wiwüliakat talatüsü waa'in wa'waajüle je'waa chi maleiwa shiimainshikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56258,,,,1,,0,rephrasing_fix si desea saber como son estos cursos vea el video como son nuestros cursos biblicos,pütüjeere soo'omüin süchiki tia eesü süpüla pünajüin tü videokot kasa sünainpünaaka ekirajawaa sünain tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56281,,,,1,,0,rephrasing_fix lo encontrara en el sitio jw org haciendo clic en buscar contenido y escribiendo el titulo,sulu'usü shia jw org pi'itaa clic sünain karalo'utairua videokalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56282,,,,1,,0,rephrasing_fix lo que algunas personas creen,tü namakat waneinnua wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56284,,,,1,,0,rephrasing_fix lo que dice la biblia,tü sümakat tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56288,,,,1,,0,rephrasing_fix que mas dice la biblia,kasa maa süküjaka tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56291,,,,1,,0,rephrasing_fix los amigos de dios odian lo que el odia y aman lo que el ama,na na'aleewainkana maleiwa nayoutuin tü mojusükat jee naa'inrüin tü anasükat roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56294,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia no es un tratado de medicina pero contiene principios que demuestran un conocimiento sobre temas de salud muy adelantado para su tiempo,tü wiwüliakat nnojotsü süchikimaajatüin shipinase ayuulii süküjatüjütpeje'e tü nnojotpu'ukat natüjaain aa'u na tottootkana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56316,,,,1,,0,rephrasing_fix sin duda esas practicas religiosas tambien fueron beneficiosas para la salud,nnojotpu'usü ayuulin wayuu sutuma saa'inrüin tia numeros,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56324,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice un corazon que esta gozoso hace bien como sanador pero un espiritu que esta herido seca los huesos,müsü tü wiwüliakat talatüle naa'in wanee wayuu aneechi nia akatsa'a mojule naa'in ayuuijeechi proverbios tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56334,,,,1,,0,rephrasing_fix prohibida su venta,nnojotsü oikünajatüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56337,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas promueve la fe en el rey reinante de dicho gobierno jesucristo quien murio para que pudieramos alcanzar la vida eterna,süküjain nunoujünüinjachin anain jesucristo chi aluwataakai sulu'u nuluwataaya maleiwa chi outakai süpüla katüinjatüin wo'u waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56342,,,,1,,0,rephrasing_fix esta publicacion editada sin interrupcion desde es politicamente neutral y reconoce la biblia como maxima autoridad,nakumala shia na aküjaliikana pütchi nüchiki je'waa so'ujee nnojotsü sünainpünaain poliitika otta shia süküjaka tü sümakat tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56343,,,,1,,0,rephrasing_fix la astrologia y la adivinacion pueden predecir el futuro,astrologia otta oo'ulakiraa shii'iyatüinche tü alatajatkat mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56346,,,,1,,0,rephrasing_fix alguna vez se ha preguntado como sera su futuro y el de su familia,püsakire'erüitche paa'in sünain kaseerüin alatüin pümüin jee sümüin püpüshi watta ka'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56357,,,,1,,0,rephrasing_fix en la antigüedad para conocer el futuro algunas personas consultaban a los oraculos es decir a los sacerdotes o sacerdotisas que transmitian el mensaje del dios al que representaban,sümaiwa paala o'unapu'ushii oo'ulakirüin na wayuukana eemüin waneinnua sacerdoote oraculos münüshii naya sacerdootekana naküjawalin sümüin wayuu nanüiki na namaleiwasekana naashin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56368,,,,1,,0,rephrasing_fix convencido de que venceria creso se enfrento a ciro pero el imperio que destruyo fue el suyo,sükajee nükanajüinjachin creso naa'inru'u nushutakalaka naa'u ciro niakaijasa'a ne'e akanajuuin shia aja'ttaka ne'e tü nuumainkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56372,,,,1,,0,rephrasing_fix con frecuencia las predicciones son tan generales que valdrian para cualquier persona,tü nayaawatakalü akajee maa'ulu na atüjaakana saa'u sukuwa'ipa jolotsü shia tü sunoujapu'ukalü anain wayuu sümaiwa paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56383,,,,1,,0,rephrasing_fix hay quien afirma que los adivinos en realidad leen las reacciones de la gente y que las cartas y las bolas de cristal son solo parte del decorado,eeshii na nnojoliikana anoujain sünain tü namakat na oo'ulaküliikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56403,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo la biblia contiene una profecia sorprendente relacionada con el rey de persia que si se cumplio al pie de la letra,eepeje'e wanee pütchi ashajünaka nüchiki chi aluwataaikai saa'u persia ekeraajaka sulu'usü shia tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56415,,,,1,,0,rephrasing_fix segun el historiador griego herodoto el ejercito de ciro desvio el rio eufrates que atravesaba la ciudad de babilonia,naashin wanee griego kanüliakai herodoto najünuje'erüin na nusurulaatsekana ciro tü süchikat eufrates alataka pasanainpünaa sünain babilonia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56419,,,,1,,0,rephrasing_fix ustedes van a oir de guerras e informes de guerras,aapena jia süchiki kasachiki sainküin mmakat süpüshua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56445,,,,1,,0,rephrasing_fix segun un calculo entre el a o y el los terremotos han segado la vida de personas,so'ujee juyaka sünainmüin tü juyakat outushii wayuu sutuma sukutkujaain tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56459,,,,1,,0,rephrasing_fix esa profecia tambien dice que cuando dios considere que se ha predicado suficiente vendra el fin,jee kettaapa tia anteerü sükalia saja'lajaainjatkat o'u tü kasakat süpüshua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56464,,,,1,,0,rephrasing_fix siga leyendo para encontrar la respuesta,süpüla pütüjain soo'omüin süchiki tia paashaje'era tü wane pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56468,,,,1,,0,rephrasing_fix sin duda las palabras de jesus desconcertaron a sus discipulos,nnojotsü nayaawatüin saa'u na nikirajüinkana jesuu tü nüküjeekalü achiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56483,,,,1,,0,rephrasing_fix sin embargo jesus les contesto en cuanto a estas cosas que contemplan vendran los dias en que no se dejara aqui piedra sobre piedra que no sea derribada,nümakalaka jesuu namüin süpüshua türa ipa ji'rakat joo müinma'a yaa ojuttinneerü shia mmolu'umüin sünain süsolojüneerüin so'uweena wane ka'i marcos lucas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56486,,,,1,,0,rephrasing_fix es un testigo silencioso de que las profecias de la biblia son exactas confiables e inspiradas por dios,naata sukuwa'ipa tia nümüin wanee wayuu ekirajaakai sünain tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56515,,,,1,,0,rephrasing_fix el dios del cielo establecera un reino que nunca sera reducido a ruinas,sulu'u wetsiikulo aküjünüsü süchiki tü alatajatkat mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56519,,,,1,,0,rephrasing_fix dios hace cesar las guerras hasta la extremidad de la tierra,naja'laje'erüin maleiwa tü atkawaakat sainküin tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56527,,,,1,,0,rephrasing_fix se imagina como seria el mundo si todos los recursos y el conocimiento que se dedican a fabricar armamento se dedicaran a ayudar a la gente,jamüsüje'e sukuwa'ipa tü mmapa'akat müleka sükaaliinjünüle wayuu sükajee tü natüjakalü apüleerua na akumajüliikana sa'apüla surulaat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56529,,,,1,,0,rephrasing_fix y como el es quien nos ha hecho estas maravillosas promesas es sabio que reflexionemos seriamente en las siguientes preguntas de verdad es posible vivir para siempre en una tierra paradisiaca,sutuma niain aküjain wamüin süchiki süpüshua'a tü kasa naa'inrajatkat wasakire'era waa'in sünain tüü eeshiiche süpüla kepiain waya waneepia sulu'u wanee pa'araiisü yaa saa'u tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56555,,,,1,,0,rephrasing_fix usted que opina,jamaja'a saa'in pümüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56563,,,,1,,0,rephrasing_fix adan y eva tenian la perspectiva de vivir con sus descendientes para siempre en la tierra no en el cielo,kepiainjachi adan eva otta na nuu'uliwo'ukana yaa saa'u tü mmakat süpüla ka'ikat süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56590,,,,1,,0,rephrasing_fix y ellos se pusieron del lado de satanas y le dieron la espalda a dios,wanaawashii naya sünain e'raa wayumüin nümaa satanaa nnojoliika noonooin nümaa maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56595,,,,1,,0,rephrasing_fix cual fue el resultado,kasa alataka namüin sünainjee tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56596,,,,1,,0,rephrasing_fix si desea saber mas sobre los beneficios del rescate consulte el capitulo del libro que nos ense a la biblia editado por los testigos de jehova,pütüjeere soo'omüin süchiki tü kasa anasü eejeetkat sutuma naakajirüin waya maleiwa pikirajaa sünain tü karalo'utakat kasa shikirajaka ma'in tü wiwüliakat ekirajaaya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56611,,,,1,,0,rephrasing_fix de verdad puede usted decidir su futuro,eesüche süpüla waneeküin maa'ulu tü wakuwa'ipainjatkat mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56613,,,,1,,0,rephrasing_fix quizas intentan tener una vida mejor pero sus esfuerzos se ven frustrados una y otra vez debido a las guerras la delincuencia las enfermedades o los desastres naturales,nnojotpeje'e nountuin tia sutuma jouluin atkawaa jouluin ka'ruwarannuu jee na o'utuliikana saa'in wayuu otta müsia nnojotsü nountuin tia sutuma jouluin ma'in ayuulii sukutkujaain tü mmakat jee süsetüin wüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56617,,,,1,,0,rephrasing_fix es verdad que las circunstancias que nos rodean pueden cambiar nuestros planes,shiimain sünain eein süpüla su'wanaja'alaa sümüin wakuwa'ipa sutuma tü alatakat mmapa'a eclesiastes,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56619,,,,1,,0,rephrasing_fix el amor que siente jehova por la humanidad es como el que sienten los padres por sus hijos,aisü wayuu nüpüla je'waa ma'aka alin nüchonnii wanee wayuu nüpüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56637,,,,1,,0,rephrasing_fix y que esperan a cambio,jamüinjatka nakuwa'ipa na nachonniikana ne'ipajee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56639,,,,1,,0,rephrasing_fix y usted andara con dios,oonoweeiche pia nümaa maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56665,,,,1,,0,rephrasing_fix fijese en la respuesta que da el salmo a estas importantes preguntas,jülüja paa'in tü sümakat salmo shi'ipajee pütchikat tüüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56671,,,,1,,0,rephrasing_fix que le sucedera a la gente mala,kaseerü alataka namüin na wayuu mojulaashiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56673,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus ense o a miles de personas en el idioma que hablaban pero pocos entendieron lo que de verdad queria decirles,eereje'e naashajaain namaa sulu'u nanüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56687,,,,1,,0,rephrasing_fix primero querian entender bien a jesus y para eso estaban dispuestos a hacer preguntas,tü naainjakat palajana shia nasakirüin jesuu sünain jamalu'uluin tü nikirajeekalü anain jee müsia nekirajaa anainrü tia mat mar,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56702,,,,1,,0,rephrasing_fix el segundo es conseguir entendimiento,müle shia watuma atüjeena ma'in waya prov,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56708,,,,1,,0,rephrasing_fix y como demuestra que tiene sabiduria,kaseetka naainjüin chia wayuukai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56717,,,,1,,0,rephrasing_fix puede salvarnos la vida,tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56720,,,,1,,0,rephrasing_fix la primera pregunta nos ayudara a obtener conocimiento,kasa waa'inrajatka süpüla we'itaain sünain wakuwa'ipa tü nikirajakalü anain jesuu otta wakaaliinjüin na wayuukana sükajee tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56727,,,,1,,0,rephrasing_fix la segunda nos ayudara a conseguir entendimiento y la tercera a actuar con sabiduria,kekiijeena waya waa'inrüle tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56728,,,,1,,0,rephrasing_fix la congregacion cristiana no dejo de crecer y cada vez mas personas de buen corazon encontraban alli alimento descanso y proteccion espirituales hallara una idea relacionada en ezequiel,tü wüchii nüküjakalü achiki jesuu naya na wayuu anamia ekerotokana sünain a'waajaa je'waa wanaa namaa na wayuu a'yataashiikana nümüin pu'wanaajire'era sümaa ezequiel,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56737,,,,1,,0,rephrasing_fix con este ejemplo jesus hablo del mensaje del reino y del efecto que tiene en la gente la masa de harina representa todas las naciones,shiyaawasesü nutuma jesuu tü pütchi anasü süchikikat nuluwataaya maleiwa otta shiyaawasesü sunoukte'erüin sukuwa'ipa wayuu tia pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56761,,,,1,,0,rephrasing_fix y el proceso de fermentacion sirve para explicar como se extiende el mensaje del reino gracias a la predicacion,tü jaliinakat naya napüshua'a na wayuukana jee tü nümakat jesuu süchiki soolojooin tü jaliinakat shiyaawasesü sü'walakajünüin wattapünaa ma'in tü pütchi süchikikat nuluwataaya maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56762,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus uso este ejemplo para ense ar que el mensaje del reino se extenderia por todo el mundo y cambiaria la vida de muchas personas,süpülajatü nii'iyatüin sünain eein süpüla sü'walakajaain wattapünaa ma'in tü pütchi süchikikat nuluwataaya maleiwa jee müsia eesü süpüla sunoukte'erüin sukuwa'ipa wanee wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56767,,,,1,,0,rephrasing_fix como nos puede ayudar este ejemplo,kasa shikirajaka anain waya tia nüchiki je'waa otta nüchiki jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56791,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos confiar en que jehova lo tiene todo bajo control,kettaaitpa sukuwa'ipa tia nutuma je'waa kasaka'a anain süpüla waa'inrüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56794,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice que no despreciemos los comienzos tan solo porque sean peque os,jee nnojo mojuin waa'in sutuma palitchoin na oonookana sümaa tü pütchikat zac,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56798,,,,1,,0,rephrasing_fix por que uso jesus los ejemplos del comerciante viajero y del tesoro escondido,jamüshi nikirajaka jesuu nüchiki wanee wayuu achajaakai süchiki kaa'ürülairua otta süchiki wanee korolo kojutüsü ojoitünaka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56810,,,,1,,0,rephrasing_fix algunas personas se esfuerzan mucho por encontrarla,eeshii eekai nachajaain ma'in sukuwa'ipa süpüla natüjaainjatüin saa'u tü shiimainkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56813,,,,1,,0,rephrasing_fix en las escrituras hebreas las palabras banquillo de los pies y escabel tambien se usan para hablar del templo del antiguo israel,tü a'waajüleekat maleiwa chajatka israel sümaiwa paala shiyaakuayaasü tü süpülajanakat nuu'ui maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56844,,,,1,,0,rephrasing_fix es el sistema que dios ha creado para que los seres humanos puedan ser sus amigos y puedan adorarlo,tü a'waajülee eekat maa'ulu nnojotsü piichin shia tü akuwa'ipaa ni'itaakat je'waa süpüla sürütkaainjatüin wayuu süpüshua'a nünainmüin süpüla su'waajüin nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56852,,,,1,,0,rephrasing_fix en el a o cuando jesus se bautizo y fue elegido como sacerdote principal del templo espiritual de jehova,so'uje'ere'eya juyakat wanaa sümaa woutiisain jesuu nukumajüin je'waa sukuwa'ipa tü aainjünajatkat süpüla nu'waajünüinjachin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56854,,,,1,,0,rephrasing_fix el apostol pablo predijo que algunos se rebelarian contra la religion verdadera y empezarian a ense ar mentiras en la congregacion,oju'iraajeerü ju'uluku sünain ekirajaa sa'alain shii'iree noushikajaainjanain na anoujashiikana süchiirua müshi chi aluwataaushikai pablo aluw tes,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56871,,,,1,,0,rephrasing_fix pero el paraiso espiritual es la paz y la unidad que jehova le da a su pueblo,eekajasa'a tü pa'araiisü eekat maa'ulu shia tü nakuwa'ipakat na a'yataashiikana nümüin je'waa sulu'u anain naya nutuma jee paa'inwain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56895,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso debemos hablarles de la organizacion de dios y del paraiso espiritual a la generacion futura o sea a los mas jovenes y a los nuevos lea salmo,otta müsia waküjüinjatü shia namüin na jekennuukana sünain anoujaa paashaje'era salmo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56913,,,,1,,0,rephrasing_fix muchos testigos con experiencia han vivido algunos de los cambios que han hecho mas hermosa la parte de la organizacion de dios que esta en la tierra,wattainna naalii wawalayuu e'rakana tü anoukte'ennakat sulu'u nupueulose maleiwa yaa mmapa'a süpüla ana'leeinjatüin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56916,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos ayudar a hacer mas hermoso nuestro paraiso espiritual,kasa waa'inrajatka süpüla ana'leeinjatüin tü pa'araiisü eekat maa'ulu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56936,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova nos da el honor de ayudar a hacer mas hermoso nuestro paraiso espiritual como podemos hacerlo,nuu'ulaain waya je'waa sünain wakaaliinjain nia süpüla ana'leeinjatüin tü pa'araiisü eekat maa'ulu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56937,,,,1,,0,rephrasing_fix seguro que jehova y jesus se alegran mucho cuando ven nuestro hermoso paraiso espiritual,talatüshi je'waa jee müshia jesuu sutuma ne'rüin anain ma'in tü pa'araiisü eekat maa'ulu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56946,,,,1,,0,rephrasing_fix escabel banquito que se pone delante de un asiento para apoyar los pies,süpülajana nuu'ui maleiwa tia shiyaakuayaasü tü mmakat saashin tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56951,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice que el escabel de dios es la tierra esta palabra tambien se usa para referirse al antiguo templo de jerusalen,aka'aya shia shiyaakuayaasü tü a'waajüleekat maleiwa chajatka israel sümaiwa paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56952,,,,1,,0,rephrasing_fix paraiso espiritual es la paz y la unidad que jehova le da a su pueblo,tü pa'araiisü eekat maa'ulu shia tü nakuwa'ipakat na a'yataashiikana nümüin je'waa sulu'u anain naya nutuma jee paa'inwain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56954,,,,1,,0,rephrasing_fix a cuando los cristianos vieran jerusalen rodeada que tenian que hacer,jamüsüje'e paa'in chale pia chaa jerusalen su'unnaa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56969,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus habia predicho que el ataque seria acortado es decir que se detendria,nüküjatüjülia jesuu namüin na nikirajüinkana naawalaainjanain na surulaatkana suulia ashutaa saa'u wayuu chajatkat jerusalen mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56975,,,,1,,0,rephrasing_fix la gran tribulacion empezara con la destruccion de todas las religiones falsas,so'ule'eya tü ka'i saja'laje'ennüinjatkalü o'u tü iküleesiairua nnojotkat shiimain o'tteerü yalejee tü müliaa miyo'usükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56989,,,,1,,0,rephrasing_fix por que las compara a una ramera o prostituta,jamüsü wayuu maa'insat sümaka tü wiwüliakat sümüin tia iküleesiakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,56991,,,,1,,0,rephrasing_fix que le pasara al pueblo de dios durante el ataque contra las religiones,jamüsü e'ikaajaka pu'luuwain sümaa püsapü wameenaka nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57008,,,,1,,0,rephrasing_fix en nuestros tiempos pasara algo parecido,wanaa sümaa sushutünüin aa'u jerusalen naawale'erüin je'waa tia alatakat chayaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57012,,,,1,,0,rephrasing_fix mas bien los siervos de jehova tendremos que demostrar que lo amamos y que apoyamos a los ungidos,naya'ala ne'e oonookana nümaa jesuu na anoujatüjüliikana süpülapünaa tia müliaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57025,,,,1,,0,rephrasing_fix y que pasara en ese tiempo,so'u tia wee'iyatüinjatü sükajee tü waa'inrakat sünain alin je'waa wapüla jee namaain waya na nuwalayuukana kürisüto mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57027,,,,1,,0,rephrasing_fix no lo sabemos con exactitud,jameetche wakuwa'ipa so'u ka'ikat tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57028,,,,1,,0,rephrasing_fix habra llegado el momento de que venga el fin,waainjeerü tia ja'itairü kasain ma'in alatüin ma'aka naainjüin shia daniel dan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57034,,,,1,,0,rephrasing_fix habra llegado el momento de que venga el fin,shieerü waküjaka kasalajanainjatüin saainjala wayuu süpüshua'a sümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57038,,,,1,,0,rephrasing_fix es probable que algunas pasen al mismo tiempo,ojunuwaajeerü tü jolotsükolüirua iipünaajee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57051,,,,1,,0,rephrasing_fix no debemos tener miedo porque sabemos que jehova nos salvara vea los parrafos y,nnojoishii waya mmoluinjanain nu'tte'ereena waya je'waa paashaje'era tü pütchikat otta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57054,,,,1,,0,rephrasing_fix haran lo que dijo jesus al comenzar a suceder estas cosas levantense erguidos y alcen la cabeza porque su liberacion se acerca,nnojolumaateerü mojuin jaa'in süka taashimaateenain jia luc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57066,,,,1,,0,rephrasing_fix b a que se refiere la biblia cuando dice que jesus reunira a sus escogidos,kasa alatajatka nushutapa gog chi cheje'ewaikai magog saa'u nupueulose maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57067,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice que jesus enviara los angeles y reunira a sus escogidos desde los cuatro vientos desde el extremo de la tierra hasta el extremo del cielo,saashin tü wiwüliakat nüjüteena jesuu na aapiee nüma'anajeejanakana maleiwa süpüla nakotchajüinjatüin tü wayuu aneekuushikalüirua nütüma sainküinjee tü mmakat süpüshua'ale mar,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57069,,,,1,,0,rephrasing_fix tomen su posicion estense quietos y vean la salvacion de jehova a favor de ustedes,jüchajaainjatü süchiki eeinjanale jia jimatüinjana ne'e jia yala otta ji'reerü tü naa'inrajatkat je'waa süpüla nu'tte'erüinjanain jia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57092,,,,1,,0,rephrasing_fix los que sean considerados cabras seran destruidos,map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57099,,,,1,,0,rephrasing_fix lea la nota,map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57102,,,,1,,0,rephrasing_fix el salmo dice que el rey primero pelea la guerra y luego celebra la boda,saashin salmo atkaainjachi palajana chi aluwataaikai shiasa'a süchikijee tia kasaaleechi nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57115,,,,1,,0,rephrasing_fix la boda del cordero esta boda se celebrara en el cielo despues del armagedon,ka'wayuuseinjachi chi anneetchonkai aainjüneerü wanee mi'iraa shikiira ka'wayuuseinjachin chi anneetchonkai süchikijee armagedon,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57117,,,,1,,0,rephrasing_fix la novia representa a los ungidos cuando ya estan todos en el cielo,tü nu'wayuuseinjatkat nayakuayaasü na aneekuushiikana kottapa naya chaa iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57119,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy dia muchas personas estan divididas por el orgullo que sienten por su pais su raza o su cultura,kasa alataka sutuma jülüjüin naa'in waneeinnua wayuu nayain kojutüleein suulia wayuu süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57130,,,,1,,0,rephrasing_fix otros piensan lo mismo de su equipo deportivo favorito,shiasa'a sulu'ujee tia ayoujiraashii naya pe'ipajiraashii naya jee eeshii eekai no'utüin naa'in na nnojoliikana wanaawain aa'in namaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57137,,,,1,,0,rephrasing_fix en este articulo veremos como la biblia nos puede ayudar a luchar contra los sentimientos que dividen a las personas,sünain ekirajaayakat tüü wekirajaweerü anain tü sümakat tü wiwüliakat süpüla nnojoliinjanain sünainpünaain waya tü kasa eekai mojujiraain anainjee wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57150,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso solo apoyamos a jehova,müshiijese'e nümaain waya je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57182,,,,1,,0,rephrasing_fix los cristianos que esperan vivir en la tierra tampoco se meten en los conflictos de este mundo,aka'aya na anoujashii chainjanakana chaa iipünaa nnojoishii naya sünainpünaain kasachiki jee poliitika cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57197,,,,1,,0,rephrasing_fix b que sentia una hermana hacia cierto grupo de personas,kasa tü nnojoluinjatkat jülüjüin waa'in müleka wa'yataweere sümüin nuluwataaya maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57200,,,,1,,0,rephrasing_fix ni siquiera queria predicarles,nnojotsü aküjeein shia pütchi namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57214,,,,1,,0,rephrasing_fix ella sabia que eso no estaba bien asi que le pidio a jehova que la ayudara a dejar de tener esos sentimientos,achuntüsüjese'e shia kaaliinwaa nümüin je'waa süka sütüjaain saa'u nnojoluin anain tü jülüjakat saa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57215,,,,1,,0,rephrasing_fix ella dice que la predicacion la ha ayudado mucho,saainjain tia sünain aküjaa pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57217,,,,1,,0,rephrasing_fix pidale a jehova que le ayude a ver a los demas como el los ve que puede ayudarle a ver a los demas como jehova los ve,kasa paainjüinjatka süpüla kojutüinjatüin pümüin wayuu ma'aka kojutüin shia nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57231,,,,1,,0,rephrasing_fix y si es necesario pueden hablar con los maestros para explicarles lo que creemos a que no deberiamos pensar,jamüsü nnojotka anain mache'ere waya süchiirua jülüjüin waa'in ana'leein sukuwa'ipa wanee kasa waa'inraka suulia tü saa'inrakat wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57252,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova quiere que todo tipo de personas lo conozcan lo adoren y vivan para siempre por eso debemos estar dispuestos a escuchar las opiniones de nuestros hermanos,tü kee'ireekat naa'in je'waa shia ni'nnaajünüinjachin sutuma wayuu süpüshua'a süpüla na'waajüinjachin nia jee katüin no'u süpüla ka'ikat süpüshua'a juan tnm tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57259,,,,1,,0,rephrasing_fix en este articulo algunos nombres no son reales,nnojotsü shiain tü sünülia shiimainsükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57267,,,,1,,0,rephrasing_fix los siervos de dios siempre han tenido lugares para adorarlo,sümaiwa paala akumajapu'ushii a'waajülee na a'yataapu'ukana nümüin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57278,,,,1,,0,rephrasing_fix noe abrahan isaac jacob y moises tambien hicieron altares,aka'aya noe abraham isaac jacob otta moises apaa'uwajüshii naya ipa süpüla na'ajüinjatüin mürüt nümüin maleiwa gen ex,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57280,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy dia los testigos de jehova nos reunimos para adorar a dios en los miles de salones del reino que hay por todo el mundo,na nikirajüinkana jesuu outkaja'awaishii sulu'u piichi aluw cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57285,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien le impresiono que todos estaban bien vestidos y lo saludaban con una sonrisa,wanee kasa ponoko atuma naa'in shia anain na'anaaya na wayuu eejanakana sünain tü outkajawaakat jee sutuma kamaneein naya nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57307,,,,1,,0,rephrasing_fix el hombre empezo a ir a todas las reuniones y se bautizo poco tiempo despues,so'uje'ere'eya tia waneepiashi o'unüin chia wayuukai sünain tü outkajawaakat woutiisaka nia mapa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57308,,,,1,,0,rephrasing_fix tampoco enviamos mensajes ni hablamos con otros ni comemos y bebemos durante la reunion ademas los padres educan a sus hijos para que no corran ni jueguen en el salon,na wayuu kachonshiikana nekirajüinjana nachonnii süpüla nnojoliinjanain türüttaain namüinjanain sulu'u tü piichi outkajaaleekat jee süpüla nnojoliinjanain nashaittüin sulu'u ecl,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57319,,,,1,,0,rephrasing_fix esta claro que jehova esta bendiciendo la construccion de salones,watüjaa aa'u niain je'waa o'unirüin sukuwa'ipa tü a'yatawaa sünainpünaakat akumajaa piichi outkajaalee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57341,,,,1,,0,rephrasing_fix pero sin importar donde vivamos o lo que piense la gente que nos rodea debemos mantener nuestro salon limpio y ordenado,maka'a wuleinjatüin shia watuma shia süka wa'waajüleein shia je'waa deut,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57364,,,,1,,0,rephrasing_fix mas de a os despues el rey josias tambien uso las donaciones del pueblo para reparar el templo lea cronicas que podemos aprender de esto,juya süchikijee tia chi aluwataaikai josias nunoukte'erüin tü a'waajüleekat süka tü nneerü nasülajakat na wayuukana paashaje'era cronicas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57373,,,,1,,0,rephrasing_fix que nosotros tambien debemos dar un buen mantenimiento al salon y reparar lo que sea necesario,tü shikirajakalü anain waya tia shia wanoukte'erawalinjatüin tü kasa amojujaakat sünain tü piichi outkajaaleekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57374,,,,1,,0,rephrasing_fix y las personas que lo vean se llevaran una mala impresion de nosotros,ne'rüle müin tia na wayuu antakana sünain tü outkajawaakat mojeerü nanüiki wachiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57379,,,,1,,0,rephrasing_fix que hara usted para demostrar respeto por su salon del reino,kasa paa'inrüinjatka süpüla pii'iyatüin sünain kojutüin pümüin tü piichi outkajaaleekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57383,,,,1,,0,rephrasing_fix b que necesidad tenemos los seres humanos,kasa talataka atuma saa'in wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57398,,,,1,,0,rephrasing_fix una hermana llamada taylene siempre era muy exigente con ella misma y eso la hacia sentirse triste,maalinsat taya nüpüla maleiwa ma'waisü taylene sümaa mojuin ma'in saa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57401,,,,1,,0,rephrasing_fix en una asamblea una hermana que no la conocia se le acerco para saludarla y conversar con ella,wanaa sümaa chajatüinkain shia sünain wanee outkajawaa miyo'u arütkaasü wanee wawala sünainmüin sümaa süsaküin shia jee yootoka shia sümaa sandra,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57408,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando vemos la creacion nos damos cuenta de que jehova nos ama muchisimo,jülüjüle waa'in tü kasa nukumalakat je'waa wayaawateerü saa'u sünain miyo'uin tü waalinkat nüpüla roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57421,,,,1,,0,rephrasing_fix en canada una hermana llamada catherine dice que disfruta viendo como todo revive cuando termina el invierno y llega la primavera,saashin catherine wanee wawala cheje'ewat canada kamalainsü ma'in sümüin shi'rapa su'wüittalaain tü mmapa'akat kasiipa tü wunu'uliakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57424,,,,1,,0,rephrasing_fix y le encanta cuando un colibri llega a comer lo que ella le deja en la ventana de su cocina,talatüsü ma'in saa'in wanaa sümaa niküin chi chünü'ükai tü shijitakat nüpüla so'ulu'u tü shiwentaanasekat tü kusinapiakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57426,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando un padre y su hijo se comunican bien cada vez se tienen mas cari o y mas confianza,aishii ma'in waya nüpüla je'waa süka niain washin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57445,,,,1,,0,rephrasing_fix asi veremos que jehova quiere guiarnos y protegernos,waainjüle tia wayaawateerü aa'u nu'unireein wakuwa'ipa je'waa otta naa'inmajeein waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57448,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos el ejemplo de un rey de juda llamado jehosafat,jülüja waa'in tü alatakat nümüin jehosafat chi aluwataakai saa'u juda,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57453,,,,1,,0,rephrasing_fix por que seria bueno estudiar las oraciones que leemos en la biblia cuales son algunas de esas oraciones,jamüsü anaka wekirajaale sünain nanüiki na wayuu o'uraajakana nümüin je'waa paala sümaiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57483,,,,1,,0,rephrasing_fix como beneficia el rescate a los cristianos ungidos,jameetka nakuwa'ipa na nnojoliikana aneekünüin süpüla chain naya iipünaamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57501,,,,1,,0,rephrasing_fix el rescate prueba que jehova nos ama a todos,col tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57507,,,,1,,0,rephrasing_fix si pensamos en como jehova nos demuestra su amor que haremos,jülüjüle waa'in tü kasa nii'iyatakat akajee je'waa sünain alin ma'in waya nüpüla jameerü wakuwa'ipa nünainmüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57515,,,,1,,0,rephrasing_fix si hacemos estas cosas estaremos seguros de que jehova nos ama y lo amaremos cada dia mas,waainjüle tia wayaawateerü aa'u sünain alin waya nüpüla je'waa jee aijeechi ma'in nia wapüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57528,,,,1,,0,rephrasing_fix por que estamos convencidos de que vivimos en los ultimos dias,jamüsü watüjaaka saa'u sünain sülü'ülüin süpüla saja'ttüin tü kasakat süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57532,,,,1,,0,rephrasing_fix y dijo felices son todos los que se mantienen en expectativa,müshijese'e nümüin isaias anata'aleeshiija'a na a'atapajakana shikeraajüin tü nümakat maleiwa is tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57540,,,,1,,0,rephrasing_fix por que debemos seguir alerta y preparados,jamüsü eejüinjatka waa'in sünain a'atapajaa sükalia saja'ttinnüin tü kasakat süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57552,,,,1,,0,rephrasing_fix por que lo sabemos,mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57565,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso aunque las cosas ya estan muy mal sabemos que se pondran peor,koo'omüin koo'omüin meerü tü kasa mojusükat yaa mmapa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57567,,,,1,,0,rephrasing_fix los siervos de dios hemos estado alerta,na wawalayuu jülüjakana aa'in shia nayeena ayaawataka saa'u shikeraajüin maa'ulu yaa mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57580,,,,1,,0,rephrasing_fix pero lo que les digo a ustedes a todos lo digo mantenganse alerta,anasü eere jaa'in waneepia süma'inru'u ja'atapajüin taya suulia tantajüin jaa'u sünain atunkaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57596,,,,1,,0,rephrasing_fix el espero con paciencia mientras avisaba a la gente que jerusalen seria destruida,kakalia nia sünain naapiraku'u nümüin na wayuukana sünain saja'ttinnüinjatüin jerusalen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57606,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque jehova no le dijo cuando llegaria la destruccion de jerusalen le mando que se mantuviera alerta y le prometio no llegara tarde lea habacuc y,nnojoleerü kama'ain shia müshi je'waa nümüin paashaje'era habacuc otta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57611,,,,1,,0,rephrasing_fix estamos convencidos de que la profecia de jesus sobre los ultimos dias se esta cumpliendo y de que falta muy poquito para que llegue el fin,we'itaain ma'in waa'in sünain shikeraajeerüin tü nümakat jesuu süchiki tü alatajatkat sülü'ütpa sükalia süpüla saja'ttinnüin tü kasakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57629,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso lo mas importante para nosotros es servir a jehova y predicar el mensaje del reino,pejechonsü ma'in tia ka'ikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57630,,,,1,,0,rephrasing_fix un matrimonio que luego se hizo testigo de jehova logro sobrevivir,apüta'alaashii ne'e palit eejachi wanee wayuu sümaa nu'wayuuse aküjüliishii naya pütchi nüchiki je'waa mapa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57635,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso sigamos el consejo de jesus presten atencion a si mismos para que sus corazones nunca lleguen a estar cargados debido a comer con exceso y beber con exceso y por las inquietudes de la vida y de repente este aquel dia sobre ustedes,anuu nünüiki jesuu wamüin müleka jülüjüle jaa'in ne'e emi'ijaa eperuwaa oo'ulaka ekawaa je müleka jüshapataale aa'in saa'u tü jiküinjatkat nnojoliishiija'a yapain jia sünain a'atapaa taya sükajee tia luc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57648,,,,1,,0,rephrasing_fix si ese es su caso seguro que usted espera con muchas ganas vivir alli,jamüsüja'a pa'araiisüpa tü mmakat talateerü paa'in waneepia nnojoleerü kasain aijüin pünain jimateerü paa'in is,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57667,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo podra aprender mas sobre ciencia a tocar instrumentos musicales o a construir su propia casa pero habra otras cosas que nos haran todavia mas felices,talataleejeetpeje'e paa'in sutuma kojuteerüin sümüin wayuu tü nünüliakat je'waa sümaa nayaawateerüin saa'u niain je'waa laülaakai saa'u kasakat süpüshua'a mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57671,,,,1,,0,rephrasing_fix estamos seguros de que jehova hara que todas estas cosas se cumplan,we'itaain ma'in waa'in sünain nikeraajeerüin je'waa süpüshua'a tü nümakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57677,,,,1,,0,rephrasing_fix haciendo lo que puede por vivir como si ya estuviera alli por ejemplo puede empezar a aprender el idioma y las costumbres del pais,nukolojooinjachire wayuu sulu'umüin wanee mma naatajatü ekirajaainjachi nia sünain nanüiki na wayuu kepiakana chayaa süpüla nütüjüinjachin süpüleerua ekirajaainjachi nia sünain tü nakuwa'ipakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57685,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo muchas personas piensan que no tienen por que obedecer a dios y que cada uno puede hacer lo que quiera,naashin nayakana nnojotsü cho'ujaain noonooin sümaa nünüiki maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57691,,,,1,,0,rephrasing_fix pero puede que a veces se nos pida que sirvamos en otro lugar,eepaja'a süpüla waluwataanüin wattamüin sünain a'yatawaa nümüin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57710,,,,1,,0,rephrasing_fix y a algunos superintendentes viajantes se les ha pedido que sirvan como precursores especiales por su edad o por otras razones,eeshii waneeinnua wawalayuu alapalaapu'uka waa'u pürekutsoolüinnapa pesiaat maa'ulu yaa saa'u laülaayuuinnapain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57712,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo quizas veamos lo felices que se sentiran otros cuando resuciten sus familiares y amigos,jamüsüja'a süso'iraale naa'in palajana napüshi waneeinnua wayuu talateena ma'in naya we'rüin sutuma tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57721,,,,1,,0,rephrasing_fix estudiamos con cuidado estas nuevas explicaciones,wekirajaaitpache anain tü pütchi apansaajünüitpakat sulu'ujee tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57726,,,,1,,0,rephrasing_fix por que debemos aprender ahora a perdonar,jameerü wakuwa'ipa sulu'u tü pa'araiisükat müleka motule waa'in saainjala wayuu maa'ulu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57729,,,,1,,0,rephrasing_fix si aprendemos ahora a perdonar sera mas facil llevarnos bien con los demas en el paraiso lea colosenses en el paraiso sera necesario demostrar las mismas cualidades que jehova nos ense a hoy,müleka motule waa'in saainjala wayuu maa'ulu yaa anajiraajeena waya namaa na wayuu yaajeenakana sulu'u tü pa'araiisükat paashaje'era colosas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57733,,,,1,,0,rephrasing_fix que metas se pueden poner los jovenes,kasa jülüjüinjatka naa'in wanee jima'ai jee wanee majayüt,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57746,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo podemos ponernos la meta de aprender nuevas formas de predicar,eesü süpüla wekirajaain sünain tü wanüikinjatkat sünain aküjaa pütchi eesü süpüla we'itaain ma'in sulu'u wakuwa'ipa tü sümakat tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57756,,,,1,,0,rephrasing_fix de gracias a jehova por todo lo que nos da,kojutü pümüin tü kasa naapakat pümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57759,,,,1,,0,rephrasing_fix por que sabemos que servir a jehova es la mejor forma de vivir,jamüsü watüjaaka saa'u anain ma'in a'yatawaa nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57760,,,,1,,0,rephrasing_fix servir a jehova es la mejor forma de vivir,anashaatasü a'yatawaa nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57762,,,,1,,0,rephrasing_fix no le servimos porque alguien nos obligue o solo por sobrevivir al fin de este mundo,nnojoishii waya a'yataain nümüin je'waa mojusheeka nnojoishii waya a'yataain nümüin shii'iree wo'tte'ennüinjanain saja'ttinnapa tü kasakat süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57763,,,,1,,0,rephrasing_fix busque la guia de la biblia,is,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57768,,,,1,,0,rephrasing_fix pero recordemos que disfrutamos mas de las cosas cuando nuestra amistad con jehova es lo mas importante,talataleepaja'aya ma'in waa'in müleka aleewale ma'in waya nümaa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57774,,,,1,,0,rephrasing_fix en el paraiso la vida sera mejor de lo que podemos imaginar,aneerü ma'in wakuwa'ipa sulu'upa waya tü pa'araiisükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57779,,,,1,,0,rephrasing_fix estar contentos significa estar agradecidos a jehova por todo lo que nos da y sentirnos felices sin importar donde se nos pida que sirvamos,talatüsü naa'in wayuu sünain a'yatawaa nümüin je'waa müleka kojutüle nümüin tü naapakat je'waa nümüin jee anale naa'in sünain a'yatawaa nümüin ja'itaichi jalain aluwataanüin nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57787,,,,1,,0,rephrasing_fix en que tiempos estamos viviendo vivimos en tiempos muy dificiles,jamüsü tü mmapa'akat maa'utpünaa yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57793,,,,1,,0,rephrasing_fix estas cosas se presentan como si fueran buenas en internet la television el cine los libros y las revistas,alatinnüsü tia sulu'upünaa internet telewisoot cine jee müsia sulu'u karalouktairua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57800,,,,1,,0,rephrasing_fix que les paso a los israelitas por juntarse con malas compa ias,kasa alataka namüin na israeliitakana saaliijee na'aleewajaain sümaa wayuu mojulaasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57834,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas la organizacion nos ense a en las reuniones que tenemos en mas de congregaciones por todo el mundo,wainma tü kasa watüjakat sünainjee tü wiwüliakat süka wekirajünüin sünain chaa eere woutkajaain watta saalii tü piichi outkajaalee eekat alatüsü suulia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57856,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia tambien dice que debemos casarnos solo en el se or,saashin tü wiwüliakat kasaalüinjatü wanee anoujasü nümaa wane wayuu anoujashi cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57861,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque jehova le dio muchas cosas buenas a salomon el desobedecio y se caso con muchas esposas extranjeras,e'rüishi wayumüin salomon mapa nümüin je'waa müshijese'e kasaalüin nia sümaa watta saalii jieyuu sulu'ujeejatka wanee mma naatajatü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57876,,,,1,,0,rephrasing_fix esto ya les ha pasado a muchas parejas,wainmairü wawalayuu anoujakana a'wayuusee sutuma naa'inrüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57886,,,,1,,0,rephrasing_fix esto los ayudo a sobrevivir al diluvio,sutuma naainjain tia nnojoishii wüinsirajüin naya su'unnaa tü juya miyo'ushaatakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57898,,,,1,,0,rephrasing_fix de forma parecida los primeros cristianos tambien fueron obedientes y no se juntaron con quienes no amaban a jehova,akaataaja'a na nikirajüinkana jesuu oonooshii naya sümaa nünüiki je'waa otta nayouktüin na'aleewajaain sümaa wayuu eekai maalin apüla je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57901,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso ni pasamos tiempo con ellos ni nos hacemos amigos de ellos ni nos casamos con ellos,nnojoishii waya kottiraainjanain namaa naya wayuukana jee nnojoishii waya kasaalüinjanain sümaa wayuu eekai manoujain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57912,,,,1,,0,rephrasing_fix b que cosas tienen en comun los cristianos maduros,wanaawashiiche sulu'u nakuwa'ipa na wawalayuu laülaakana aa'in sünain anoujaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57931,,,,1,,0,rephrasing_fix pueden tener diferente edad cultura o gustos pero se nota que son cristianos maduros porque tienen varias cosas en comun,akaataaja'a ne'e nakuwa'ipa na wawalayuu laülaakana aa'in sünain anoujaa eeshi chi eekai jima'alin eeshi chi eekai ja'apüichin eeshi chi eekai wayuuin eeshi chi eekai alijunain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57936,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas predican con entusiasmo y hacen todo lo posible por contribuir a la unidad de la congregacion,yalayala aa'inchii naya sünain naküjüin tü pütchikat naa'inrüin tü kasa anasükat süpüla paa'inwain na wawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57952,,,,1,,0,rephrasing_fix sin importar cuantos a os llevemos sirviendo a jehova todos debemos preguntarnos en que cosas tengo que mejorar para parecerme mas a jesus,kasache tü taa'inrajatkat süpüla toushikajaainjachin süchiirua nukuwa'ipa jesuu müinjana waya sulu'u waa'in wane'ewai wakua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57953,,,,1,,0,rephrasing_fix pero sus padres sus hermanos y las demas personas que lo rodeaban eran todos imperfectos,alu'uinja'a na kasakana nünain nale'eru'usü tü kaainjalaakat ma'aka saa'in tü niikat chi nüshiyaashikai oo'ulaka süpüshua'a tü wayuu e'raajakat nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57976,,,,1,,0,rephrasing_fix porque david tambien tuvo problemas con otros siervos de dios,shimee'erainpalashi nia tü nu'wayuusekalia sam,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57991,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo el rey saul intento matarlo,sam,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57992,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien entendio que tenia que aprender a perdonar y contribuir a la unidad de la congregacion,anasü washatüle nukuwa'ipa chia wawalakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,57998,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo si eres joven ya sabes a que te dedicaras en la vida,piakai tawala jima'aikai piakat majayütkat nnojoyürüle jütüjaain saa'u kasain wayuu tü palajanainjatkat jutuma sulu'u jukuwa'ipa shia anaka alu'u ja'aleewajaale nümaa wanee wawala kakaliaichikai a'yataain nümüin je'waa jee aa'inrakai kasa anasü napüleerua na wawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58009,,,,1,,0,rephrasing_fix si nuestra conciencia esta bien educada que cosas buenas haremos,kasa anasü waainjeetka wulere waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58036,,,,1,,0,rephrasing_fix es algo que tenemos dentro de nosotros y que nos dice lo que esta bien y lo que esta mal vea el recuadro que significa,ni'itaain sulu'u waa'in wanee kasa anasü sükajee tia makat wayaawata aa'u anale wanee kasa süpüla waa'inrüinjatüin jee mojule shia paashaje'era pütchi pütüjaainjatka aa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58040,,,,1,,0,rephrasing_fix si nuestra conciencia esta bien educada nos ayudara a hacer cosas buenas y a evitar las cosas malas,müleka wulere tü waa'inkat shieerü waa'inraka sümüiwa'a tü kasa anasükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58041,,,,1,,0,rephrasing_fix al darnos la conciencia jehova nos demostro que nos ama y que desea que seamos felices,aishii waya nüpüla je'waa müsüjese'e naapüin wamüin tia kasa anasükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58042,,,,1,,0,rephrasing_fix si educamos bien nuestra conciencia como beneficiara eso a la congregacion,wayouktüinjatü tü kasa mojusükat jee waa'inrüinjatü tü kasa anasükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58048,,,,1,,0,rephrasing_fix si queremos educar nuestra conciencia que debemos hacer,kasa waa'inrüinjatka süpüla wuleinjatüin waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58056,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos demostrar que respetamos la conciencia de los demas hermanos,kasa taa'inrüinjatka süpüla kojutüin tamüin tü jülüjakat naa'in na tawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58063,,,,1,,0,rephrasing_fix como nos ayuda filipenses a tomar decisiones sobre nuestra salud,kasa waa'inrüinjatka waneeküinjanale wanee wepinase saashin filipos,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58081,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy dia no se conoce la cura para algunas enfermedades,eesü ayuulii mepikat kepisü tama'ana türa ayuulii pünainkat sümüle wayuu wamüin nnojoishii waya oonooinjanain sümaa sünüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58082,,,,1,,0,rephrasing_fix intentamos obligar a los demas a tomar las mismas decisiones que nosotros,wapüleerüaasüche naa'in na waneeinnua süpüla naainjain tü wamakat namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58088,,,,1,,0,rephrasing_fix a como nos ayuda romanos a tomar decisiones sobre nuestra salud,jülüjüle waa'in tü sümakat roma jamüsü aneetka süneekia watuma tü wepinaseinjatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58090,,,,1,,0,rephrasing_fix pero al intentar convencer a otros para que tambien lo hicieran pusieron en peligro la unidad de la congregacion,piirakaa sümüin tü ayaakuaa sulu'ukat süpana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58102,,,,1,,0,rephrasing_fix pero si queremos que las diversiones nos hagan bien debemos tener cuidado con cuales elegimos y cuanto tiempo les dedicamos,wemi'ijaainjanale anainjatü süneekia watuma jee nnojoishii kama'ashaatainjanain waya sünain tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58111,,,,1,,0,rephrasing_fix y es cierto que hacer deporte puede ser bueno para nuestra salud,kekiijeechi ma'in wanee wayuu na'aleewajaale nümaa chi wayuu kekiikai ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58120,,,,1,,0,rephrasing_fix como ayudo el consejo de romanos a una familia,kasa naainjaka waneeinnua wawalayuu süpüla ne'itaain sulu'u nakuwa'ipa tü sümakat roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58124,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien hablaron de quienes son buenas amistades entonces una de sus hijas dijo que en la escuela algunos jovenes testigos hacen cosas que a ella le parece que no estan bien,anuu sünüiki wanee tachon eeshii wawalayuu aainjaka wanee kasa chaa koleejialu'u nnojotka anain saa'in tamüin taainjeepaja'a shia wanaa namaa süka anain shia namüin müsü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58127,,,,1,,0,rephrasing_fix la conciencia nos animara a hablarles de dios a las personas tanto de casa en casa como en cualquier otro lugar,aka'aya pablo shia naa'inmaaka ma'in tü aküjaakat pütchi cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58140,,,,1,,0,rephrasing_fix vea la seccion preguntas de los lectores de la atalaya del de junio de paginas a,paashaje'era preguntas de los lectores sulu'uka aapiria wayuu oju'itaka juunio'u so'u süpana sünainmüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58154,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos varias preguntas que nos ayudaran a saberlo,watüjaajeerü aa'u tia wekirajaale sünain ja'raisü kasa joo'u wekirajaai sünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58201,,,,1,,0,rephrasing_fix que puede hacer que perdamos la fe en las promesas de jehova,kasa moteetka waa'in shiale waa'inmaain ashaittaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58202,,,,1,,0,rephrasing_fix trabajar duro para jehova nos ayuda a centrarnos en nuestra esperanza de vida eterna,wa'yataale süka süpüshua'a waa'in nümüin je'waa nnojoleerü motuin waa'in katüinjatüin wo'u süpüla ka'ikat süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58211,,,,1,,0,rephrasing_fix recordemos que hasta el apostol pedro tuvo miedo y perdio la fe,nükaaliinjain jesuu na aluwataaushiikana süpüla katsüinjatüin nanoula mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58237,,,,1,,0,rephrasing_fix y en algunas ocasiones jesus tuvo que corregir a todos los apostoles porque tenian poca fe,mayaapeje'e sümatsüinjaain nunoula pedro nüchajaain sukuwa'ipa mapa süpüla sükatsüinraain süchikua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58238,,,,1,,0,rephrasing_fix pedro miro a jesus nosotros tambien debemos mirar atentamente a jesus como dice la biblia lea hebreos,jülüjamaatüshi naa'in pedro jesuu aka'aya wayakana jülüjüinjachi waa'in jesuu paashaje'era hebreokana tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58245,,,,1,,0,rephrasing_fix esta seguro de que jehova cumplira lo que ha prometido hacer en el futuro,nikettaajeetche je'waa süpüshua'a tü naa'inrajatkat naashin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58258,,,,1,,0,rephrasing_fix el no se dejo distraer por las cosas que el mundo le ofrecia,tnm nnojotsü shiain naa'inmaain jesuu tü aainjünakat yaa mmapa'a mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58267,,,,1,,0,rephrasing_fix o puede hacer una lista de las personas resucitadas con las que le gustaria hablar y escribir lo que les diria,eesü süpüla püshajüin nanülia na wayuu paashajaweekana amaa naso'ire'ennapa aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58270,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus les ense o a sus discipulos a pedirle a jehova que les diera espiritu santo,nikirajüin jesuu na nikirajüinkana nachuntajanain nümüin maleiwa tü nütchinkat luc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58274,,,,1,,0,rephrasing_fix elijamos amigos que tengan una fe fuerte,jaraliinjana wa'aleewajaainjanaka amaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58277,,,,1,,0,rephrasing_fix deberiamos ayudarlo con paciencia a tener mas fe en jehova y a confiar en los hermanos,wakaaliinja nia süpüla icheinjatüin nunoula wakaaliinja nia süpüla kojutüinjanain nümüin na wawalayuukana jud,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58288,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova tambien nos ayudara a cada uno de nosotros a tener una fe fuerte lea pedro,naashin je'waa nükaaliinjeena waya süpüla katchin wanoula wane'ewai wakua paashaje'era pedro,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58294,,,,1,,0,rephrasing_fix como nos demuestra jehova que es generoso,kasa naainjaka je'waa süpüla nii'iyatüin sünain alin waya nüpüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58301,,,,1,,0,rephrasing_fix b por que debemos pensar en cuanto nos ama jehova,kasa anasü we'reetka jülüjüle waa'in alin ma'in waya nüpüla je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58305,,,,1,,0,rephrasing_fix creen que el solo se dedica a poner reglas y castigar a quienes no las obedecen,nüpülajüin wainma kasa suulia wayuu niaseje'e chi nnojoikai aa'inrüin tia süsalashi nia nutuma je'waa eeshi chi eekai müin nünüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58311,,,,1,,0,rephrasing_fix en cambio otros piensan que dios ama a todas las personas sin importar lo que hagan,ayateena'aya alin waya nüpüla maleiwa ja'itasü kasain waainjain eetaalashii joo na makana anüikiya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58314,,,,1,,0,rephrasing_fix pero nosotros hemos estudiado la biblia y sabemos cual es la verdad sobre jehova,perulawaapeje'e ne'e tia aküjünakat nüchiki maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58315,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso en la biblia se dice que adan era hijo de dios,adan nükumala maleiwa saashin tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58322,,,,1,,0,rephrasing_fix en realidad el es el mejor padre que podemos tener,shiasa'a miyo'uyuupa naya nnojotsü nanoujüin sünain aipüralin wayuu je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58329,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas jesus nos ense o que seremos felices si estamos cerca de jehova,chi maleiwakai naapüin wamüin süpüshua tü che'ojaakat wamüin süpüla talatüinjatüin waa'in tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58352,,,,1,,0,rephrasing_fix por que queremos que jehova nos ense e,jamüsü anaka wekirajia nutuma je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58355,,,,1,,0,rephrasing_fix un buen padre que ama a sus hijos trata de educarlos para que les vaya bien en la vida,aire nüpüla nüchonnii wanee wayuu nikirajüin naya süpüla anainjatüin nakuwa'ipa watta ka'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58356,,,,1,,0,rephrasing_fix pero muchos padres hoy dia no respetan lo que la biblia dice,eepeje'e na nnojoliikana ekirajüin nachonnii sünain tü sümakat tü wiwüliakat süka mojutüin shia namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58357,,,,1,,0,rephrasing_fix el padre sigue el ejemplo de jehova ense andoles a sus hijos la verdad de la biblia y ayudandolos a ser amigos de dios vea los parrafos a,wayuukai chii nikirajüin na nüchonniikana sünain tü wiwüliakat süpüla aleewainjanain naya nümaa je'waa paashaje'era tü pütchikat sünainmüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58364,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso nos ense a cual es su nombre,anasü nümüin je'waa warütkaain nünainmüin sant,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58367,,,,1,,0,rephrasing_fix que futuro nos promete jehova,kasa nikirajaka anain waya je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58377,,,,1,,0,rephrasing_fix pero la realidad es que la mayoria de las personas hoy dia no saben lo que les pasara en el futuro,a'yataashi ma'in ne'e süchiirua wanee kasa nnojotkat eejeerüin süpüla ka'ikat süpüshua'a sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58379,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova ayudo a siervos suyos del pasado a mejorar,nuu'ulaain je'waa sülatüin namüin tia süpüla nanoukte'erüinjatüin nakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58393,,,,1,,0,rephrasing_fix salmo dice que jehova protege la vida de sus siervos fieles y que los libra de la gente mala,saashin tü wiwüliakat naa'inmajüin je'waa na wayuu a'yataakana nümüin noulia na mojulaakana sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58407,,,,1,,0,rephrasing_fix esta claro que jehova nos ama y quiere protegernos como nos sentimos al saber que jehova nos ama,jamüshija'a je'waa naapirüin waya suulia wanajüin kasa mojusü sulu'u internet suulia kachiiruain waa'in tü washirüükat suulia waashaje'erüin karalouktairua sünainpünaaka kasa yarüttüsü suulia wanajüin peliikula eere eein atkawaa eere eein ama'üjirawaa akuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58424,,,,1,,0,rephrasing_fix como se siente usted al pensar en todo lo que jehova nos ense a,jamüsü paa'in sutuma tü nikirajakalü anain pia je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58435,,,,1,,0,rephrasing_fix un buen padre ense a a sus hijos con el ejemplo cuando les demuestra su amor les ense a a amar eso es lo que hace jehova con nosotros,wanee jintüi nüshatüin nukuwa'ipa chi nüshikai jamüshija'a aire nia nüpüla chi nüshikai aijeechi chi nüshikai nüpülaya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58438,,,,1,,0,rephrasing_fix nadie nos ama tanto como el la biblia dice que el nos amo primero,aka'aya je'waa aishii waya nüpüla müsüjese'e aishii waya nüpüla palajana sümüin tü wiwüliakat juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58439,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas gracias a ese sacrificio podemos ser sus amigos y demostrarle que lo amamos,aleewashii waya nümaa je'waa süka naainjüin tia wapüleerua alinjachi nia wapüla saa'ujee tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58444,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso jesus dijo que el mandamiento mas importante es el siguiente tienes que amar a jehova tu dios con todo tu corazon y con toda tu alma y con toda tu mente y con todas tus fuerzas,müshijese'e nümüin jesuu yaa alinjachi püpüla je'waa süka süpüshua'a paa'in süka süpüshua'a pukuwa'ipa süka tü jülüjakat paa'in jee süka süpüshua'a pütchin mar tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58447,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando alguien nos hace un regalo tratamos de demostrarle que estamos agradecidos,sükolojünüle pümüin wanee kasa talatashaatasü paa'in aashimüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58456,,,,1,,0,rephrasing_fix asi que tomaron la decision de llevar una vida mas sencilla,atütülaasü naa'in mike mapa sutuma tia naashaje'erakat nu'unüichipakalaka sulu'umüin wanee mma naatajatü süpüla aküjaa pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58482,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas dijo que la ley de jehova es perfecta y confiable nos da fuerzas y nos ayuda a ser sabios,aishi je'waa nüpüla david müshijese'e naa'inrüin weinshi tü kasa nüchekakat nüpüleerua sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58490,,,,1,,0,rephrasing_fix asi seremos mejores amigos de dios y le demostraremos que lo amamos,waa'inrüle tia aleeweena ma'in waya nümaa chi washikai je'waa jee miyo'ujeerü naalin wapüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58493,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy dia jehova nos ense a muchas cosas sobre el su creacion sus promesas y la biblia,anasü wakuwa'ipa süka nikirajüin waya je'waa sünain tü kasa nukumajakat jee sünain tü kasa nikeraajüinjatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58496,,,,1,,0,rephrasing_fix durante una parte de la asamblea les pidieron a todos los jovenes que se sentaran en una zona especial,su'unnaa tia outkajawaakat katatüshii atumawaa napüshua'a na jima'aliikana jee na majayünnüükana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58504,,,,1,,0,rephrasing_fix que nos ense a esto,kasa shikirajaka anain waya tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58517,,,,1,,0,rephrasing_fix pero la biblia dice que nosotros debemos evitar esas actitudes debemos aprender lo que jehova quiere que hagamos y hacerle caso,saashin tü wiwüliakat wayaawatüinjatü saa'u tü nüchekakat maleiwa wapüleerua jee oonooinjana waya sümaa roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58524,,,,1,,0,rephrasing_fix en los tiempos de samuel los israelitas estaban perdiendo una batalla contra los filisteos,kataiwa'aya no'u samuel akanajuutaainnaje'e na israeliitakana natuma na filisteokana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58537,,,,1,,0,rephrasing_fix se siente usted asi,jama piakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58546,,,,1,,0,rephrasing_fix muchos reyes sabian lo que jehova habia hecho,nükaaliinjataain joo naya mapa'aya süpüla nayamülüinjanain na wanee na'ünüükana jos,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58583,,,,1,,0,rephrasing_fix se llamaba acab y era un rey muy malo el profeta elias le dijo que no volveria a llover hasta que el lo dijera,müiria ma'itüin tü juyakat eeyaai ne'e eejeerüin tü joojotshikat wane'ere'eja'a ta'itireerüin shia kee'ireepa taa'in müshi elias nümüin acab rey tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58590,,,,1,,0,rephrasing_fix claro solo dios podia darle a elias el poder para decir cuando volveria a llover,niapeje'e je'waa aapüinjachika tia pülaakat nümüin elias süpüla ni'itirüinjatüin tü juyakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58591,,,,1,,0,rephrasing_fix una mujer que tambien reconocio que jehova estaba ayudando a su pueblo fue rahab,tatüjaa aa'u naapeerüin je'waa jümüin mmakat tüü müsü rahab namüin na piamashiikana ajayajülii antapaataka shipialu'umüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58603,,,,1,,0,rephrasing_fix nosotros queremos ser como ellos como podemos ver hoy dia la mano de jehova,kasa waainjüinjatka süpüla we'rüinjatüin najapü je'waa sünain kaaliin waya nüpüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58614,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy dia jehova ha ayudado a muchos de sus siervos,pukuentaja süchiki tü naainjakat je'waa süpüla nükaaliinjain wanee wawala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58631,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos el caso de una hermana llamada amy,jamüsüja'a wanee wawala amy sünülia ajütünüsü shia sulu'umüin wanee mma pasanainka sünain wanee palaa pacifico münüsü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58637,,,,1,,0,rephrasing_fix eso le dio fuerzas para seguir adelante,is,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58647,,,,1,,0,rephrasing_fix pero cuando la reina jezabel quiso matarlo elias olvido como lo habia ayudado jehova en el pasado,akaisa'a niyo'ujaain aa'in wanaa sümaa nu'utüneein aa'in sutuma jezabel tü nu'wayuusekat acab,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58666,,,,1,,0,rephrasing_fix buscando la ayuda de jehova,tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58669,,,,1,,0,rephrasing_fix puede usted ver como jehova lo ayuda en su vida,piyaawata aa'u kaaliin pia nüpüla je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58679,,,,1,,0,rephrasing_fix en kenia una hermana llamada sarah tenia una estudiante de la biblia que parecia que no valoraba lo que estaba aprendiendo,eesü wanee wawala kepiasü chaa kenia sarah sünülia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58686,,,,1,,0,rephrasing_fix si nosotros estamos pendientes tambien podremos ver que jehova nos esta ayudando,eejüle waa'in sünain tü kasa naainjakat je'waa wapüleerua wayaawateerü aa'u sünain nükaaliinjain waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58690,,,,1,,0,rephrasing_fix esto significa que debemos pensar en cosas buenas y dejar de hacer cosas malas lea corintios,süpüla wuleinjatüin waa'in jülüjeesü waa'in kasa anasü jee wayouktüinjatü tü kasa mojusükat paashaje'era corinto,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58695,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova quiere que tengamos una fe fuerte por eso nos dejo escritos en la biblia ejemplos de personas que tuvieron mucha fe,kee'ireesü naa'in je'waa icheinjatüin wanoula müsüjese'e nüshajirüin sulu'u tü wiwüliakat nachiki wayuu katsüinkana ma'in anoula roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58722,,,,1,,0,rephrasing_fix uno de los ejemplos que estan en la biblia es el de elias,anasü nukuwa'ipa elias saashin tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58727,,,,1,,0,rephrasing_fix primero una vez elias le dijo al rey acab que jehova produciria una gran sequia,wekirajaa sünain ja'raisü kasa nii'iyataka akajee sünain ichein ma'in nunoula,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58729,,,,1,,0,rephrasing_fix segundo elias confiaba en que dios les daria lo necesario a el y a otras personas durante la sequia,tü wanee nii'iyatakalü akajee ichein nunoula shia sükajee ni'itaain naa'in sünain naapüinjatüin je'waa tü cho'ujaakat nümüin otta namüin waneeinnua wayuu su'unnaa me'itüin tü juyakat rey,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58731,,,,1,,0,rephrasing_fix porque la fe forma parte del fruto del espiritu,püsakire'era paa'in sünain tüü ichesüche tanoula ma'aka nunoula elias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58737,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas mientras estudiamos la biblia debemos tratar de ver si estamos demostrando en nuestra vida que de veras tenemos una fe fuerte lea santiago y,su'unnaa wekirajaain sünain tü wiwüliakat anasü jülüjale waa'in müleka waa'inrüle waneepia tü nümakat maleiwa otta ichere wanoula paashaje'era santiago otta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58751,,,,1,,0,rephrasing_fix a que nuestra fe se hace mas fuerte cuando estamos con los hermanos de la congregacion sobre todo con los que han sido fieles ante los problemas,mojulaale na wa'aleewajaakana amaa amojujaajeerü wanoula akanasa'a anamiale naya koo'omüinjeerü sütsüin wanoula cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58756,,,,1,,0,rephrasing_fix con razon josue les aseguro a los israelitas que jehova siempre habia cumplido todas las buenas promesas que les habia hecho,müsüjese'e nüküjüin josue namüin na israeliitakana sünain nikeraajüin je'waa süpüshua'a tü nümakat namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58768,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso sabemos que si le pedimos mas fe el nos la dara,müsüjese'e nükatsüinreerüin wanoula wachuntüle shia nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58815,,,,1,,0,rephrasing_fix de septiembre de,oju'itaka settienpüro'u so'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58823,,,,1,,0,rephrasing_fix que buen ejemplo nos dieron marta y maria,kasa tü anakat süpüla washatüin sünainjee sukuwa'ipa marta sümaa maria,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58828,,,,1,,0,rephrasing_fix claro jesus tambien amaba y respetaba a otras mujeres,saashin tü wiwüliakat na'aleewain ma'in shia jesuu jee aisü shia nüpüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58835,,,,1,,0,rephrasing_fix la atalaya del de abril de dijo que los cristianos debian tener cuidado para que los inventos modernos no los distrajeran incluso en aquellos a os parecia que cada dia aparecia algo nuevo,aküjünüsü sulu'u aapiria wayuu oju'itaka aa'uriiro'u so'u juyaka sünain eejüinjatüin naa'in na anoujashiikana suulia shiain jülüjain naa'in waneepia tü kasairua jeketkat oju'itüin ma'aka saa'in tü rewiisütairua eejatkat so'u tia tü raawiakat cine jee tü telewisootkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58864,,,,1,,0,rephrasing_fix asi que debemos tener cuidado para no dedicar demasiado tiempo a las cosas que el mundo nos ofrece claro no todas son malas pero si no seguimos el consejo de pablo las cosas del mundo pueden hacernos perder mucho tiempo,mayaapeje'e nnojoluin mojuin süpüshua'a tü kasairua eekat mmapa'a eejüinjatü waa'in suulia waneepiain waya sünain tia süka jamüin moteerü waa'in wa'yataain nümüin je'waa sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58879,,,,1,,0,rephrasing_fix que buen ejemplo nos dio jesus,kasa washatüinjatka sünainjee nukuwa'ipa jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58894,,,,1,,0,rephrasing_fix pero que hizo jesus en vez de distraerse les explico que tenia que ir a otras ciudades para seguir predicando el mensaje del reino,asouktüshi jesus acheküshi taküjüinjachin tü pütchi anasükat sulu'upünaa tü pueulokat süpüshua süchiki nukuaippa maleiwa sünain aluwatawaa luc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58898,,,,1,,0,rephrasing_fix asi que le preguntaron al apostol felipe si podian ver a jesus y hablar con el,shiasa'a nasakitka chi aluwataaushikai felipe müleka eere süpüla naashajaain nümaa jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58918,,,,1,,0,rephrasing_fix y como estaba soltero tenia mas libertad para servir a dios sin distracciones,shiaitpa kachiiruaka taa'in joolu'u tü kasa anasu nünaajakat tapüla chi maleiwakai müshi pablo filip tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58939,,,,1,,0,rephrasing_fix pero sea que estemos solteros o casados todos debemos asegurarnos de que nada nos distraiga de servir a jehova,shiapeje'e jülüjainjatüin waa'in tü wa'yataainkat nümüin je'waa ja'itainna ka'wayuusein jee ma'wayuusein waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58944,,,,1,,0,rephrasing_fix quizas tengamos que mejorar en nuestra lectura y estudio de la biblia,eesüja'a shiale cho'ujaain wamüin waashaje'erüin tü wiwüliakat waneepia sümaa wekirajaain sünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58960,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo hadyn y melody sanderson tenian un buen negocio en australia pero lo dejaron para hacerse siervos de tiempo completo,anapu'usü ma'in ni'yataain chi wawalakai hadyn sümaa melody sanderson chayaa australia akatsa'a noo'ulaain tü na'yataainkat süpüleerua a'yatawaa waneepia nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58963,,,,1,,0,rephrasing_fix mientras servian de misioneros en la india se quedaron sin dinero,shiasa'a so'u chajanain naya misioneeroin chaa india aja'lajaasü nanneetse,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58964,,,,1,,0,rephrasing_fix medita estas cosas y pon atencion en ellas para que tu progreso sea patente a todos,müleka tütüle pia sünain pi'yataain nümüin maleiwa nayaawateechi aa'u pia na puwalayuukana sünain laülaain paa'in sünain anoujaa tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58969,,,,1,,0,rephrasing_fix es muy importante que dediquemos tiempo a pensar en lo que aprendemos sobre jehova y jesus,cho'ujaasü ma'in jülüjainjatüin waa'in tü wekirajaakalü sünainjee nukuwa'ipa je'waa nümaa jesuu juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,58990,,,,1,,0,rephrasing_fix b como se siente jehova cuando les hablamos de el a otras personas,jamüsü naa'in je'waa wanaa sümaa waküjüin pütchi nüchiki sümüin wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59012,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice un libro de recuerdo empezo a ser escrito delante de el para los que estaban en temor de jehova y para los que pensaban en su nombre,müsü tü wiwüliakat yaa ashajünüsü sulu'u wanee karaloukta nanülia na sotokana naa'in je'waa na mmoluwaakana neema otta na jülüjakana aa'in tü nünüliakat mal tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59018,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien debemos meditar antes de ir a predicar lea esdras,akaataaja'a süpülapünaa wo'unüin sünain aküjaa pütchi aashajaainjana waya sulu'u waa'in süchiki tü wanüikinjatkat paashaje'era esdras,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59028,,,,1,,0,rephrasing_fix o cuando leemos sobre algun hermano en el anuario dediquemos tiempo a pensar en su historia para que nos llegue al corazon,aka'aya waashaje'erapa nüchiki wanee wawala sulu'u tü anuariokot waashajaa sulu'u waa'in süchiki tia süpüla sujutuuinjatüin sulu'u waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59039,,,,1,,0,rephrasing_fix cual es la cosa mas importante en la que debemos meditar y por que,kasa waashajaainjatka ma'in achiki sulu'u waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59043,,,,1,,0,rephrasing_fix aun asi nadie podra evitar que meditemos en cosas que hemos memorizado como textos biblicos o canciones del reino,ja'itairü süpülajünüin tia woulia nnojoleerü jaralin apülajüin woulia waashajaain sulu'u waa'in süchiki tü wetsiikulo watüjakat sünainjee tü wiwüliakat otta müsia tü jayeechi watüjakalü apüleerua aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59047,,,,1,,0,rephrasing_fix y para aprovechar mejor esta lectura podemos usar publicaciones como el libro el hombre mas grande que explica en orden todo lo que hizo jesus durante su vida,shiasa'a süpüla pütüjaleeinjachin ma'in sünainjee tü paashaje'erakat anashi paashaje'erüle wanee karalouktaka eeka wama'ana aashajaaka süchiki tü naainjakat jesuu so'u yaajachin nia yaa mmapa'a ma'aka saa'in el hombre mas grande juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59053,,,,1,,0,rephrasing_fix meditar en jehova y jesus tambien nos ayuda a seguir sirviendo con entusiasmo a jehova,talateena ma'in waya sünain a'yatawaa nümüin je'waa müleka waashajaale sulu'u waa'in süchiki nukuwa'ipa je'waa otta nüchiki jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59065,,,,1,,0,rephrasing_fix porque este mundo esta lleno de cosas que pueden distraernos,kapüle'ewaisü wamüin süka wainmain kasa jülüjaka waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59074,,,,1,,0,rephrasing_fix como demuestra jehova que ama a los seres humanos pecadores,kasa nii'iyataka akajee je'waa sünain alin wayuu nüpüla mayaainje'e kaainjalain shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59096,,,,1,,0,rephrasing_fix a cual es la cualidad mas importante de dios,jarat tü akuwa'ipaa alana'leekalia nünain maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59098,,,,1,,0,rephrasing_fix sabemos que jehova ama todo lo que ha creado,aisü nüpüla je'waa süpüshua'a tü kasa nukumajakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59106,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo como el nos ama ha fijado un dia en que se propone juzgar la tierra habitada con justicia mediante su hijo jesucristo,jamüshija'a nia nüneeküin jesuu süpüla niainjachin aküjüin jaralin lotuin akuwa'ipa oo'ulaka jaralin nnojolin lotuin akuwa'ipa sa'akajee wayuu süpüshua'a aluw tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59108,,,,1,,0,rephrasing_fix como jehova es un dios muy sabio permitio que pasara el tiempo para que satanas demostrara si tenia razon,süka kekiin ma'in je'waa nuu'ulaain niain satanaa aluwataain saa'u tü wayuukalüirua sainküin tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59118,,,,1,,0,rephrasing_fix podra usar la historia de la humanidad para demostrar que los rebeldes deben ser destruidos jamas permitira que vuelvan a existir personas malas,nnojoleerü nuu'ulaain suluwanaajiraain wayuu saa'u sukuwa'ipa süchikua'a süka sütüjaanüitpain aa'u niain ne'e maleiwa anakai süpüla aluwatawaa saa'u kasakat süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59131,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque somos imperfectos podemos obedecer a dios,kasa naainjaka je'waa süpüla nii'iyatüin sünain alin ma'in waya nüpüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59160,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas demostro que un ser humano perfecto puede ser fiel a dios incluso en situaciones muy dificiles,nii'iyatapeje'e jesuu sükajee tü naainjakat niain ne'e je'waa anakai süpüla aluwatawaa waa'u otta eein süpüla noonooin sümaa nünüiki maleiwa wanee wayuu eekai lotuin nukuwa'ipa ja'itairü kasain alatüin nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59166,,,,1,,0,rephrasing_fix pablo dijo que casi nadie daria la vida por un hombre justo y que quizas algunas personas darian la vida por un hombre bueno,shia süka nuluwataain chi waneeshikai nüchon yaa mmolu'umüin süpüla nii'iratüinjatüin waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59173,,,,1,,0,rephrasing_fix tomen sobre si mi yugo y aprendan de mi porque soy de genio apacible y humilde de corazon y hallaran refrigerio para sus almas,mapüleejeerü jümüin aluwataanaa tatüma mapüleejeerü jümüin tü tachekakat jüpüleerua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59198,,,,1,,0,rephrasing_fix a este grupo se le conoce como la gran muchedumbre o gran multitud de personas,nnojoishii yaawain naya wayuukana watta naalii alat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59206,,,,1,,0,rephrasing_fix eso le permitio aprender que jehova es muy amoroso,sutuma tia nütüjaa aa'u aipüralin ma'in chi nüshikai col,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59219,,,,1,,0,rephrasing_fix todas las cosas las soporta todas las cree todas las espera todas las aguanta,tü aliikat apüla wayuu ayateerü che'ojaain waneepia cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59249,,,,1,,0,rephrasing_fix pero eso no significa que el pueda tratar mal a su familia,oo'ulaka chi laülaakai naa'u cristo nia maleiwa cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59257,,,,1,,0,rephrasing_fix estamos muy agradecidos de poder disfrutar de este amor tan especial,talatüsü ma'in waa'in süka aijiraain ma'in waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59285,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque enfrentaron problemas aquellos cristianos ungidos siguieron predicando porque amaban al projimo y tenian la ayuda del espiritu santo,mayaainje'e müliain naya atumawaa ayatüshii aküjüin ma'in naya pütchi süka alin wayuu napüla jee süka eein chi naa'inkai maleiwa naa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59306,,,,1,,0,rephrasing_fix todos ellos se reunen en mas de congregaciones por todo el mundo,alatüsü suulia outkajaalee eere noutkajaain sulu'u mmakat süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59309,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando predicamos las personas reaccionan de distintas formas algunas nos escuchan pero otras rechazan nuestro mensaje,wanaa sümaa waküjüin pütchi sümüin wayuu eeshii eekai naapajüin jee eeshii eekai nayouktüin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59324,,,,1,,0,rephrasing_fix sin importar lo que haga la gente el espera que hagamos lo que dice la biblia,ja'itairü anain jee mojuin sünüiki wayuu wamüin waa'inrüinjatü tü sümakat tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59326,,,,1,,0,rephrasing_fix si somos humildes obedeceremos el siguiente consejo de jesus oyeron ustedes que se dijo tienes que amar a tu projimo y odiar a tu enemigo,otta tanüiki tayakai joolu'u jümüin müsü mayaa anashii aire jüpüla na jü'ünüükana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59335,,,,1,,0,rephrasing_fix que capacitacion hemos recibido los testigos de jehova,kasa nikirajaka anain waya je'waa süpüla watüjainjanain süpüleerua aküjaa pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59355,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando jesus les mando a sus discipulos que predicaran les dijo estoy con ustedes,shiimüin sünain jümaainjachin taya waneepia müshi jesuu namüin na nikirajüinkana wanaa sümaa nuluwataain naya sünain aküjaa pütchi mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59366,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova tambien nos ayuda hoy dia,aka'aya maa'utpünaa yaa nükaaliinjain waya je'waa sünain aa'inraa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59368,,,,1,,0,rephrasing_fix hebreos dice que el nos da toda cosa buena para ayudarnos a predicar,saashin tü wiwüliakat nükaaliinjeena waya maleiwa sünain aküjaa pütchi heb tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59369,,,,1,,0,rephrasing_fix algunas las usamos solo por unos a os pero otras las seguimos usando hoy dia,eesü waneeirua kasa nnojoluitpaka waküjüin aka pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59376,,,,1,,0,rephrasing_fix un hermano que empezo a usarlas cuando tenia unos a os dice que le pedian a la persona que leyera la tarjeta,naashin wanee wawala o'ttüshi nia sünain aküjaa pütchi süka tia karalouktachonkot wanaa sümaa polooin nuuyase,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59385,,,,1,,0,rephrasing_fix como se usaba el gramofono portatil,jamapu'usü süküjia pütchi süka tü gramofono portatil münakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59400,,,,1,,0,rephrasing_fix una vez un hombre escucho un discurso grabado que le gusto mucho,eejachinka wanee wayuu aapajaka wanee pütchi akürawaajuushi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59410,,,,1,,0,rephrasing_fix y la agencia lo enviaba a periodicos de canada estados unidos y europa,shiasa'a tia agenciakat suluwataa sümüsia tia karalouktakat sümüin tü agencia cheje'ewatkat canada estados unidos otta tü cheje'ewatkalüirua europa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59421,,,,1,,0,rephrasing_fix poco despues creamos nuestra propia estacion de radio,shiasa'a mapa na wawalayuukana nakumajüin wanee a'walakajia pütchi süpüla naküjüin tü pütchi anasükat sulu'upünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59427,,,,1,,0,rephrasing_fix el primer programa se presento el de febrero de,o'ttüshii naya sünain ekirajaa sulu'upünaa tia a'walakajiakat pütchi pe'ureero'u so'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59428,,,,1,,0,rephrasing_fix a muchos hermanos les encanta predicar en zonas publicas y hablarle a la gente de nuestra pagina de internet vea los parrafos y,kamalainsü ma'in namüin na wawalayuukana naküjüin pütchi eere jouluin wayuu jee naküjüin pütchi süka jw org paashaje'era tü pütchikat otta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59431,,,,1,,0,rephrasing_fix otro buen metodo que tenemos hoy para llegar a mas gente es la predicacion en zonas publicas nos esforzamos por predicar en las paradas de autobuses estaciones de tren estacionamientos plazas y mercados,aküjüshii ma'in pütchi na wawalayuukana eere jouluin wayuu ma'aka saa'in eere süsha'wajüle wuusü türein pülaasapa'a jee metkaarulu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59434,,,,1,,0,rephrasing_fix para el es una oportunidad de probarle a dios que esta dispuesto a hacer todo lo que el le pida,jee sükajee tia wee'iyateerü nümüin maleiwa sünain wanoujain nünain waneepiain waya nümaa otta waa'inreerüin süpüshua'a tü nuchuntakat wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59437,,,,1,,0,rephrasing_fix a muchos hermanos les encanta hablarle a la gente de nuestra pagina de internet,kamalainsü ma'in namüin na wawalayuukana naküjüin pütchi süka jw org,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59441,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo cuando los hermanos predicaban con el gramofono algunas personas no estaban de acuerdo con lo que escuchaban,eeshi eekai kamalain nümüin tia pütchikat sümaa kee'ireein naa'in nütüjaweein soo'omüin süchiki tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59450,,,,1,,0,rephrasing_fix b tenia razon el hermano russell,jamüsü watüjaaka saa'u shiimain tü nüküjakalü achiki russell,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59483,,,,1,,0,rephrasing_fix hace ya mas de a os que el reino de dios empezo a gobernar,alatüirü suulia juya süchikijee nüikkalaain jesuu sünain aluwatawaa chaa iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59484,,,,1,,0,rephrasing_fix y tenia razon porque estamos predicando en todas partes,nnojotsü nu'tchejaain amaa tia süka müinya shia watuma maa'ulu yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59490,,,,1,,0,rephrasing_fix como pueden los padres demostrarles a sus hijos peque os que los entienden,pii'iyatüinjatpa namüin püchonnii sünain piyaawatüin saa'u tü alatakat namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59501,,,,1,,0,rephrasing_fix como podrian manoah y su esposa ense arle a su hijo a servir y amar a jehova,kasa naa'inrajatka süpüla nekirajüin chi nachonkai süpüla ni'yataain nümüin je'waa jee alin nia nüpüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59509,,,,1,,0,rephrasing_fix que responsabilidad tienen los padres y que los ayudara a cumplir con ella,kasa pikirajüinjanaka anain na püchonniikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59511,,,,1,,0,rephrasing_fix vea tambien el recuadro sus estudiantes de la biblia mas importantes,kasa paa'inrajatka süpüla puuntüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59512,,,,1,,0,rephrasing_fix usted tambien tiene la responsabilidad de ense arles a sus hijos a servir y amar a jehova,kachonle pia pütüjaa aa'u kapüleein epijaa tepichi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59514,,,,1,,0,rephrasing_fix que le ayudara a cumplir con esa responsabilidad,pia ekirajüinjachika püchonnii süpüla na'yataain nümüin je'waa jee süpüla alinjachin nia napüla prov,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59515,,,,1,,0,rephrasing_fix a que hizo jesus por sus discipulos,kasa nii'iyataka akajee jesuu sünain alin nüpüla na nikirajüinkana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59540,,,,1,,0,rephrasing_fix b como deben disciplinar los padres a sus hijos,jamüinjatü sukuwa'ipa putuma nachiajaaya na püchonniikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59541,,,,1,,0,rephrasing_fix esto hizo que ana aprendiera a confiar en jehova,sulu'ujee tia shi'itaashaatain saa'in ana nünain je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59575,,,,1,,0,rephrasing_fix a como ense o jesus a sus discipulos a ser humildes y a hacer cosas por los demas,kasa nikirajaka anain jesuu na nikirajüinkana jamüsü sukuwa'ipa nekirajia nutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59579,,,,1,,0,rephrasing_fix y los apostoles aprendieron a hacer lo mismo,sutuma müin nukuwa'ipa jesuu nashatüin na nikirajüinkana tü nukuwa'ipakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59584,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus era perfecto y podia saber lo que las personas estaban pensando,maainjalasai jesuu jee müsia niyaawata aa'u jamüin sukuwa'ipa wayuu juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59595,,,,1,,0,rephrasing_fix a que le puede ayudar a saber si a sus hijos de veras les gusta predicar,kasa paa'inrajatka süpüla pütüjaain saa'u kamalainre namüin püchonnii aküjaa pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59601,,,,1,,0,rephrasing_fix es porque de veras les gusta,naainjataapa tia soo'opünaa naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59606,,,,1,,0,rephrasing_fix porque las personas que los rodeaban cometian muchos pecados sexuales y veian obras de teatro llenas de sexo y palabras sucias,e'nnüsü sulu'u tü ashaittüleekat wayuu ama'üjiraasü sukuwa'ipa jee aapünüsü pütchi kashüülasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59619,,,,1,,0,rephrasing_fix como puede usted ayudar a sus hijos a evitar las diversiones malas,kasa paa'inrajatka süpüla nnojoluin naapajüin jee nanajüin kasa yarüttüsü na püchonniikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59621,,,,1,,0,rephrasing_fix pero eso no es suficiente preguntese saben mis hijos por que es tan peligroso ver pornografia,püsakira paa'in tüü nayaawatüinche aa'u na tachonniikana jamüin mojuka ma'in anajaa shiyaakua wayuu maichesat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59625,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando damos clases de la biblia primero usamos el libro que ense a realmente la biblia,wekirajüin wayuu süka tü karalouktakat kasa shikirajaka ma'in tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59647,,,,1,,0,rephrasing_fix luego usamos el libro mantenganse en el amor de dios,kettaapa tia karalouktakat nutuma wekirajüin nia süka tü karalouktakat ayata alin jüpüla maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59649,,,,1,,0,rephrasing_fix usted debe ayudarlos a conocer y amar a jehova,püküja namüin tü kee'ireekat naa'in je'waa napüleerua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59652,,,,1,,0,rephrasing_fix pensar en que situaciones pueden sentir la tentacion de hacer algo malo y ense arles como evitar esas situaciones,püküja namüin tü naa'inrajatkat suchuntaale naa'in aainjaa kasa mojusü otta tü naa'inrajatkat süpüla nayouktüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59666,,,,1,,0,rephrasing_fix asegurarse de darles un buen ejemplo,ana pukuwa'ipa napüleerua süpüla nashatüin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59667,,,,1,,0,rephrasing_fix algunos padres tal vez piensen que sus hijos solo hacen tonterias y que se comportan como si todavia fueran ni os,na wayuu jima'aliinnakana achonnii oo'ulaka na majayünnüüinnakana achonnii jo'uweeyülia naa'in eeshii namüle namüin nachonnii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59681,,,,1,,0,rephrasing_fix ella dice que esta muy agradecida con ellos porque le ense aron que las actividades cristianas son muy importantes,talatüsü ma'in saa'in tü wawalakat sutuma nekirajüin shia na wayuu kachonkana shia süpüla palajanainjatüin sutuma tü shi'yataainkat nümüin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59728,,,,1,,0,rephrasing_fix por que es bueno que usted sea humilde y admita sus errores,kasa paa'inrajatka mojukuwa'iparüle putuma wanee kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59736,,,,1,,0,rephrasing_fix no puede hacerlo todo bien,mojukuwa'iparüle putuma wanee kasa taya'aya kasitka müinjachi pia otta nnojotsü yaletüinjatüin paa'in juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59738,,,,1,,0,rephrasing_fix como demostraba jesus que era humilde incluso cuando les decia a los discipulos lo que tenian que hacer,kasa naa'inrawaika jesuu sutuma nnojoluin yaletüin naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59745,,,,1,,0,rephrasing_fix pero como era humilde muchas veces les explicaba por que debian hacer las cosas,naainjain tia süka nnojoluin yaletüin naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59747,,,,1,,0,rephrasing_fix sus padres notaron que algo le preocupaba,nasakitkalaka shia kasain alatüin sümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59786,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso siga el ejemplo de jesus,aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59808,,,,1,,0,rephrasing_fix despues de criar a tres hijos reconoce que la adolescencia fue una epoca dificil pero dice que hubo mas alegrias que tristezas,talatapeje'e naa'in sutuma wainmain tü kasa anasü ni'rakat sünain epijaa nüchonnii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59818,,,,1,,0,rephrasing_fix ense eles a sus hijos a amar y servir a jehova,pikiraja püchonnii süpüla alinjachin je'waa napüla jee süpüla na'yataweein nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59825,,,,1,,0,rephrasing_fix oye por favor y yo mismo hablare,paapaja tü tanüikinjatkat pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59828,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova se comunicaba con jesus y le expresaba lo que pensaba y sentia,nikirajüin je'waa jesuu sünain tü nukuwa'ipakat nüküjüin nümüin mojule jee anale naa'in sutuma wanee kasa juan col,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59837,,,,1,,0,rephrasing_fix luego tambien se comunico en ese idioma con otros hombres como moises samuel y david,mapu'usia ne'e sukuwa'ipa nutumaya naashajaapa nümaa moises samuel otta david,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59849,,,,1,,0,rephrasing_fix algunos de los que hicieron la septuaginta traducian palabra por palabra pero otros no aun asi para los judios que hablaban griego y para los cristianos la septuaginta era la palabra de dios,kojutapeje'e shia namüin na judio aashajaakana griego süka shiain tü nünüikikat maleiwa kojutüsü shia namüin na anoujashii namaiwajanakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59866,,,,1,,0,rephrasing_fix los primeros discipulos de jesus hablaban hebreo,na nikirajüinkana jesuu aashajaapu'ushii hebreo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59874,,,,1,,0,rephrasing_fix aun asi esas traducciones hechas por hombres imperfectos forman parte de la biblia que tenemos hoy,tü pütchi nalatirakat naya wayuukana shia tü eekat wama'ana maa'ulu yaa sulu'u tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59879,,,,1,,0,rephrasing_fix b por que nuestras publicaciones se hacen primero en ingles,jamüsü washajaka tü karalouktakalüirua palajana sulu'u inkülee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59913,,,,1,,0,rephrasing_fix en un peque o grupo de estudiantes de la biblia fue nombrado esclavo fiel y discreto,so'u tü juyakat aneekünüshii nutuma je'waa no'utku na wayuu ekirajaakana sünain tü wiwüliakat süpüla niainjachin chi achepchieekai mat tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59914,,,,1,,0,rephrasing_fix pero en nuestros dias las publicaciones biblicas que prepara el esclavo estan en mas de idiomas,maa'ulu yaa alatüsü suulia anüikii ashajünakalü alu'u tü karalouktakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59916,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso se nombro a un grupo de hermanos para que tradujeran la biblia,müshiijese'e naneekünüin waneeinnua wawalayuu süpüla nakumajüinjatüin wanee wiwülia eekai pansaain sünüiki sümaa tü pütchi sümaiwajatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59928,,,,1,,0,rephrasing_fix ese dia el hermano knorr dijo que los siervos de dios necesitaban una traduccion de la biblia moderna exacta y sencilla,naashin chi wawalakai knorr cho'ujaasü ma'in wanee wiwülia eekai pansaain sümaa tü ashajuushi sümaiwajatkat jee müsia eekai mapüleein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59932,,,,1,,0,rephrasing_fix los dias y de octubre de mas de personas en paises vieron en persona o por internet la reunion anual numero,eeshii na chajanakana eejatüle saainjünüin tia outkajawaakat eetaalashii joo na e'rajakana shia sulu'upünaa internet,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59947,,,,1,,0,rephrasing_fix durante el programa los oradores leian los versiculos en esta edicion y todos notaron que era mas facil de entender,so'u ka'ikat tia na wawalayuu ekirajakana shia nekirajaka aka tia wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59950,,,,1,,0,rephrasing_fix vea el articulo la biblia una historia de supervivencia de la atalaya del de noviembre de,paashaje'era tü pütchikat la biblia una historia de supervivencia sulu'usü aapiria wayuu oju'itaka nowienpüro'u alijunaikiru'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59956,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova se comunica con nosotros jehova nos da su mensaje de una forma que podamos entender con facilidad,naashajaapa je'waa wamaa aashajaashi nia süka pütchi watüjaka apüleerua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59958,,,,1,,0,rephrasing_fix segundo cuando fuera posible traducir palabra por palabra cuando no fuera posible traducir la idea,tü wanee naainjakat shia nalatirüin tü pütchikat wane'ewai sukua müleka shiyaawatünüle aa'u shiasa'a mayaawatujule saa'u nashajüin jamalu'uluin tia pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59977,,,,1,,0,rephrasing_fix y tambien veremos como han hecho lo mismo los traductores de otros idiomas,sünain ekirajaayakat tüü wekirajaajeerü anain jamüin sukuwa'ipa watuma tia apünüinsükat kasa süpüla walatirüinjatüin traduccion del nuevo mundo sulu'u inkülee müsia ne'e sukuwa'ipa natuma na wawalayuukana sulu'u wanee anüikii naatajatü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59981,,,,1,,0,rephrasing_fix muchas traducciones en ingles y en otros idiomas tambien lo han quitado,asünne'ennüsü tü nünüliakat maleiwa sulu'u waneeirua wiwülia eekat sulu'u inkülee müsia ne'e sukuwa'ipa sulu'u waneeirua wiwülia eekat sulu'u waneeirua anüikii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,59994,,,,1,,0,rephrasing_fix la traduccion del nuevo mundo de en ingles explico que jehova llega a ser lo que el quiere para cumplir sus promesas,saashin traduccion del nuevo mundo oju'itakat so'u juyakat sulu'u inkülee naainjeerü je'waa tü kee'ireekat naa'in süpüla nikeraajüinjatüin tü nümakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60014,,,,1,,0,rephrasing_fix el nombre de dios tiene un significado muy importante para sus siervos,aküjüshi pütchi pablo wattapünaa ma'in süka nükaaliinjain nia je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60020,,,,1,,0,rephrasing_fix traducir la traduccion del nuevo mundo del ingles a otros idiomas ha presentado algunas dificultades,tü traduccion del nuevo mundo eekat sulu'u inkülee eesü kapüleere shia süpüla sülatinnüin sulu'u waneeirua anüikii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60028,,,,1,,0,rephrasing_fix como han reaccionado los lectores de la edicion revisada de en ingles,jamüsü nanüiki na wawalayuukana saapünapa namüin tü wiwülia oju'itakat so'u sulu'u inkülee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60048,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo en ruanda muchas personas que estudiaban con los testigos no progresaban porque no tenian la biblia,jamüsüja'a chaa ruanda nnojotsü koo'omüinyaain nanoula na wayuu nekirajakana na wawalayuukana süka jamüin nnojoluin wiwülia nama'ana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60061,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando salio la traduccion del nuevo mundo en su idioma una familia con cuatro hijos les dio las gracias a jehova y al esclavo,wanaa sümaa sülatinnüin traduccion del nuevo mundo sulu'u nanüiki na wayuu cheje'ewaliikana ruanda talatashaatashii ma'in naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60063,,,,1,,0,rephrasing_fix para demostrarle su agradecimiento a jehova la leen juntos todos los dias,sutuma kojutüin wamüin tü naainjakat je'waa wapüleerua waashaje'erüin tü wiwüliakat weinshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60065,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien significa que jehova puede hacer que su creacion haga o llegue a ser lo que sea necesario para cumplir lo que se propone,naainjeerü je'waa tü kee'ireekat naa'in sükajee tü kasa nukumajakat malu'ulu shia'aya jamüsü sukuwa'ipa tia nutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60084,,,,1,,0,rephrasing_fix que lo provoco al parecer fueron las chispas de algunos trenes que pasaban por el bosque,saashin tü wiwüliakat achuwajaasü watta saalii wunu'ulia sutuma wanee siko'uchon ne'e sant,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60094,,,,1,,0,rephrasing_fix esto nos recuerda lo que dice santiago con cuan peque o fuego se incendia tan grande bosque,tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60095,,,,1,,0,rephrasing_fix si queremos animar a los demas que necesitamos saber,kasa waa'inrüinjatka süpüla watütülüinjatüin naa'in na wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60106,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos un ejemplo que lo demuestra,wekirajaa sünain jamüinjatüin sukuwa'ipa tia watuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60126,,,,1,,0,rephrasing_fix en que otras situaciones debemos esperar antes de hablar,jamüinjatü wanüiki airu'urule pütchi wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60143,,,,1,,0,rephrasing_fix y si no conocemos alguna expresion podemos buscar su significado tambien podemos fijarnos en el ejemplo de jesus,nnojorüle wayaawatüin saa'u wanee pütchi waashaje'eraka anasü müleka wachajaale jamalu'uluin tia pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60163,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas debemos pensar en como afectara a otros lo que digamos,ayaawajaainjana waya saa'u wanüiki suulia mojujain naa'in na wayuukana watuma sant,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60165,,,,1,,0,rephrasing_fix una de las se ales servia para mandar al pueblo que se reuniera en algun lugar otra se al servia para mandar a los soldados que atacaran al enemigo,a'yalajinnüsü wanee trompeta süpüla noutkajaainjanain na israeliitakana eetaasü joo tü a'yalajinnaka'aya süpüla nashutüinjanain na israeliitakana saa'u na'ünüü nnojorüle nayaawatüin saa'u na surulaatkana shii'ira tü trompetakat eesü süpüla nnojoluin natüjaain saa'u tü naa'inrajatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60171,,,,1,,0,rephrasing_fix que ejemplo demuestra que jesus siempre hablaba de una manera facil de entender,jamüsü sukuwa'ipa nutuma jesuu ni'ikapa na nikirajüinkana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60175,,,,1,,0,rephrasing_fix antes de responder la madre se detuvo a pensar y se esforzo por mantener la calma,shiaseje'e wanee wawala saapa achikichi sünain mojulaain chia jima'aikai süntaka shipialu'umüin tü wawala kachonkai nia sümaka tü wawala antüsükat alu'uwatsia'aya ma'in pia isaka püchiki epijaa püchon,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60202,,,,1,,0,rephrasing_fix la capacidad de expresar a otros lo que pensamos y sentimos es un regalo precioso de jehova,atüjashii waya aashajawaa süka aletüjülüin wakuwa'ipa nutuma je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60211,,,,1,,0,rephrasing_fix por que debemos tener cuidado cuando alguien nos da consejos sobre salud,kasa eejüinjatka oulia waa'in ayuuire waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60222,,,,1,,0,rephrasing_fix el tuvo una caida y pregunto si se recuperaria de sus heridas,ojutuushi saa'ujee nipia shiaseje'e sulu'ujee tia ayuuika'a nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60230,,,,1,,0,rephrasing_fix que dice la biblia sobre los milagros que hacian los primeros cristianos,kasa naainjapu'uka na anoujashii namaiwajanakana nutuma chi nüpülainkai maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60248,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova les dio su espiritu santo a los primeros cristianos y algunos de ellos pudieron hacer milagros,naapüin je'waa chi nüpülainkai namüin na anoujashii namaiwajanakana müshiijese'e eein na aa'inrakana kasa pülasü aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60249,,,,1,,0,rephrasing_fix quiso decir david que si en esa epoca una persona ayudaba a alguien humilde esa persona nunca moriria,tnm eere wanee wayuu akaaliinjakai wanee wayuu müliakai aa'in kateetche no'u süpüla ka'ikat süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60258,,,,1,,0,rephrasing_fix el sabia que los problemas de su familia eran por culpa del pecado que cometio con bat seba,e'rüshi david müliaa so'u tia süka nüma'üjiraain nukuwa'ipa sümaa bat seba sam,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60266,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces esperaba david que jehova tambien hiciera un milagro con el,achuntüshi nia kaaliinwaa nümüin je'waa anaka nia mapa nutuma je'waa juya katüin no'u ezequias süchikijee tia rey,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60276,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo pablo una vez curo a un hombre que tenia fiebre y una infeccion muy grave,eejachi wanee wayuu ju'letiraakai sümaa ayuulii ja'isü nüle'eru'upünaa otta e'iijashi nia isha ni'itaakalaka najapü pablo naa'u otta anakalaka nia nütüma aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60283,,,,1,,0,rephrasing_fix pero pablo no curo a todas las personas enfermas que conocio,nnojotpeje'e anain wayuu süpüshua'a nutuma pablo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60284,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia no lo dice,nnojotsü süküjüin wiwüliakat tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60298,,,,1,,0,rephrasing_fix todos queremos tener buena salud para disfrutar de la vida y servirle a jehova,aneeshii waya wapüshua'a süpüla wa'yataainjanain nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60312,,,,1,,0,rephrasing_fix pero puede que lo hagan solo para ganar mucho dinero,tü waa'inrajatkat shia wekirajaainjatüin anain palajana kasain anain apüla wanee wunu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60317,,,,1,,0,rephrasing_fix proverbios dice que la persona prudente no se cree todo lo que le dicen sino que piensa bien antes de decidir,tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60320,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien debemos ser prudentes al decidir que pruebas medicas nos haremos o que tratamientos seguiremos,wayainjana aneekaka tü anaalisi aainjünüinjatkat wamüin jee tü tratamiento waainjirüinjatkat tito,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60327,,,,1,,0,rephrasing_fix puede explicarnos con claridad como funciona,müleka nnojorüle piyaawatayaain saa'u wanee tratamiento püsakira paa'in sünain tüü jamüsü mayaawatujuuka saa'u nünüiki chi oikkaaikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60329,,,,1,,0,rephrasing_fix en tiempos de los primeros cristianos los hermanos que dirigian la predicacion les enviaron una carta a los cristianos para decirles que tenian que evitar ciertas cosas,na laülaashii o'unirakana sukuwa'ipa tü aküjaakat pütchi sümaiwa paala aluwataashii naya wanee karaloukta namüin na anoujashiikana süpüla naküjüin namüin nnojoluinjatüin naa'inrüin waneeirua kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60338,,,,1,,0,rephrasing_fix el nos consolara y nos dara valor,amülialaajeerü naa'in je'waa waalin jee nükatsüinjeerü waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60357,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos demostrar que nos queremos como hermanos,kasa waa'inrajatka süpüla wee'iyatüin sünain alin wapüla na wawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60363,,,,1,,0,rephrasing_fix y su compa ero de viajes timoteo acababa de salir de la prision los dos tenian planes de visitar juntos a los hermanos de judea,nüjütünapa pablo sulu'ujee tü kaatsetkat o'unajaweeshi nia nümaa timoteo sünain awaraijawaa naa'u na wawalayuu chajanakana judea heb,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60367,,,,1,,0,rephrasing_fix b por que se ha elegido este versiculo,jamüsü anaka ma'in tia pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60383,,,,1,,0,rephrasing_fix pero para los cristianos verdaderos todos los siervos de jehova son sus hermanos no importa de donde sean,alu'uinja'a wayakana anoujashii shiimainshiikana nnojotsü ko'uin wakuwa'ipa namüin na wawalayuukana aishii naya wapüla napüshua'a müshiijese'e tawala wamüin namüin na wawalayuukana napüshua'a ja'itairü naatain noumain roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60401,,,,1,,0,rephrasing_fix a cual es la razon mas importante por la que debemos querernos como hermanos,jamüshii aijiraaka ma'in waya namaa na wawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60404,,,,1,,0,rephrasing_fix la razon mas importante por la que debemos querernos como hermanos es que jehova nos manda hacerlo,aijiraashii ma'in waya namaa na wawalayuukana süka nücheküin je'waa wapüleerua müinjatüin wakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60406,,,,1,,0,rephrasing_fix hagamos ahora mas fuerte el amor que nos tenemos porque nos ayudara a aguantar las pruebas,müsüjese'e cho'ujaain mulo'uleeinjatüin tü naalinkat napülajiraa naya anoujashiikana roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60412,,,,1,,0,rephrasing_fix escondete por solo un momento hasta que pase la denunciacion,yala'aya pia paülü'ü motsomüin sujuuna sülatüin tü atkawaakat is,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60416,,,,1,,0,rephrasing_fix los dos fueron amables al recibir a unos visitantes desconocidos y despues se enteraron de que en realidad eran angeles,natüjaaka aa'u mapa sünain aapieein nüma'anajeejana maleiwa na ne'iyoukana gen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60439,,,,1,,0,rephrasing_fix pablo les menciono estos ejemplos a los cristianos hebreos para animarlos a demostrar su amor siendo hospitalarios,nüküjüin pablo namüin na hebreokana nüchiki abraham otta lot süpüla nayaawajaainjatüin naa'in sünain kamaneeinjanain naya sümüin wayuu antaka nepialu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60440,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos ayudar a los hermanos que estan en la carcel,kasa eeka süpüla waa'inrüin napüleerua na wawalayuu püreesakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60448,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy dia muchos hermanos estan en la carcel por ser fieles a jehova,akaaliinjünüshii naya natuma na wawalayuu pejekana epia sünain tü kaatsetkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60455,,,,1,,0,rephrasing_fix que el matrimonio sea honorable entre todos lea hebreos,anakaja müleka kojutule jütüma jüpüshua sukuaippa ka'wayuusee paashaje'era hebreokana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60463,,,,1,,0,rephrasing_fix valoramos todo el trabajo que los ancianos hacen por nosotros,kojutüsüche pümüin tü naainjakat püpüleerua na laülaashiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60491,,,,1,,0,rephrasing_fix que me ayudara a confiar mas en jehova,kasa taa'inrajatka süpüla te'ita'aleeinjatüin ma'in taa'in nünain je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60503,,,,1,,0,rephrasing_fix pongamos un ejemplo,talatüshii waya saapünüle wamüin wanee kasa anasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60528,,,,1,,0,rephrasing_fix seguro que dedicaria el resto de su vida a demostrar que agradece lo que aquella persona desconocida hizo por usted,wainmeetkajasa'a ma'in kasa paa'inraka süpüla pii'iyatüin sünain kojutüin pümüin tü naa'inrakat püpüleerua chia wayuukai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60533,,,,1,,0,rephrasing_fix a que preguntas deberiamos hacernos en esta temporada de la conmemoracion,kasa anaka süpüla wasakire'erüin anain waa'in süka sülü'ülüin tü outkajawaakat eere sotuin waa'in ouktüin jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60568,,,,1,,0,rephrasing_fix le gustarian a jesus las peliculas que veo y la musica que escucho,naapajeetche tü muusika kamalainkat tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60575,,,,1,,0,rephrasing_fix el penso que no podia ser precursor auxiliar por la edad y la mala salud,nayasa'a na pürekutsoot pejekana epia nünain nakaaliinjain nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60586,,,,1,,0,rephrasing_fix podriamos ayudar a alguien de nuestra congregacion a ser precursor en marzo o abril,aka'aya waya anashi wakaaliinjale wanee wawala süpüla pürekutsoolüin nia maatso'u jee shiale aa'uriiro'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60589,,,,1,,0,rephrasing_fix si lo hacemos demostraremos que agradecemos el amor de cristo tal como hizo el apostol pablo,waa'inrüle tia wee'iyateerü sünain kojutüin wamüin tü naainjakat jesuu wapüleerua ma'aka kojutüin shia nümüin pablo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60592,,,,1,,0,rephrasing_fix el apostol juan escribio si dios nos amo asi a nosotros entonces nosotros mismos estamos obligados a amarnos unos a otros,saa'u alin ma'i waya nüpüla chi maleiwakai anakaja aijiraale waya wapüshua müshi chi aluwataaushikai juan juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60596,,,,1,,0,rephrasing_fix con su ejemplo jesus nos ense o como podemos amar a los demas,nii'iyatüin jesuu wamüin sünain jamüinjatüin sukuwa'ipa saalin wayuu wapüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60600,,,,1,,0,rephrasing_fix todos hemos heredado el pecado y la muerte de adan asi que nadie puede decir que no necesita el sacrificio de jesus,saa'u nuu'uliwo'uin waya adan wale'eru'usü tü kaainjalaakat jee ouktüshii waya müsüjese'e cho'ujaain wamüin wayakana wapüshua'a naapajiraain nikii jesuu waa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60613,,,,1,,0,rephrasing_fix pero el rey le perdono esa deuda tan grande,naawalapeje'e nia chi aluwataaikai nuu'ulaain nüpüla tü nünneetsekat mayaapeje'e wainmain ma'in shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60620,,,,1,,0,rephrasing_fix mas tarde ese mismo esclavo no perdono a otro esclavo una deuda de solo monedas de plata,nujuyaajirüin paala wane palitchon neerü nneerü pülaata nüchekajaka nümüin sümaa nnojoluin naawalüin nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60621,,,,1,,0,rephrasing_fix aprovechemos la temporada de la conmemoracion para pensar en todo lo que jehova y jesus han hecho por nosotros,wajayata sükalia tü outkajawaakat eere sotuin waa'in ouktüin jesuu süpüla jülüjainjatüin waa'in süpüshua'a tü kasa naainjakat je'waa nümaa jesuu wapüleerua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60648,,,,1,,0,rephrasing_fix esto paso en el pentecostes del a o en un cuarto de jerusalen donde estaban orando discipulos de jesus,wanaa sümaa tia eejana nikirajüin jesuu sünain o'uraajaa sulu'u wanee piichi chayaa jerusalen aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60668,,,,1,,0,rephrasing_fix lea hechos,paashaje'era aluwataaushikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60671,,,,1,,0,rephrasing_fix en el pentecostes del a o dios uso su espiritu santo para ungir a los discipulos de jesus vea el recuadro que significa,so'u tü pentecostes eejatkat so'u juyakat nüneeküin maleiwa naya anoujashiikana nükajee chi naa'inkai aluw paashaje'era pütchi pütüjaainjatka aa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60672,,,,1,,0,rephrasing_fix a por que nos debe interesar lo que paso en el pentecostes del a o,jamüsü kojutüinjatka wamüin tü alatakat sünain tü pentecostes eejatkat so'u juyakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60677,,,,1,,0,rephrasing_fix el apostol pablo explico despues que ustedes creyeron fueron sellados con el espiritu santo prometido que es una prenda por anticipado de nuestra herencia,anuu nünüiki pablo süchikijee junoujain aapünüshi jümüin chi naa'inkai maleiwa süpüla müinjachin aka saa'in nejeetse jümüin shia aküjünatüjütkalia achiki paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60702,,,,1,,0,rephrasing_fix que efecto tiene en ellos,tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60704,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy dia a la mayoria de los siervos de dios les cuesta entender que le pasa a un cristiano cuando jehova lo unge con espiritu santo,jamüsüche süpüla niyaawatüin saa'u wanee anoujashi sünain nüneeküin nia maleiwa süpüla o'unaa chaa iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60715,,,,1,,0,rephrasing_fix es normal que no lo entiendan porque dios no los eligio a ellos para vivir en el cielo,na anoujashii yaainjanakana kepiain yaa mmapa'a nnojotsü nayaawatüin saa'u tü kasa a'wanajaakat sulu'u naa'in na anoujashii nüneekakana maleiwa süpüla o'unaa chaa iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60716,,,,1,,0,rephrasing_fix fijese en lo que pablo les dijo a los cristianos ungidos de roma que fueron llamados a ser santos,anasü jülüjale waa'in tü nümakat pablo namüin na anoujashii aneekünüshiikana cheje'ewaliikana roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60722,,,,1,,0,rephrasing_fix como vemos dios usa su espiritu santo para hacer que el cristiano este seguro de que ha sido elegido para ir al cielo a gobernar con jesus,nükajee chi naa'inkai nükaaliinjain maleiwa na anoujashii nüneekakana süpüla nayaawatüin saa'u sünain naluwataainjanain wanaa nümaa jesuu chaa iipünaa tes tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60725,,,,1,,0,rephrasing_fix pero cuando jehova lo invito a ir al cielo la forma de pensar de ese cristiano cambio,shiasa'a nüneekapa nia je'waa ee'iranajaasü naa'in nnojoluitpa jülüjain naa'in tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60754,,,,1,,0,rephrasing_fix por que,shiache sutuma mojupu'uin naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60755,,,,1,,0,rephrasing_fix sera porque de repente decidio que vivir en la tierra para siempre seria muy aburrido y no lo haria feliz,shiache sutuma nnojolujaain naa'in shii'iree kepiaa yaa saa'u tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60757,,,,1,,0,rephrasing_fix que piensan los ungidos de su vida en la tierra,kee'ireesüche naa'in na anoujashii aneekuushikana ouktüin naya süpüla no'unamaatüinjanain chaa iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60762,,,,1,,0,rephrasing_fix aqui pablo comparo el cuerpo humano de los ungidos a una tienda o carpa,talatüshii naya süka katüin no'u otta anasü namüin kottiraain naya sümaa napüshi otta na'aleewainyuu sünain a'yatawaa nümüin je'waa su'unnaa yaain naya yaa mmapa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60767,,,,1,,0,rephrasing_fix no porque todos los siervos de dios pueden sentirse asi aunque no sean ungidos,alatüsü tia namüin napüshua'a na a'yataashiikana nümüin maleiwa nükaaliinjain naya napüshua'a nükajee chi naa'inkai ja'itainna yaainjanain naya kepiain yaa mmapa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60780,,,,1,,0,rephrasing_fix el tambien tuvo la guia del espiritu santo gracias a eso entendio cosas profundas sobre jehova y escribio varias partes de la biblia,müsüjese'e niyaawatüin saa'u tü kasa kapüleekat süpüla shiyaawatüin wayuu nüchiki je'waa otta nüshajüin waneeirua pütchi sulu'ukat tü wiwüliakat mar,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60787,,,,1,,0,rephrasing_fix significa eso que no eran fieles o que no servian para ir al cielo,jamüshii nnojoliika nüneeküin naya matsüinsatche nanoula,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60790,,,,1,,0,rephrasing_fix b que preguntas responderemos en el proximo articulo,kasa wekirajaainjatka anain sünain tü wanee ekirajaayakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60794,,,,1,,0,rephrasing_fix parrafo si desea mas informacion sobre lo que significa nacer de nuevo vea la atalaya del de abril de paginas a,pütchi pütüjeere soo'omüin süchiki jamalu'uluin jemelinjachin wanee wayuu nüchikua'a paashaje'era aapiria wayuu oju'itaka aa'uriiro'u so'u süpana sünainmüin alijunaikiru'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60806,,,,1,,0,rephrasing_fix si alguien de nuestra congregacion empieza a tomar del pan y del vino en la conmemoracion como debemos tratarlo,we'rüle wanee wawala eekai niküin tü pankat jee nüsüin tü wiinokot sünain tü outkajawaakat eere sotuin waa'in ouktüin jesuu kojutüleeinjaiche nia wamüin noulia na wanee wawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60829,,,,1,,0,rephrasing_fix no por que,nnojo nnojotsü cho'ujaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60834,,,,1,,0,rephrasing_fix es cierto que dios los ha invitado a ir al cielo pero solo iran si son fieles hasta el fin,shiimainsa'aya nüneeküin naya maleiwa süpüla o'unaa chaa iipünaa nnojoleenapaja'a naya o'unüin nnojoliire waneepiain naya nümaa maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60836,,,,1,,0,rephrasing_fix como vemos el versiculo habla de un judio pero luego dice ustedes,chi judio münakai naya napüshua'a na anoujashii chainjanakana chaa iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60844,,,,1,,0,rephrasing_fix esta advertencia es muy seria porque si un ungido no se mantiene fiel a jehova no recibira el premio de la llamada hacia arriba por dios mediante cristo jesus,jamüshija'a nnojoire waneepiain nümaa je'waa wanee anoujashi aneekuushi nnojoleerü aapünüin nümüin tü kasa anasü nünaajakat maleiwa nüpüla filip,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60852,,,,1,,0,rephrasing_fix y no le dicen a una persona que creen que ella tambien es ungida y que deberia tomar del pan y del vino,nükaaliinjain maleiwa nükajee chi naa'inkai na a'yataashiikana nümüin süpüla nnojoluinjatüin yaletüin naa'in col,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60860,,,,1,,0,rephrasing_fix el sabe que la biblia nos dice que no creamos enseguida a alguien si dice que jehova le ha dado una responsabilidad especial,nnojotsü naa'inrüin tia süka nnojoluin yaletüin naa'in otta natüjaa aa'u niain ne'e je'waa aneekaka na chainjanakana chaa iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60865,,,,1,,0,rephrasing_fix de hecho puede que no se lo cuente a nadie,aka'aya naya nnojotsü naküjaku'u namüin sünain naneekuushin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60869,,,,1,,0,rephrasing_fix los cristianos ungidos no creen que deberian pasar tiempo solo con otros ungidos como si fueran miembros de algun club especial,katatüinjanasa'a waya wamüiwa'a nnojoishii müin na aneekuushikana nutuma maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60871,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia nos dice que sigamos el ejemplo de fe de los ancianos pero no nos dice que sigamos a algun ser humano,nnojotsü anain sülata'atüle nujutü wanee wawala wamüin ja'itaichi nüneekuushin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60880,,,,1,,0,rephrasing_fix no queremos hacer nada que lleve a los ungidos a pecar,nnojo waa'inrüin wanee kasa eekai kaainjaleenain atuma na aneekuushikana luc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60884,,,,1,,0,rephrasing_fix no es asunto nuestro,tes,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60891,,,,1,,0,rephrasing_fix el honor de ser ungido no se hereda y tampoco hacemos preguntas que hagan sentir mal a alguien,nnojotsü müin tia aka saa'in wanee apaalaa nümüin wanee wayuu nutuma nüshi tes,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60893,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas algunos ungidos pueden hacerse infieles,ped,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60900,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova conoce a los que le pertenecen,wekirajaa sünain pienchisü kasa nnojoluinjatka shapaain aa'ujee waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60909,,,,1,,0,rephrasing_fix dios sabe quien es ungido y quien no,na nüpüshikana maleiwa e'nnaajünüshii napüshua nütüma tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60910,,,,1,,0,rephrasing_fix y otros pueden tener problemas mentales o emocionales que les hagan creer que van a ir al cielo,eetaashii na ayuuikana ekii otta eeshii eekai mojuin ma'in naa'in shiasa'a sutuma tia aneekuushii naya saa'in namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60914,,,,1,,0,rephrasing_fix que dice la biblia sobre la cantidad de ungidos que quedaran en la tierra cuando empiece la gran tribulacion,je'rainjana anoujashii aneekuushii eejeenaka süntapa tü müliaa miyo'usükat saashin tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60916,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando jesus venga para llevarse a los ungidos al cielo ellos estaran en muchas partes de la tierra,nüntapa jesuu süpüla nümaainjanain na aneekuushikana chaa iipünaamüin eejeena naya sainküinpünaa tü mmakat süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60917,,,,1,,0,rephrasing_fix a veces hermanos muy conocidos pueden visitar la congregacion o la asamblea a la que asistimos,eeshii nantüle wawalayuu e'nnaajünaka ma'in sünain awaraijawaa waa'u sulu'u tü outkajaaleekat jee shiale sünain tü outkajawaakat miyo'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60953,,,,1,,0,rephrasing_fix y tercero recordemos lo que jesus nos ense o todas las cosas que quieren que los hombres les hagan tambien ustedes de igual manera tienen que hacerselas a ellos,otta müsia soteesü waa'in tü nümakat jesuu müshi nia anasü müleka jaa'inrüle tü anasükat sümüin wayuu maa aka jücheküin saa'inreein tü anasükat jümüin mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60968,,,,1,,0,rephrasing_fix el es mas sabio y poderoso que nadie,nia'ala ne'e alana'aleeka sulu'u kekiin ma'in nümüiwa'a sümaa pülashaatain ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60982,,,,1,,0,rephrasing_fix seguro que adan disfruto mucho haciendo este trabajo,talatakajasa'a naa'in adan sünain aa'inraa tü ni'yataainkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,60997,,,,1,,0,rephrasing_fix moises saco a israel de egipto,moises nümaashii na israeliitakana sulu'ujee tü mmakat egipto eejanale achepchieein naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61007,,,,1,,0,rephrasing_fix y aunque no todos podemos hacer lo mismo todos podemos predicar el mensaje del reino,cho'ujaasüche nümüin je'waa wakaaliinjainjachin nia sünain aküjaa tia pütchikat nnojo nnojotsü cho'ujaain nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61017,,,,1,,0,rephrasing_fix necesita jehova que lo ayudemos a hacer este trabajo,jamüshija'a naashajaweere je'waa sümaa wayuu chaa sirumatu'ujee eesü süpüla naa'inrüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61018,,,,1,,0,rephrasing_fix pero dios deja que seamos sus colaboradores,tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61020,,,,1,,0,rephrasing_fix antes de venir a la tierra jesus trabajo para jehova como un obrero maestro o sea un experto artesano,süpülapünaa nüntüin jesuu yaa mmapa'amüin chajachi nia a'yataajiraain nümaa je'waa chaa iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61026,,,,1,,0,rephrasing_fix en el caso de jesus el trabajo con jehova tal vez por miles de millones de a os antes de venir a la tierra,süpülapünaa nüntüin jesuu yaa mmapa'amüin kakaliashaatashi nia a'yataajiraain nümaa chi nüshikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61051,,,,1,,0,rephrasing_fix con razon jesus dijo yo y el padre somos uno,anuujese'e nünüiki jesuu tü takuaippakat a'aniraasü nümaa chi tashikai akaajaa tü nukuaippakat tamaa juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61053,,,,1,,0,rephrasing_fix la predicacion tambien nos une a nuestros hermanos porque vemos los esfuerzos que hacen para agradar a jehova,waküjüle pütchi wanaaweerü waa'in namaa na wawalayuukana sükajee we'rüin tü naa'inrakat süpüla anainjanain naya no'ulu'u je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61061,,,,1,,0,rephrasing_fix sabemos que el quiere que hombres de toda clase se salven y lleguen a un conocimiento exacto de la verdad,kee'ireesü naa'in je'waa su'tte'ennüinjatüin wayuu süpüshua sümaa sütüjaainjatüin saa'u tü shiimüinkat tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61110,,,,1,,0,rephrasing_fix te ense are como hacerlo y te dare instrucciones cuando las necesites,tekirajeerü pia otta taküjeerü pümüin tü paa'inrajatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61119,,,,1,,0,rephrasing_fix sigamos el ejemplo de los amigos de jehova,washata nakuwa'ipa na na'aleewainkana je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61128,,,,1,,0,rephrasing_fix en el primero analizaremos el ejemplo de abrahan,sünain tü palajatkat ekirajaaya wekirajaajeerü anain nukuwa'ipa abraham,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61130,,,,1,,0,rephrasing_fix era la segunda vez que un oficial me mandaba alistarme en el ejercito de estados unidos,aluwataanüshi taya süpüla surulaalüinjachin taya chaa estados unidos nia aluwataaka taya wanee sülaüla surulaat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61147,,,,1,,0,rephrasing_fix pero yo segui intentando escuchar de lo que hablaban,ayatapaja'a taya mache'ein yalawaishi taya na'ütpa'a sünain aapajaa nanüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61159,,,,1,,0,rephrasing_fix asi descubri que dios se llama jehova,taa'inrüinja'a tia te'raka sünain je'waain nünülia maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61162,,,,1,,0,rephrasing_fix yo tenia una coleccion de libros publicados por los testigos,wainmapu'usü tama'ana tü karaloukta sukumajakat tü nupueulosekat je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61171,,,,1,,0,rephrasing_fix con el tiempo el la dejo en paz y ella pudo ir tranquila a las reuniones,mapa nnojotsü jamajatüin shia nümüin papaa nuu'ulaain su'unüin sünain tü outkajawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61179,,,,1,,0,rephrasing_fix dos semanas mas tarde me hicieron un juicio,piama semaana süchikijee tia amaanüshi taya chaa laülaapialu'umüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61187,,,,1,,0,rephrasing_fix las puertas de las casas son mi pulpito y he hablado de las buenas nuevas del reino con muchas personas,chashi taya aashajaain süchiki nuluwataaya maleiwa sainküin shipia wayuu tamaka nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61191,,,,1,,0,rephrasing_fix estan aqui para decidir si se ha negado o no a formar parte del ejercito,nnojoishii yaain jia süpüla jüküjüin shiimainreje'e nunoujalin wayuukai chii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61193,,,,1,,0,rephrasing_fix en ese momento paul me dijo si alguien se atreve a ponerte un dedo encima grita yo me encargo del resto,mojulaajüle wayuu pümüin a'waateechi pia tayeechi eejiraaka namaa nümaka paul tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61211,,,,1,,0,rephrasing_fix asi organizabamos la predicacion,shia sukuwa'ipaka watuma tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61222,,,,1,,0,rephrasing_fix despues de un largo silencio el oficial me dijo que podia irme,ko'utapünaashi chi sülaülakai surulaat pu'una pipialu'umüin nümaka tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61233,,,,1,,0,rephrasing_fix predicando a los chinos en brooklyn nueva york,aküjüshi pütchi namüin na chiinokana chaa brooklyn nueva york,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61258,,,,1,,0,rephrasing_fix yo le dije que no conocia a nadie en china,nnojotsü jaralüin te'raajüin chayaa tamaka sümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61270,,,,1,,0,rephrasing_fix sera maravilloso cuando llegue el dia en que todos juntos adoremos a jehova para siempre,anashaateerü ma'in wakuwa'ipa kottapa waya wapüshua'a sünain a'waajaa je'waa süpüla ka'ikat süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61285,,,,1,,0,rephrasing_fix al ir estudiando el articulo podemos preguntarnos que puedo hacer para tener una fe como la de abrahan y ser un buen amigo de jehova,wekirajaapa shi'ipa'aya sünain tü pütchikalüirua anashii wasakire'erüle waa'in sünain pütchikat tüü kasa taa'inrüinjatka süpüla müin tanoula ma'aka naa'in abraham,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61306,,,,1,,0,rephrasing_fix abrahan no obedecio a dios sin pensar en lo que hacia le obedecio porque tenia verdadera fe,kapüleeshaatasü ma'in tia oo'ulakünakalü aka naa'in abraham nutuma maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61315,,,,1,,0,rephrasing_fix le obedecio porque tenia verdadera fe,nütüjaa aa'u abraham tü naa'inrajatkat müshijese'e jaa müin nia nümüin je'waa kanoulaa shiimainkalia'aya ma'in tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61318,,,,1,,0,rephrasing_fix estaba convencido de que jehova nunca le mandaria hacer algo que le hiciera da o,nütüjaa aa'u abraham sünain nnojoluin mojulaain je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61319,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia ense a que el venia de la familia de sem un hijo de noe,abraham nuu'uliwo'u sem saashin tü wiwüliakat noe nünülia chi nüshikai sem,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61329,,,,1,,0,rephrasing_fix abrahan corria peligro de que lo mataran,o'utünayüije aa'in abraham nutuma chia aluwataaikai süpüla nu'wayuuseinjatüin sara nnojoika'a nia ouktüin shia süka nükaaliinjain nia je'waa gen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61349,,,,1,,0,rephrasing_fix b como cuido abrahan su amistad con jehova,kasa waa'inrüinjatka süpüla ayatüinjanain waya aleewain nümaa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61363,,,,1,,0,rephrasing_fix abrahan sabia que su amistad con jehova era muy valiosa por eso siempre la cuido,kojutüshaatasü nümüin abraham aleewajiraain nia nümaa je'waa ayatüshijese'e aleewain nia nümaa waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61368,,,,1,,0,rephrasing_fix b por que sabemos que abrahan tenia fe en jehova,jamüsü watüjaaka saa'u kanoulain abraham nünain je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61387,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando vive en ur,wanaa sümaa chajachin nia kepiain ur,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61412,,,,1,,0,rephrasing_fix por su gran fe abrahan esta dispuesto a sacrificar a isaac,kanoulashaatashi abraham nünain je'waa nu'utüinjachi aa'in isaac,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61421,,,,1,,0,rephrasing_fix por que,tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61426,,,,1,,0,rephrasing_fix pongamonos la meta de seguir siempre el ejemplo de fe de abrahan,anakaja'a müleka washatüle nukuwa'ipa abraham,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61439,,,,1,,0,rephrasing_fix en este articulo veremos los ejemplos de tres personajes biblicos que fueron amigos de dios,wekirajaainjatü anain tü naa'inrakat apünüinshii wayuu süpüla aleewainjanain naya nümaa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61462,,,,1,,0,rephrasing_fix o seguiria su viaje con noemi,ayatataajeetpa shia o'unüin sümaa noemi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61472,,,,1,,0,rephrasing_fix si rut decidia regresar a moab podria volver a su casa y su familia quiza podria cuidarla,müleka süle'ejaale rut suumainpa'amüin chasüje shia namaa süpüshi otta naa'inmajüinje shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61475,,,,1,,0,rephrasing_fix que puede ayudar a los que no se deciden a dedicarle su vida a jehova,kasa anaka süpüla naa'inrüin na nnojoyüliikana aapüin naa'in nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61493,,,,1,,0,rephrasing_fix muchas personas aprenden sobre jehova pero no se deciden a buscar refugio bajo sus alas,watta naalii wayuu atüjaakana naa'u je'waa süka nekirajaain sünain tü nukuwa'ipakat nnojoipeje'e nachajaain nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61494,,,,1,,0,rephrasing_fix y tercero recuerde que cuando uno le dedica su vida a jehova demuestra que tiene fe en que el lo protegera y en que lo ayudara con cualquier problema que tenga,naapüle naa'in wanee wayuu nümüin je'waa nii'iyatüin sünain ni'itaain naa'in sünain naa'inmajüneechin nutuma je'waa otta nükaaliinjüneechin su'unnaa ni'rüin müliaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61500,,,,1,,0,rephrasing_fix a diferencia de rut ezequias se crio en una nacion que habia prometido ser fiel a dios,eetaashi wanee wayuu ezequias nünülia chajachija'a mulo'uin chia wayuukai sulu'u tü mmakat israel,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61503,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo el padre de ezequias era un rey muy malo,jamüshija'a chi nüshikai ezequias mojulaapu'ushi ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61505,,,,1,,0,rephrasing_fix sin duda ezequias vivio cosas horribles cuando era ni o,jintüishi ezequias so'u tia rey cron,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61508,,,,1,,0,rephrasing_fix pero ezequias no hizo nada de eso hoy dia algunos no han vivido cosas tan dificiles como ezequias pero piensan que tienen buenas razones para amargarse o enojarse con jehova o con su organizacion,maa'ulu yaa wainma na alatakana amüin kasa mojusü ma'aka saa'in tü alatakat nümüin ezequias shiasa'a sutuma tia jashichishii naya nümüin je'waa otta sümüin nupueulose je'waa prov,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61512,,,,1,,0,rephrasing_fix el ejemplo de ezequias demuestra que eso no es cierto,nnojotsü shiimain tia icha'asa ezequias oonooin nümaa je'waa eereje'e mojulaain chi nüshikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61515,,,,1,,0,rephrasing_fix porque jehova nos ha dado a todos la capacidad de tomar nuestras propias decisiones como uso ezequias esa capacidad,kasaka naa'inrüin ezequias sutuma müitpain wakumajia nutuma je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61520,,,,1,,0,rephrasing_fix y como convenceria a jose de que no le habia sido infiel,jamataaleerü sünüiki nümüin jose,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61553,,,,1,,0,rephrasing_fix confiaba en que jehova la cuidaria,sütüjaa aa'u naa'inmajeerüin shia je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61560,,,,1,,0,rephrasing_fix maria sabia escuchar,nnojotsü asouktüin pejeewa maria,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61567,,,,1,,0,rephrasing_fix si alguna vez tenemos que hacer un trabajo para jehova que nos parece muy dificil tal vez nos sintamos como maria,eesüja'a süpüla shapaain waa'in ma'aka shapaain saa'in maria naapüle joo je'waa wamüin wanee a'yatawaa eekai müin isakai saa'in wachiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61582,,,,1,,0,rephrasing_fix sigamos siempre el ejemplo de fe de todos ellos,washata sukuwa'ipa nanoula naya wayuukana heb,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61592,,,,1,,0,rephrasing_fix jaime dice que los a os mas felices de su vida llegaron cuando empezo a servir a jehova,naashin jaime talatüshi nia so'ujee nu'ttüin sünain a'yatawaa nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61655,,,,1,,0,rephrasing_fix antes de ser testigo era boxeador,süpülapünaa nikerotüin sünain anoujaa ashe'ejiraaipu'ui nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61657,,,,1,,0,rephrasing_fix por que porque jonatan era el hijo del rey saul,a'aleewajaashi jonatan nümaa david eereje'e niain nüneeküin maleiwa david süpüla aluwatawaa nüchikumüin saul,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61685,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso fue leal a david y no tuvo envidia de el,shia süka nnojoluin nuchumujüin naa'u david waneepiashi nümaa nükaaliinjain nia süpüla ni'itaainjatüin naa'in nünain je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61698,,,,1,,0,rephrasing_fix cumplieron la promesa que se habian hecho resulte jehova mismo estar entre yo y tu y entre mi descendencia y tu descendencia hasta tiempo indefinido,tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61701,,,,1,,0,rephrasing_fix por lo que hizo poco despues de que saul empezara a desobedecer a dios,sam,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61721,,,,1,,0,rephrasing_fix asi que jonatan le dijo a un soldado para jehova no hay estorbo en salvar por muchos o por pocos y entre los dos fueron y mataron a unos soldados enemigos,ni'itaashaatain naa'in jonatan nünain je'waa müsüjese'e nushutüin saa'u tü nü'ünüükalüirua nu'uta aa'inrü surulaat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61727,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos seguir el ejemplo de jonatan y ser leales a dios obedeciendo siempre que sea posible al gobierno del pais donde vivimos,müleka washateere nukuwa'ipa jonatan sünain waneepiainjanain waya nümaa maleiwa oonooinjana waya sümaa nanüiki na laülaakana sulu'u woumain oonooinjana waya namaa müleka anale tü naluwataakalü anain waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61735,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando saul dijo que pensaba matar a david jonatan tuvo que elegir entre ser leal a su padre o ser leal a david,kapüleesü ma'in nümüin jonatan nüneeküin jaralin waneepiainjachin amaa nia niainjachire saul jee niainjachire david,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61754,,,,1,,0,rephrasing_fix alice dijo fue un golpe muy duro y me dolio mucho porque quiero a mi familia,aire wapüla je'waa waneepieena waya nümaa suuliale'eya wanee kasayaakeje'e,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61770,,,,1,,0,rephrasing_fix pero como amaba a jehova y era leal a el cumplio la promesa que le habia hecho a su amigo david,nnojotpeje'e naa'inrüin tia süka alin je'waa nüpüla jee waneepiain nia nümaa jee nikeraajüin tü pütchi nüpansaajakat nümüin david,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61800,,,,1,,0,rephrasing_fix veremos que algunos fueron leales a dios pero otros no lo fueron,eeshii na waneepiakana nümaa je'waa eetaalashii joo na nnojoliikana waneepiainya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61812,,,,1,,0,rephrasing_fix dios quiere que los respetemos y los obedezcamos en todo excepto cuando nos manden hacer algo que el no quiere,kojutüinjana naya wamüin naashin je'waa sünain süpüshua'a tü kasa naluwataakalü anain waya nnojoleerüinja'a woonooin amaa nanüiki müleka naluwataale waya sünain wanee kasa mojuka no'ulu'u je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61818,,,,1,,0,rephrasing_fix david sabia que saul era rey de israel porque jehova lo habia elegido,nütüjaa aa'u david nüneekuushin saul nutuma je'waa süpüla aluwatawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61833,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso ni siquiera penso en hacerle da o,ayatüinjatia washatüin tü nukuwa'ipakat david maa'ulu yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61835,,,,1,,0,rephrasing_fix tuvo relaciones sexuales con la esposa de otro hombre,ainkaashi nia sümaa wanee wayuu ka'wayuusekat shiaseje'e mapa nuluwataakalaka joab süpüla nu'utünüinjachin aa'in su'wayuuse tia jietkat sünain wanee atkawaa sam,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61840,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando era joven mato al gigante goliat porque estaba burlandose de jehova y de su pueblo,jamüshija'a jima'aliiwa'aya david nu'uta aa'inchi goliat süka nimee'erainpalain je'waa otta tü nupueulosekat sam,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61847,,,,1,,0,rephrasing_fix veremos como podemos demostrar que somos mas leales a jehova que a cualquier otra persona,wekirajaajeerü anain tü waa'inrajatkat süpüla waneepiainjanain waya nümaa je'waa suuliale'eya wanee wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61853,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque es normal que seamos leales a nuestros familiares y amigos por que debemos tener cuidado,nnojotsiaaje'e mojuin waneepiale waya namaa na wapüshikana jee na wa'aleewainkana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61862,,,,1,,0,rephrasing_fix la llamaba para preguntarle si podia visitarla,anuu sünüiki tü shiikat sümüin anne eesü süpüla tawaraijaain paa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61870,,,,1,,0,rephrasing_fix jonatan era hijo del rey saul y abner era el jefe del ejercito de saul,chi nüshikai jonatan nia saul oo'ulaka abner nia chi laülaakai saa'u nusurulaatse saul,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61880,,,,1,,0,rephrasing_fix nosotros tambien debemos escuchar esos consejos porque falta muy poco para que el destruya este mundo malo,aka'aya wayakana waapaainjatü amaa tü nümakat je'waa süka jamüin sülü'ülüin sükalia naja'laje'erüinjatkalü o'u süpüshua'a tü kasa mojusükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61907,,,,1,,0,rephrasing_fix explique con un ejemplo por que no podemos ser leales a dios si somos egoistas,püküja tü alatakat nümüin wanee wawala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61909,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando el rey david tuvo relaciones sexuales con la mujer de otro hombre y luego hizo que lo mataran jehova envio a natan para que corrigiera a david,ainkaashi david sümaa nu'wayuuse wanee wayuu jee nu'utira aa'inchi nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61924,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos ser leales a jehova y a nuestros familiares o amigos,kasa waa'inrajatka süpüla waneepiainjanain waya nümaa je'waa namaa na wapüshikana otta namaa wa'aleewainyuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61933,,,,1,,0,rephrasing_fix este articulo y el siguiente son para jovenes que estan pensando en bautizarse,ekirajaayakat tüü jee müsia tü wanee napülajatü na jima'alii jee majayünnüü woutiiseekana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61980,,,,1,,0,rephrasing_fix eres joven y quieres bautizarte que bueno,piakai jima'aikai woutiiseere pia anasü ma'in tü paa'inreekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,61999,,,,1,,0,rephrasing_fix por que quiero bautizarme,jamüshi woutiiseeka taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62004,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia no dice que haya que esperar a tener una edad minima o ser mayor de edad para poder bautizarse,nnojotsü süküjüin tü wiwüliakat je'rainjatüin nuuyase wanee anoujashi süpüla woutiisainjachin nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62009,,,,1,,0,rephrasing_fix si tu te bautizas se esperara que seas capaz de hacer lo correcto incluso cuando no te vean tus padres u otras personas encontraras una idea relacionada en filipenses,woutiisale pia shia süka puuntüin paa'inrüin tü anasükat ja'itaichi pümüiwa'ain pia anasü paashaje'erüle filipos,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62018,,,,1,,0,rephrasing_fix puede un joven demostrar esa madurez,jamüsü watüjaaka saa'u laülaain naa'in daniel,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62020,,,,1,,0,rephrasing_fix que si eres un joven maduro debes obedecer a jehova incluso en situaciones dificiles,piakai jima'aikai piakat majayütkat laülaale jaa'in oonoweena jia sümaa nünüiki je'waa ja'itairü kasain alatüin jümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62037,,,,1,,0,rephrasing_fix claro seamos jovenes o mayores todos cometemos errores,shiimain nnojoluin eein wanee wayuu eekai maainjalain ecl,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62043,,,,1,,0,rephrasing_fix es muy importante que te hagas estas preguntas porque te ayudaran a ver que el bautismo es algo muy serio,anasü ma'in jülüjale ma'in waa'in tia kasakalüirua süka jamüin nnojoluin shaittaain tü woutiisaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62051,,,,1,,0,rephrasing_fix que te ayudara a ver el bautismo tal como lo ve jehova,kasa paa'inrajatka süpüla kojutüin pümüin tü woutiisaakat ma'aka nutuma je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62062,,,,1,,0,rephrasing_fix como puedes descubrir si de verdad quieres bautizarte por el motivo correcto,kasa paa'inrajatka süpüla pütüjaain saa'u woutiiseere pia süka paa'in pümüiwa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62066,,,,1,,0,rephrasing_fix le hablo de cosas concretas o de cosas generales,lotusüche tanüiki nümüin je'waa tachuntajachipa wanee kasa nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62069,,,,1,,0,rephrasing_fix preguntate tengo la costumbre de estudiar la biblia todas las semanas,püsakira paa'in sünain tüü tekirajaainche anain tü wiwüliakat semaanawai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62073,,,,1,,0,rephrasing_fix que es la dedicacion,jamüsü nnojotka shaittaain tü aapaakalü aa'in nümüin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62082,,,,1,,0,rephrasing_fix esta claro que bautizarse es una decision muy seria,kasa jülüjaka paa'in süchiki tü woutiisaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62102,,,,1,,0,rephrasing_fix el dice tome la decision correcta al bautizarme,maa'ulu yaa a'yataashi nia sulu'u weteet,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62113,,,,1,,0,rephrasing_fix trabajo para jehova y para su organizacion y no podria ser mas feliz,müshi christopher talatüsü ma'in taa'in süka woutiisain taya süka ta'yataain nümüin je'waa jee müsia sümüin tü nupueulosekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62114,,,,1,,0,rephrasing_fix por que obedezco las normas de dios en vez de las normas de este mundo,jamüshi toonooka sümaa tü nümakat maleiwa suulia tü sümakat tü manoujainsatkalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62143,,,,1,,0,rephrasing_fix pero pablo le dijo continua en las cosas que aprendiste y fuiste persuadido a creer,anuu nünüiki pablo nümüin anakaja müleka ayatüle pia sünain tü ekirajünakat anain tü pünoujakat anain tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62149,,,,1,,0,rephrasing_fix por que porque asi podras responder a preguntas que te hagan tus compa eros como por que estas seguro de que dios existe,paa'inrüle tia atüjeechi pia süpüleerua pünüiki nasakitpa pia na pa'aleewainyuukana sünain tüü jamüsü pütüjaaka saa'u sünain eein chi maleiwakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62158,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando aprendas a usar tu facultad de raciocinio estas preguntas no haran que dudes de tus creencias,piyaawatapa saa'u sünain shiimain tü punoujakalü anain nnojoleerü wainmajüin paa'in saa'u tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62161,,,,1,,0,rephrasing_fix si estudias la biblia con atencion podras responder preguntas resolver tus dudas y asegurarte de las cosas que crees,pikirajaale sünain tü sümakat tü wiwüliakat atüjeechi pia asouktaa shi'ipajee tü asakinnakalü anain pia piyaawateerü saa'u tü pu'tchejaapu'ukalü amaa otta piyaawateerü saa'u sünain shiimain tü punoujakalü anain aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62164,,,,1,,0,rephrasing_fix quien le dedica su vida a jehova disfruta haciendo estas cosas y no las ve como meras obligaciones,chi aapakai naa'in nümüin je'waa talatüshi nia sünain aa'inraa tia kasakalüirua nnojotsü naa'inrüin shia mojusheeka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62193,,,,1,,0,rephrasing_fix se nota por lo que dices que amas a jehova,tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62195,,,,1,,0,rephrasing_fix a que te ayudara a realizar hechos de devocion piadosa,kasa akaaliinjeechika pia süpüla paa'inrüin tü kasa anasü nüchekakat maleiwa püpüleerua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62196,,,,1,,0,rephrasing_fix se nota por lo que dices que amas a jehova que informacion analizas en tu estudio personal,ja'yasü saa'u pünüiki sünain alin püpüla je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62201,,,,1,,0,rephrasing_fix un testigo joven llamado patrick cuenta algo parecido,e'rüshii naya kasa anasü sulu'ujee tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62206,,,,1,,0,rephrasing_fix mira el parrafo,paashaje'era tü pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62209,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces pronto estaras listo para bautizarte,paa'inrüle tia keraajeechi pia süpüla woutiisaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62216,,,,1,,0,rephrasing_fix pero no debes tener miedo de hacerle esa promesa por que,paapapa paa'in nümüin maleiwa paa'inrüinjatü waneepia tü kee'ireekat naa'in suulia tü kee'ireekat paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62234,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando le dediques tu vida a jehova y te bautices tu vida no sera peor sera mucho mejor,paapapa paa'in nümüin je'waa jee woutiisapa pia nnojoleerü mojuin pukuwa'ipa ana'leejeeria ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62236,,,,1,,0,rephrasing_fix si haces lo que el desea no te dara nada bueno,poonoole sümaa nünüiki satanaa nnojoleerü naapüin pümüin kasa anasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62240,,,,1,,0,rephrasing_fix no tiene buenas noticias para la gente ni esperanza de ningun tipo,nnojotsü eein tü kasa anasü nikirajüinjatkalü anain wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62242,,,,1,,0,rephrasing_fix como mejorar mi comunicacion con dios,como mejorar mi comunicacion con dios,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62252,,,,1,,0,rephrasing_fix como disfrutar la lectura de la biblia,como disfrutar la lectura de la biblia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62254,,,,1,,0,rephrasing_fix y si no me atrae la idea de ser testigo de jehova,y si no me atrae la idea de ser testigo de jehova,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62263,,,,1,,0,rephrasing_fix por que me cuesta hablar de mis creencias,por que me cuesta hablar de mis creencias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62265,,,,1,,0,rephrasing_fix como puedo hacerme amigo de dios,como puedo hacerme amigo de dios,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62270,,,,1,,0,rephrasing_fix capitulo,ekirajaaya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62273,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos cooperar para que la congregacion se mantenga unida,kasa waa'inrajatka süpüla kottiraainjanain waya namaa na wawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62277,,,,1,,0,rephrasing_fix y del humo salio una nube de langostas o sea unos insectos parecidos a saltamontes,sa'akajee tü sümüsainkat shiweetakalaka wanee kaashapairua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62299,,,,1,,0,rephrasing_fix los discursos las demostraciones y las representaciones dramaticas nos animan a dar lo mejor de nosotros a jehova,atütülaasü waa'in süpüla wa'yataain süka süpüshua'a waa'in nümüin je'waa sutuma tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62321,,,,1,,0,rephrasing_fix si estamos en esa situacion que podemos hacer para fortalecer nuestro matrimonio,kasa akaaliinjeechika pia sülatüle pümüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62371,,,,1,,0,rephrasing_fix con el tiempo empezo a ir de nuevo a algunas reuniones,mapa outkajaashi nüchikua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62381,,,,1,,0,rephrasing_fix despues de a os david volvio a servir a jehova,mapa ale'ejüshi nüchikua'a david sulu'umüin tü nupueulosekat je'waa juya nnojolin nia sünain tü outkajawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62384,,,,1,,0,rephrasing_fix quizas puedan invitar de vez en cuando a algun matrimonio joven a su adoracion en familia,juunejaa naya so'u tü ai ju'waajakalü o'u maleiwa sümaa jüpüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62390,,,,1,,0,rephrasing_fix verdad que le estamos muy agradecidos,kojutüsü ma'in wamüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62401,,,,1,,0,rephrasing_fix los siervos de dios trabajamos juntos en la congregacion obedecemos las instrucciones que recibimos en la predicacion colaboramos con nuestros hermanos y en la familia nos tratamos con cari o y tenemos la adoracion en familia todas las semanas,akaaliinjiraashii wayakana a'yataakana nümüin je'waa oonooshii waya sümaa tü aluwataanakalü anain waya sulu'u tü outkajaaleekat akaaliinjiraashii waya namaa na wawalayuukana sünain aküjaa pütchi aijiraashii waya namaa na wapüshikana jee akatatshii waya ka'i süpüla wa'waajüin maleiwa sümaa wapüshi semaanawai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62407,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas todos seguimos los consejos biblicos y eso nos ayuda a alabar juntos a jehova,waa'inrüin tü sümakat tü wiwüliakat müshiijese'e paa'inwain waya sünain a'waajaa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62410,,,,1,,0,rephrasing_fix a por que se necesitaban nuevas instrucciones despues del diluvio,kasa nuluwataaka anain je'waa tü wayuukalüirua süchikijee tü juya miyo'ushaatakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62432,,,,1,,0,rephrasing_fix segun algunos expertos la palabra hebrea que significa ley viene de una palabra que significa dirigir guiar o dar instrucciones,tü ley münakat sünainjeejatü wanee pütchi hebreo o'uniraa sukuwa'ipa malu'ulu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62454,,,,1,,0,rephrasing_fix b por que decimos que la ley fue un tutor o guia,kasa maka aka saa'in tü pütchi aapünakat nümüin moises,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62458,,,,1,,0,rephrasing_fix por que fue necesario que jehova diera mas instrucciones,jamüsü nüküjaka je'waa tü aainjünajatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62474,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces empezaron a predicar en diferentes idiomas a los judios y a los proselitos o sea extranjeros que se habian hecho judios,aküjüshii naya pütchi sulu'u nanüiki na judiokana jee sulu'u nanüiki na a'waajakana je'waa sümaa nnojoliin judioin naya aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62498,,,,1,,0,rephrasing_fix y el espera que nosotros tambien estemos dispuestos a sufrir o incluso morir por nuestros hermanos,müinjatia wakuwa'ipa namüin na wawalayuukana süka alin naya wapüla tes tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62510,,,,1,,0,rephrasing_fix si queremos que dios nos bendiga tenemos que prestar atencion a las instrucciones que el nos da mediante la congregacion,aneere wakuwa'ipa nutuma je'waa oonooinjana waya sümaa tü nikirajakalü anain waya sulu'u tü outkajaaleekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62523,,,,1,,0,rephrasing_fix en el nuevo mundo recibiremos nuevos rollos con instrucciones para la vida en el paraiso,pa'araiisüpa tü mmakat ojutanneerü wanee karalouktairua süpüla süküjünüin wamüin tü waa'inrüinjatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62526,,,,1,,0,rephrasing_fix y en el nuevo mundo jehova nos dara rollos con nuevas instrucciones lea revelacion,sulu'upa waya tü mma jeketkat ojutanneerü wane karalouktairua eere nüküjeerüin wamüin je'waa tü waa'inrüinjatkat paashaje'era alateetkat mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62531,,,,1,,0,rephrasing_fix enviame a mi,tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62556,,,,1,,0,rephrasing_fix hicieron planes con cuidado y usaron su tiempo dinero y energias para ir a predicar adonde se les necesitara,wasakira waa'in wapüshua'a sünain tüü eeshiiche süpüla waa'inrüin eere woutkajaain tü naa'inrakat wanee misioneero,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62563,,,,1,,0,rephrasing_fix en realidad podemos hacer muchas cosas para ser como misioneros incluso en nuestra propia congregacion,na okolojookana sulu'umüin wanee mma naatajatü nachajaainjatü sukuwa'ipa süpüla shikiralaainjatüin naa'in sulu'u tia mmakat süka jamüin naatajatüin sukuwa'ipa kasa chayaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62571,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos ayudar a nuestros hermanos,jama wayakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62572,,,,1,,0,rephrasing_fix asi que le dieron a salvatore algo de dinero y les ayudaron a el y a su esposa a conseguir trabajo,yootowaishii naya wawalayuukana namaa süpüla natütüle'erüin naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62600,,,,1,,0,rephrasing_fix que principios biblicos podrian ayudarnos cuando tengamos problemas con otros hermanos,jarat tü pütchi sulu'ujeejatkat tü wiwüliakat akaaliinjeenaka waya mojujiraale waya nümaa wanee wawala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62628,,,,1,,0,rephrasing_fix como lo ha animado este articulo a hacer sacrificios por el reino,jamüsü sükaaliinjaka pia ekirajaayakat tüü süpüla pükoo'omüinjüin pi'yataain nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62629,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando el hombre ve que su hija tiene tanta fe se siente muy orgulloso,talatüshi ma'in wayuukai saa'u kanoulain ma'in tü nüchonkot,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62639,,,,1,,0,rephrasing_fix muchos incluso empezaron a adorar a dioses falsos y a cometer pecados sexuales como hacia la gente de canaan la tierra prometida lea salmo,nashatüin ne'e naa'inrala na kananeokana na'waajüin tü maleiwayaasükalüirua jee ama'üjiraashii naya nakuwa'ipa paashaje'era salmo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62655,,,,1,,0,rephrasing_fix de seguro que no fue facil para las familias que amaban a jehova mostrar fe en esa epoca tan dificil,eesüja'a kapüleere namüin na wayuu aikana apüla je'waa ne'itaain naa'in nünain süka wainmain tü kasa mojusü alatakat chaa israel su'unnaa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62657,,,,1,,0,rephrasing_fix b que debemos esforzarnos por hacer,jamüsü jülüjainjatka waa'in wakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62661,,,,1,,0,rephrasing_fix por que lo sabemos porque cuando los ancianos de israel le rogaron que los ayudara el los ayudo de buena gana,jamüshija'a nia nachuntapa kaaliinwaa na laülaashiikana nümüin nnojoishi nia ayouktajaain namaa nükaaliinjain naya juec,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62675,,,,1,,0,rephrasing_fix a que principios de la ley de moises ayudaron a jefte,jamüsü naa'inraka tia jefte,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62676,,,,1,,0,rephrasing_fix jefte debio de sufrir mucho por lo que le hicieron sus hermanos,mojukajasa'a naa'in jefte saaliijee tü naa'inrakat na nuwalayuukana nümüin nnojotpeje'e jülüjaku'u müin naa'in tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62686,,,,1,,0,rephrasing_fix pero no le dio demasiada importancia a sus sentimientos,tü jülüjakat naa'in jefte shia nütkaainjachin süpüla kojutüinjachin je'waa atumawaa otta süpüla nnojoluin jamajüin nupueulose je'waa natuma na nü'ünüükana juec,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62687,,,,1,,0,rephrasing_fix que quiso decir,tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62700,,,,1,,0,rephrasing_fix que nos ense a jueces sobre la fe de jefte,kasa shikirajaka anain waya jueces süchiki nunoula jefte,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62707,,,,1,,0,rephrasing_fix asi que jefte debia hacer como la fiel ana que tal vez vivio en la misma epoca que el,tnm nüshatüinjatü jefte sukuwa'ipa ana wayuu kanoulasü tia otta eesüja'a ni'raajüle shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62716,,,,1,,0,rephrasing_fix jefte tenia que cumplir su promesa aunque sabia que no seria facil ni para el ni para su hija,nikeraajüinjatü jefte waneepia nünüiki nümüin je'waa ja'itairü kapüleein shia nümüin otta sümüin tü nüchonkot,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62717,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova acepto el enorme sacrificio que el hizo y lo bendijo,anasü nümüin je'waa tü naa'inrakat jefte müsüjese'e anain nukuwa'ipa nutuma je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62722,,,,1,,0,rephrasing_fix los nazareos podian casarse y tener hijos,na eekai nazareoin eeshii süpüla kasaalüin otta kachonniin naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62739,,,,1,,0,rephrasing_fix pensemos en esto ella era la hija del lider de israel asi que podia casarse con el mejor muchacho del pais,kasaatsüje'e tü nüchonkot jefte nümaa wanee wayuu anashi jama nüchoin shia chi nekiipü'ükai na israeliitakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62741,,,,1,,0,rephrasing_fix como reacciono,jamaka sünüiki tü nüchonkot jefte sutuma müitpain sukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62743,,,,1,,0,rephrasing_fix y otros hacen planes para predicar mas durante la temporada de la conmemoracion,eetaashii na akoo'omüinjakana na'yataain nümüin je'waa su'unnaa sükalia tü outkajawaakat eere sotuin waa'in ouktüin jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62754,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova nunca olvidara los sacrificios que todos estos hermanos fieles hacen por amor lea hebreos,nnojoleerü motuin naa'in je'waa tü naa'inrakat wawalayuukana naainnua süpüla nee'iyatüin tü naaliikat je'waa napüla paashaje'era hebreokana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62755,,,,1,,0,rephrasing_fix demostro fe incluso cuando otros lo decepcionaron,nii'iyatüin sünain kanoulain nia su'unnaa müliain nia atumawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62762,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando se ofrecia a una persona como ofrenda quemada significaba que esa persona serviria a dios por el resto de su vida,wanaa sümaa naapüinjanain na israeliitakana wanee wayuu nümüin je'waa nnojoishi na'ajüin nia naapüin süpüla ni'yataainjachin waneepia sulu'u tü a'waajüleekat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62770,,,,1,,0,rephrasing_fix puede que a veces nos cansemos de luchar o de esperar que termine este mundo malo,sutuma tia eeshii süpüla müin sümalajaweekai saa'in tü wanoulakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62792,,,,1,,0,rephrasing_fix pero tambien dijo que si aguantamos podemos ganar la guerra lea lucas,naashin jesuu wachecherüinjatü waa'in su'unnaa tü müliaakat süpüla wo'ttaainjanain paashaje'era lucas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62794,,,,1,,0,rephrasing_fix que podemos aprender de los que ya han aguantado,kasa shikirajaka anain waya nakuwa'ipa na achecherüinnakana naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62797,,,,1,,0,rephrasing_fix como cumple esa promesa,jamüsü sukuwa'ipa tia nutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62817,,,,1,,0,rephrasing_fix pongamos un ejemplo para subir el monte everest una persona necesita comer todos los dias unas tres veces mas de lo normal,jamüshija'a no'otooinjachire wayuu saa'umüin tü uuchikat everest eküinjachi aipiruatua süpüla ka'ikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62825,,,,1,,0,rephrasing_fix a segun job que se pone en duda cuando nos enfrentamos a un problema,jamüsü nünüiki satanaa süchiki tü wakuwa'ipakat su'unnaa we'rüin wamüliala saashin job,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62830,,,,1,,0,rephrasing_fix recordar que debemos ser leales a dios,sotuinjatü waa'in waneepiainjanain waya nümaa maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62832,,,,1,,0,rephrasing_fix pero recordemos que tambien se pone en duda nuestra lealtad a dios,sotuinjatpeje'e waa'in suu'ulakünüin waa'in sünain anoujaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62834,,,,1,,0,rephrasing_fix tal vez hasta jesus se sintio asi,eesü kapüleere ma'in tü alatakat wamüin otta shapaasü waa'in sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62854,,,,1,,0,rephrasing_fix muchos siervos de dios han aguantado como nosotros en los dias del apostol pedro muchos cristianos aguantaron ataques de satanas,wattainna naalii na a'yataakana nümüin maleiwa achecherüinnakana naa'in su'unnaa namüliala ma'aka waa'in wayakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62864,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso pedro les dijo ponganse en contra de el solidos en la fe sabiendo que las mismas cosas en cuanto a sufrimientos van realizandose en toda la asociacion de sus hermanos en el mundo,naashin pedro watta naalii na anoujashii achechetkana naa'in so'u müliain naya nutuma satanaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62865,,,,1,,0,rephrasing_fix el fiel job,job chi waneepiakai nümaa maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62877,,,,1,,0,rephrasing_fix primero su amor por jehova y su deseo de agradarlo,shia süka alin je'waa nüpüla sümaa kee'ireein naa'in anainjatüin nukuwa'ipa no'ulu'u job,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62884,,,,1,,0,rephrasing_fix o si somos ancianos o superintendentes de circuito tal vez estemos agobiados por tanto trabajo que debemos atender,laülaashiire waya jee walapalaaliire naa'u na wawalayuukana eesü shapaale waa'in saa'ujee wainmain tü wa'yataainkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62893,,,,1,,0,rephrasing_fix si nosotros aguantamos nuestro ejemplo tambien ayudara a los demas hermanos a aguantar,wachecherüle waa'in su'unnaa müliaa nashateerü wakuwa'ipa na wawalayuukana nayapa e'rüin müliaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62897,,,,1,,0,rephrasing_fix pero como hace el aguante esta obra en nosotros,jamüsü laülaaka naa'in wayuu sünain anoujaa nüchecherüle naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62903,,,,1,,0,rephrasing_fix al aguantar aprendemos a mostrar estas cualidades a mayor grado y nos convertimos en mejores cristianos,wachecherüle waa'in su'unnaa we'rüin wamüliala anouktaajeerü wakuwa'ipa otta anamieena waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62905,,,,1,,0,rephrasing_fix supongamos que estamos luchando con un mal pensamiento,pi'itaa wanee shiyaawase,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62911,,,,1,,0,rephrasing_fix porque estoy convencido de que ni muerte ni vida ni angeles ni gobiernos ni cosas aqui ahora ni cosas por venir ni poderes ni altura ni profundidad ni ninguna otra creacion podra separarnos del amor de dios que esta en cristo jesus nuestro se or,ja'itakaja tü alatakat wamüin joolu'u je mapeena ja'itakaja tü naa'inreekat na sülaülashiikana mma ja'itakaja tü alatakat chaa sirumatu'upünaa je shiinalu'upünaa mmakat ja'itakaja tü süchekakat wapüleerua süpüshua tü akumajuushikalüirua nnojotsü suu'ule'erüinjachin chi maleiwakai suulia alin waya nüpüla roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62924,,,,1,,0,rephrasing_fix a veces la obligaban a trabajar al aire libre en el frio y sin suficiente abrigo,eesü shi'yate'ennüle su'unnaa jemiai otta müliasü ma'in shia süka nnojoluin ka'lein ma'in so'u süshe'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62942,,,,1,,0,rephrasing_fix y el granjero nunca supo que habian estado fuera,eeyaai ne'e nütüjaain aa'u chi jülüjakai aa'in tü granjakat noju'itüin naya jieyuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62951,,,,1,,0,rephrasing_fix las reuniones siempre han sido muy importantes para los siervos de dios,kojutüsü namüin na a'yataashiikana nümüin maleiwa noutkajaainjanain mapu'usia nakuwa'ipa na nikirajüinkana jesuu namaiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62952,,,,1,,0,rephrasing_fix de seguro a todos nos encanta ir a las reuniones,kamalainsia wamüin wayakana o'unaa sünain tü outkajawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62954,,,,1,,0,rephrasing_fix y tercero por que a jehova le gusta que vayamos a las reuniones vea la nota al final del articulo,wekirajaajeerü anain jamüin aneetka nakuwa'ipa na wawalayuukana wo'unüle sünain tü outkajawaakat otta müsia wekirajaajeerü anain jamüin naa'in je'waa sutuma wo'unüin sünain tü outkajawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62961,,,,1,,0,rephrasing_fix las reuniones nos ense an a poner en practica lo que aprendemos en la biblia,sükaaliinjain waya tü outkajawaakalüirua süpüla we'itaainjatüin sulu'u wakuwa'ipa tü sümakat tü wiwüliakat tes,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62971,,,,1,,0,rephrasing_fix vea tambien el recuadro siempre regresa a casa sintiendose mejor,paashaje'era anawaisü naa'in nüle'ejapa sünainjee tü outkajawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62990,,,,1,,0,rephrasing_fix a explique por que las palabras de jesus en juan nos ayudan a entender por que es importante ir a las reuniones b como ayuda a quienes han sido rechazados por su familia nuestra asistencia a las reuniones,jamüsü sütütüle'etka waa'in süpüla wo'unüinjanain sünain tü outkajawaakat tü nümakat jesuu sulu'u juan jamüsü aneetka nakuwa'ipa na wawalayuu manoujainkana apüshi wo'unüle sünain tü outkajawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,62998,,,,1,,0,rephrasing_fix george de a os,george nuuyase,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63016,,,,1,,0,rephrasing_fix hacemos esto en las reuniones cada vez que le oramos le cantamos y hablamos de el,waa'inrüin tia wo'uraajapa nümüin je'waa sünain tü outkajawaakat wee'irajapa nümüin otta waashajaapa süchiki tü naa'inrakat wapüleerua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63020,,,,1,,0,rephrasing_fix todas las semanas tenemos el gran privilegio de adorar a jehova,kojutüinjatü wamüin woutkajaain semaanawai sünain a'waajaa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63021,,,,1,,0,rephrasing_fix el nos manda que nos reunamos siempre sobre todo ahora que se acerca el fin,nuluwataain waya je'waa sünain woutkajaainjanain weinshi shialeekaja'a sülü'ülaain sükalia saja'ttajatüin kasakat süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63025,,,,1,,0,rephrasing_fix siempre que podia le encantaba ser uno de los primeros en llegar al salon del reino y ser uno de los ultimos en irse,naashin niakai talatüsü naa'in naashajaapa namaa na wawalayuukana sümaa kottiraain nia namaa müshi na'akakai aa'in na kasayuukana nünain naashin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63060,,,,1,,0,rephrasing_fix demuestrele a jehova que usted siente lo mismo que el rey david quien dijo que amaba el lugar donde adoraba a jehova,pii'iyata nümüin je'waa sünain shiimain anain paa'in puutkaja'awaipa sünain a'waajaa nia ma'aka saa'in nutuma david sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63067,,,,1,,0,rephrasing_fix por que dice la biblia que las palabras de jehova eran como el rocio,nnojotsü alin süta'a tü joojotshikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63106,,,,1,,0,rephrasing_fix si mostramos interes sincero por las personas ellas estaran mas dispuestas a aceptar lo que les decimos,washateerü nukuwa'ipa je'waa kojutüle wamüin tü nanoujakalü anain na wayuu waashajaakana amaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63110,,,,1,,0,rephrasing_fix de esta manera tendremos mejores resultados en la predicacion el rocio es refrescante,wachajaainjatü sukuwa'ipa süpüla nasakire'erüin naa'in namüiwa'a sünain tü wamakat namüin otta süpüla nüneeküin süka naa'in namüiwa'a tü anakat süpüla naa'inrüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63111,,,,1,,0,rephrasing_fix como vemos nuestra predicacion es una bendicion de jehova y puede ser como un rocio suave que refresca y da vida,aneerü naa'in na wayuukana watuma müleka kamaneere waya namüin müle süsamatkai naa'in sutuma wanüiki otta wayaawatüle saa'u cho'ujaain waküjüinjatüin tü pütchikat namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63137,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque ya tengo a os lo recuerdo como si hubiera sido ayer sus palabras me hirieron mucho,mayaapeje'e kakaliairüin ma'in tia sotoyülia taa'in sünüiki tamüin touyase maa'ulu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63144,,,,1,,0,rephrasing_fix alli araceli lauri y ramoni no pasarian hambre,ekinnüshii naya chayaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63156,,,,1,,0,rephrasing_fix aprendi un poco de latin estudie la vida de los santos catolicos y adoraba a maria pero lo que mas haciamos era trabajar,shia tekirajaaka anain mojuku'u müsü tü pütchikat latin tekirajaa anain nachiki na santokana otta süchiki maria,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63182,,,,1,,0,rephrasing_fix las monjas me dejaron salir pero cuando vieron que todavia queria irme me encerraron de nuevo,noju'itirüin taya na monjakana sulu'ujee tü celdakat shiasa'a sutuma ayatüin taya sünain to'uneein nama'anajee nasürülüin taya tachikua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63187,,,,1,,0,rephrasing_fix lo lei esa misma noche,taashaje'eraleein süpüshua'a so'u aikat tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63201,,,,1,,0,rephrasing_fix siempre fui muy devota asi que cuando aprendi la verdad sobre jehova empece a sentir un gran amor por el,aneesü takuwa'ipa no'ulu'u maleiwa makalaka sükoo'omüinraain tü naaliinkat je'waa tapüla tekirajaapa sünain tü shiimainkat nüchiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63204,,,,1,,0,rephrasing_fix ya no confiaba en ninguna religion lauri vivia en francia y ramoni en espa a,nnojotsü tanoujain tü namakat na anoujashiikana süka alawaain shia taashin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63223,,,,1,,0,rephrasing_fix mi esposo fue policia y se bautizo en,woutiisashi ta'wayuuse so'u pulusiia nia nümaiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63240,,,,1,,0,rephrasing_fix ya no puedo hacer tanto como antes pero todavia leo la biblia todos los dias y siempre que puedo voy a las reuniones y salgo a predicar,taashaje'erapaja'a tü wiwüliakat weinshi o'unawaisü taya sünain tü outkajawaakat jee sünain aküjaa pütchi nnojorüle ayuulin ma'in taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63251,,,,1,,0,rephrasing_fix estudio la biblia y comenzo a predicar,ekirajaashi nia sünain tü wiwüliakat otta aküjüishi nia pütchi sümaa nnojoluin woutiisain nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63263,,,,1,,0,rephrasing_fix felisa cuando empece a servir a jehova mis tres hermanas menores se opusieron,felisa ta'yataapa nümüin je'waa nayouktashaatain tia tapüleerua na temiiruakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63266,,,,1,,0,rephrasing_fix a por que sabemos que cada vez sera mas dificil ser neutral,jamüsü watüjaaka saa'u koo'omüinjeerüin tü müliaa we'reetkat saaliijee nnojoliin waya sünainpünaain poliitika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63306,,,,1,,0,rephrasing_fix b por que tenemos que prepararnos ahora para ser neutrales,maa'ulu yaa eesüja'a nnojorüle wapüleeruaanüin aa'in süpüla sünainpünaain waya poliitika sulu'u tü mma kalu'ukalü alu'u waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63307,,,,1,,0,rephrasing_fix el no aprueba a estos gobiernos porque cuando creo a los seres humanos no les dio el derecho de gobernar a los demas,nnojotsü anain nümüin je'waa kalaülajanain wayuu süka jamüin nnojoluin nukumajüin wayuu süpüla suluwataainjatüin saa'u sukuwa'ipa jer,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63318,,,,1,,0,rephrasing_fix esto nos ayuda a predicar el mensaje del reino,sünainjee tia aküjüshii waya tü pütchi anasükat süchiki nuluwataaya maleiwa roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63326,,,,1,,0,rephrasing_fix claro no nos uniremos a la rebelion pero estaremos de acuerdo con ella y en nuestro interior desearemos que tenga exito,nnojoluinjatü wanaawajiraain waa'in namaa na e'rüliikana wayumüin nnojotsü anainjatüin wamüin tü naa'inrakat otta nnojoishii waya anashii nayale akanajüin müinjanain sulu'u waa'in ef,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63338,,,,1,,0,rephrasing_fix y si quiere discutir sobre temas como el aborto o el matrimonio entre personas del mismo sexo,jama naashajaweere süchiki tü ojutiraakat jo'uu jee süchiki kasaalüin na jaleetshiikana otta kasaalüin wanee jierü sümaa wanee jierü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63352,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando leemos o escuchamos las noticias,wanajapa jee waashaje'erapa noticia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63357,,,,1,,0,rephrasing_fix pero jehova no piensa que una persona o grupo de personas sea mejor que otro para el todos somos iguales,watta ma'in naalii na a'waataakana sulu'u noumain ne'iruku jee nakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63375,,,,1,,0,rephrasing_fix eso fue lo que paso en tiempos de los primeros cristianos,waa'inrüle tia sünainpünaashii waya poliitika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63380,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo podemos pedirle a dios su espiritu santo que puede darnos paciencia y autodominio,cho'ujaajeerü wamüin eeinjatüin wanain tia akuwa'ipaakat müleka müliale waya natuma na aluwataashiikana sainküin mma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63390,,,,1,,0,rephrasing_fix tengamos la seguridad de que jehova nos ayudara a aguantar,shiimainshaata nükaaliinjeenain waya je'waa süpüla wachecherüin waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63395,,,,1,,0,rephrasing_fix parrafo vea el libro los testigos de jehova proclamadores del reino de dios pagina y tambien el recuadro murio para la gloria de dios en el capitulo del libro el reino de dios ya esta gobernando,pütchi paashaje'era tü karalouktakat los testigos de jehova proclamadores del reino de dios süpana otta tü pütchi murio para la gloria de dios makat sulu'usü tü karalouktakat el reino de dios ya esta gobernando süpana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63432,,,,1,,0,rephrasing_fix isaias me ayudo a ser neutral cuando se me puso a prueba,sükaaliinjain taya tü pütchi sulu'ukat isaias wanaa sümaa tapüleeruaanüin aa'in süpüla surulaalüinjachin taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63435,,,,1,,0,rephrasing_fix a mencione algunos conflictos que aparecen en genesis b por que menciona estos conflictos la biblia,püküja jaraliin na mojujiraakana akuwa'ipa saashin tü karalouktakat genesis,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63443,,,,1,,0,rephrasing_fix ha pensado alguna vez en esos conflictos,paashaje'erüirü nachiki naya wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63445,,,,1,,0,rephrasing_fix b cual ha sido el resultado,kasa jülüjaka saa'in wayuu maa'ulu yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63460,,,,1,,0,rephrasing_fix se nos hace facil perdonar a los hermanos jehova espera que sus siervos perdonemos a los demas y estemos en paz con ellos,tü kee'ireekat naa'in je'waa shia motuinjatüin waa'in saainjala wayuu jee anajiraainjanain waya namaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63478,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando ella se fue el hermano ofendido empezo a criticarla,su'unapa tü wawalakat mojusü nünüiki chia wawalakai sümüin sujuuna,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63488,,,,1,,0,rephrasing_fix que nos ense a este ejemplo,kasa shikirajaka anain waya tia alatakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63492,,,,1,,0,rephrasing_fix de veras necesito seguir pensando en ello a como se sintio una hermana cuando supo que la estaban criticando,cho'ujaasüche ma'in jülüjain taa'in tia alatakat tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63497,,,,1,,0,rephrasing_fix a ella le dolio muchisimo cuando algunos hermanos de la congregacion la criticaron por su forma de predicar y de usar el tiempo,alatüsü tia sümüin wanee wawala pürekutsoot aishaatasü sümüin nayoujüin shia waneeinnua wawalayuu saa'u tü sukuwa'ipakat sünain aküjaa pütchi jee sükatarüle ka'i süpüla saa'inrüin waneeirua kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63501,,,,1,,0,rephrasing_fix esos versiculos le recordaron que lo mas importante es hacer feliz a jehova,tia pütchikat süküjüin sünain shiain alana'aleein talatüle naa'in je'waa sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63505,,,,1,,0,rephrasing_fix asi que decidio no darles importancia a las criticas,sulu'ujee tia nnojotsü jamajatüin sümüin tü aküjünakat süchiki yalapünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63506,,,,1,,0,rephrasing_fix b que aprendemos de la manera en que abrahan resolvio un conflicto,kasa waa'inrajatka airu'urule nünüiki wanee wawala wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63509,,,,1,,0,rephrasing_fix santiago dice que todos tropezamos muchas veces,saashin santiago nnojotsü wayuu eekai aa'inrüin tü anasükat waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63511,,,,1,,0,rephrasing_fix a como reacciono un superintendente cuando un hermano le hablo de forma cortante b que podemos aprender de este ejemplo,kasa naainjaka wanee wawala wanaa sümaa jashichijaainkain wanee wawala nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63527,,,,1,,0,rephrasing_fix asi que una hora despues llamo de nuevo al hermano y le pregunto si podian verse para hablar,wanee oora mapa niyamaajaka nüchikua'a chi wawalakai naneekaka wanee ka'i süpüla yootuinjanain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63533,,,,1,,0,rephrasing_fix el segundo paso es hablar con el hermano junto con alguien que conozca la situacion o que pueda ver si se ha hecho algo malo,tü wanee kasa paa'inrajatkat shia pümaainjachin wanee wawala süpüla paashajaainjachin püchikua'a nümaa chi mojujiraakai amaa pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63558,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus ense o que debe ser ayudar a nuestro hermano porque lo amamos,shia süpüla wakaaliinjüinjachin chi wawalakai süka alin nia wapüla naashin jesuu mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63563,,,,1,,0,rephrasing_fix solo debemos ir a pedirles ayuda si ya hemos dado los dos primeros pasos que dijo jesus y si hay pruebas reales de que nuestro hermano ha hecho algo malo,süpülapünaa waküjüin namüin na laülaashiikana tü alatakat wamüin acheküsü waainjüinjatüin palajana tü piamasükalüirua kasa nüküjakat jesuu aashajaainjana waya namaa na laülaashiikana müleka watüjaale saa'u sünain shiimain naa'inrüin wanee kasa mojusü wanee wawala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63569,,,,1,,0,rephrasing_fix el discipulo santiago dijo si alguno no tropieza en palabra este es varon perfecto capaz de refrenar tambien su cuerpo entero,anuu nünüiki santiago chi wayuu eekai nnojolin kaainjalain süka nünüiki wayuu anashi ma'i nia laülaa aa'inchi nia saa'u süpüshua'aya tü naa'inrakat sükajee tia sant,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63571,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus predijo que en los ultimos dias las buenas noticias del reino se predicarian a las personas de todo el mundo,e'nnaajünüshii waya sainküin mmakat sünain waküjüliin pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63588,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos decir que los testigos somos los unicos que hacemos la obra que jesus predijo,jamüsü watüjaaka saa'u shiimain tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63592,,,,1,,0,rephrasing_fix y para otras predicar es ayudar a los necesitados o hacer obras de caridad como medicos enfermeras o maestros,eeshii joo na aküjakana pütchi nüchiki maleiwa naashin nakaaliinjale na müliakana eeshii na tottootkana otta perümeera akaaliinjaka na ayuuikana aka'aya ne'e na profesootkana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63596,,,,1,,0,rephrasing_fix un experto dijo que cada creyente debe ir a donde estan las personas no importa si para eso tiene que cruzar la calle o un oceano,jikirajeena naya sünain tü taluwataapü'ükat anain jia mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63602,,,,1,,0,rephrasing_fix que debe motivarlos a predicar,kasa naküjaka aa'ujee pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63614,,,,1,,0,rephrasing_fix el le conto que habia vivido en muchos paises y que en cada pais les preguntaba a los testigos que mensaje predicaban,nümawai amüinchii na aküjüliikana pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63625,,,,1,,0,rephrasing_fix anunciando el reino de jehova,aküjüsü süchiki nuluwataaya je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63630,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos hablan de jesus en navidad o en semana santa,aashajaashii ne'e nüchiki jesuu sükalio'u tü mi'iraa aainjünakat tisienpüro'u otta semana santa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63637,,,,1,,0,rephrasing_fix y que hacen los miembros de la cristiandad predican las buenas noticias del reino como jesus,na wayuu anoujakana nünain jesuu naashin nnojoishii naya aküjüin pütchi süchiki nuluwataaya maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63666,,,,1,,0,rephrasing_fix para ellos lo mas importante en su vida es predicar tal como mando jesus,tü na'yataakat ma'in anain shia aküjaa pütchi ma'aka naa'in jesuu mar,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63675,,,,1,,0,rephrasing_fix dijo que ellos tratan de ayudar a la gente que esta hambrienta sola o enferma pero no olvidan que su labor principal es hablar sobre el fin de este mundo y sobre lo que hay que hacer para salvarse,mayaapeje'e nakaaliinjain na wayuu jamüsitkana jee na ayuuikana shia naa'inmaaka ma'in tü aküjaakat pütchi süchiki saja'ttinnüinjatüin süpüshua'a tü kasa mojusü eekat mmapa'a jee tü waa'inrajatkat süpüla wo'ttaainjanain süchikumüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63677,,,,1,,0,rephrasing_fix como ya vimos jesus profetizo que el mensaje del reino se predicaria en toda la tierra,naashin jesuu aküjünüinjatü süchiki nuluwataaya maleiwa sainküin mmakat süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63685,,,,1,,0,rephrasing_fix en estados unidos la cristiandad tiene unos lideres religiosos,chaa estados unidos watta naalii nekiipü'ü na anoujakana nünain jesuu naashin eeshii ma'aka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63687,,,,1,,0,rephrasing_fix asi que no estan haciendo la obra que jesus comenzo,watüjaaitpa aa'u nnojoluin naa'inrüin naya wayuukana tü nuluwataakalü anain jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63707,,,,1,,0,rephrasing_fix que recomendaciones nos ayudaran a sacar mas provecho de toda la biblia,kasa waa'inrajatka waashaje'erapa tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63726,,,,1,,0,rephrasing_fix este libro nos da consuelo esperanza y una guia en la que podemos confiar,wayakana aküjüliikana pütchi kojutüshaatasü wamüin tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63730,,,,1,,0,rephrasing_fix a otros les gustan libros como el de revelacion que tiene profecias que hablan de las cosas que tienen que suceder dentro de poco,eeshii na kamalainkana amüin tü sümakat alateetkat mapeena süka saashajaain süchiki tü alateetkat maalü alat map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63735,,,,1,,0,rephrasing_fix b que publicaciones tenemos para diferentes grupos de personas,kasa wee'iyatüinjatka sutuma wainmain pütchi naapaka je'waa wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63738,,,,1,,0,rephrasing_fix y la mayoria de los articulos y videos de nuestra pagina de internet son para personas que no son testigos de jehova,wainma tü pütchi sulu'ukat jw org napülajatka na nnojoliikana aküjüliin pütchi nüchiki je'waa wainma videoya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63744,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo que haremos si nos parece que una parte de la biblia no tiene nada que ver con nuestra situacion personal,kaseerü paainjaka nnojorüle sünainpünaain pukuwa'ipa wanee pütchi paashaje'eraka sulu'ujee tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63754,,,,1,,0,rephrasing_fix la leeremos sin mucho interes,paashaje'ereetche eera shia süka süpüshua'a paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63756,,,,1,,0,rephrasing_fix o ni siquiera la leeremos,nnojottaajeetpa shia jamajatüin pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63757,,,,1,,0,rephrasing_fix como puedo usarla para ayudar a otros,jamüsüche paala sukuwa'ipa tatuma süpüla takaaliinjain na wayuukana süka pütchikat tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63779,,,,1,,0,rephrasing_fix la lista de requisitos para los ancianos nos muestra que jehova espera que ellos cumplan unas normas muy elevadas,tü kee'ireekat naa'in je'waa shia nekeraajüinjatüin na laülaashiikana süpüshua'a tia ni'itaakat napüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63785,,,,1,,0,rephrasing_fix como vemos la lista de requisitos nos ense a que jehova se interesa mucho por nosotros,tü kojuyasükat kasa nuchuntakat je'waa namüin na laülaashiikana shii'iyatüin sünain jülüjashaatain waya naa'in je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63791,,,,1,,0,rephrasing_fix como puedo usar esta informacion para ayudar a otros,jamüsüche paala sukuwa'ipa tatuma süpüla takaaliinjain na wayuukana süka pütchikat tüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63799,,,,1,,0,rephrasing_fix los cristianos adultos no deben pensar que no necesitan leer la informacion que se publica para los jovenes,nnojotsü cho'ujaain taashaje'erüinjatüin tü karaloukta napülajatkat na jima'aliikana jee na majayünnüükana nnojoishii müinjanain na wawalayuu miyo'uyuuinnakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63828,,,,1,,0,rephrasing_fix las publicaciones para los jovenes tambien los ayudan a ser mejores amigos de jehova lea eclesiastes,aleeweena ma'in na jima'aliikana jee na majayünnüükana nümaa je'waa naashaje'erüle tü karaloukta napülajatkat paashaje'era eclesiastes,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63835,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo la despertad,jamüsüja'a tü despertad,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63837,,,,1,,0,rephrasing_fix una mujer que esta casada y es madre conto que le costaba leer la biblia asi que siguio las sugerencias de este articulo,eejatüinka wanee wayuu kachonsü kapüleepu'usü ma'in sümüin aashaje'eraa tü wiwüliakat saa'inraka mapa tü aküjünakat sulu'u tia rewiisütakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63842,,,,1,,0,rephrasing_fix esto la ayuda a ver el cuadro completo de la biblia,sütüjaaitpa aa'u kasain ma'in saashajaain achiki tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63844,,,,1,,0,rephrasing_fix como nos beneficia la informacion escrita para el publico,jamüsü anaka waashaje'erüle tü pütchi süpülajatkat wayuu süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63846,,,,1,,0,rephrasing_fix quizas nos pase algo parecido cuando leemos las publicaciones que se preparan para el publico,müsia ne'e sukuwa'ipa waashaje'erapa wanee pütchi napülajatka na wayuu nnojoliikana anoujain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63855,,,,1,,0,rephrasing_fix en la biblia jehova nos ha dado mandatos muy claros para que sepamos lo que quiere que hagamos,nüküjüin wamüin je'waa tü anakat süpüla waa'inrüin nüshajirüin tia sulu'u tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63881,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas jesus dio este mandato a sus discipulos vayan por lo tanto y hagan discipulos de gente de todas las naciones bautizandolos en el nombre del padre y del hijo y del espiritu santo ense andoles a observar todas las cosas que yo les he mandado,anuu nünüiki jesuu namüin na nikirajüinkana ju'una jumaala sainküin mmakat süpüshua süpüla jüküjainjatüin tachiki sümüin wayuu süpüla sünoujainjatüin tanain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63883,,,,1,,0,rephrasing_fix las leyes de dios nos ense an a cuidar de nosotros y de nuestra familia en sentido fisico y emocional,shiimüin sünain jümaainjachin taya waneepia wane'ere'eya süntapa tü ka'i saja'lajaweetkat o'u kasa süpüshua mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63886,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso antes de tomar cualquier decision debemos pensar en lo que dice la biblia y luego obedecer,süpülapünaa waa'inrüin wanee kasa acheküsü wekirajaain sünain palajana anale shia saashin tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63906,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus siempre se esforzaba por saber lo que jehova queria que el hiciera,nüchajaain jesuu sukuwa'ipa süpüla naa'inrüin waneepia tü nüchekakat je'waa nüpüleerua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63929,,,,1,,0,rephrasing_fix de un ejemplo,pi'itaa wanee sukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63935,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque no esta con su esposo ella sabe lo que el pensaria si ella gastara tanto dinero por que lo sabe,nnojotsü shiya'lajüin tü sapaatakat wayuukot tia süka sütüjaain saa'u nnojoleerüin anain nümüin chi su'wayuusekai süka kojutüin ma'in shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63945,,,,1,,0,rephrasing_fix david escribio hazme conocer tus propios caminos oh jehova ense ame tus propias sendas,pikiraja taya sünain tü shiimainkat süka jamüin piain chi tamaleiwase akaaliinjakai taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63955,,,,1,,0,rephrasing_fix si pensaramos en esas cosas podriamos llegar a hacerlas,müsüjese'e kee'ireein naa'in je'waa jülüjain waa'in kasa anasü kasa wulesü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63992,,,,1,,0,rephrasing_fix pero si es una decision muy importante tal vez sea bueno pedirle consejos a un anciano o a otro hermano o hermana con experiencia,waneeküinjanapa wanee kasa shia waa'inrüinjatka tü anakat naashin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,63999,,,,1,,0,rephrasing_fix sin duda cuando aprendemos a pensar como jehova piensa y hacemos lo que a el le agrada tomamos las mejores decisiones,aneerü süneekia watuma tü waa'inrajatkat jülüjale waa'in tü jülüjakat naa'in je'waa jee waa'inrüle tü anakat nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64011,,,,1,,0,rephrasing_fix en el trabajo,ta'yataaleru'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64015,,,,1,,0,rephrasing_fix en la predicacion,sünain aküjaa pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64017,,,,1,,0,rephrasing_fix percibir cual es la voluntad de jehova significa esforzarse por averiguar como piensa jehova y que cosas le agradan,watüjaajeerü aa'u tü kee'ireekat naa'in je'waa müleka wachajaale sukuwa'ipa süpüla jülüjain waa'in tü jülüjakat naa'in otta waneeküle tü kasa anakat nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64018,,,,1,,0,rephrasing_fix transformense rehaciendo su mente,nnojo jülüjüin jaa'in maa aka tü jülüjakat naa'in nayakana roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64021,,,,1,,0,rephrasing_fix por que debemos esforzarnos por corregir nuestros defectos,jamüsü cho'ujaaka wanoukte'erawalinjatüin wakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64070,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova nos ha dicho que clase de personas acepta como sus amigos,nüküjüin je'waa jaralüinjatüin tü nukuwa'ipakat wanee wayuu aleeweere nia nümaa sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64072,,,,1,,0,rephrasing_fix y la biblia puede ayudarnos a seguir mejorando para que nuestra personalidad se parezca mas a la de jehova,sükaaliinjeena waya tü wiwüliakat süpüla washatüin nukuwa'ipa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64081,,,,1,,0,rephrasing_fix a que debemos hacer para que la biblia nos siga ayudando a hacer cambios,kasa waa'inrüinjatka süpüla sükaaliinjain waya tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64082,,,,1,,0,rephrasing_fix todos queremos obedecer lo que dice la biblia,wapüshua'a wayakana waa'inreein tü sümakat tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64084,,,,1,,0,rephrasing_fix solo una peque a cantidad de esta energia llega a la tierra pero es la cantidad necesaria para que exista la vida en ella,jamüshija'a chi ka'ikai ja'ishaatashi ma'in nnojotpeje'e antüin süpüshua'a tü naa'ayulakat yaa mmapa'amüin süpüshi ne'e müsüjese'e katüin so'u süpüshua'a tü kasakalüirua yaa mmapa'a sal is,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64091,,,,1,,0,rephrasing_fix vea el recuadro la biblia y la oracion cambiaron su personalidad,paashaje'era tü pütchikat anouktaasü nakuwa'ipa sutuma tü wiwüliakat jee sutuma o'uraajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64105,,,,1,,0,rephrasing_fix romanos dice cesen de amoldarse a este sistema de cosas mas bien transformense rehaciendo su mente para que prueben para ustedes mismos lo que es la buena y la acepta y la perfecta voluntad de dios,müsü sünüiki roma alana'aleesia sünain anain tü nüchekakat maleiwa wapüleerua suulia kasa süpüshua süka shiain tü talatakat atüma naa'in je sükajee tia juu'ulaa suulia ashataa nakuaippa na manoujainsaliikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64109,,,,1,,0,rephrasing_fix si lo hacemos jehova nos ayudara a entender lo que le agrada y nosotros aprenderemos a pensar como el,wounteere wayaawatüin saa'u tü nüchekakat je'waa acheküsü waapaain sümaa tü kasa nikirajakalü aka waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64112,,,,1,,0,rephrasing_fix puede que algunos articulos o textos de la biblia sean justo lo que necesitamos,shia'aya ma'in cho'ujaaka tamüin tüü eeshii wamüle waashaje'erapa wanee pütchi sulu'ujee tia karalouktakalüirua jee sulu'ujee tü wiwüliakat shiale,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64119,,,,1,,0,rephrasing_fix toma tiempo aprender a copiar las cualidades de jehova,nnojotsü mamaatüin wakuwa'ipa ma'aka naa'in je'waa so'u wanee ka'i ne'e alatajatü wainma ka'i süpüla tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64122,,,,1,,0,rephrasing_fix si somos leales a jehova que futuro tendremos,kasa anasü we'reetka waneepiale waya nümaa maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64127,,,,1,,0,rephrasing_fix el medito en lo que leyo en la biblia y se esforzo por cambiar ademas escucho los consejos de sus compa eros cristianos,nüsakire'erüin naa'in sünain tü kasa naashaje'erawaikat sulu'u tü wiwüliakat jee nüchajaain sukuwa'ipa süpüla nunoukte'erüin nukuwa'ipa otta oonooshii sümaa tü namakat na wawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64134,,,,1,,0,rephrasing_fix pero todavia siente que tiene que seguir luchando contra sus defectos,ayatapeje'e nia eejiraain sümaa waneeirua kasa mojusü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64137,,,,1,,0,rephrasing_fix salmo me hizo ver que hay hermanos que piden a dios que los libre de estas personas y yo no queria ser una de ellas,eeshii wawalayuu achuntakana nümüin je'waa nükaaliinjaiwa naya noulia na wayuu perulaayuuliikana süküjüin tia salmo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64152,,,,1,,0,rephrasing_fix en este articulo analizaremos algunos ejemplos de la biblia que nos pueden ayudar,sünain ekirajaayakat tüü wekirajaajeerü anain nachiki waneeinnua wayuu namaiwajannuu akaaliinjeenaka waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64171,,,,1,,0,rephrasing_fix en noviembre de alguien ofrecio pagar casi millones de dolares por una antigua vasija china que se estaba vendiendo en inglaterra,nowienpüro'u so'u aapüinjachi wanee wayuu ma'aka miyoone dolar saa'u wanee irala chajatka oikkaanüin inglaterra aainjuushi tia iralakat chaa china sümaiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64181,,,,1,,0,rephrasing_fix pero el es el mejor alfarero mucho mas experto que cualquier alfarero humano,niapeje'e je'waa atüjaleein atükaa wanee kasa suuliale'eya wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64183,,,,1,,0,rephrasing_fix pero muchos de sus descendientes decidieron apoyar a jehova como su gobernante,wainmapeje'e na nuu'uliwo'u aneekakana je'waa süpüla nuluwataainjachin naa'u heb,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64188,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos obedecieron con humildad a su creador,oonooshii naya sümaa nünüiki chi kakumainkai naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64189,,,,1,,0,rephrasing_fix asi rechazaron a satanas y demostraron que querian que jehova fuera su padre y su alfarero,mayaa nee'iyatüin sünain kasheein naya jee niainjachin anoukte'erüin nakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64190,,,,1,,0,rephrasing_fix el mira en el corazon de cada persona y ve como es en realidad lea samuel b,shia ni'raka je'waa tü kasa anasü sulu'ukat saa'in wayuu wane'ewai sukua isasü wachiki waa'inrüin tia paashaje'era samuel,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64203,,,,1,,0,rephrasing_fix al contrario dios vio que saulo era como barro que podia llegar a ser un vaso escogido que predicaria a las naciones asi como a reyes y a los hijos de israel,nüneeküinjese'e nia maleiwa süpüla nüküjüin tü pütchi anasükat sümüin tü wayuu nnojotkalüirua judioin nama'ale'eya na aluwataashiikanairua saa'u je sümüin tü nuu'uliwo'ukalüirua israel aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64209,,,,1,,0,rephrasing_fix mas tarde conoci en otro lugar a una familia que me impresiono por su buena conducta,shiasa'a mapa te'raka sulu'u anain ma'in nukuwa'ipa wanee wayuu sümaa nüpüshi ponushii ma'in naya taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64221,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos imitar a jehova,kasa waa'inrajatka süpüla washatüin nukuwa'ipa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64232,,,,1,,0,rephrasing_fix antes de conocer a jehova quizas teniamos una personalidad que no le agradaba,süpülapünaa we'raajüin je'waa eesü waa'inrapu'ule tü kasa mojusü niyouktakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64245,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces se nos hara mas facil aprender de el y obedecerle a la perfeccion,sulu'ujee tia mapüleejeerü wamüin wekirajaain nüchiki je'waa jee oonoweena waya sümaa nünüiki süka süpüshua'a waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64256,,,,1,,0,rephrasing_fix como,kasa naa'inraka jesuu süpüla nükaaliinjain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64269,,,,1,,0,rephrasing_fix si queremos que la biblia nos moldee tenemos que leerla pensar en lo que leemos y pedirle a dios que nos ayude a obedecer,kee'ireere waa'in sunoukte'erüin wakuwa'ipa tü wiwüliakat acheküsü jülüjainjatüin waa'in tü waashaje'erakat sulu'ujee otta wachunta nümüin maleiwa nükaaliinjaiwa waya sünain oonowaa sümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64276,,,,1,,0,rephrasing_fix hasta se dejaba moldear cuando algun consejo se le hacia dificil de aceptar,ja'itairü alin ma'in nümüin david tü achiajaanakalü oulia nia ayatüsia naapaain amaa tia pütchikat sam,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64282,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova tambien usa a la congregacion y a los ancianos para moldearnos,nunoukte'erüinya wakuwa'ipa je'waa nakajee na wawalayuukana otta nakajee na laülaashiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64297,,,,1,,0,rephrasing_fix mas bien poco a poco les ense a cuales son sus normas y deja que decidan si van a cambiar,nikirajüin maleiwa wayuu palajana sünain tü nuluwataakalü anain otta nuu'ulaain shiain anoukte'erüin sukuwa'ipa sümüiwa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64310,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces paso algo sorprendente mientras estudiaban tessie le explico a la testigo por que no estaba haciendo cambios,shiasa'a wanaa sümaa shikirajaain tessie sümaa tü wawalakat süküjüin sümüin jamüin nnojotka sunoukte'erüin sukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64317,,,,1,,0,rephrasing_fix le dijo que se sentia hipocrita porque le encantaba jugar por dinero,mojusü ma'in saa'in tessie süka nnojoluin pansaain tü sukuwa'ipakat sümaa tü shikirajaakalü anain saa'ujee keejiain sümüin ashaittaa saa'u nneerü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64318,,,,1,,0,rephrasing_fix notamos como nos va moldeando con cuidado,wayaawatüinche saa'u nunoukte'erawalin wakuwa'ipa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64328,,,,1,,0,rephrasing_fix que nos ayudara a seguir siendo como barro que jehova puede moldear,kasa akaaliinjeenaka waya süpüla müinjanain waya ma'aka saa'in sukuwa'ipa pootshi anaka süpüla atüka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64329,,,,1,,0,rephrasing_fix que debemos evitar si no queremos ser como barro que no se puede moldear,kasa wayouktajatka süpüla nnojoliinjanain müin waya ma'aka saa'in sukuwa'ipa pootshi mojuka süpüla atüka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64330,,,,1,,0,rephrasing_fix ponga un ejemplo,püküja tü alatakat nümüin uzias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64354,,,,1,,0,rephrasing_fix que podria ocurrir si no tenemos cuidado con el orgullo,kaseerü alataka wamüin yaletayaale waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64365,,,,1,,0,rephrasing_fix ponga un ejemplo,püküja tü alatakat nümüin wanee wawala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64366,,,,1,,0,rephrasing_fix aun asi cuando estaban cerca de la tierra prometida sus corazones se endurecieron por que,shiasa'a nalü'ütpa ma'in süpüla nekerotüin sulu'u tü mma anasü naapüinjatkat maleiwa namüin ichejaasü tü naa'inkat natuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64394,,,,1,,0,rephrasing_fix aquellos israelitas murieron en el desierto porque dejaron que sus corazones se endurecieran y mostraron falta de fe en jehova,aja'ttüshiijese'e naya o'uwo'uliin chaa anoouishii saa'ujee ichejaain tü naa'inkat natuma jee saa'ujee manoulain naya nünain je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64399,,,,1,,0,rephrasing_fix es muy importante que comprobemos si tenemos una fe fuerte,cho'ujaasü ma'in wayaawatüin saa'u müleka ichere ma'in tü wanoulakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64402,,,,1,,0,rephrasing_fix como,jamüinjatü watuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64403,,,,1,,0,rephrasing_fix que puede ayudarnos a ser como barro blando en las manos de jehova,kasa akaaliinjeenaka waya süpüla müin waya aka saa'in sukuwa'ipa pootshi anaka süpüla atüka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64414,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso cuando escribieron las escrituras griegas citaron cientos de veces de las escrituras hebreas,natüjaa aa'u na aluwataaushiikana cho'ujaain naashaje'erüin tü ashajuushikat sümaa jülüjain naa'in tü sümakat süpüla naküjüin tü pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64419,,,,1,,0,rephrasing_fix y cuando predicaron animaron a las personas a leer las escrituras,müsüjese'e naküjüin wainmatua tü pütchi ashajuushikat süka hebreo wanaa sümaa nashajüin tü nünüikikat maleiwa sulu'u griego,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64420,,,,1,,0,rephrasing_fix si copiamos las cualidades de cristo en la predicacion las personas se sentiran atraidas por nuestro mensaje y su actitud hacia nosotros quizas cambie,washatüle nukuwa'ipa jesuu sünain aküjaa pütchi kapüleerü saa'in wayuu tü pütchikat jee nnojoleena kaa'in naya woulia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64448,,,,1,,0,rephrasing_fix como vemos nuestra obra beneficia a los demas pero tambien nos beneficia a nosotros porque nos ayuda a mejorar nuestra personalidad,shiimain anain sukuwa'ipa wayuu sutuma waküjüin pütchi namüin jee müshi'iya wayakana anouktaasü wakuwa'ipa sutumaya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64455,,,,1,,0,rephrasing_fix que deben hacer los padres si quieren tener buenos resultados al moldear a sus hijos,kasa naa'inrüinjatka na kachonshiikana ne'reere sunouktaain nakuwa'ipa nachonnii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64456,,,,1,,0,rephrasing_fix b como nos beneficiara hacerlo,kasa anasü we'reetka waa'inrüle tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64478,,,,1,,0,rephrasing_fix que aprendemos nosotros de esta vision,kasa shikirajaka anain waya tü ni'rakat ezequiel,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64498,,,,1,,0,rephrasing_fix mas bien fueron los angeles quienes dirigieron esta destruccion,naya na aapieekana aja'ttiraka jerusalen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64506,,,,1,,0,rephrasing_fix asi que esta profecia nos permite ver lo que pasa en el cielo,tü ni'rakat ezequiel shii'iyatüin wamüin tü kasa alatakat chaa iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64507,,,,1,,0,rephrasing_fix ezequiel no les puso ninguna marca a las personas que iban a sobrevivir,nnojotsü ni'itaain ezequiel nejeetse na wayuu o'ttaainjanakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64522,,,,1,,0,rephrasing_fix que deben hacer ahora las personas para sobrevivir,kasaka naa'inrüinjatüin süpüla no'ttaainjanain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64528,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando oyen la advertencia deben aprender a seguir el ejemplo de cristo dedicarse a dios y apoyar a los hermanos de cristo predicando el mensaje del reino,oushikajaamaatüinjana naya süchiirua nukuwa'ipa kürisüto naapüinjatü naa'in nümüin maleiwa otta nakaaliinjüinjana na nuwalayuukana kürisüto sünain aküjaa süchiki nuluwataaya maleiwa mat tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64529,,,,1,,0,rephrasing_fix durante la gran tribulacion el marcara a los miembros de la gran muchedumbre cuando los juzgue y decida que son como ovejas,su'unnaa tü müliaa miyo'usükat meerü ni'itaakai saa'in nejeetse nanain na wayuu wattakana aalii süka müin naya ma'aka saa'in anneerü nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64532,,,,1,,0,rephrasing_fix estas cinco lecciones nos ayudan a confiar en que jehova no destruira a sus siervos fieles junto con las personas malas,sutuma tü ja'raisükat kasa wekirajaaitpaka anain we'itaain waa'in sünain nu'tte'ereenain je'waa na waneepiakana nümaa naja'laje'erapa na mojulaashiikana ped,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64536,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces por que les recordo moises que jehova es un solo jehova,jamaka waneeshia ne'e je'waa chi wamaleiwasekai nümaka moises namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64562,,,,1,,0,rephrasing_fix en muchos lugares la gente confiaba en que baal la protegeria,na kepiakana sulu'u waneeirua mma nanouja anainrü sünain naa'inmajünüin nutuma baal num,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64581,,,,1,,0,rephrasing_fix como lo demostro,kasa naa'inraka je'waa süpüla nii'iyatüin sünain müin nukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64588,,,,1,,0,rephrasing_fix tenian claro que solo adorarian a jehova,ayatüshi'iya waneepiain naya nümaa je'waa dan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64615,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy dia hay muchos tipos de idolatria y algunos son dificiles de reconocer,wainma sukuwa'ipa a'waajaa maleiwayaasü otta eesü eekai kapüleein wayaawatüin saa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64623,,,,1,,0,rephrasing_fix el profeta isaias dijo que en la parte final de los dias personas de todas las naciones adorarian unidas a jehova,naashin isaias saja'ttiamüin tü kasakat süpüshua'a paa'inwajiraajeerü wayuu sainküinjee mmakat süpüshua'a sünain a'waajaa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64652,,,,1,,0,rephrasing_fix nos alegra mucho ver como se esta cumpliendo esta profecia,talatüshii ma'in waya süka we'rüin shikeraajüin tia pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64654,,,,1,,0,rephrasing_fix pablo hablo de cualidades como la humildad la apacibilidad la paciencia y el amor,naashin pablo nnojotsü pülayaainjatüin waa'in su'upala wayuu anamiainjana waya waa'inrüinjatü tü anasükat namüin na e'rakana wayumüin wamüin otta alinjatü wayuu wapüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64669,,,,1,,0,rephrasing_fix a los israelitas les dio fuerzas para aguantar los problemas que tuvieron cuando entraron en la tierra prometida y la conquistaron,akatsüinraasü naa'in na israeliitakana sutuma natüjaain saa'u tia so'u nekerotüin sulu'u tü mma naapakat je'waa namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64683,,,,1,,0,rephrasing_fix como muestra la biblia que todos somos imperfectos,jamüsü shii'iyatia sutuma tü wiwüliakat wale'eru'uin tü kaainjalaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64704,,,,1,,0,rephrasing_fix es cierto que cometen errores pero jehova los guia y los bendice con su espiritu santo,mayaapeje'e nnojoluin lotuin nakuwa'ipa nu'unirüin je'waa nakuwa'ipa jee nükaaliinjain naya nükajee chi naa'inkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64709,,,,1,,0,rephrasing_fix en muy pocas personas adoraban a jehova,nnojoishii je'rashiin ne'e na a'waajakana je'waa so'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64711,,,,1,,0,rephrasing_fix el pueblo de jehova es como una gran nacion que tiene mas de ocho millones de habitantes,wattainnapa naalii na wayuu sulu'ukana nupueulose je'waa alatüshii suulia oocho miyoone sulu'u mmaka süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64716,,,,1,,0,rephrasing_fix vea la fotografia del principio del articulo,piirakaa sümüin tü ayaakuaa sulu'ukat süpana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64733,,,,1,,0,rephrasing_fix el segundo semejante a el es este tienes que amar a tu projimo como a ti mismo,alana'aleesia ma'i tüü sa'akajee süpüshua tü nuluwataakat anain jia moises,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64737,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora hablemos de david,eetaashi joo wanee wayuu david münüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64761,,,,1,,0,rephrasing_fix la mujer quedo embarazada como david no queria que nadie supiera lo que habia hecho mando llamar a urias para convencerlo de que fuera a su casa,ipuotsü nutuma tia jietkat shiasa'a süpüla nuunjulajüin david tü naainjalakat nime'ejüin naa'in urias süpüla nüna'laain sümüin tü nu'wayuusekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64765,,,,1,,0,rephrasing_fix a que promesa no cumplio pedro,kasa wayuu tü nnojotkat nikeraajüin pedro,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64773,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo una vez prometio que nunca dejaria a jesus aunque los demas lo hicieran,müshinka nia nümüin jesuu mayaashiije napüteechin pia na waneeirua nnojoireeja'a tapütüinjachin pia pümüiwa mar,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64778,,,,1,,0,rephrasing_fix pero despues de que jesus fue arrestado todos los apostoles lo dejaron incluso pedro,shiasa'a süchikijeechon nüta'ünüin jesuu napütüin nia nümüiwa'a napüshua'a na aluwataaushiikana aka'aya pedro,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64779,,,,1,,0,rephrasing_fix que algunos siervos de jehova han hecho cosas malas y les han causado mucho dolor a otros,eeinna a'yataalii nümüin je'waa aainjakana kasa mojusü jee müliakana atuma wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64786,,,,1,,0,rephrasing_fix no seria sabio ni justo dejar a jehova o a su pueblo porque alguien cometa un error,nnojotsü anain waa'inrüle tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64811,,,,1,,0,rephrasing_fix somos muy felices porque jehova nos guia y nos ayuda a hacer muchas cosas buenas,talatüshii ma'in waya süka nu'unirüin wakuwa'ipa je'waa otta süka nükaaliinjain waya sünain aa'inraa kasa anasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64813,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos como podemos hacerlo,wekirajaa sünain jamüinjatüin sukuwa'ipa tia watuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64819,,,,1,,0,rephrasing_fix que debemos hacer si un hermano dice o hace algo que nos hiere,kasa waa'inrajatka naainjüle kasa mojusü wamüin wanee wawala jee shiale airu'uluin nünüiki wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64822,,,,1,,0,rephrasing_fix que buen ejemplo puso jose,jamüsü anaka süpüla washatüin nukuwa'ipa jose,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64838,,,,1,,0,rephrasing_fix esto hizo que los otros hermanos de jose se sintieran celosos,na'ürülashi jose noikkaka nia süpüla achepchieeinjachin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64842,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque ellos lo habian tratado muy mal no los castigo,mayaainje'e müliapu'uin ma'in nia natuma nnojoishi pasalaweein nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64850,,,,1,,0,rephrasing_fix pero le sorprende a jehova,ponusüche naa'in je'waa tü naa'inrakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64885,,,,1,,0,rephrasing_fix que piensa el de su honradez,jamüsü nünüiki sutuma lotuin nakuwa'ipa naya wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64886,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo veamos lo que la biblia dice sobre el discernimiento y la sabiduria en proverbios feliz es el hombre que ha hallado sabiduria y el hombre que consigue discernimiento porque el tenerla como ganancia es mejor que tener la plata como ganancia y el tenerla como producto que el oro mismo,müsü proverbios anata'aleeshija'a ma'in chi wayuu kekiikai ma'in jee ayaawatakai saa'u tü naa'inrajatkat müleka anale jee mojule shia süka jamüin ana'leein tia suuliale'eya kama'anaa pülaata jee ooro,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64891,,,,1,,0,rephrasing_fix y el hizo que el apostol pablo les escribiera estas palabras a un grupo de cristianos ocupense en orar por nosotros porque confiamos en que tenemos una conciencia honrada puesto que deseamos comportarnos honradamente en todas las cosas,nüshajirüinka pablo wanee pütchi namüin waneeinnua anoujashii juchunta wapüleerua nümüin maleiwa süka wulein tü sulu'ukat waa'in otta kee'ireesü waa'in lotuin wakuwa'ipa sünain süpüshua'ale'eya kasa heb tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64897,,,,1,,0,rephrasing_fix y como resultado han perdido su buena reputacion en la congregacion,sulu'ujee tia nnojoliinnapa kapülain naya namüin na anoujashiikana tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64908,,,,1,,0,rephrasing_fix el ejemplo de gagik tambien muestra que lo mejor es ser honrados,tü alatakat nümüin gagik shii'iyatüin wamüin anain ma'in lotule wakuwa'ipa sünain süpüshua'a tü kasa waa'inrakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64915,,,,1,,0,rephrasing_fix fue una mujer leal que no abandono a su suegra aunque esta ya estaba mayor,waneepiasü rut sümaa tü sa'ütkat otta nnojotsü süpütüin mayaainje'e laülaain shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64931,,,,1,,0,rephrasing_fix el hombre les recordo que ellos habian aceptado el dinero que el les habia ofrecido,niasa'a chi ka'apainseshikai nüso'irüin naa'in sünain aa namatüjüliin nümüin sümüin tü nuwalaajüinjatkat namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64963,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien les dijo que el tenia derecho a ofrecerles a sus trabajadores el dinero que quisiera,nümüshii naya sünain nuwalaajeerüin eepünaale nücheküin süka nünneetsaajuchin nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64964,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus conto esta historia para ense ar una leccion importante sobre la bondad inmerecida de dios lea corintios vea la nota al final del articulo,aashajaashi jesuu süchiki tü naa'inrakat chia wayuu ka'apainseshikai süpüla nikirajüin waya sünain anamiashaatain maleiwa paashaje'era corinto,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64966,,,,1,,0,rephrasing_fix esta es la mayor muestra de su bondad inmerecida,sükajee tia nii'iyatüin wamüin sünain anamiashaatain ma'in wamüin juan tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64978,,,,1,,0,rephrasing_fix aun asi podemos decidir que el pecado no controle nuestra vida,mayaapeje'e müin wakuwa'ipa eeshii süpüla woju'itüin suulia süchepchia kaainjalaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64986,,,,1,,0,rephrasing_fix si dejamos que la bondad inmerecida de dios controle nuestra vida que beneficios recibiremos,nnojoliishii jia müin aka naa'in na wayuu aapünakana amüin tü nuluwataakat anain moises tü nnojotkat akaaliijain naya suulia kaainjalaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64995,,,,1,,0,rephrasing_fix vea las fotos del principio del articulo,piirakaa sümüin tü ayaakuaa sulu'ukat süpana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,64998,,,,1,,0,rephrasing_fix pablo les explico a los cristianos ungidos de su tiempo como perdona jehova los pecados,nüküjüin pablo namüin na anoujashii namaiwajanakana tü naa'inrakat je'waa süpüla nülatirüin tü naainjalakat noulia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65013,,,,1,,0,rephrasing_fix esto quiere decir que podemos estar en paz con el y ser sus amigos,jee müsia anajiraashii waya namaa na aleewakana nümaa maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65022,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos les predican el mensaje del reino y les ense an las leyes de jehova a millones de otras ovejas,aküjüshii naya pütchi süchiki nuluwataaya maleiwa otta nekirajüin tü wanee anneetkalüirua süchiki tü nuluwataakalü anain je'waa juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65032,,,,1,,0,rephrasing_fix como nos ayuda la bondad inmerecida al tiempo apropiado,kasa naa'inraka je'waa wapüleerua süka anamiain nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65047,,,,1,,0,rephrasing_fix como somos pecadores sin la ayuda de jehova no tendriamos ninguna esperanza lea salmo,nnojoliire nükaaliinjain waya je'waa nnojoishiije'e waya ka'atapalain süka wale'eru'uin tü kaainjalaakat paashaje'era salmo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65062,,,,1,,0,rephrasing_fix asi que gracias a la bondad inmerecida de jehova tenemos la esperanza de vivir para siempre,süka anamiain je'waa wamüin wa'atapajüin katüinjatüin wo'u süpüla ka'ikat süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65065,,,,1,,0,rephrasing_fix incluso intentaron que otros cristianos pecaran como ellos,aka'aya naya naainjireein kasa mojusü waneeinnua anoujashii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65073,,,,1,,0,rephrasing_fix el hizo que el apostol pedro diera este consejo guardense para que no vayan a ser llevados con ellos por el error de gente desafiadora de ley y caigan de su propia constancia,shia anaka alu'u müleka kachiiruale jaa'in sünain koo'omüinjatüin sütsüin tü jünoulakat sütüma na'anasia maleiwa aapünakat jümüin anakaja müleka juushikajaale süchiirua koo'omüinjatüin jümüin tü aleewaakat nümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65079,,,,1,,0,rephrasing_fix que analizaremos en el proximo articulo,kasa wekirajaajeetka anain sulu'u tü wanee ekirajaayakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65089,,,,1,,0,rephrasing_fix pablo les dijo a los ancianos de la congregacion de la ciudad de efeso no hago mi alma de valor alguno como preciada para mi con tal que termine mi carrera y el ministerio que recibi del se or jesus de dar testimonio cabal de las buenas nuevas de la bondad inmerecida de dios,ja'itakaja'a ouktüin taya meemasat tamüin müleka shialeje tainküin tekeraajüin tü a'yatawaa ni'itaakat chi senyotkai tajapulu'u sünain taküjain süchikü tü pütchi anasükat nüchikü maleiwa sünain anamiain nia sümüin wayuu aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65109,,,,1,,0,rephrasing_fix pablo predico con entusiasmo y nos dio un buen ejemplo a los cristianos de hoy dia,aküjüshi pütchi pablo süka süpüshua'a naa'in otta ni'itaain wapüleerua tü sukuwa'ipainjatkat watuma tü aküjaakat pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65117,,,,1,,0,rephrasing_fix que buenas noticias,shia wanee kasa anashaatasü ma'in tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65142,,,,1,,0,rephrasing_fix es nuestra responsabilidad decirles a las personas que pueden ser amigas de dios,akaajasa joolu'u nünainjee cristo süka naapajiraain nukuaippa sünain ouktüin nnojoliinapa jia pa'ünüüwain nümaa maleiwa col,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65150,,,,1,,0,rephrasing_fix cristo les ha dado a los ungidos en la tierra el ministerio de la reconciliacion vea el recuadro que significa,kasa naa'inraka na anoujashii yaainjanakana yaa mmapa'a süpüla nakaaliinjain na chainjanakana iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65152,,,,1,,0,rephrasing_fix con estas palabras jesus quiso decir que podemos pedirle a jehova cualquier cosa que este de acuerdo con lo que dios quiere,naashin jesuu eeshii süpüla wachuntüin nümüin je'waa kasa eekai eein pansaa sümaa tü kee'ireekat naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65170,,,,1,,0,rephrasing_fix tenemos que ense ar a las personas a aprender como deben orar a quien deben orar y que cosas pueden pedir,wekirajüinjana na wayuukana sünain o'uraajaa wekirajüinjana naya sünain jaralinjachin no'uraajüin amüin otta tü eekat süpüla nachuntüin no'uraajapa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65173,,,,1,,0,rephrasing_fix todos ellos volveran a vivir y seguiran sirviendole a jehova,aso'iraajeerü naa'in napüshua'ale'eya süpüla ayatüinjanain na'yataain nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65193,,,,1,,0,rephrasing_fix estas nuevas instrucciones seran otra manera como jehova mostrara su bondad inmerecida,sükajee tü ashajüneetkat sünain tia karalouktakat nii'iyateerü je'waa sünain anamiain ma'in nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65201,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos alabar la bondad inmerecida de jehova,kasa waa'inrajatka süpüla wee'iyatüin sünain kojutüin ma'in wamüin anamiain je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65209,,,,1,,0,rephrasing_fix las personas de paises pobres tal vez no quieran las mismas cosas que las personas de paises ricos,naata sümüin tü kee'ireekat naa'in na wayuu kepiakana eere alin ma'in shii'iree nneerü sümaa tü kee'ireekat naa'in na kepiakana eere jouluin tü nneetkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65235,,,,1,,0,rephrasing_fix baruc no debia esperar nada mas,shia ne'e na'atapajüinjatka tia baruc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65265,,,,1,,0,rephrasing_fix el queria ayudarlos a entender por que no debian preocuparse por estas cosas,tü nüküjeekat jesuu namüin na nikirajüinkana shia nnojoluinjatüin shapaain naa'in saa'u tia kasakalüirua mayaapeje'e cho'ujaain shia namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65284,,,,1,,0,rephrasing_fix acaso no necesitamos estas cosas,nnojottaale cho'ujaain wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65288,,,,1,,0,rephrasing_fix les dijo que oraran asi danos hoy nuestro pan para este dia,müinjatü nanüiki naashin jesuu anakaja müleka paapawaire wamüin weküin süpüla wane'ewai ka'i mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65298,,,,1,,0,rephrasing_fix pero al igual que las aves debemos ser trabajadores,tütüinjanapeje'e waya ma'aka saa'in tü wüchiikalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65314,,,,1,,0,rephrasing_fix al decirles esto quizas estaba pensando en que poco despues daria su vida por todos los seres humanos,wanaa sümaa nüküjüin jesuu tia namüin eesüja'a jülüjale naa'in nülü'ülüin süpüla naapajiraain nikii saa'u wayuu süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65325,,,,1,,0,rephrasing_fix que no conseguira la persona que se inquieta demasiado,kasa eeka süpüla sülatüin nümüin wanee wayuu shapaaku'u müle naa'in waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65328,,,,1,,0,rephrasing_fix lea mateo,paashaje'era mateo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65363,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos ser precursores y si ya somos precursores podemos ir a la escuela para evangelizadores del reino podemos ayudar algunos dias a la semana en betel o en una oficina de traduccion,eeshii süpüla walataain sulu'umüin wanee outkajaalee eere cho'ujaain aküjülii pütchi eeshii süpüla pürekutsoolüin waya pürekutsoorüle waya eeshii süpüla wo'unüin sünain tü ekirajawaa napülajatkat na aküjüliikana pütchi nüchiki je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65376,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos ser voluntarios locales de dise o y construccion y usar parte de nuestro tiempo para ayudar a hacer salones del reino,eeshii süpüla wa'yataain sulu'u weteet waneeirua ka'i süpüla semaanaka jee shiale eere sülatinnüin pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65377,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus nos ense o a poner el reino en primer lugar en nuestra vida,palajanainjatü watuma nuluwataaya maleiwa naashin jesuu suuliale'eya wanee kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65383,,,,1,,0,rephrasing_fix confiaremos mas en que el nos va a cuidar ademas aprenderemos a dominarnos y a no comprar todo lo que queremos o todo lo que el mundo nos ofrece aunque podamos pagarlo,jee wachechereerü waa'in suulia waya'lajüin tü kasairua kee'ireekat ne'e waa'in jee shiale tü kasa süma'aneekat wayuu süpüshua'a ja'itairü eein tü süliakat wama'ana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65385,,,,1,,0,rephrasing_fix todo esto nos ayudara a acercarnos mas a jehova,müle wakuwa'ipa mayaa sükaaliinjeena waya süpüla warütkaain nünainmüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65386,,,,1,,0,rephrasing_fix decida las cosas que necesita comprar cada semana o cada mes y cuanto dinero puede gastar,piya'laja ne'e tü kasa cho'uja'awaikat pümüin süpüla wanee semaana jee süpüla kashika otta jülüja paa'in tü nneerü pükataajüinjatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65392,,,,1,,0,rephrasing_fix el presidente sube a la plataforma y les da la bienvenida a todos la musica va a empezar a sonar,niasa'a chi wawala shikiipü'ükai chashi saa'u tü aashajaaleekat sümaa watta'a maalü tawalayuu nümüin namüin napüshua'a na jutkatakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65407,,,,1,,0,rephrasing_fix y una vez mas les repitio mantenganse alerta pues porque no saben ni el dia ni la hora,anuu nünüiki jesuu anakaja müleka yapale jia sünain eein jaa'in tapüla tayakai süka tale'ejüinjachin tachikua jünainmüin so'uweena wane ka'i matüjaajuukat aa'u jütüma mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65422,,,,1,,0,rephrasing_fix por que debemos prestar atencion a la advertencia de jesus,jamüsü jülüjainjatka ma'in waa'in tü naapirakalü anain waya jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65423,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso es tan importante que nos mantengamos alerta,map eekajasa'a wayakana nnojotsü watüjaain aa'u joujeerüin ma'in süntüin sükalia saja'lajaainjatka o'u kasa süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65438,,,,1,,0,rephrasing_fix b que podia suceder si el vigilante se quedaba dormido,kasa naa'inrapu'uka na aa'inmajüliikana pueulo sümaiwa paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65460,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos aprender una leccion de los hombres que vigilaban las ciudades en tiempos antiguos,wekirajaa nachiki na aa'inmajapu'ukana pueulo sümaiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65462,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy dia la mayoria de los gobiernos tienen soldados y modernos sistemas de seguridad para vigilar sus fronteras,maa'ulu yaa eeshii surulaat natuma na aluwataaliikana saa'u mma sünain aa'inmajaa noumain eere tü sülüjülekat otta naa'inmajüin shia'aya sükajee tü tecnologia münakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65474,,,,1,,0,rephrasing_fix el diablo ha usado las religiones falsas para enga ar a las personas,nimeejüin wayuu satanaa sükajee tü iküleesiairua ekirajakat sünain alawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65490,,,,1,,0,rephrasing_fix sabemos por que es importante que nos mantengamos alerta,watüjaa aa'u jamüin eejüinjatka waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65498,,,,1,,0,rephrasing_fix que podemos hacer para que el espiritu del mundo no influya en nosotros,kasaka waa'inrüinjatüin süpüla nnojoluinjatüin shiain kachiiruain waa'in tü kachiiruakat naa'in na manoujainsaliikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65515,,,,1,,0,rephrasing_fix que advertencia encontramos en lucas,kasa eejüinjatka oulia waa'in saashin lucas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65518,,,,1,,0,rephrasing_fix queremos que nos guie el espiritu de dios no el espiritu del mundo,kee'ireesü waa'in nu'unirüin wakuwa'ipa chi naa'inkai maleiwa nnojoishii waya o'uneein süchiirua nakuwa'ipa na manoujainsaliikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65519,,,,1,,0,rephrasing_fix pero debemos tener cuidado,tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65521,,,,1,,0,rephrasing_fix el era perfecto pero sabia que debia pedirle a jehova que lo ayudara a serle fiel,mayaainje'e maainjalain nia achuntüshi nia kaaliinwaa nümüin je'waa süpüla jüüjüüin nia nümüin waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65533,,,,1,,0,rephrasing_fix pero ellos no se dieron cuenta de que era muy importante mantenerse despiertos en ese momento,nnojotsü nayaawatüin aa'u jamüin nnojoliinjanaka natunküin so'u tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65535,,,,1,,0,rephrasing_fix y que les paso como estaban muy cansados se quedaron dormidos,sutuma mapüsajüin ma'in naya atunkajüshii nüpüla jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65536,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque estaba nervioso empece a predicar de casa en casa,mmotshi taya aküjapeje'e taya pütchi sainküin piichi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65568,,,,1,,0,rephrasing_fix mis padres tambien se sintieron asi,aka'aya ne'e chi tashikai sümaa tü teikat jashichishii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65574,,,,1,,0,rephrasing_fix a mi me gustaba mucho lo que aprendia,kamalainpu'usü tamüin tü tekirajaakalü anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65579,,,,1,,0,rephrasing_fix en junio de este a o vi desde la puerta de mi casa a miles de soldados que pasaban en camiones grandes,juunio'u so'u juyakat tia te'rüin sülanuwaain watta saalii surulaat sü'ütpa'a tepia sulu'ujana naya kemion miyo'uyuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65596,,,,1,,0,rephrasing_fix en ese mismo a o alemania empezo a bombardear gran breta a,so'u juyakat tia osonoojitsü wonpa alemania saa'u gran breta a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65600,,,,1,,0,rephrasing_fix en aquel tiempo los nazis empezaron a bombardear londres,so'u tia ojunüshii wonpa saa'u londres na kanüliakana nazis,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65619,,,,1,,0,rephrasing_fix en esa epoca les dabamos clases de la biblia a un matrimonio y a sus tres hijos,so'u tia wekirajapu'uin wanee wayuu sümaa nu'wayuuse otta apünüinshii nachonnii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65625,,,,1,,0,rephrasing_fix con el tiempo toda la familia se bautizo,mapa woutiisashii naya wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65627,,,,1,,0,rephrasing_fix despues les predicabamos a las personas que vivian cerca,mapa waküjüin pütchi namüin na pejekana epia wanain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65640,,,,1,,0,rephrasing_fix nos bajabamos del barco y visitabamos a las personas todo el dia,ashakatapu'ushii waya süpüla waküjüin pütchi sümüin wayuu siraasü ka'i waa'u sünain aküjaa pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65664,,,,1,,0,rephrasing_fix luego las personas empezaban a cantar con nosotros y sus voces eran preciosas,ee'irajüshii na wayuukana wamaa jee anashaatasü ma'in namüralu'u sünain ee'irajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65671,,,,1,,0,rephrasing_fix despues de estudiar la biblia algunos estudiantes nos acompa aban a visitar a otra familia para seguir aprendiendo de la biblia,eeshii wayuu wekirajakana o'unawaika wamaa nepialu'u na wanee wekirajüinkana süpüla aapajaa tü wekirajakalü anain atüjeeshii soo'omüin süchiki tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65673,,,,1,,0,rephrasing_fix pero por lo general les pediamos a los mas interesados que siguieran estudiando con los demas hasta que regresaramos,wachuntüin namüin na kamalainkana amüin ekirajawaa süpüla ayatüinjanain nekirajaain namaa na waneeinnua süma'inru'u wale'ejüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65675,,,,1,,0,rephrasing_fix pero en esa epoca eran lugares tranquilos,wanaa sümaa tia yüütüüisü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65678,,,,1,,0,rephrasing_fix el reflejo de la luna sobre el mar parecia un camino de plata que llevaba al horizonte,jorotto'otsü tü palaakat sutuma tü kashikat mataasü aka saa'in wanee wopu cha'watka palaamüin sukua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65683,,,,1,,0,rephrasing_fix despues de cinco a os predicando en las islas fuimos a puerto rico para conseguir un barco con motores,ja'raipa juya waya sünain aküjaa pütchi sulu'upünaa tü mma pasanainkat sünain palaa o'unüshii waya puerto rico süpüla waya'lajüin wanee anua kamotootseka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65684,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando llegamos alli conoci a una hermosa misionera llamada maxine boyd y me enamore de ella,wantapa chamüin te'raajüin wanee misioneera anasüchon ma'in maxine boyd sünülia müliajaaka taya shii'iree,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65685,,,,1,,0,rephrasing_fix a los dos nos encantaba visitar a los hermanos,kamalainsü tamüin otta sümüin ta'wayuuse tia a'yatawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65695,,,,1,,0,rephrasing_fix le compramos unos zapatos y fue a predicar con nosotros,kakalia süchikijee tia o'unüshi taya sümaa maxine chaa brooklynmüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65701,,,,1,,0,rephrasing_fix alli una hermana que acababa de graduarse de la escuela de galaad vino a saludarnos estaba a punto de irse a su asignacion en ecuador,eeka wanee wawala asakaka waya shiaja'a no'utku na chajanakana ekirajaain galaad o'unajatüirü shia ecuadormüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65703,,,,1,,0,rephrasing_fix al principio un hermano llamado lennart johnson y yo haciamos casi todo el trabajo,so'u tia niapu'ushi chi wawalakai lennart johnson otta tayakai a'yataakana ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65709,,,,1,,0,rephrasing_fix el y su esposa habian sido los primeros testigos de jehova en la republica dominicana,niakai sümaa nu'wayuuse naya na palajanakana aküjülii pütchi antakana republica dominicana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65710,,,,1,,0,rephrasing_fix y en se habian ido a puerto rico,o'unüshii naya puerto rico so'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65711,,,,1,,0,rephrasing_fix me sentia agobiado,shapaasü taa'in so'u tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65718,,,,1,,0,rephrasing_fix pero cuando los hermanos de betel visitaban la zona mi madre los invitaba a quedarse en casa,wanaa sümaa naküjawalin pütchi na weteliitakana sü'ütpa'a wepia suunejaapu'uin naya tü teikat süpüla natunkaain piichipa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65728,,,,1,,0,rephrasing_fix la biografia de leonard smith aparecio en la atalaya del de abril de,aküjünüsü nüchiki leonard smith sulu'u aapiria wayuu oju'itaka aa'uriiro'u so'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65752,,,,1,,0,rephrasing_fix a como se origino el matrimonio,jamüsü süpüla eeinjatüin tü kasaalüükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65758,,,,1,,0,rephrasing_fix saberlo nos ayudara a ver el matrimonio y sus cosas buenas de la manera correcta,watüjaale saa'u tia nnojoleerü jülüjain waa'in kasa mojusü süchiki ka'wayuusee shieerü jülüjaka waa'in tü kasa anasü eekat sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65763,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando dios creo a adan le pidio que les pusiera nombre a los animales,wanaa sümaa nukumajünüin adan nutuma maleiwa nuluwataain sünain ni'itaainjatüin sünülia tü mürütkalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65764,,,,1,,0,rephrasing_fix adan vio que todos los animales tenian su pareja pero para el hombre no se hallo ayudante como complemento de el,ni'rüin adan tü mürütkalüirua sünain piamawalin shiairua alu'ujasa'a adan mamaajanasai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65765,,,,1,,0,rephrasing_fix como dios uso una costilla de adan para crear a eva los dos debieron de entender que jehova queria que siempre estuvieran juntos,nukumajüin maleiwa eva sükajee wanee nuwatse adan eesüja'a nayaawatüle saa'u sünain sa'aniraainjatüin nakuwa'ipa waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65771,,,,1,,0,rephrasing_fix juntos adan y eva serian una pareja feliz,talatüinjatü naa'in piamale'eya müleka paa'inwajiraale naya gen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65777,,,,1,,0,rephrasing_fix la serpiente original enga o a eva y le dijo que si comia del arbol del conocimiento de lo bueno y lo malo tendria un conocimiento especial,müleka jiküle süchon tü wunu'ukot kekiijeena ma'i jia süpüla kasa süpüshua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65783,,,,1,,0,rephrasing_fix adan y eva fueron desobedientes y rebeldes,e'rüi wayumüin adan sümaa eva otta moonoolosalii naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65796,,,,1,,0,rephrasing_fix la rebelion de adan y eva ocasiono muchos problemas a su matrimonio y a los matrimonios que vinieron despues,sutuma ni'rülin wayumüin adan sümaa eva mojusü nakuwa'ipa sünain kasaalüü otta mojusü sukuwa'ipa ka'wayuusee yalejeechiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65810,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo eva y las demas mujeres tendrian muchos dolores al dar a luz,müsüjese'e müliain eva otta tü wanee jieyuukalüirua sutuma saalii jemeyulaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65811,,,,1,,0,rephrasing_fix adan y eva tuvieron hijos antes de morir,wainma nüchonnii adan sümüin eva gen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65817,,,,1,,0,rephrasing_fix en aquel entonces la maldad del hombre abundaba en la tierra y la gente pensaba en cosas malas todo el tiempo,wanaa sümaa tia ni'rüin jehova tü wayuukolüirua sainküin mmakat sünain mojulaain ma'i shiairua je jülüjain saa'in tü mojulu'utkat waneepia gen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65826,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova odiaba esos divorcios injustos lea malaquias,niyouktüin je'waa tia naainjakat na judiokana süka mojuin ma'in shia paashaje'era malaquias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65865,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien sirvio para guiarlos hasta el mesias,otta süpüla nayaawatüinjatüin saa'u jaralin chi mesiaskai gal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65878,,,,1,,0,rephrasing_fix como los casados serian una sola carne se esperaria que estuvieran siempre juntos,sükajee tü pütchikat sa'aniraain nakuwa'ipa makat shii'iyatüin namüin na kasaatshiikana kepiajiraainjanain naya waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65887,,,,1,,0,rephrasing_fix eso fue lo que hizo el profeta oseas con su esposa gomer,majatüinka tü naa'inrakat oseas chi nünüikimaajachikai maleiwa süka gomer tü nu'wayuusekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65891,,,,1,,0,rephrasing_fix por otro lado si una persona casada se entera de que su pareja ha cometido inmoralidad sexual pero decide volver a tener relaciones sexuales con ella eso significa que la ha perdonado,eere wanee wayuu kasaatshi atüjaaka saa'u süma'üjiraain nu'wayuuse nümaa wanee naata nuulia otta nüinkaale sümaa nii'iyatüin sükajee tia sünain motuin naa'in saainjala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65893,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces ya no hay base biblica para divorciarse,nnojotsü eein soo'omüin pütchi sulu'u tü wiwüliakat aashajaaka süchiki oo'ulaajirawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65894,,,,1,,0,rephrasing_fix que dijo jesus sobre la solteria,jamüsü nünüiki jesuu süchiki tü ma'wayuuseekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65895,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien dijo que la inmoralidad sexual era muy comun,aashajaashi nia'aya süchiki jouluin ma'in tü ama'üjirawaakat akuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65904,,,,1,,0,rephrasing_fix a entre quienes debe celebrarse el matrimonio cristiano,jarat kasaalüinjachika amaa wanee anoujashi süpüla anain nukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65914,,,,1,,0,rephrasing_fix esto los ayudara a seguir en el camino que lleva a la vida eterna,noonoole sümaa tia pütchikat kateerü no'u waneepia mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65922,,,,1,,0,rephrasing_fix que responsabilidades les dio jehova al esposo y a la esposa,jamüinjatü nukuwa'ipa wanee wayuu sümüin nu'wayuuse otta jamüinjatü sukuwa'ipa tü jietkat nümüin su'wayuuse,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65933,,,,1,,0,rephrasing_fix pablo escribio esposos continuen amando a sus esposas tal como el cristo tambien amo a la congregacion y se entrego por ella,müshi pablo jiakana tooloyuukana anakaja müleka aire jüpüla ju'wayuuse wane'ewa'ire jukua maa aka naa'in cristo sünain alin nüpüla na anoujashiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65954,,,,1,,0,rephrasing_fix hasta que grado deben amarse los cristianos casados,jamüinjatü sukuwa'ipa naaliinjiraa na kasaatshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65956,,,,1,,0,rephrasing_fix el dijo no es bueno que el hombre continue solo voy a hacerle una ayudante como complemento de el,nüküjüin je'waa kasain nukumajüin apüla tü jietkat müshi nia anasü saa'in tamüin kamaajanale chi wayuukai suulia nümüiwain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65971,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando el es amoroso como jesus ella se siente segura,tü jietkat sükaaliinjainjachi su'wayuuse süpüla nütüjüinjachin süpüleerua o'uniraa sukuwa'ipa nüpüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65973,,,,1,,0,rephrasing_fix una hermana llamada cathy dice de soltera era independiente y cuidaba de mi misma,saashin wanee wawala cathy sünülia laülaapu'usü saa'u sukuwa'ipa sümüiwa'a ma'wayuuseiwa'aya shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65976,,,,1,,0,rephrasing_fix su esposo se llama fred y dice siempre me ha costado tomar decisiones,fred nünülia chi su'wayuusekai cathy müshi nia kapüleesü tamüin aneeka tü taa'inrajatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65979,,,,1,,0,rephrasing_fix deben tratar de resolver cualquier problema lo antes posible antes de que termine el dia,nanoukte'eramaatüinjatü wanee mojujirawaa süpülapünaa atunkaa ef,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,65990,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia no da reglas especificas sobre que muestras intimas de cari o son apropiadas en el matrimonio,anuu tü jaa'inrajatkat jüinkaapa nnojotsü müin tü wiwüliakat namüin na kasaatshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66002,,,,1,,0,rephrasing_fix algunos han debilitado o arruinado su matrimonio porque se han vuelto adictos a la pornografia o han mostrado interes sexual por otras personas,eeshii eekai namojujuinnain nakuwa'ipa sümaa na'wayuuse süka ki'rain naya sünain anajaa shiyaakua wayuu maichesat ama'üjiraaka sukuwa'ipa jee shiale sutuma müliain naya shii'iree wanee wayuu naata suulia na'wayuuse,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66006,,,,1,,0,rephrasing_fix el repitio lo que dios habia dicho sobre el matrimonio y luego a adio lo que dios ha unido bajo un yugo no lo separe ningun hombre,otta jiakana tooloyuukana nnojo juu'ulaain suulia ju'wayuuse cor eeshii wayuu eekai mojujiraain sümaa na'wayuuse shiasa'a sutuma tia shia anaka katatale waya müshii naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66021,,,,1,,0,rephrasing_fix a veces tienen problemas relacionados con los parientes con el dinero o con la crianza de los hijos,eeshii eekai mojujiraain sünainjee napüshi saa'u nneerü jee saa'u nnojoluin paa'inwaain naya sünain nepijia nachonnii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66030,,,,1,,0,rephrasing_fix pero que pasa si un esposo no testigo decide separarse,kaseetka saa'inrüin wanee wawala nu'uneere chi su'wayuusekai süma'anajee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66049,,,,1,,0,rephrasing_fix como pueden los cristianos tener un matrimonio feliz,kasaka naa'inrüinjatüin na kasaatshiikana süpüla talatajiraain naya sümaa na'wayuuse,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66064,,,,1,,0,rephrasing_fix lea timoteo,paashaje'era timoteo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66119,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando lo logre y sea nombrado siervo ministerial seguira esforzandose por llenar los requisitos para ser anciano,a'yataainjaipaja'a nia süchiirua nüsa'watüin laülaashin nia sulu'u tü outkajaaleekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66124,,,,1,,0,rephrasing_fix y entonces se sintio mas feliz,talatüshi nia sulu'ujee tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66143,,,,1,,0,rephrasing_fix leer la biblia y meditar en ella nos ense ara a ser sabios y a tomar buenas decisiones,waashaje'erüle tü wiwüliakat sümaa jülüjain waa'in tü waashaje'erakat sulu'ujee kekiijeena waya otta atüjeena waya aneeka tü kasa anakat süpüla waa'inrüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66165,,,,1,,0,rephrasing_fix como pueden demostrar los miembros de la congregacion que son confiables,kasa waa'inrajatka süpüla watüjaanüin aa'u sünain lotuin wakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66174,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando el pueblo de dios estaba reconstruyendo el templo nehemias necesitaba hombres que lo ayudaran a atender varias responsabilidades,so'u chajanain na israeliitakana sünain akumajaa tü a'waajüleekat maleiwa cho'ujaashii nümüin nehemias waneeinnua wayuu süpüla naa'inrüinjatüin waneeirua a'yatawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66176,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos imitar a jose cuando nos tratan mal,kasa waa'inrajatka süpüla washatüin nukuwa'ipa jose saainjünüle kasa mojusü wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66181,,,,1,,0,rephrasing_fix pablo le dijo a timoteo que siguiera mejorando su forma de explicar la palabra de dios,nüküjüin pablo nümüin timoteo nunoukte'erawalinjatüin sukuwa'ipa nikirajia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66195,,,,1,,0,rephrasing_fix nosotros tenemos que hacer lo mismo al predicar,müinjatia watuma waküjapa pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66200,,,,1,,0,rephrasing_fix si disfrutamos mas y seguimos mejorando en la predicacion los demas veran que estamos progresando lea timoteo,talatüle ma'in waya sünain aküjaa pütchi sümaa wanoukte'erawalin wekirajia nayaawateena aa'u waya na wawalayuukana sünain laülaain waa'in sünain anoujaa paashaje'era timoteo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66217,,,,1,,0,rephrasing_fix diran de la gloria de tu gobernacion real y hablaran de tu poderio para dar a conocer a los hijos de los hombres los actos poderosos de el y la gloria del esplendor de su gobernacion real,naküjeerü süchiki anain ma'in puluwataaya jee naküjeerü süchiki tü püpülainkat süpüla sütüjaainjatüin saa'u wayuu tü kasa pülasü paa'inrakat jee süchiki pa'anasia sünain aluwatawaa sal tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66223,,,,1,,0,rephrasing_fix y si estamos en la carcel por nuestras creencias,ja'itakaje'e püreesale waya saaliijee tü wanoujakalü anain eeshii süpüla waküjüin pütchi nüchiki je'waa sulu'u tü kaatsetkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66227,,,,1,,0,rephrasing_fix la se ora quiso saber mas,kee'ireepeje'e saa'in saa'inrüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66241,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus se esforzo mucho por predicar las buenas noticias del reino,nüchajaain ma'in sukuwa'ipa jesuu süpüla nüküjüin tü pütchi anasü süchikikat nuluwataaya maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66268,,,,1,,0,rephrasing_fix felipe fue un cristiano que vivia muy ocupado predicando,nikirajapeje'e tü nüchoinkalüirua süpüla natüjain aküjaa pütchi aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66271,,,,1,,0,rephrasing_fix en las congregaciones de todo el mundo hay muchas personas que aprendieron la verdad de la biblia hace poco y todavia no se han bautizado,sainküin mmakat süpüshua'a watta naalii na eiwa'aliikana ekirajaain sünain tü wiwüliakat otta nnojoyüli'iya naya woutiisain cho'ujaasüjese'e nekirajünüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66274,,,,1,,0,rephrasing_fix los hermanos que se han bautizado hace poco tambien necesitan capacitacion para que un dia puedan ser siervos ministeriales y ancianos,aka'aya na wawalayuu jekenakana woutiisain wekirajeein naya süpüla na'yataaliinjanain ne'ipajee na laülaashiikana jee süpüla laülaashiinjanain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66277,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos dos cosas que podemos ense arles a los nuevos cuando estamos predicando,wekirajaa joo süchiki piamasü kasa eeka süpüla wekirajüin anain na wekirajüinkana waküjapa pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66316,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando predicamos con los nuevos podemos ense arles a volver a visitar a las personas que parecen tener interes en nuestro mensaje,waküjapa pütchi namaa na jekenakana anoujain eeshii süpüla wekirajüin naya sünain ouyantawaa nachikua'a nama'anamüin na wayuu ekirajaweekana sünain tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66353,,,,1,,0,rephrasing_fix luego ellos mismos disfrutaran de volver a visitar a las personas y darles clases de la biblia,mapa kamalainjeerü namüin aa'inraa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66356,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos invitar a los nuevos para que nos acompa en a visitar a los hermanos mayores o a los enfermos,eeshii süpüla wounejaain na jekenakana anoujain süpüla no'unüin wamaa sünain awaraijawaa naa'u na wawalayuu laülaainnakana jee na ayuuikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66367,,,,1,,0,rephrasing_fix los ancianos pueden ayudarlos a mejorar por ejemplo podrian escuchar a un siervo ministerial mientras practica un discurso vea la nota al final del articulo,jamüshija'a nikirajüinjachire sünain wanee pütchi wanee wawala a'yataaikai ne'ipajee na laülaashiikana eesü süpüla nuu'ulaküin tü nünüikinjatkat nu'upala wanee laülaashi süpüla nükaaliinjünüin nutuma neh,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66377,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien aprenderan a buscar la guia de jehova para cuidar a sus siervos,ki'reena naya'aya sünain achuntaa kaaliinwaa nümüin je'waa süpüla aa'inmajaa na anoujashiikana ped,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66388,,,,1,,0,rephrasing_fix parrafo vea el libro beneficiese de la escuela del ministerio teocratico paginas a,pütchi paashaje'era tü karalouktakat beneficiese de la escuela del ministerio teocratico süpana sünainmüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66403,,,,1,,0,rephrasing_fix utilizan la biblia para animar a los hermanos y fortalecer su fe,natütüle'erüin naa'in na wawalayuukana otta nakatsüinrüin nanoula sükajee tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66415,,,,1,,0,rephrasing_fix aquellos lideres no se referian solo a lavarse las manos por una cuestion de limpieza fisica,naya fariseokana nnojotsü shiain ne'e naashajaain achiki wuleinjatüin najapü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66427,,,,1,,0,rephrasing_fix no dejemos caer las manos,cho'ujaasü wamüliajünüin aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66434,,,,1,,0,rephrasing_fix preguntas de los lectores,nnojo püshakatirüin pajapü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66438,,,,1,,0,rephrasing_fix y nos cuida tal como cuido a los israelitas,naa'inmajeein waya ma'aka naa'inmajüin na israeliitakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66473,,,,1,,0,rephrasing_fix en este articulo veremos tres buenos ejemplos de la biblia,tnm sünain ekirajaayakat tüü wekirajaajeerü anain nachiki apünüinshii wayuu saashajaakana achiki tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66476,,,,1,,0,rephrasing_fix luego moises subio a una colina cercana con su hermano aaron y otro hombre llamado hur,o'otooshijese'e moises saa'umüin wanee uuchi nümaa aaron chi nimüliakai otta wanee wayuu hur nünülia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66482,,,,1,,0,rephrasing_fix pero cuando moises se cansaba y empezaba a bajar las manos los enemigos ganaban,shiasa'a nüshakatirapa nütüna sutuma mapüsain nia ayamüluushii na israeliitakana atumawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66489,,,,1,,0,rephrasing_fix este rey tendria que pelear contra zerah el etiope que tenia uno de los mayores ejercitos que menciona la biblia,aluwataaikai chia antiraainjachi joo nümaa zerah chi aluwataaikai saa'u etiopia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66496,,,,1,,0,rephrasing_fix creemos que jehova tambien usa hoy su gran poder y su mano fuerte para fortalecernos,nükatchinreetche waa'in je'waa maa'ulu yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66517,,,,1,,0,rephrasing_fix b como nos fortalece jehova,kasa nükatchinraka aka waa'in je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66519,,,,1,,0,rephrasing_fix el seguira atacandonos con mentiras y amenazas de gobiernos lideres religiosos y apostatas para detener nuestras actividades cristianas y que quiere conseguir,ayateechia aküjüin alawaa wamüin süpüla nüsha'wale'erüin tü wa'yataainkat nümüin je'waa niimolojuinjese'e waya nakajee na sülaülashiikana mma nakajee na shikiipü'ükana tü iküleesia nnojotkat shiimain otta nakajee na oo'ulaakana je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66522,,,,1,,0,rephrasing_fix el nos fortalece con su espiritu santo,nükaaliinjeenapeje'e waya je'waa sümaa nükatchinre'erüin waa'in nükajee chi naa'inkai cron,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66524,,,,1,,0,rephrasing_fix estas palabras se dijeron mientras se reconstruia el templo de jerusalen pero todavia pueden darnos animo,mayaainje'e süküjünüin pütchikat tüü su'unnaa sukumajünüin tü a'waajüleekat maleiwa chaa jerusalen eeyülia süpüla sükatchinrüin waa'in maa'ulu yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66529,,,,1,,0,rephrasing_fix que debemos hacer,kasa waa'inrajatka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66539,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas el apoyo de mis hermanos espirituales me ha consolado mucho,atütülaasia taa'inya sutuma nakaaliinjain taya na tawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66553,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo podemos fortalecer a los hermanos que sufren por la edad avanzada los problemas de salud la persecucion de la familia la soledad o la muerte de algun ser querido,ma'aka naa'in na wawalayuu laülaainnakana na ayuuikana na müliakana aa'in sutuma napüshi na mojukana aa'in sutuma namüiwa'ain naya jee na ouktakana apüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66559,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien podemos fortalecer a los jovenes porque a menudo los presionan para hacer cosas malas o para que triunfen en este mundo,otta müsia eesü süpüla wakatchinrüin naa'in na jima'aliikana jee na majayünnüükana süka jooin naya süpüla oo'ulaküna aa'in sünain aa'inraa kasa mojusü tes,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66560,,,,1,,0,rephrasing_fix de modo parecido nuestras palabras positivas pueden animar a otros y ayudarlos a seguir sirviendole a jehova,akaataaja'a anale wanüiki namüin na wawalayuukana watütüle'ereerü naa'in jee wakaaliinjeena naya sünain a'yatawaa nümüin je'waa prov,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66565,,,,1,,0,rephrasing_fix y nunca olvidemos que nuestros comentarios animadores durante las reuniones tambien fortalecen a nuestros hermanos,wayalerüle wajapü sünain tü outkajawaakat wakatchinreerü naa'in na wawalayuukana sutuma wanüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66566,,,,1,,0,rephrasing_fix con la ayuda de jehova nehemias y los judios fortalecieron sus manos para el trabajo que tenian que hacer,sutuma nükaaliinjünüin nehemias namaa na judiokana nutuma je'waa kajaalapüshii naya sünain tü a'yatawaa aluwataanakalü anain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66569,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso cuando tengamos problemas y nos sintamos angustiados no dejemos caer las manos,sülatüle wamüin kasa mojusü jee shapaale ma'in waa'in sutuma nnojo washakatirüin wajapü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66580,,,,1,,0,rephrasing_fix pablo,pablo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66589,,,,1,,0,rephrasing_fix el apostol pablo les dijo a los cristianos de origen hebreo que ellos habian tenido que aguantar muchos sufrimientos y luchar para tener la aprobacion y la bendicion de jehova,naashin pablo na anoujashii hebreokana e'rüshii namüliala jee eejiraashii naya sümaa tü alatakat namüin shii'iree anain nakuwa'ipa nutuma maleiwa heb,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66592,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy los cristianos estamos en la carrera que nos llevara a la vida eterna,maa'ulu yaa müshii sünainkai waa'in wanee ayoujirawaa süpülajatka kataa o'uu waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66594,,,,1,,0,rephrasing_fix si queremos vencer debemos recordar por que luchamos,wakanajeere jülüjainjatü waa'in kasain watkaain achiirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66616,,,,1,,0,rephrasing_fix jacob fue un hombre fiel que nunca se canso de luchar,eejiraashi waneepia jacob sümaa tü alatakat nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66628,,,,1,,0,rephrasing_fix por que pudo enfrentarse a un angel,eejiraashi nia nümaa chi aapieekai shii'iree aneein nukuwa'ipa nutuma je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66632,,,,1,,0,rephrasing_fix a que problemas tuvo jose,kasa alataka nümüin jose,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66647,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos valoraban mucho su amistad con jehova y por eso el les dio fuerzas y los bendijo,kojutüsü ma'in namüin tü aleewaakat nümaa je'waa nükatchinrüinjese'e je'waa naa'in jee anakuwa'ipaliishii naya nutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66662,,,,1,,0,rephrasing_fix si este es nuestro caso pidamos a jehova que nos de su espiritu santo,anashii wachuntüle chi naa'inkai je'waa sülatüle wamüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66678,,,,1,,0,rephrasing_fix esforcemonos por leer la biblia todos los dias y saquemos tiempo para el estudio personal de la biblia y la adoracion en familia lea salmo,waashaje'erüinjatü tü wiwüliakat weinshi sümaa wekirajaain sünain wamüiwa'a otta sümaa wapüshi paashaje'era salmo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66682,,,,1,,0,rephrasing_fix cual fue su reaccion el dice estoy luchando para evitar los malos pensamientos,anuu nünüiki süchiki tia eejiraashi taya sümaa tü kasa mojusü suchuntaakat taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66687,,,,1,,0,rephrasing_fix pero tambien vio que ellos siguen esforzandose por mantener una conducta limpia y ver el futuro de manera positiva,niyaawata aa'u ayatüin eejiraain naya wawalayuukana sümaa tü kasa mojusü suchuntaakat naa'in süpüla wuleinjatüin nakuwa'ipa no'ulu'u maleiwa jee anain tü jülüjakat naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66692,,,,1,,0,rephrasing_fix que decision debemos tomar,kasa ayatüinjatka waa'inrüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66719,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien dijo que las ni as y las mujeres llevaban faldas modernas pero de un largo apropiado,jee tü jieyuukalüirua sümaa tü jintutkalüirua faldaalu'usü shiairua nnojotsü jo'uuchon jee nnojotsü ichechoin sünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66737,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque aqui pablo estaba hablando de las mujeres la norma tambien vale para los hombres,mayaainje'e naashajaain pablo nachiki na jieyuukana sulu'u tia pütchikat sünainpünaasü nakuwa'ipa na tooloyuukana'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66740,,,,1,,0,rephrasing_fix los principios de la biblia deberian ayudarnos a evitar ropa ajustada reveladora o sexy,shiyouktüin wapüleerua tü wiwüliakat ichechoinjatüin washe'in wanain arülachonle sümaa jo'uuchoin shia wanain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66759,,,,1,,0,rephrasing_fix si no tenemos cuidado nuestra forma de vestir puede hacer que les cueste mas obedecer los consejos de la biblia y luchar contra esos deseos,eeshiija'a ayatayüliire eejiraain naya sümaa tü kasa mojusü suchuntaakat naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66782,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando estamos con nuestros hermanos estamos en un ambiente limpio que nos protege de gente que promueve pecados sexuales,anasü waa'in kottiraale waya namaa na wawalayuukana jee nnojotsü jülüjain waa'in aa'inraa kasa mojusü sutuma ma'aka saa'in tü ama'üjirawaakalü akuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66784,,,,1,,0,rephrasing_fix pero nosotros debemos asegurarnos de que la nuestra honre a jehova que es un dios santo,alu'usa'a wayakana jülüjeesü waa'in anainjatüin sukuwa'ipa wa'anaaya süpüla kojutüinjachin je'waa atumawaa süka niain chi maleiwa wuleshikai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66796,,,,1,,0,rephrasing_fix los estilos que nos gustan y la ropa que nos compramos pueden ser diferentes de los de los demas,naatawai sümüin tü kuluulu kamalainkat wamüin wane'ewai wakua jee müsia tü kuluulu waya'lajawaikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66815,,,,1,,0,rephrasing_fix por que vale la pena que nos esforcemos por vestir bien,jamüsü anaka ma'in anale sukuwa'ipa wa'anaaya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66817,,,,1,,0,rephrasing_fix y segundo porque le daremos gloria a nuestro amoroso padre celestial,aka'aya chi washi iipünaajachikai kojuteechi watuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66822,,,,1,,0,rephrasing_fix pero los cristianos no estamos bajo esta ley ni estamos obligados a obedecerla,sulu'u waneeirua mma nnojotsü mojushiin kaliimoulere wanee wayuu anainjatpeje'e süüjia nutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66827,,,,1,,0,rephrasing_fix debemos ser modestos y reconocer que jehova es puro y santo y que sus normas son la mejor guia para nosotros,nnojoluinjatü yaletüin waa'in otta wayaawatüinjatü saa'u niain je'waa chi maleiwa wulekai akuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66837,,,,1,,0,rephrasing_fix por que es bueno leer toda la biblia,jamüsü anaka waashaje'erüle süpüshua'a tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66849,,,,1,,0,rephrasing_fix si eres un joven que sirve a jehova o esta aprendiendo sobre el puede que a veces te preguntes como puedes demostrar que el es nuestro creador,sükaaliinjain waya tü sümakat tü wiwüliakat süpüla wayaawatüin saa'u müleka shiimainre wanee kasa jee alawaale shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66856,,,,1,,0,rephrasing_fix en este articulo veremos que si estudias de esta manera encontraras muchas pruebas de que jehova es nuestro creador y el autor de la biblia,paa'inrüle tia piyaawateerü aa'u jamüshi niaka je'waa kakumalain waya otta jamüshi niaka kashajiralain tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66865,,,,1,,0,rephrasing_fix contiene explicaciones sobre animales y cosas de la naturaleza y explica como los cientificos intentan copiar su manera de funcionar,aashajaana achikit mürüt wüchii jime jee waneeirua kasa otta aküjünüsü tü naa'inrakat na cientiificokana süpüla nakumajüin wanee kasa sünainjee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66888,,,,1,,0,rephrasing_fix quiere que uses tu capacidad de pensar para que conozcas la biblia y encuentres pruebas de que el es su autor,kee'ireesü naa'in je'waa piyaawatüin saa'u tü sümakat tü wiwüliakat jee piyaawatüin saa'u süka paa'in pümüiwa'a niain kanüikin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66902,,,,1,,0,rephrasing_fix por que quiere que hagas eso porque mientras mas conozcas la biblia mas fuerte sera tu fe en ella lee romanos y timoteo,kee'ireesü naa'in je'waa paa'inrüin tia süka katsüinjeerüin punoula müleka piyaawatüle saa'u tü sümakat tü wiwüliakat paashaje'era roma otta timoteo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66903,,,,1,,0,rephrasing_fix una hermana de australia estaba estudiando un articulo de la atalaya,naatawai tü ka'i kepiakalü o'u naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66916,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando dejamos que la biblia guie nuestra vida vemos los buenos resultados,wanaa sümaa waa'inrüin tü sümakat tü wiwüliakat we'rüin anain tü wakuwa'ipakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66932,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia ha ayudado a muchas personas a darse cuenta de que algunas de las cosas en las que creian no eran ciertas,wainmainna wayuu ekirajaaka sünain tü wiwüliakat shiasa'a sutuma tia nayaawata aa'u alawaain so'utku tü kasa nanoujapu'ukalü anain paala sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66936,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas las ha ayudado a confiar en el dios todopoderoso,otta sükaaliinjain naya süpüla ne'itaain naa'in nünain chi maleiwa pülashikai ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66937,,,,1,,0,rephrasing_fix otras dicen que los seres humanos pueden darnos un futuro mejor,isapeje'e nachiki na aluwataashiikana naa'inrüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66939,,,,1,,0,rephrasing_fix este profesor a adio que se quedo maravillado al ver que hasta las formas mas simples de vida son muy complejas,müshi nia ponoshootosü naa'in wanee wayuu sutuma anain ma'in sukuwa'ipa tü kasa katakalü o'u ja'itairü jo'uuchoin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66954,,,,1,,0,rephrasing_fix como dijimos antes primero puedes preguntarle que cree y averiguar que temas le interesan,püsakirüinjachi palajana kasain nunoujain anain jee piyaawatüinjatü saa'u kasain naashajaweein achiki prov,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66969,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso en el siguiente articulo veremos algunas formas en que los padres pueden ayudar a sus hijos a tener una fe fuerte,müsüjese'e wekirajaainjatüin anain sünain tü wanee ekirajaayakat tü akaaliinjeenakat na kachonshiikana süpüla nakatchinrüin nanoula na nachonniikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,66993,,,,1,,0,rephrasing_fix en realidad ninguno de nosotros puede lograr esto por si solo,süpüla puuntüin tia achuntajachi pia kaaliinwaa nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67012,,,,1,,0,rephrasing_fix segundo ense eles las cosas que estan en su corazon,piama pikiraja naya sünain tü sulu'ukat paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67017,,,,1,,0,rephrasing_fix ore por sus hijos cuando este con ellos y cuando este solo,pu'uraaja naa'u püchonnii kottiraapa pia namaa jee pümüiwa'apa pia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67045,,,,1,,0,rephrasing_fix mientras mas aprenda sobre jehova mas podra ense arles a sus hijos sobre el,pütüjale soo'omüin nüchiki je'waa wainmeerü tü pikirajakalü anain püchonnii nüchiki je'waa luc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67052,,,,1,,0,rephrasing_fix b como han hecho esto algunos padres,kasa paa'inrajatka pikirajaapa sünain wanee kasa nüchiki je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67053,,,,1,,0,rephrasing_fix siempre que ven algo bonito en la naturaleza o comen algo delicioso hablan de jehova con sus hijos,jamüshija'a wanee wawala sümaa nu'wayuuse cheje'ewaliikana estados unidos ne'rüle wüchii uuchi mürüt jee neküle wanee kasa jemetüsü yootushii naya namaa nachonnii nüchiki je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67057,,,,1,,0,rephrasing_fix el padre aprovecho este momento para ayudarle a ver pruebas de que jehova es el creador y asi fortalecer su fe,so'u tia nikirajüin chi nüchonkai süpüla niyaawatüin saa'u shiimain nukumalain je'waa kasa süpüshua'a jee süpüla süchecheraainjatüin tü nunoulakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67063,,,,1,,0,rephrasing_fix vieron una exposicion de unos animales muy antiguos que ya no existen,sulu'u tia museokot ne'rüin shiyaakua mürüt eejatka süma'aleeiwa'aya paala nnojoluitpaka eein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67064,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces les explique que dios hizo algo parecido al mezclar los gases de la atmosfera en las proporciones justas para que sea posible la vida,taküjaka namüin meematüin tia aka saa'in tü naa'inrakat maleiwa so'u nüpalirajaain waneeirua kaasü süpüla eeinjatüin tü atmosfera katüinjatkalü atuma so'u wayuu jee mürüt,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67079,,,,1,,0,rephrasing_fix usted puede usar ejemplos para ense arles a sus hijos que todo lo que la biblia dice es correcto,pikirajapa na püchonniikana sünain pansaain süpüshua'a tü sümakat tü wiwüliakat kayaawase pikirajia namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67105,,,,1,,0,rephrasing_fix pero no se limite a decirles que tuvo que ser jehova quien le diera esta informacion a job,nnojo püküjüin ne'e namüin niain je'waa kaküjalain tia nümüin job,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67107,,,,1,,0,rephrasing_fix puede buscar una biografia en una de nuestras publicaciones como en la seccion la biblia les cambio la vida de la atalaya,eesü süpüla püchajaain sulu'u tü karalouktairua eekat wama'ana tü nachikimaajatkat na wawalayuukana ma'aka saa'in tü kanüliakat sunoukte'erüin nakuwa'ipa tü wiwüliakat oju'itawaika sulu'u aapiria wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67122,,,,1,,0,rephrasing_fix si usa su imaginacion lograra que las lecciones que les ense a a sus hijos les resulten interesantes y emocionantes,müleka jülüjale paa'in palajana tü pikirajüinjanakalü anain na püchonniikana kamalainjeerü namüin tü nekirajaainjatkalü anain jee kapüleerü naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67125,,,,1,,0,rephrasing_fix asi que sea paciente con ellos y siga ense andoles,nnojoleetpaja'a katsüinmaatüin nanoula müshijese'e nnojolinjachin püshapalaain aa'in naa'u jee ayatüinjana naya pikirajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67131,,,,1,,0,rephrasing_fix y un superintendente de circuito escribio en la adolescencia tenia muchas mas preguntas y dudas de las que podia expresar,müshi wanee wawala alapalaai naa'u na wawalayuukana jima'aliiwa'aya taya wainma tü kasa tatüjaweekalü aa'u jee wainmajüsü taa'in saa'u tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67135,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso siga fortaleciendo su propia fe y deje que vean que para usted jehova es muy real,müsüjese'e pükatchinrüinjatüin punoula jee pii'iyatüinjatüin namüin shiimain je'waa pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67144,,,,1,,0,rephrasing_fix ustedes pueden sembrar y regar una planta pero solo jehova puede hacerla crecer,eeshii süpüla jüpünajüin wanee maatachon sümaa ji'yotüin wüin saa'u niapeje'e ne'e je'waa miyo'uinjachin atuma shia cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67153,,,,1,,0,rephrasing_fix el segundo explica como pueden cuidar su amistad con jehova quienes sirven en congregaciones de otro idioma,sünain tü wanee ekirajaayakat wekirajaajeerü anain tü naa'inrajatkat na outkajaakana namaa na wawalayuu aashajaakana süka anüikii naatajatü süpüla icheinjatüin nanoula,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67160,,,,1,,0,rephrasing_fix al principio estabamos los dos solos en las reuniones asi que nos turnabamos para dar los discursos,kakalia woutkajaain wayakana ne'e piamale'e wamüiwa'a nnojotsü jaralüin arütkaain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67211,,,,1,,0,rephrasing_fix mientras uno presentaba la informacion el otro contestaba todas las preguntas,pachikuatüshii waya sünain ekirajaa eeshi wanee ekirajaka otta chi wanee asouktüshi shi'ipajee süpüshua'a tü nüsakitkalü anain chi ekirajakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67212,,,,1,,0,rephrasing_fix nos invitaron a asistir a la clase de la escuela de galaad,shia tü ekirajawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67239,,,,1,,0,rephrasing_fix pero cuando llevabamos tres a os y medio en africa volvimos a estados unidos porque ibamos a tener un bebe,sülatapa apünüin juya shiatapünaamüin sünain chain waya africa ale'ejaashii waya estados unidos süka ipuoluin bethel,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67250,,,,1,,0,rephrasing_fix llegamos a querer mucho a la gente de africa y esperabamos regresar algun dia,aishaatashii wapüla na wayuu cheje'ewaliikana africa otta wa'atapajüin wale'ejüin wachikua'a so'u wanee ka'i,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67252,,,,1,,0,rephrasing_fix al poco tiempo nacio nuestra primera hija kimberly,süchikijeechon tia jo'uusü tü palajatkat wachon kimberly sünülia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67254,,,,1,,0,rephrasing_fix siempre las animamos a ponerse la meta de servir a jehova a tiempo completo y a casarse solo con alguien que tuviera sus mismas metas,watütüle'erapu'uin naa'in süpüla ne'itaain sulu'u nakuwa'ipa na'yataainjanain waneepia nümüin je'waa otta süpüla kasaalüin naya namaa wayuu eekai kachiiruain naa'in tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67269,,,,1,,0,rephrasing_fix nunca dejamos de hacer el estudio de familia,ekirajaapu'ushii waya waneepia sünain tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67277,,,,1,,0,rephrasing_fix en esas ocasiones les gustaba contarnos lo que pensaban y sentian,mapa kamalainsü namüin ekirajawaa otta anasü naa'in sünain aküjaa wamüin tü sulu'ukat naa'in jee tü jülüjakat naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67285,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando stephany cumplio a os se caso con paul,kasaatsü stephany nümaa paul wanaa sümaa suuyase,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67297,,,,1,,0,rephrasing_fix el hermano marais es el encargado del departamento de servicios de traduccion,nia ayamaajaka taya chi wawalakai marais nia shikiipü'ükai tü a'yatawaakat sünain alatiraa pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67308,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque las dos ya estaban mayores y no tendrian nuestra ayuda querian que fueramos,mayaainje'e laülaain naya sümaa nnojoluin cho'ujaain wakaaliinjain naya anasü namüin wo'unüle sünain tü ounejaanakalü anain waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67312,,,,1,,0,rephrasing_fix pero entonces mi madre se entero de que tenia cancer,shiasa'a sütüjaanaka aa'u kanserüin tü teikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67314,,,,1,,0,rephrasing_fix tal como mi madre nos habria animado a hacer nos concentramos en nuestro trabajo,waa'inrüinya tü sümakat wamüin maama waa'inmaasü ma'in tü jeketkat wa'yataain nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67320,,,,1,,0,rephrasing_fix yo ya tengo casi a os y me hace muy feliz ver que algunos hermanos mas jovenes con los que he trabajado atienden las responsabilidades que yo tenia antes,tasa'watüirü ma'aka juya otta talatüshi ma'in taya sutuma te'rüin na wawalayuu jo'uuyüliikana toulia jee a'yataajiraapu'ukana tamaa sünain aa'inraa tü ta'yataapu'ukalü anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67330,,,,1,,0,rephrasing_fix por el bien de nuestras hijas y de nuestras nietas nos hemos esforzado por seguir el buen ejemplo que otros cristianos nos dieron,washatüin nakuwa'ipa na wayuu we'raajatüjüliikana sünain anain nakuwa'ipa no'ulu'u je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67331,,,,1,,0,rephrasing_fix no olviden la bondad a extra os,nnojo motuin jaa'in aa'inraa kasa anasü namüin na naatakana oumain heb,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67336,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos mostrar bondad a los extranjeros,kasa waa'inrajatka süpüla wee'iyatüin wamanee namüin sulu'ujeejanakana wanee mma naatajatü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67340,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova no ha cambiado,nnojotsü a'wanajaain nukuwa'ipa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67368,,,,1,,0,rephrasing_fix los cristianos de origen judio aprendieron a vencer los grandes prejuicios que muchos judios tenian hacia los extranjeros vea el recuadro que significa,nanoukte'erüin nakuwa'ipa na nikirajüinkana jesuu süpüla nnojoluinjatüin nalerajüin wayuu ma'aka saa'in natuma na wanee judiokana paashaje'era pütchi pütüjaainjatka aa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67374,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque la ley de moises le daba derecho a rebuscar ella pidio permiso para hacerlo vea el recuadro que significa,mayaapeje'e eein süpüla sükotchojüin tü cebadakat sümaa nnojoluin cho'ujaain saapirüinjachin chi ka'ttiashikai saapirüinya ne'e nia paashaje'era pütchi pütüjaainjatka aa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67401,,,,1,,0,rephrasing_fix boaz le mostro bondad a rut porque ella trato con amor leal a su suegra noemi,anamia ma'in boaz sümüin rut sutuma alin waneepia süpüla tü sa'ütkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67407,,,,1,,0,rephrasing_fix a por que debemos saludar a los extranjeros que vienen a nuestro salon del reino,jamüshii wasaküinjanaka na sulu'ujeejanakana wanee mma naatajatü nantapa sulu'umüin tü piichi outkajaaleekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67414,,,,1,,0,rephrasing_fix si tenemos la aplicacion jw language podemos usarla para aprender a saludarlos en su idioma lea filipenses,eere wama'ana tü aplicacion kanüliakat jw language eeshii süpüla wekirajaain sünain asaka naya sulu'u nanüiki paashaje'era filipos,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67420,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos contarle algo de nosotros,eesü süpüla wakuentajüin nümüin wanee kasa wachiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67423,,,,1,,0,rephrasing_fix tal vez descubramos que tenemos mas cosas en comun de las que creiamos,eesüja'a süpüla we'rüin sünain wanaawain tü wakuwa'ipakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67424,,,,1,,0,rephrasing_fix claro los extranjeros deben hacer todo lo posible por adaptarse a la nueva cultura,na sulu'ujeejanakana wanee mma naatajatü nachajaainjatü sukuwa'ipa süpüla neki'ralaain sünain nakuwa'ipa na wayuu kepiakana sulu'u tü mma nantakalü alu'umüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67447,,,,1,,0,rephrasing_fix nos alegra mucho que jehova les muestre bondad inmerecida a todas las personas y les permita oir las buenas noticias de la biblia,talatüshii ma'in waya saa'u naa'inrüin je'waa kasa anasü sümüin wayuu süpüshua'a otta saa'u nüküjüin namüin tü pütchi sulu'ukat tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67454,,,,1,,0,rephrasing_fix rebuscar significa recoger el fruto que los cosechadores dejan en el campo despues de la cosecha,sünain tü pütchi aapünakat nümüin moises aküjünüsü namüin na israeliitakana nnojoluinjatüin nakotchojüin süpüshua'a süchon na'ttia eeka sotpünaain nayüüjase,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67462,,,,1,,0,rephrasing_fix pero el estaba decidido a obedecer la ley de dios daniel mantuvo fuerte su amistad con jehova a pesar de vivir en un pais extranjero,akaisa'a daniel ni'itaatüjülia sulu'u naa'in noonooinjachin waneepia sümaa tü nuluwataakalü anain maleiwa dan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67508,,,,1,,0,rephrasing_fix muchos cristianos que sirven en una congregacion de otro idioma han visto que es bueno tener la costumbre de estudiar la biblia en su idioma,na outkajaakana namaa na wawalayuu aashajaakana anüikii naatajatü ne'rüin sünain anain namüin ekirajawaa waneepia sünain tü wiwüliakat süka tü anüikii naashajaakalü aka aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67527,,,,1,,0,rephrasing_fix de que deben asegurarse los padres cristianos y por que,kasa jülüjainjatka naa'in na kachoinkana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67533,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos estuvieron en una congregacion de otro idioma por mas de tres a os,jülüja waa'in tü naa'inrakat serge sümaa muriel tü nu'wayuusekat alatüshii suulia apünüin juya noutkajaain namaa na wawalayuu naatakana anüikii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67536,,,,1,,0,rephrasing_fix en algun momento empezaron a notar que a su hijo de a os ya no le gustaba predicar ni ir a las reuniones,jamüshija'a naya nayaawata aa'uchi sünain nnojoluin talatüin naa'in chi nachonkai sünain aküjaa pütchi jee sünain tü outkajawaakat nuuyase chi neima'aisekai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67537,,,,1,,0,rephrasing_fix algunos padres tal vez esten pensando en volver a una congregacion donde se hable el idioma que sus hijos entienden mejor que cosas deben tener en cuenta al tomar una decision,kasa jülüjainjatka naa'in na kachoinkana süpüla natüjaain saa'u cho'ujaale nalataain sulu'umüin wanee outkajaalee eere saashajaanüin aka nanüiki na nachonniikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67545,,,,1,,0,rephrasing_fix despues de tener en cuenta estas cosas algunos padres quiza decidan volver a la congregacion del idioma que sus hijos entienden mejor,jülüjainjatü naa'in tia na kachoinkana eesüja'a ne'rüle anain nalataale nachikua'a eepu'ule noutkajaain paala süka shiain aashajaanüin aka tü nanüikipalakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67548,,,,1,,0,rephrasing_fix que han hecho algunos padres para ense arles a sus hijos sobre jehova,kasa naa'inraka waneeinnua wawalayuu süpüla nekirajüin nachonnii nüchiki je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67550,,,,1,,0,rephrasing_fix esfuercese por aprender el idioma de la congregacion donde usted esta y por participar en las reuniones,jikirajaa sünain nanüiki na wawalayuukana jee pusoukta shi'ipajee tü asakinnakalü anain sünain tü outkajawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67556,,,,1,,0,rephrasing_fix el ha hecho que su palabra este disponible en cientos de idiomas para que personas de toda clase puedan tener conocimiento exacto de la verdad,müsüjese'e nüshajirüin tü wiwüliakat sulu'u wainma anüikii süpüla sütüjaainjatüin saa'u wayuu süpüshua'a tü shiimainkat nüchiki tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67574,,,,1,,0,rephrasing_fix asi ayudaremos a cuidar la salud espiritual de nuestra familia y demostraremos que de verdad amamos la palabra de dios,jee müsia wakaaliinjeena wapüshi süpüla anainjatüin tü nanoulakat otta wee'iyateerü sünain kojutüin wamüin tü nünüikikat maleiwa sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67578,,,,1,,0,rephrasing_fix watch tower bible and tract society of pennsylvania,watch tower bible and tract society of pennsylvania,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67584,,,,1,,0,rephrasing_fix estas son las cosas mas importantes que esperamos,tnm tia shia tü kasairua wa'atapajakat ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67604,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova es el dios fiel porque siempre cumple lo que promete,süka matüjain aküjaa alawaa je'waa nikeraajeerü tü nümakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67620,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso creemos todo lo que nos dice sobre el futuro,müsüjese'e wanoujain sünain nikeraajeerüin tü nümakat wamüin süchiki tü alateetkat mapeena deut,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67621,,,,1,,0,rephrasing_fix uno de estos siervos del pasado fue abrahan,no'utku naya wayuukana nia abraham,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67634,,,,1,,0,rephrasing_fix que nos ayudara a tener una fe fuerte,kasa waa'inrajatka kasa katsüinjeetka atuma wanoula,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67645,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova nos ha dado la biblia,naapajala wamüin je'waa tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67646,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso es bueno que leamos la biblia todos los dias y sigamos sus consejos,müsüjese'e waashaje'erüinjatüin waneepia tü wiwüliakat sümaa waa'inrüinjatüin tü sümakat sal paashaje'era aluwataaushikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67648,,,,1,,0,rephrasing_fix a los dos los mataron a pedradas por obedecerle a dios,cron,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67668,,,,1,,0,rephrasing_fix los siervos de dios son leales porque tienen gran fe en la resurreccion que dios ha prometido,jüüjüüshii waneepia nümüin maleiwa na a'yataakana nümüin süka ne'itaain naa'in sünain süso'iraainjatüin saa'in wayuu nutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67672,,,,1,,0,rephrasing_fix algun tiempo despues patsy tambien murio,anaajaasü tü nachonchonkot wanee juya süchikijee kasaalüin naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67704,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy dia muchos hermanos nuestros le sirven a jehova con gozo aunque estan aguantando dura persecucion,maa'ulu yaa watta naalii na wawalayuu talatakana aa'in sünain a'yatawaa nümüin je'waa mayaapeje'e müliain naya atumawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67710,,,,1,,0,rephrasing_fix a que debemos hacer si queremos tener una fe fuerte,kasa waa'inrajatka katsüinweere wanoula,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67729,,,,1,,0,rephrasing_fix como demostramos que tenemos fe verdadera en las promesas de dios y en las cosas que no vemos,kasa waa'inrajatka shiimainre wanoujain sünain nikeraajeerüin maleiwa nünüiki otta shiimainre wamüin eein tü kasa nnojotkat we'rüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67773,,,,1,,0,rephrasing_fix como nos ayuda el ejemplo de noe a entender lo que significa tener fe,jamüsü süpüla wayaawatüin sükajee nukuwa'ipa noe tü kanoulaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67775,,,,1,,0,rephrasing_fix que tenemos que hacer si queremos ejercer fe en el hijo,kasa waa'inrajatka süpüla we'itaainjatüin waa'in nünain chi nüchonkai maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67799,,,,1,,0,rephrasing_fix como orando y estudiando la biblia siempre,müshiijese'e wo'uraajüinjanain sümaa wekirajaainjanain waneepia sünain tü wiwüliakat ef ped,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67812,,,,1,,0,rephrasing_fix siempre que podamos demostremos que tenemos fe hablandoles a otros del reino,wee'iyata sünain kanoulain waya sükajee waküjüin sümüin wayuu süchiki nuluwataaya maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67813,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas seguiremos haciendo lo que es bueno para con todos pero especialmente para con los que estan relacionados con nosotros en la fe,aka'aya waya ayateerü waa'inrüin tü anasükat namüin na wawalayuukana otta sümüin wayuu süpüshua'a gal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67818,,,,1,,0,rephrasing_fix pero aparte de la fe necesitamos otras cualidades importantes que nos ayudaran a mantener una buena amistad con dios lea pedro judas,eepeje'e waneeirua akuwa'ipaa eeinjatka wanain süpüla aleewainjanain waya nümaa maleiwa paashaje'era pedro jud tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67825,,,,1,,0,rephrasing_fix y jesus dijo que amar a dios era el mandamiento mas grande de la ley,aipüraliire waya wayuu mapüleejeerü wamüin we'itaain sulu'u wakuwa'ipa tü akuwa'ipairua anakat no'ulu'u maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67832,,,,1,,0,rephrasing_fix b cual es la mas importante de estas cualidades y por que es la mas importante,jarat alana'aleeka sa'akajee tia akuwa'ipaakalüirua jamüsü shiaka alana'aleein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67837,,,,1,,0,rephrasing_fix ya estaremos disfrutando la vida tan maravillosa de la que habla la biblia,sulu'ujeena waya tü mma jeketkat sümaa we'reerüin shikeraajüin süpüshua'a tü kasa anasü sümakat tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67848,,,,1,,0,rephrasing_fix pero siempre necesitaremos tener amor a dios y a las personas,ayatüinjachipeje'e alin wapüla maleiwa otta alin wapüla wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67849,,,,1,,0,rephrasing_fix se liberaron de la religion falsa,neenaküin naya süpüla noju'itüin sa'akajee piyuushi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67882,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice que este rey mato a los hombres jovenes a espada y que tampoco sintio compasion por las mujeres los mayores ni los enfermos,saashin tü wiwüliakat nu'uta aa'inna na jima'aliikana süka chajaruuta nnojotsü amülialaayaain naa'in naalin na jima'aliikana na majayünnüükana na laülaayuukana jee na ayuuikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67891,,,,1,,0,rephrasing_fix un ejemplo de esto es una reunion que hizo constantino con muchos lideres religiosos,süchikijee tia nüjünajaain constantino romajee wanee sacerdoote arrio nünülia süka nnojoluin nunoujain sünain niain maleiwain jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67950,,,,1,,0,rephrasing_fix sin duda los cristianos fieles estaban bajo el cautiverio de babilonia,süchepchiashii naya babilonia su'unnaa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67958,,,,1,,0,rephrasing_fix la segunda razon para tener esperanza fue que se empezo a traducir la palabra de dios,tü wanee kasa anasü alatakat shia süka sülatinnüin tü wiwüliakat sulu'u wanee naata anüikii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67985,,,,1,,0,rephrasing_fix alrededor del a o algunos hombres valientes tradujeron la biblia a los idiomas que hablaba la gente comun sabiendo que podian matarlos,so'utpünaa juyakat eejana waneeinnua wayuu yalayalakana aa'in alatitkana tü nünüikikat maleiwa sulu'u tü anüikii saashajaakalü aka wainma wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67986,,,,1,,0,rephrasing_fix aun asi hubo personas valientes que no se dejaron controlar por babilonia la grande,jee watta naalii wayuu noo'ule'eraka suulia aa'inraa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,67995,,,,1,,0,rephrasing_fix alli vivia charles taze russell en el y otras personas empezaron a estudiar la biblia con mucho cuidado,shiasa'a so'utpünaa juyakat o'ttüshi charles taze russell sünain ekirajawaa sünain tü wiwüliakat namaa waneeinnua wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68005,,,,1,,0,rephrasing_fix los estudiantes de la biblia pronto entendieron que no podian adorar a dios junto con los que eran parte de la religion falsa lea corintios,nayaawataka saa'u na ekirajaaliikana sünain tü wiwüliakat nnojoluin süpüla kottüin naya sünain a'waajaa maleiwa namaa na ekirajakana sünain alawaa paashaje'era corinto,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68012,,,,1,,0,rephrasing_fix es cierto que jehova no estaba contento con sus siervos porque predicaron menos durante la primera guerra mundial,shiimaincheje'e nnojoluin talatüin je'waa namaa na a'yataashiikana nümüin sutuma nnojoluin naküjüin ma'in pütchi su'unnaa tü primera guerra mundial münakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68017,,,,1,,0,rephrasing_fix el cautiverio de babilonia la grande este cautiverio no es literal se refiere al tiempo en el que el pueblo de dios estuvo bajo el control de la religion falsa,wanaa sümaa süchepchiain babilonia na anoujashiikana sa'akashii naya na ekirajüliikana sünain alawaa müshii achepchieekai naa'in sulu'ujee tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68021,,,,1,,0,rephrasing_fix pero cuando,watüjawee ma'in aa'u joujanain taashin naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68034,,,,1,,0,rephrasing_fix a os atras podian haber muerto por hacer eso,ma'aka je'ra juya süpülapünaa tia eeshii süpüla no'utünüin aa'in na eekana aa'inrüin tü naa'inrakat na wawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68050,,,,1,,0,rephrasing_fix en realidad estaban liberandose de la religion falsa y ayudando a otros a hacer lo mismo,oju'inajüshii naya sulu'ujee babilonia su'unnaa tia otta nakaaliinjain na wayuukana süpüla naa'inrüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68062,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos dos de ellos,wainmapeje'e tü kasa eejiraakalü amaa naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68071,,,,1,,0,rephrasing_fix pero no deberiamos pensar que por eso llegaron a estar bajo el cautiverio de babilonia,mayaapeje'e cho'ujaain nanoukte'erüin nakuwa'ipa naya wawalayuukana nnojotsü shiain achepchieein anainjee naya tia sutuma babilonia tü miyo'usükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68105,,,,1,,0,rephrasing_fix al diablo le enfurecio que los hermanos fueran leales a dios,sutuma tia aainjüshi kasa mojusü namüin na wawalayuukana nakajee na sülaülashiikana mma sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68113,,,,1,,0,rephrasing_fix b logro la prision que los hermanos dejaran de obedecer a jehova,jamüshii napüreesajinnaka na mekiisaliikana wawalayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68119,,,,1,,0,rephrasing_fix las autoridades encontraron un modo de castigar a los estudiantes de la biblia,natüjaa aa'u mapa na sülaülashiikana mma tü naa'inrüinjatkat süpüla müliain natuma na ekirajaaliikana sünain tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68121,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos vinieron a inspeccionar a los hijos de levi que representan a los ungidos,jee nia jesuu antaka sünain ana'lawaa namüin na nüchonniikana levi naya makana naya na anoujashii chainjanakana chaa iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68137,,,,1,,0,rephrasing_fix desde entonces han seguido aprendiendo cual es la voluntad de dios y su amor por el ha crecido aun mas,so'uje'ere'eya tia wainmairü kasa natüjaaka aa'u süchiki tü kee'ireekat naa'in maleiwa otta amulo'ulaasü naalin maleiwa napüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68141,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos seguir el ejemplo de jehova jesus y el apostol pablo al animar a los demas,kasa shikirajaka anain waya tü naa'inrakat je'waa jesuu otta pablo süpüla natütüle'erüin naa'in na waneeinnua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68160,,,,1,,0,rephrasing_fix sus palabras me duelen mucho,airu'utsü nanüiki tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68164,,,,1,,0,rephrasing_fix pienso con frecuencia en ese texto y me sigue llegando al corazon,sotowaisü taa'in sünüiki tü wiwüliakat otta antüsü tia sulu'umüin taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68174,,,,1,,0,rephrasing_fix a que dijo el apostol pablo sobre animar a los demas,jamüsü nünüiki pablo süchiki atütüle'eraa naa'in na waneeinnua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68176,,,,1,,0,rephrasing_fix en este articulo responderemos a las siguientes preguntas que razones tenemos para animar a otras personas,aashin anain ma'in paa'in wanaa sümaa pütütüle'ennüin aa'in wekirajaa sünain tüü jamüsü watütüle'erüinjatka naa'in na wawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68182,,,,1,,0,rephrasing_fix recordemos lo que dice la biblia una palabra a su tiempo apropiado oh cuan buena es,anuu sünüiki tü wiwüliakat wanee pütchi aküjünaka wanaa sümaa cho'ujaain shia anasü ma'in prov tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68202,,,,1,,0,rephrasing_fix a como ha animado jehova a otras personas,kasa nütütüle'eraka akajee je'waa naa'in na a'yataashiikana nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68211,,,,1,,0,rephrasing_fix los padres pueden seguir el ejemplo de jehova animando con frecuencia a sus hijos y felicitandolos cuando hacen algo bien,jipelisitaaja naya naa'inrapa kasa anasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68227,,,,1,,0,rephrasing_fix que aprendemos del modo en que jesus trato a los apostoles,kasa shikirajaka anain waya tü naa'inrakat jesuu namüin na aluwataaushiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68229,,,,1,,0,rephrasing_fix aun asi no escribio sobre sus defectos,kakalia nia waraittüin namaa waneeinnua anoujashii ni'raajüinjese'e ma'in tü nakuwa'ipakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68241,,,,1,,0,rephrasing_fix aun asi volvieron alli para animar a los nuevos discipulos y ayudarlos a seguir siendo leales a jehova,ayatapeje'e nia makatüin efeso süpüla nütütüle'erüin naa'in na nuwalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68248,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova quiere lo mejor para nosotros,kee'ireesü naa'in je'waa anain wakuwa'ipa nuluwataainjese'e waya süpüla woutkaja'awaliin waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68252,,,,1,,0,rephrasing_fix que ejemplos muestran que es bueno felicitar a las personas cuando les damos consejo,jamüsü watüjaaka saa'u aneerüin nukuwa'ipa wanee wayuu wachiaale nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68272,,,,1,,0,rephrasing_fix seguro que las palabras de pablo los animaron a seguir haciendo las cosas bien,eesü süpüla nashatüin nukuwa'ipa pablo na laülaashiikana jee na kachonshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68275,,,,1,,0,rephrasing_fix si vemos que alguien hace algo bien aprovechemos para felicitarlo,pi'rapa naa'inrüin wanee wayuu kasa anasü pipelisitaaja nia saa'u tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68287,,,,1,,0,rephrasing_fix la hermana tambien le agradecio que diera su discurso con tanto cari o y que le hablara con bondad,ashajüsüinka karaloukta wanee wawala nümüin wanee wawala ekirajaka sünain tü outkajawaakat müsü shia mayaainje'e yootuin taya pümaa motsomüin piyaawata aa'ulu mojuin taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68307,,,,1,,0,rephrasing_fix dijo que para ella sus palabras habian sido un regalo de jehova,pümüliajapeje'e taa'in sümaa pükatchinrüin taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68308,,,,1,,0,rephrasing_fix que nos convence de que a jehova le gusta el orden,jamüsü pütüjaaka saa'u lotuin nutuma je'waa süpüshua'a tü kasakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68318,,,,1,,0,rephrasing_fix dicen que es suficiente con tener una amistad con el,tü cho'ujaakat pümüin shia aleewainjachin ne'e pia nümaa maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68324,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien veremos lo que debemos hacer cuando la organizacion de jehova nos da instrucciones,wekirajaajeerü anain tü waa'inrajatkat suluwataapa waya tü nupueulosekat maleiwa sünain wanee kasa cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68327,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy dia los testigos tambien dejamos que la biblia nos guie y obedecemos las instrucciones que nos da la organizacion de dios,jee oonooshii waya sümaa tü sümakat wamüin tü nupueulosekat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68330,,,,1,,0,rephrasing_fix aun asi lo poco que sabemos del universo nos ayuda a ver con claridad que esta muy bien organizado,sutuma tü watüjaakalü aa'u süchiki tü universokot wayaawata aa'u anain ma'in süpüshua'a tü nukumajakat je'waa sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68337,,,,1,,0,rephrasing_fix pensemos en los millones de estrellas que se mueven en el espacio de forma ordenada,watta saalii shüliwai unatakat chaa iipünaa otta nnojotsü walakaain shiairua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68338,,,,1,,0,rephrasing_fix por que los cientificos no han podido responder a muchas preguntas importantes,jamüsü isaka nachiki na cientiificokana nasouktüin shi'ipajee tü sütüjaweekalü aa'u wayuu süchiki wakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68342,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova creo todas las leyes de la naturaleza y estas no cambian,nukumajüin je'waa tü leyes de la naturaleza münakat tia shia o'unitka sukuwa'ipa tü kasakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68351,,,,1,,0,rephrasing_fix los electricistas los plomeros los ingenieros los pilotos los cirujanos y otras personas dependen de estas leyes para hacer su trabajo por ejemplo los cirujanos saben donde encontrar el corazon en sus pacientes,süka matüjain a'wanajawaa sukuwa'ipa tia natüja apüleerua na akumajüliikana luusa tü na'yataainkat sutuma aka'aya ne'e na plomerokana na ingenierokana na suchupetsekana katünasü na cirujanokana jee waneeinnua wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68352,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova organizo el universo de forma impresionante,anashaatasü ma'in sukumajia tü universokot nutuma je'waa nnojotsü eein wanee kasa eekai walakaain nutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68356,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando los israelitas obedecian a jehova el los bendecia,lotopu'usü sukuwa'ipa tü naa'inrakat na israeliitakana jimatüsü naa'in otta paa'inwajiraashii naya deut,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68373,,,,1,,0,rephrasing_fix las congregaciones del siglo primero tambien estaban organizadas,lotopu'usü sukuwa'ipa süpüshua'a tü naa'inrakat na anoujashii eejanakana nakalio'u na nikirajüinkana jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68375,,,,1,,0,rephrasing_fix como se beneficiaron las congregaciones de seguir las instrucciones del cuerpo gobernante,jamüsü anaka nakuwa'ipa na anoujashiikana sutuma naa'inrüin tü namakat na laülaashii jülüjakana aa'in na'yataain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68380,,,,1,,0,rephrasing_fix lea hechos,paashaje'era aluwataaushikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68383,,,,1,,0,rephrasing_fix como se nombra a los ancianos y a los siervos ministeriales,jamüsü sukuwa'ipa süpüla nüneekünüin wanee wawala süpüla laülaashin jee süpüla na'yataain ne'ipajee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68395,,,,1,,0,rephrasing_fix por esta razon los superintendentes de circuito empezaron a hacer estos nombramientos a partir de septiembre de,so'ujee settienpüro'u naa'inrüin tia na wawalayuu alapalaakana waa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68398,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando los ancianos recomiendan que un hermano sirva de anciano o siervo ministerial el superintendente de circuito trata de conocer al hermano y a su familia,wanaa sümaa naneeküin na laülaashiikana wanee wawala süpüla laülaashin jee süpüla ni'yataain ne'ipajee nüchajaain sukuwa'ipa chi wawala alapalaaikai waa'u süpüla nütüjaain aa'u nukuwa'ipa chia wawalakai jee sukuwa'ipa nüpüshi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68399,,,,1,,0,rephrasing_fix para ello quizas salga a predicar con el hermano,eeshi nuju'itüle nümaa sünain aküjaa pütchi tim,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68400,,,,1,,0,rephrasing_fix les dijo mantengan a este se alado y dejen de asociarse con el,müshi nia anakaja müleka nnojorule wanaawajiraain jaa'in nümaa süpüla japülinjachin nia sütüma tü naa'inrakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68410,,,,1,,0,rephrasing_fix el mismo les habia ense ado la verdad de la biblia a muchos de ellos,jamüsüche naa'in pablo nütüjaapa saa'u nu'luwajiraain nukuwa'ipa sümaa wanee jierü wanee anoujashi cheje'ewai corinto,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68421,,,,1,,0,rephrasing_fix como mantendremos la paz y la unidad de la congregacion,kasa waa'inrajatka süpüla anajiraainjanain waya namaa na wawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68428,,,,1,,0,rephrasing_fix por que estan unidos los siervos de dios,jamüsü kottiraaka nupueulose maleiwa sümaa paa'inwain shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68436,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia nos dice miren,müsü tü wiwüliakat anashaatasü ma'in kottiraale na wawalayuukana sümaa paa'inwain naya sal tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68437,,,,1,,0,rephrasing_fix los israelitas se mantuvieron organizados y unidos cuando le obedecieron a jehova,anuu tü nümatüjütkalia maleiwa süchiki nupueulose kottiraajeena naya tatuma ma'aka kottüin anneerü sulu'u kulaala miq,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68439,,,,1,,0,rephrasing_fix asi que si un hermano da algun paso en falso antes que se de cuenta de ello los ancianos deben corregirlo con bondad,je wanaa sümaa jükaaliijain nia ayata jia kamaneein nümüin gal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68452,,,,1,,0,rephrasing_fix como los cristianos del siglo primero siguieron la guia de la palabra de dios las congregaciones se mantuvieron limpias unidas y en paz,ja'yasü naa'u na anoujashii eejanakana nükalio'u jesuu wulein nakuwa'ipa anajiraain naya jee kottiraain sutuma naa'inrüin tü nümakat maleiwa namüin cor ef ped,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68455,,,,1,,0,rephrasing_fix parrafo vea el libro mantenganse en el amor de dios pagina primera nota,pütchi pütüjaweere soo'omüin süchiki tü eekat süpüla nuunejinnüin aa'ujee wanee wawala laülaapialu'u paashaje'era tü karalouktakat ayata alin jüpüla maleiwa süpana noota,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68460,,,,1,,0,rephrasing_fix los cristianos valoramos muchisimo la biblia porque sabemos que es el libro de dios,piirakaa sümüin tü ayaakuaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68473,,,,1,,0,rephrasing_fix esto puede herirnos mucho mas si el que nos ofende es alguien de la congregacion,mojuleejeeria ma'in waa'in niale wanee wawala müin aainjalaa wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68495,,,,1,,0,rephrasing_fix pensemos en todo lo que ha logrado la organizacion de jehova en estos ultimos dias,wekirajaa sünain tü kasa suuntakat saa'inrüin tü nupueulosekat je'waa maa'utpünaa yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68543,,,,1,,0,rephrasing_fix estamos usando nuestro sitio de internet jw org en la predicacion y la adoracion en familia,eeshia pia aküjüin pütchi süka jw org,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68556,,,,1,,0,rephrasing_fix claro como sabemos lo que a el le agrada tenemos la responsabilidad de obedecerle y hacer lo que esta bien,talatüsü ma'in waa'in süka sulu'uin waya nupueulose je'waa otta sutuma watüjaain saa'u tü kee'ireekat naa'in waa'inrüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68559,,,,1,,0,rephrasing_fix no debemos ser como los que piensan que lo bueno es malo y lo malo es bueno,walerajüinjatü tü kasa nülerajakat je'waa ja'itairü wattain saalii wayuu keejiaka amüin aa'inraa kasa mojusü sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68561,,,,1,,0,rephrasing_fix buscando la guia que el da mediante la biblia y su organizacion,aire je'waa napüla na kachoinkana nachajaweerü sukuwa'ipa süpüla aleewain ma'in nachonnii nümaa je'waa ma'aka naa'in samuel jintüliiwa'aya nia sam,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68574,,,,1,,0,rephrasing_fix esto lo impresiono tanto que empezo a estudiar la biblia y a asistir a las reuniones con su familia,sutuma ponoshootoin naa'in tia ekirajaashi nia sünain tü wiwüliakat jee o'unawaishi nia sünain tü outkajawaakat sümaa nu'wayuuse otta chi nachonkai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68592,,,,1,,0,rephrasing_fix hay muchas cosas por las que debemos darle gracias a jehova,watta saalii kasa waapüinjatka aa'ujee tü analu'utkat nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68605,,,,1,,0,rephrasing_fix como resultado decidi dedicarme a jehova,jee shikirajapu'uin taya nüchikiru'u papaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68634,,,,1,,0,rephrasing_fix en aquellos tiempos usabamos fonografos para predicar,jee aküjüshii waya pütchi süka gramofono,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68637,,,,1,,0,rephrasing_fix y eso es lo que hice,taa'inraka tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68643,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso nos dieron esa tarea a mi compa ero y a mi aunque yo solo tenia a os,chi wawala pürekutsootkai wanaa tamaa nia o'uniraka tamaa sukuwa'ipa tü ekirajawaakat sulu'u tü jeketkat outkajaalee süka alin nee'iree na atüjakana ekirajaa touyase so'u tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68650,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando llegue a nueva york asisti a la asamblea de titulada sociedad del nuevo mundo,shiasa'a tantapa o'unajaa tamüin sünain wanee outkajawaa miyo'u makalü anülia sociedad del nuevo mundo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68661,,,,1,,0,rephrasing_fix a paul bruun raymond leach y a mi nos asignaron a servir en filipinas pero tuvimos que esperar varios meses para conseguir los visados,aluwataanüshi taya chaa filipinas nümaa paul bruun otta raymond leach eetaasü ma'aka je'ra kashi wa'atapajüin süpüla saapünüin wamüin visa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68667,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces viajamos en barco hasta rotterdam paises bajos,anuawalu'ushii waya süpüla wantüin rotterdam paises bajos,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68668,,,,1,,0,rephrasing_fix pero eso pronto cambiaria,a'wanajaanajatü tü a'yatawaa aapünakat wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68674,,,,1,,0,rephrasing_fix pero esta asignacion me ense aria nuevas maneras de hacerme toda cosa a gente de toda clase,tia jeketkat ta'yataain shikirajüin taya sünain akaaliinjaa wayuu süpüshua sünain anoujaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68677,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque nunca tome clases de tagalo logre aprender el idioma,atüjashi taya mapa aashajawaa süka tagalo mayaainje'e nnojoluin tekirajaain sulu'u koleejia süpüla tia anüikiikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68692,,,,1,,0,rephrasing_fix menos de un a o despues se organizo otra asamblea nacional y yo servi como superintendente de asamblea,ma'aka je'ra juya süchikijee tia aainjünüsü wanee outkajawaa miyo'u shikiipü'üshi taya tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68699,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando el hermano franz presento el discurso publico llevaba la camisa tradicional filipina llamada barong tagalog,wanaa sümaa nüküjüin tü pütchi süpülajatkat wayuu süpüshua'a nünainjatü tü barong tagalog münakat tü nashe'inpalakat na cheje'ewaliikana filipinas,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68701,,,,1,,0,rephrasing_fix eso les encanto a los hermanos y me ense o que debia estar dispuesto a adaptarme a las personas,talatüshii ma'in na wawalayuukana saa'ujee müin nukuwa'ipa tayaawata aa'u sünainjee tia wanaawainjatüin takuwa'ipa namaa na wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68702,,,,1,,0,rephrasing_fix la luz del proyector los atraia y quedaban atrapados en el,shia kamalainka sümüin suluusain tü peliikulakat jee eesü shikerojole sulu'umüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68707,,,,1,,0,rephrasing_fix en uno de esos viajes conoci a la hermana janet dumond que servia de misionera en tailandia,wanaa sümaa tia te'raajüin janet dumond misioneera shia chaa tailandia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68716,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo con gusto nos hemos adaptado a los cambios recientes que se han hecho en la organizacion,süka su'wanajaain pejeewa tü saa'inrakat nupueulose je'waa ayatüsia waa'inrüin tü suchuntakat wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68727,,,,1,,0,rephrasing_fix canciones y,jayeechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68734,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos conseguir la paz de dios,kasa paa'inrajatka süpüla naapüin maleiwa wanee anaa pümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68736,,,,1,,0,rephrasing_fix en este articulo veremos cuatro cosas que pueden ayudarnos a calmar la ansiedad,kasa paa'inrajatka süpüla puuntüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68748,,,,1,,0,rephrasing_fix lea filipenses,paashaje'era filipos,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68762,,,,1,,0,rephrasing_fix por que puede ayudarnos la biblia,jamüsü cho'ujaaka waa'inrüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68772,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus ayudo a sus apostoles y tambien nos ayudara a nosotros hoy,nüküjüin jesuu namüin na aluwataaushiikana nükaaliinjeenain naya aka'aya waya maa'ulu nükaaliinjeena waya'aya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68782,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus prometio que nuestro padre nos dara espiritu santo si se lo pedimos,jamüsü nnojoleetka shapaain waa'in eere waa'u chi naa'inkai maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68790,,,,1,,0,rephrasing_fix asi nos sera mas facil mantener la paz con los demas,müle pukuwa'ipa nnojoleechi pia mojujiraain namaa na wawalayuukana roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68800,,,,1,,0,rephrasing_fix si tenemos una fe fuerte en jehova confiaremos en que el nos dara lo que necesitamos,ichere wanoula nünain je'waa we'itaajeerü waa'in sünain naapeerüin wamüin tü cho'ujaakat wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68810,,,,1,,0,rephrasing_fix de hecho ya hemos aprendido que el rey david y el apostol pablo se sintieron asi a veces,nnojotsü shiain nüküjeein jesuu nnojoleerüin shapaain naa'in wanee a'yataai nümüin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68826,,,,1,,0,rephrasing_fix puede que aun nos sintamos muy culpables por los errores que cometimos aunque hayan pasado muchos a os,eesü mojushaatale naa'in sutuma tia ja'itairü kakaliairüin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68832,,,,1,,0,rephrasing_fix atienda primero lo mas importante,pükatala ka'i süpüla peemeraain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68848,,,,1,,0,rephrasing_fix haga ejercicio,paainja ejercicio,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68853,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos estar seguros de que dios bendecira a sus siervos leales y los ayudara a controlar la ansiedad por los problemas del pasado y del presente y por las cosas que puedan pasar en el futuro,shiimainshaata sünain anakuwa'ipaleenain nutuma maleiwa na waneepiakana nümaa jee nükaaliinjeenain naya suulia shapaain ma'in naa'in saa'u tü naa'inrapu'ukat sümaiwa tü alatakat namüin maa'ulu jee tü alateetkat namüin mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68862,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando estamos preocupados como puede ayudarnos hablar con alguien en quien confiemos,jamüsü nnojoleetka shapaain ma'in paa'in müleka paashajaale nümaa wanee pa'aleewain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68863,,,,1,,0,rephrasing_fix es maestro y consejero escolar,aka'aya nia shapaasü naa'in saa'u tü nü'lechekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68874,,,,1,,0,rephrasing_fix canciones y,jayeechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68893,,,,1,,0,rephrasing_fix el amor esta muy relacionado con la fe,aishi wapüla chi maleiwakai süka alin waya nüpüla palajana juan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68901,,,,1,,0,rephrasing_fix y nosotros debemos estar convencidos de que jehova premiara a aquellos que lo buscan con todo el corazon para que nuestra fe sea completa,nnojorüle we'itaain waa'in sünain nuwalaajeenain je'waa na achajaakana ma'in nüchiki nnojoleerü anain tü wanoulakat nünain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68905,,,,1,,0,rephrasing_fix algunos siervos de dios recibiran una recompensa en el cielo,eeshii na anoujashii aapüneenakana amüin kasa anasü chapa naya iipünaa jee eeshii na katüinjanakana o'u waneepia pa'araiisüpa tü mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68939,,,,1,,0,rephrasing_fix nos consuela saber que jehova cuidara de nosotros cuando echamos todas nuestras cargas o preocupaciones sobre el,akatchinraasü waa'in sutuma watüjaain saa'u naa'inmajeenain waya je'waa we'itaapa naa'u tü kasa jawatakat wamüin sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68948,,,,1,,0,rephrasing_fix como recompenso jehova a jose,kasa naapaka je'waa nümüin jose,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68957,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia se escribio para ayudarnos,ashajünüsü tü wiwüliakat süpüla anainjatüin wakuwa'ipa sutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68958,,,,1,,0,rephrasing_fix en ella podemos leer como jehova premio a muchos siervos fieles del pasado,aküjünüsü sulu'u süchiki tü naa'inrakat je'waa süpüla walaain nutuma na a'yataapu'ukana nümüin sümaiwa roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68959,,,,1,,0,rephrasing_fix claro que no,nnojottaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68964,,,,1,,0,rephrasing_fix la palabra de dios nos da la respuesta por el gozo que fue puesto delante de el aguanto un madero de tormento despreciando la vergüenza,müsü tü wiwüliakat sükajee tü talataa e'itaanakat nüpüleerua nüchecherüin naa'in su'unnaa ouktüin nia sünain wanee wunu'u niyouktüin tü japüliikat otta nojoyolooko nikialu'ujee maleiwa heb tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68979,,,,1,,0,rephrasing_fix pero si tenemos una esperanza diferente tampoco salimos perdiendo,wanaawapeje'e wojutü nümüin maleiwa ja'itainna chainjanale waya chaa iipünaa jee yaainjanale waya yaa mmapa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,68999,,,,1,,0,rephrasing_fix pensemos ahora en paula una hermana de canada que tiene a os,jülüjataa paa'in joolu'u sukuwa'ipa tü wawalakat paula kepiasü canada suuyase ayuuisü tü süsapükat sutuma wanee ayuulii espina bifida sünülia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69017,,,,1,,0,rephrasing_fix canciones y,jayeechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69036,,,,1,,0,rephrasing_fix este versiculo se utiliza muchas veces en el libro que ense a realmente la biblia,kojuyatua süshajünüin tia wetsiikulokot sulu'u tü karalouktakat kasa shikirajaka ma'in tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69043,,,,1,,0,rephrasing_fix que debemos recordar todos,kasa sotuinjatka waa'in süchiki tü wakuwa'ipakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69047,,,,1,,0,rephrasing_fix en romanos el apostol pablo explica que todos hemos pecado y luego a ade es como dadiva gratuita que por su bondad inmerecida se les esta declarando justos mediante la liberacion por el rescate pagado por cristo jesus,müshi pablo anamia ma'i chi maleiwakai sümüin wayuu süpüshua waneepia je saa'ujee anamiain ma'i nia chi eekai nünoujain nünain cristo jesus taashishi nia suulia naainjala sümaa anajiraain nia nümaa maleiwa roma tnm roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69056,,,,1,,0,rephrasing_fix les dijo que debian rechazar este modo de pensar porque habian muerto con referencia al pecado lea romanos,nnojotsü jülüjainjatüin naa'in tia naashin pablo süka taashinnapain naya suulia süchepchia kaainjalaa paashaje'era roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69081,,,,1,,0,rephrasing_fix mediante el rescate dios perdono los pecados de pablo y de otros cristianos del siglo primero,süka naapüin je'waa chi nüchonkai süpüla ouktüin saa'u wayuu nülatirüin naainjala pablo otta na wanee anoujashii eejanakana nükalio'u jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69084,,,,1,,0,rephrasing_fix en el pasado quizas hicimos muchas cosas malas porque no sabiamos lo que pensaba jehova,sümaiwa wainma tü kasa mojusü waa'inrapu'ukat süka nnojoluin watüjaain saa'u mojuin shia nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69098,,,,1,,0,rephrasing_fix o nos dejamos llevar por nuestros malos pensamientos y deseos o los controlamos,waya'ala ne'e atüjaaka saa'u müleka jülüjainjatüle waa'in waneepia tü kasa mojusü suchuntaakat waa'in jee wayouktüinjatüle shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69106,,,,1,,0,rephrasing_fix pablo les dijo tampoco sigan presentando sus miembros al pecado como armas de la injusticia sino presentense a dios como aquellos vivos de entre los muertos tambien sus miembros a dios como armas de la justicia,müshi pablo namüin nnojo jaapüin ji'iruku süpüla kaainjalaa süpüla jaa'inrüinjatüin kasa mojusü süka nnojo motüin jaa'in sünain katüinapain jo'u nütüma maleiwa shia anaka alu'u joolu'u jaapajiraale jukuaippa nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69115,,,,1,,0,rephrasing_fix lo mismo ocurre hoy algunos de nuestros hermanos han llevado vidas como las de aquellas personas de corinto,maa'ulu yaa eeshii wawalayuu mapu'ukana akuwa'ipa ma'aka naa'in na anoujashii corintoje'ewaliikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69118,,,,1,,0,rephrasing_fix es como si hubieran sido lavados,sutuma naa'inrüin tia müshii na'wulejünakai aa'in nakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69120,,,,1,,0,rephrasing_fix claro tenemos que evitar cometer pecados serios como los de aquellos corintios,wayoukta waa'inrüin tü kasa mojusü naa'inrapu'ukat na corintoje'ewaliikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69124,,,,1,,0,rephrasing_fix que practicas debemos evitar para ser honrados,kasa sünainpünaaka lotuin wakuwa'ipa sünain tü kasa waa'inrakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69141,,,,1,,0,rephrasing_fix por que no debian comportarse asi,jamüsü naa'inrüinjatka tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69144,,,,1,,0,rephrasing_fix lo cierto es que empieza sus vacaciones y quiere salir antes,oju'iteeshi ne'e maalü sünain vacacion,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69151,,,,1,,0,rephrasing_fix este hombre ha hecho creer a los demas algo que no es verdad,chia wayuukai nunoujirüin na waneeinnua sünain wanee kasa nnojotka shiimain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69155,,,,1,,0,rephrasing_fix pero al luchar contra todo tipo de pecado demostramos que agradecemos la bondad inmerecida de jehova y jesus,wee'iyateetpeje'e waapüin analu'ut nümüin je'waa otta nümüin jesuu saa'ujee anamiain naya wamüin wachecherüle waa'in suulia aainjaa kasa mojusü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69167,,,,1,,0,rephrasing_fix no nos merecemos este regalo tan valioso,tia naainjakat nnojotsü sünainjeejatüin wakanajüin jee wa'yataain süchiirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69176,,,,1,,0,rephrasing_fix canciones y,jayeechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69178,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando resucitan en el cielo llegan a ser hijos de dios,mapa nüchoinjeena naya maleiwa chapa naya iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69190,,,,1,,0,rephrasing_fix al leer este versiculo deberiamos preguntarnos me veo en el nuevo mundo,sulu'ujeeiche pia tia pa'araiisükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69201,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien puede referirse a la relacion entre parientes por ejemplo la biblia dice que jesus era de la descendencia de david segun la carne,eesü shiale aküjünüin achiki nüpüshi wanee wayuu ma'aka tü aküjünakat nüchiki jesuu sünain nüpüshin nia david,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69214,,,,1,,0,rephrasing_fix porque cualquier siervo de dios podria dejar que sus deseos empezaran a ser lo mas importante en su vida,süka eein süpüla naa'inrüin tü kasa mojusü suchuntaakat naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69222,,,,1,,0,rephrasing_fix vea los parrafos y,paashaje'era tü pütchikat otta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69236,,,,1,,0,rephrasing_fix estos deseos son lo mas importante para ellos y acaban controlando sus vidas,nuu'ulaain shiain laülaain tia saa'u nukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69241,,,,1,,0,rephrasing_fix nosotros tambien tenemos que ver que es lo mas importante para nosotros,maa'ulu yaa cho'ujaasü wayaawatüin saa'u kasain kachiiruain ma'in waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69246,,,,1,,0,rephrasing_fix el cambio dejo de ir tras sus deseos inmorales y de nuevo sirvio a jehova de un modo limpio,a'yataashi nia nüchikua'a nümüin je'waa sümaa wulein nukuwa'ipa cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69262,,,,1,,0,rephrasing_fix los cristianos siempre han llevado vidas normales por ejemplo los cristianos del siglo primero comian bebian se casaban tenian familia y trabajaban,jamüshiija'a na anoujashii namaiwajanakana naa'inrapu'uin tü kasa saa'inrakat wayuu süpüshua'a ma'aka saa'in ekaa asaa kasaalüü kachonniin naya jee a'yataapu'ushii naya mar tes,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69270,,,,1,,0,rephrasing_fix lo mas importante para pablo era servir a dios el estaba concentrado en predicar y ense ar lea hechos,tü naa'inmaakat ma'in pablo shia a'yatawaa nümüin maleiwa ma'aka saa'in aküjaa pütchi jee ekirajaa wayuu paashaje'era aluwataaushikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69276,,,,1,,0,rephrasing_fix de que modos lograremos paz si tenemos la mente puesta en el espiritu,alu'usa'a wayakana nükaaliinjain waya je'waa süpüla jutatüin waa'in suulia shapawaa aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69288,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien podemos disfrutar de paz en nuestra familia y con otros cristianos,eepeje'e ka'i mojujiraaka o'u waya namaa na wawalayuukana süka wale'eru'uin tü kaainjalaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69290,,,,1,,0,rephrasing_fix watch tower bible and tract society of pennsylvania,watch tower bible and tract society of pennsylvania,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69302,,,,1,,0,rephrasing_fix los testigos predican las buenas nuevas a los vendedores de sal,aküjüshii pütchi na wawalayuukana namüin na oikkaaliikana ichii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69305,,,,1,,0,rephrasing_fix canciones y,jayeechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69329,,,,1,,0,rephrasing_fix como nos ense a el ejemplo de otros siervos fieles a confiar en jehova,kasa watüjaka sünainjee ne'itaain naa'in nünain je'waa waneeinnua wayuu a'yataalii nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69332,,,,1,,0,rephrasing_fix noe predico fielmente el mensaje de advertencia de dios,tü isakat nüchiki naa'inrüin noe,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69365,,,,1,,0,rephrasing_fix en vez de desanimarse porque no podia hacer algunas cosas noe se concentro en lo que si podia hacer,nnojotsü mojuin naa'in noe sutuma tü isakat nüchiki naa'inrüin shia jülüjaka naa'in tü eekat süpüla naa'inrüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69378,,,,1,,0,rephrasing_fix nuestra esperanza nos ayuda a permanecer en la carrera de la vida eterna,jee müsia ayateena waya ayoujiraain süchiirua tü kataakalü o'u waneepia cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69388,,,,1,,0,rephrasing_fix con el tiempo los pecados de david fueron descubiertos,atüjaanapeje'e aa'u mapa süchiki tü naainjalakat david mar,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69393,,,,1,,0,rephrasing_fix david no podia borrar los errores que habia cometido,nnojotsü süpüla nüla'ajaainjatüin david tü naainjalakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69400,,,,1,,0,rephrasing_fix como david queria recuperar su amistad con jehova dejo que el lo ayudara,kee'ireesü naa'in david aleewainjachin nia nüchikua'a nümaa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69411,,,,1,,0,rephrasing_fix a os despues murio siendo un hombre de gran fe y asi es como jehova lo recuerda,shia sotoka naa'in je'waa tia nüchiki david heb,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69417,,,,1,,0,rephrasing_fix que aprendemos del ejemplo de david,kasa watüjaka sünainjee nukuwa'ipa david,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69419,,,,1,,0,rephrasing_fix por algun tiempo ella no pudo tener hijos,isasü süchiki sunoukte'erüin tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69429,,,,1,,0,rephrasing_fix que confianza tan grande tenia en jehova,shi'itaashaatain saa'in nünain je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69454,,,,1,,0,rephrasing_fix mencione el ejemplo de un hermano que tenia una buena actitud,püküja nüchiki wanee wawala jülüjakai aa'in aa'inraa kasa anasü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69457,,,,1,,0,rephrasing_fix mas bien debemos confiar por completo en jehova y concentrarnos en lo que podemos hacer,shia anaka alu'u we'itaale waa'in nünain je'waa otta jülüjale waa'in tü eekat süpüla waa'inrüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69469,,,,1,,0,rephrasing_fix canciones y,jayeechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69474,,,,1,,0,rephrasing_fix como demostramos con nuestras decisiones que de verdad amamos a jehova,kasa waneeküinjatka aire wapüla je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69476,,,,1,,0,rephrasing_fix ella preferia que le dijeran lo que tenia que hacer en vez de usar su libertad de eleccion o libre albedrio que es un valioso regalo de dios vea el recuadro que significa,nnojotsü saa'inrüin tia eereje'e nukumajüin waya maleiwa süpüla waneeküin süka waa'in wamüiwa'a tü waa'inrajatkat paashaje'era pütchi pütüjaainjatka aa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69482,,,,1,,0,rephrasing_fix pero la biblia ense a que jehova nos hizo con la capacidad y la libertad de tomar decisiones inteligentes lea josue,süküjapaja'a tü wiwüliakat nukumajüin waya je'waa süpüla waneeküin süka waa'in wamüiwa'a tü waa'inrajatkat paashaje'era josue,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69489,,,,1,,0,rephrasing_fix como debemos usar nuestra libertad para tomar decisiones,kasa jülüjainjatka waa'in süpülapünaa waneeküin wanee kasa süka waa'in wamüiwa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69491,,,,1,,0,rephrasing_fix los amare de mi propio albedrio,washata tü nukuwa'ipakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69503,,,,1,,0,rephrasing_fix antes de venir a la tierra decidio ser leal a dios y no apoyar a satanas y su rebelion,süpülapünaa nüntüin jesuu yaa mmapa'a nüneeküin waneepiainjachin nia nümaa maleiwa jee niyouktüin nümaainjachin nia satanaa so'u ni'rüijaain wayumüin nümüin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69511,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos aceptaron ser su pueblo y respetar los limites que el les puso,naneeküinjese'e nupueulosein naya maleiwa jee kojutüinjatüin namüin tü nuchuntakat namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69553,,,,1,,0,rephrasing_fix su ejemplo nos ense a una importante leccion,kojutüinjatü wamüin taashin waya süpüla waneeküin tü waa'inrajatkat nnojoliinjana akaa'injaain waya nuulia je'waa otta waa'inrüinjatü tü nuluwataakalü anain cor,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69556,,,,1,,0,rephrasing_fix vea la imagen del principio del articulo,piirakaa sümüin tü ayaakuaa sulu'ukat süpana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69558,,,,1,,0,rephrasing_fix a que valiosa oportunidad tendremos si usamos bien nuestra libertad de eleccion,kasa atüjaaneetka aa'u anale süneekia watuma tü waa'inrajatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69567,,,,1,,0,rephrasing_fix b que nos mueve a usar bien nuestra libertad de eleccion,jamüsü kee'ireeka waa'in anain süneekia watuma tü waa'inrajatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69568,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia lo explica en deuteronomio lealo,wekirajaa sünain tü sümakat deuteronomio paashaje'era,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69571,,,,1,,0,rephrasing_fix y el versiculo dice que con su decision podrian demostrarle a jehova cuanto lo amaban,sulu'u wetsiikulokot nüküjüin je'waa namüin atüjaaneerüin saa'u tü naneekakat shiimainre alin nia napüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69573,,,,1,,0,rephrasing_fix confiemos en jehova con todo el corazon en vez de confiar en nosotros mismos,we'itaa ma'in waa'in nünain je'waa suulia we'itaain waa'in wanainjiraa prov,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69595,,,,1,,0,rephrasing_fix este principio nos ense a que cada cristiano es responsable de las decisiones que toma,tia wetsiikulokot süküjüin wamüin wasouktüinjanain wane'ewai wakua nu'upala maleiwa saa'u tü kasa waa'inrakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69602,,,,1,,0,rephrasing_fix b como ayudo pablo a estos cristianos,kasa naa'inraka pablo süpüla nükaaliinjain naya anoujashiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69607,,,,1,,0,rephrasing_fix los cristianos podemos decidir lo que queremos decir hacer o ponernos,eesü süpüla waneeküin tü wanüikinjatkat tü waa'inrajatkat jee tü wa'anaayakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69629,,,,1,,0,rephrasing_fix un experto en temas biblicos dijo que es poco probable que el fuego se hubiera mantenido encendido durante el largo viaje,naashin wanee süpü'üya tü wiwüliakat nnojotsü süpüla chuwatüin waneepia tia sikikat süka wattamüinjanain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69635,,,,1,,0,rephrasing_fix segun el quizas abrahan y su hijo se llevaron todo lo necesario para encender fuego,naashin chia wayuukai nülü'üjüin abraham otta isaac tü nachuwajaainjatkalü aka tia sikikat nantapa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69636,,,,1,,0,rephrasing_fix creen que quizas las llevaba en un recipiente parecido a una olla que se sujetaba con una cadena,jee kaleena süpü tia wayeetachonkot isa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69640,,,,1,,0,rephrasing_fix watch tower bible and tract society of pennsylvania,watch tower bible and tract society of pennsylvania,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69642,,,,1,,0,rephrasing_fix testigos de jehova hacen esfuerzos especiales por predicar en sitios aislados del sur de chile,aküjüliikana pütchi o'unakana wattamüin sünain aküjaa pütchi chaa uuchejeeru'u sünain chile,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69644,,,,1,,0,rephrasing_fix para ello viajan a lo largo de un rio que cruza preciosos bosques y monta as nevadas de los andes,o'unüshii naya sotpa'apünaa wanee süchi otta alatüshii naya pasanainpünaa sünain wanee mma anashaatasü ma'in jee sü'ütpa'a tü uuchi kanüliakat los andes,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69645,,,,1,,0,rephrasing_fix canciones y,jayeechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69654,,,,1,,0,rephrasing_fix presumen de lo que son para parecer mejores que los demas,a'waataashii naya saa'u nakuwa'ipa süpüla müinjanain nayakai aa'in kojutüin suuliale'eya wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69675,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia muestra que la presuncion o arrogancia es lo contrario de la modestia lea proverbios,saashin tü wiwüliakat chi eekai nülaülaajaain saa'u nukuwa'ipa yaleta aa'inchi paashaje'era proverbios,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69682,,,,1,,0,rephrasing_fix segundo porque hacer algo sin tener autoridad para hacerlo puede llevarnos a tener problemas con los demas,piama eeshii süpüla mojujiraain waya sümaa wayuu sutuma waa'inrüin wanee kasa nnojotka aapünüin ekii wamüin süpüla waa'inrüin prov,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69693,,,,1,,0,rephrasing_fix la modestia esta muy relacionada con la humildad el cristiano que es humilde no es orgulloso sino que piensa que los demas son superiores a el,chi anoujashi eekai nnojoluin yaletüin naa'in jülüjasü naa'in nayain kojutüleein na waneeinnua nuuliale'eya niakai filip tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69697,,,,1,,0,rephrasing_fix a jehova le agradan mucho las personas humildes,talatüshi ma'in je'waa namaa na wayuu nnojoliikana yaletüin aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69700,,,,1,,0,rephrasing_fix esto la ayuda a respetar a otros y tratarlos con bondad,sutuma müin nukuwa'ipa kojutüsü wayuu nümüin sümaa kamaneein nia namüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69702,,,,1,,0,rephrasing_fix sera que habia cosas que no sabian,eesüche tü kasa nnojotkat natüjaain aa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69720,,,,1,,0,rephrasing_fix si somos modestos los usaremos como el quiere,nnojorüle yaletüin waa'in waa'inreerü tü kee'ireekat naa'in je'waa sükajee tü atüjaa naapakat wamüin roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69728,,,,1,,0,rephrasing_fix al principio vivia solo con su padre,kojuyatua su'wanajaain sukuwa'ipa tü ni'yataainkat nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69735,,,,1,,0,rephrasing_fix despues de morir regreso al cielo y en llego a ser el rey del reino de dios,ale'ejüshi nia nüchikua'a chaa iipünaamüin süchikijee ouktüin nia otta o'ttüshi nia sünain aluwatawaa so'ujee heb,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69739,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus cumplio con gusto todas las tareas que su padre le encargo y nosotros podemos hacer lo mismo,talatüshi jesuu sünain aa'inraa tü a'yatawaa aapünakat nümüin nutuma je'waa aka'aya wayakana eeshii süpüla talatüin waya sünain a'yatawaa nümüin je'waa prov,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69749,,,,1,,0,rephrasing_fix la modestia tambien nos motivara a respetar a los hermanos y apoyarlos con gusto,nnojorüle yaletüin waa'in kojuteena wamüin na wawalayuukana otta talateena waya sünain akaaliinjaa naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69753,,,,1,,0,rephrasing_fix gedeon es un excelente ejemplo de modestia,anashaatasü ashataa nukuwa'ipa gedeon süka nnojoluin yaletüin naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69756,,,,1,,0,rephrasing_fix es cierto que gedeon era un hombre fuerte y valiente pero tambien era sabio y cuidadoso,mayaapeje'e katsüin ma'in gedeon sümaa yalayalain nia kekiishi nia'aya otta eejüsü naa'in juec,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69761,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice que es bueno que deseemos servirles mas a jehova y a nuestros hermanos y que progresemos en sentido espiritual,nnojotpeje'e cho'ujaain saapünüin wamüin wanee a'yatawaa sulu'u nupueulose maleiwa süpüla laülaainjatüin waa'in sünain anoujaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69766,,,,1,,0,rephrasing_fix si somos modestos a veces tendremos que decir que no,nnojorüle yaletüin waa'in isataajeerü tachiki eeshii süpüla wamüin sümüin wanee a'yatawaa kapüleejeetka wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69774,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova quiere que seamos modestos al andar con el,kee'ireesü naa'in je'waa nnojoluinjatüin yaletüin waa'in sünain a'yatawaa nümüin miq,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69777,,,,1,,0,rephrasing_fix y que es lo que jehova esta pidiendo de vuelta de ti sino ser modesto al andar con tu dios,paa'inra tü kee'ireekat naa'in maleiwa sümaa nnojoluin yaletüin paa'in miq tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69790,,,,1,,0,rephrasing_fix canciones y,jayeechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69791,,,,1,,0,rephrasing_fix b cual fue el resultado,kasaka alatüin nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69796,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos aprender del ejemplo de barzilai que era un amigo leal del rey david,anashii wekirajaale sünain nukuwa'ipa barzilai wanee na'aleewain chi aluwataaikai david,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69822,,,,1,,0,rephrasing_fix pero prefirio que en lugar de el fuera un hombre llamado kimham que tal vez era su hijo,shiache sutuma meejiain shia nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69825,,,,1,,0,rephrasing_fix como,jamüsü sukuwa'ipa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69838,,,,1,,0,rephrasing_fix pero los siervos de jehova no somos asi,nnojotpeje'e müin wakuwa'ipa wayakana a'yataashiikana nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69851,,,,1,,0,rephrasing_fix esto le paso a una mujer llamada ana,alatüsü tia sümüin wanee wayuu ana sünülia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69856,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque su esposo la amaba mucho ella se sentia muy triste porque queria tener hijos y no podia,aishaatasü shia nüpüla chi su'wayuusekai otta kachonweesü shia mojupeje'e ma'in saa'in süka maralüin shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69857,,,,1,,0,rephrasing_fix en vez de ser presumidos o tratar de impresionar a otros queremos tener un espiritu quieto y apacible lea pedro jeremias,nnojoleerü wa'atüin wanain wanee kuluulu eekai mojushiijeerüin sümüin wayuu otta laülaajeerü waa'in otta müsia anamieena jee kamaneejeena ma'in waya paashaje'era pedro jer,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69885,,,,1,,0,rephrasing_fix pablo era un hombre modesto y confiaba por completo en jehova,nnojotsü yaletüin naa'in pablo otta ni'itaain naa'in nünain je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69899,,,,1,,0,rephrasing_fix si estudiamos oramos y ponemos en practica lo que aprendemos nuestra conciencia se fortalecera y pensaremos primero en los demas,aka'aya wekirajaale sünain tü wiwüliakat wo'uraajüle otta waa'inrüle tü wekirajaakalü anain eejeerü waa'in sünain tü anasükat süpüla waa'inrüin jee sünain tü mojusükat süpüla wayouktüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69936,,,,1,,0,rephrasing_fix canciones y,jayeechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69948,,,,1,,0,rephrasing_fix que hizo el rey david cuando supo que su hijo construiria el templo de dios,kasa naa'inraka david nütüjaapa saa'u niainjachin chi nüchonkai akumajüin tü a'waajüleekat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69949,,,,1,,0,rephrasing_fix como pueden los hermanos mas jovenes mantener una buena actitud cuando se encargan del trabajo que hacian los mayores,kasa naa'inrajatka na wawalayuukana na'yataajiraapa namaa na laülaainnakana noulia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69951,,,,1,,0,rephrasing_fix por que les cuesta a algunos delegar responsabilidades,jamüsü kapüleeka namüin waneeinnua wawalayuu nekirajüin na tepichijakana noulia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69971,,,,1,,0,rephrasing_fix o tal vez piensen que no tienen tiempo para entrenar a otros,eetaashii na nnojoliikana ekirajüin na tepichijakana noulia sutuma masetirain ka'i napüla naashin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69977,,,,1,,0,rephrasing_fix que deseaba hacer el rey david pero que le dijo jehova,kasa naa'inreeka chi aluwataaikai david jamüsü nünüiki je'waa nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69984,,,,1,,0,rephrasing_fix pero jehova no pensaba como el profeta natan,nnojotpeje'e müin tü jülüjakat naa'in je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69990,,,,1,,0,rephrasing_fix como demostro david que respetaba la decision de jehova,kasa naa'inraka david sutuma kojutüin nümüin tü nümakat je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,69994,,,,1,,0,rephrasing_fix por que pudo haber pensado david que salomon no estaba listo para construir el templo pero que hizo,tnm jamüsü eeka süpüla jülüjain naa'in david nnojoluin kettaain salomon süpüla nukumajüin tü a'waajüleekat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70000,,,,1,,0,rephrasing_fix el queria que el templo fuera un edificio impresionante pero salomon era muy joven y no tenia experiencia,kee'ireesü naa'in david anashaatainjatüin tü a'waajüleekat maleiwa jintüipaja'a ma'in salomon süpüla naa'inrüin tia otta nnojotsü wainmain kasa nütüjaka apüleerua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70003,,,,1,,0,rephrasing_fix le molestaba esto a nuestro padre,üttüsüche naa'in chi püshikai sutuma tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70018,,,,1,,0,rephrasing_fix muchos hermanos han trabajado con todas sus fuerzas para jehova por decadas,eeshii wawalayuu kakaliajüinnakana a'yataain nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70032,,,,1,,0,rephrasing_fix por a os peter fue el encargado del departamento de servicio,a'yataapu'ushi nia sünain jülüjaa aa'in tü aküjaakat pütchi sulu'u tü mma eejachire nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70035,,,,1,,0,rephrasing_fix rehoboam queria saber como podia cumplir con sus nuevas responsabilidades asi que les pidio consejos a algunos hombres mayores,achuntüshi kaaliinwaa rehoboam namüin no'utku na laülaainnakana süpüla nütüjaainjatüin aa'u sukuwa'ipa tü ni'yataainkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70043,,,,1,,0,rephrasing_fix lo prudente es que estos hermanos jovenes aprendan de los mayores,wawalayuukana naainnua atüjüinjana nanainjee na laülaainnakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70054,,,,1,,0,rephrasing_fix pablo saco de su tiempo para ense arle a timoteo y timoteo aprendio bien,akatatshi ka'i pablo süpüla nikirajüin timoteo otta jüüjüüshi timoteo sünain tü ekirajünakalü anain nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70057,,,,1,,0,rephrasing_fix estas palabras nos muestran que pablo y timoteo se apoyaban cuando trabajaban juntos,saashin türa pütchikat akaaliinjiraashi pablo nümaa timoteo sünain tü na'yataakalü anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70061,,,,1,,0,rephrasing_fix sin duda pablo apreciaba mucho a timoteo y estaba seguro de que el cuidaria bien a los hermanos de corinto,aishaatashi ma'in timoteo nüpüla pablo nütüjaa aa'u sünain naa'inmajeenain timoteo na wawalayuu chajanakana corinto,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70063,,,,1,,0,rephrasing_fix el sabia que otros tendrian que seguir haciendo su trabajo,jamüshija'a nia nikirajüin waneepia na waneeinnua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70082,,,,1,,0,rephrasing_fix claro el sabia que sus discipulos eran imperfectos,nütüjaa aa'u jesuu cho'ujaajeenain na nii'irakainjanakana sünain tü ni'yataainkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70083,,,,1,,0,rephrasing_fix pero recordemos que a jehova le pertenece toda la honra,niapeje'e ne'e je'waa kojutüinjachika atumaa sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70095,,,,1,,0,rephrasing_fix asi que lo condenaron a pasar meses en la carcel de kingston ontario canada,püreesaka nia kashi saaliijee tia chaa sulu'u mmakat kingston ontario canada,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70125,,,,1,,0,rephrasing_fix al a o siguiente prohibieron la obra de los testigos de jehova en canada,shiasa'a waneemüin juya süchikijee apülajünüsü tü wa'yataainkat nümüin je'waa chaa canada,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70133,,,,1,,0,rephrasing_fix como la predicacion aumentaba en todo el mundo se necesitaban mas misioneros,shiasa'a wamaka eeshii süpüla kepiain waya eepünaale waluwataanüin aneena waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70160,,,,1,,0,rephrasing_fix pero entonces me desmaye,nnojoishi taya ki'rain sünain tü walatshikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70170,,,,1,,0,rephrasing_fix tuvimos que hacer varios viajes a la oficina de correo para recoger las cajas de revistas,kojuyatua wakua sünain asaajaa tü kaajairua sümaajatkat rewiisüta wasaajüin shia eejee tü oficina eere süntüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70187,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando estuve en manaos organice una asamblea de distrito que celebramos en un teatro de opera famoso,wanaa sümaa chajachin taya manaos shikiipü'üjanashi taya wanee outkajawaa miyo'u apünüinka ka'i waainjain shia sulu'u wanee teatro e'nnaajünaka ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70191,,,,1,,0,rephrasing_fix hable con un oficial militar y le explique el problema,taashajaaka nümaa wanee shikiipü'ü surulaat taküjaka nümüin süchiki tü alatakat wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70193,,,,1,,0,rephrasing_fix cinco meses despues contactamos con los hermanos de la sucursal,ja'raitpa kashi waya chaa portugal waapirüin na wawalayuukana chajanakana weteet,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70207,,,,1,,0,rephrasing_fix canciones y,jayeechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70256,,,,1,,0,rephrasing_fix el era muy diferente de los lideres crueles y egoistas de otras naciones,shiimainka'aya nüneekuushin moises nutuma je'waa süpüla shikiipü'üin nupueulose,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70280,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice que josue hijo de nun estaba lleno del espiritu de sabiduria,na'anaain gedeon chi naa'inkai maleiwa juec,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70284,,,,1,,0,rephrasing_fix todos estos hombres confiaron en que el espiritu santo les ayudaria a hacer lo que ellos no podian hacer con sus propias fuerzas,wayuukana naainnua ne'itaain naa'in sünain nakaaliinjüneenain nutuma chi naa'inkai maleiwa sünain aa'inraa tü isakat nachiki jos,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70286,,,,1,,0,rephrasing_fix sin duda jehova les dio poder para hacer cosas impresionantes,juec sam,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70287,,,,1,,0,rephrasing_fix como ayudaron los angeles a moises,kasa naainjaka na aapieekana süpüla nakaaliinjain moises,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70296,,,,1,,0,rephrasing_fix como ayudaron los angeles a josue y a ezequias,kasa naainjaka na aapieekana süpüla nakaaliinjain josue otta ezequias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70303,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia tambien cuenta lo que paso tiempo despues cuando el rey ezequias dirigia al pueblo de dios,süküjüin tü wiwüliakat tü alatakat so'u nuluwataain ezequias saa'u nupueulose maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70306,,,,1,,0,rephrasing_fix la palabra de dios guio a los representantes de jehova,o'uninnüshii na nüneekakana maleiwa sutuma tü nünüikikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70317,,,,1,,0,rephrasing_fix pero la misma biblia deja claro que fue jehova quien le dio esa ley a la nacion de israel,saashin tü wiwüliakat nia je'waa aapaka tia pütchikat namüin müsüjese'e noonooinjatüin amaa shia moises cron,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70319,,,,1,,0,rephrasing_fix los gobernantes de otras naciones se dejaban llevar por la sabiduria humana que es limitada,na aluwataakana saa'u waneeirua mma jaa müshii ne'e sümüin tü namakat na wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70336,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo la gente y los reyes del pais de canaan hacian cosas terribles,jamüshiija'a na wayuu chajanakana kepiain canaan jee na aluwataakana naa'u kashüülashaanasü tü naa'inrakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70337,,,,1,,0,rephrasing_fix tenian relaciones sexuales con animales con gente de su mismo sexo o de su propia familia,aainjiraashii nakuwa'ipa sümaa mürüt wanee toolo nümaa wanee toolo jee wanee jierü sümaa wanee jierü jee eeshii naainjiraale nakuwa'ipa sümaa napüshi a'waajüshii maleiwayaasü jee no'uta aa'inna nachonnii lev,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70338,,,,1,,0,rephrasing_fix daniel escribio acerca de la llegada de mesias el caudillo,nüküjataalain daniel mapa joujainjachin nüntüin chia shikiipü'ükai wayuu dan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70352,,,,1,,0,rephrasing_fix y jesus mismo dijo que el era el caudillo del pueblo de dios lea mateo,nüküjüin jesuu niainjachin shikiipü'üin nupueulose maleiwa paashaje'era mateo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70353,,,,1,,0,rephrasing_fix ningun otro lider demostro con tanta claridad que tenia el espiritu santo de dios,nnojoishi eein wanee wayuu makai aka naa'in jesuu ja'yakai ma'in aa'u chi naa'inkai maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70362,,,,1,,0,rephrasing_fix pero jesus fue humilde y le dijo por que me llamas bueno,niasa'a jesuu nnojotsü yaletajaain naa'in nümaka nümüin chia wayuukai jamüshi pia anamiakai pümakalaka tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70391,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice que al instante el angel de jehova lo hirio porque no dio la gloria a dios y llego a estar comido de gusanos y murio,atüjaana aa'ulu sükajee tia nnojoluin nüneekajalain nia maleiwa süpüla aluwatawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70398,,,,1,,0,rephrasing_fix estaba claro que jehova no lo habia escogido como lider por el contrario jesus demostro que dios lo habia escogido y siempre honro a jehova como el lider supremo de su pueblo,alu'ujasa'a jesuu ja'yasü naa'u niain maleiwa kaneekajalain nia otta nii'iyatüin nujutü je'waa waneepia süka niain chi shiimainshikai shikiipü'üjanain nupueulose,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70399,,,,1,,0,rephrasing_fix canciones y,jayeechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70410,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso quizas se preguntaron si jehova escogeria un nuevo lider,eesüja'a natüjaweere saa'u müleka nüneekeechire je'waa wanee nekiipü'ü jekechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70424,,,,1,,0,rephrasing_fix asi completaron el grupo de apostoles,kottüinnapa joo na aluwataaushii aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70428,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice que pedro se puso de pie con los once y le ense o a un grupo grande de personas verdades que podian salvarles la vida,müsü tü wiwüliakat niasa'a pedro namaa na,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70439,,,,1,,0,rephrasing_fix los apostoles tambien enviaban a cristianos con experiencia a predicar en lugares donde nunca se habia predicado,na aluwataaushiikana najütapu'uin sünain aküjaa pütchi na anoujashii kakaliajüinnakana sünain aküjaa pütchi aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70445,,,,1,,0,rephrasing_fix como las congregaciones obedecieron las instrucciones del cuerpo gobernante continuaron haciendose firmes en la fe y aumentando en numero de dia en dia,sutuma jaa namüin na anoujashiikana sümüin tia anuu tü alatakat namüin je sükatsüinraakalaja'aka ma'i nanoula na anoujashiikana sulu'upünaa tü outkajaaleekalüirua sümaa nokojuyalaain ma'i ka'iwai aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70455,,,,1,,0,rephrasing_fix asi cornelio llego a ser el primer hombre que se hizo cristiano sin ser judio ni estar circuncidado,cornelio nia palajaikai anoujashi nnojoikai judioin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70460,,,,1,,0,rephrasing_fix pablo sabia que era importante seguir lo que ense aban los apostoles y otros ancianos que dirigian la congregacion porque ellos se basaban en las escrituras,nütüjaa aa'u pablo cho'ujaain saa'innüinjatüin tü nekirajakalü anain na aluwataaushiikana jee na laülaashiikana süka nayu'luin shia sulu'ujee nünüiki maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70470,,,,1,,0,rephrasing_fix el hermano russell tambien entendio que la vuelta de cristo seria invisible y que los tiempos se alados de las naciones terminarian en,nütüjaa aa'u mapa chi wawalkai russell nüle'ejüinjachin jesuu sümaa me'rajuuinjachin nia otta müsia saja'tteerüin so'u tü ka'i naapakat maleiwa namüin na gentilekana süpüla aluwatawaa luc,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70481,,,,1,,0,rephrasing_fix para darles a sus seguidores alimento al tiempo apropiado ya en aquellos a os los seguidores de jesus recibian alimento espiritual de un peque o grupo de hermanos ungidos que estaban en las oficinas centrales de brooklyn nueva york,so'utpünaa tia aapünüsü namüin na wawalayuukana tü cho'ujaakat sümüin nanoula eejana waneeinnua anoujashii chainjanakana iipünaa aa'inrakana tia chaa brooklyn nueva york,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70492,,,,1,,0,rephrasing_fix el cuerpo gobernante en los a os,naya makana naya no'utku na anoujashii chainjanakana chaa iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70500,,,,1,,0,rephrasing_fix los hermanos del cuerpo gobernante toman juntos decisiones importantes cuando se reunen cada semana,jamüsü sukuwa'ipa natuma na laülaashii jülüjakana aa'in na aküjüliikana pütchi sainküin mma naneeküinjanapa wanee kasa aa'innajatka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70502,,,,1,,0,rephrasing_fix vea los parrafos y,paashaje'era tü pütchikat otta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70510,,,,1,,0,rephrasing_fix el cuerpo gobernante no recibe revelaciones divinas ni es perfecto,na laülaashii jülüjakana aa'in na aküjüliikana pütchi sainküin mma nnojoishii naya ko'upe'ejüin otta nale'eru'usü tü kaainjalaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70512,,,,1,,0,rephrasing_fix el cuerpo gobernante esta de acuerdo con lo que dijo el apostol pablo de estas cosas tambien hablamos no con palabras ense adas por sabiduria humana sino con las ense adas por el espiritu,wanaawasü naa'in na laülaashii jülüjakana aa'in na aküjüliikana pütchi sainküin mma sümaa tü nümakat pablo wanaa sümaa waküjüin sümüin wayuu süchiki tü kasa anasü aapünakat wamüin nnojoishii aküjüin waya süka pütchi wekiirujut ne'e,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70525,,,,1,,0,rephrasing_fix la respuesta fue no y se baso en lo que dice la biblia,nnojoishi süpüla nuwoutisaajüin saashin tia karalouktakat otta süküjüin tü sümakat tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70539,,,,1,,0,rephrasing_fix lea hebreos,paashaje'era hebreokana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70549,,,,1,,0,rephrasing_fix b por que debemos hacer todo lo que podamos en la predicacion,jamüsü waa'inmaainjatka ma'in tü aküjaakat pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70556,,,,1,,0,rephrasing_fix muy pronto el nos guiara a fuentes de aguas de vida y viviremos para siempre,nu'unireena waya sünain tü wüin katakalü atuma so'u wayuu alat map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70573,,,,1,,0,rephrasing_fix los domesticos mateo son todos los siervos de dios que reciben el alimento espiritual no importa si son ungidos o de las otras ovejas,na wanee achepchieekana mat tnm naya napüshua'a na wawalayuukana na aapünakana amüin tü anakalü atuma nanoula ja'itainna nayain na yaainjanakana yaa mmapa'a jee na chainjanakana chaa iipünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70579,,,,1,,0,rephrasing_fix pero deberiamos pensar que jehova controla todo lo que nos sucede,anasüche jülüjale waa'in niain e'itaain je'waa wapüleerua süpüshua'a tü alatakat wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70586,,,,1,,0,rephrasing_fix que significa esto,sulu'u jamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70618,,,,1,,0,rephrasing_fix como nos da dios la salida a los que confiamos en el,kaseerü naa'inraka je'waa süpüla nii'iyatüin wamüin jamüinjatüin woju'itia sa'akajee müliaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70624,,,,1,,0,rephrasing_fix pero pablo dijo que jehova nos da la salida para que podamos aguantar,nüküjapeje'e pablo nii'iyateerüin je'waa wamüin jamüinjatüin woju'itia sa'akajee müliaa süpüla wountüin wachecherüin waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70626,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova puede usar a los hermanos para ayudarnos,nükaaliinjain waya je'waa nakajee na wawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70635,,,,1,,0,rephrasing_fix watch tower bible and tract society of pennsylvania,watch tower bible and tract society of pennsylvania,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70641,,,,1,,0,rephrasing_fix poblacion,wayuu eeka chayaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70646,,,,1,,0,rephrasing_fix canciones y,jayeechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70655,,,,1,,0,rephrasing_fix a que ense anzas importantes nos ayudan a entender el mensaje de la biblia,kasa ekirajünaka anain waya sulu'ujee tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70671,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova es un creador maravilloso,anasü ma'in süpüshua'a tü kasa nukumajakat gen,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70685,,,,1,,0,rephrasing_fix esto demuestra que jehova creo la tierra y a los seres humanos con un proposito,shiimainkalaka eein tü kasa nukumajakalü apüla je'waa tü mmakat jee wayuu süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70698,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova les dio a adan y eva la capacidad de tocar ver gustar oir y oler las cosas buenas que habia hecho para ellos,nukumajüin je'waa adan sümaa eva süpüla nayaawatüin saa'u tü kasa anasü nukumajakat namüin eesü süpüla natüjaain saa'u tü naapaakat tü ne'rakat tü noo'ulakakat e'ejü tü naapakat jee tü naatakat eejuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70706,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova les dio a adan y eva una ley sencilla para que supieran que su libertad tenia limites,nnojotsü kapüleein tü nuchuntakat je'waa nümüin adan sümaa eva tü nüküjakat namüin süpülajatü natüjaain saa'u nnojoluinjanain nalanaain saa'u tü kee'ireekat naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70718,,,,1,,0,rephrasing_fix pero en cuanto al arbol del conocimiento de lo bueno y lo malo no debes comer de el porque en el dia que comas de el positivamente moriras,shiasa'a nnojolüinjatüin piküin süchon tü wunu'u atüjaweetkat atüma wayuu saa'u tü anasükat je saa'u tü mojusükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70720,,,,1,,0,rephrasing_fix se convirtieron en enemigos de dios porque el odia la maldad,nü'ünüüshii naya je'waa mapa süka jamüin üttüin naa'in je'waa sünain tü mojulawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70737,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos,wekirajaa sünain tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70759,,,,1,,0,rephrasing_fix lea juan,paashaje'era juan tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70763,,,,1,,0,rephrasing_fix ese hombre perfecto tenia que ser leal a jehova y estar dispuesto a dar su vida por los seres humanos,chia wayuukai waneepiainjachi nümaa je'waa jee aapajiraainjachi nikii naa'u na wayuukana roma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70771,,,,1,,0,rephrasing_fix el fue tal y como adan tuvo que haber sido,naa'inrüin jesuu tü nnojotkat naa'inrüin adan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70779,,,,1,,0,rephrasing_fix canciones y,jayeechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70816,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus se mantuvo leal aunque satanas le causo una muerte muy dolorosa,ayatüshia jesuu waneepiain nümaa je'waa mayaapeje'e müliashaatain nia nutuma satanaa süpülapünaa ouktüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70847,,,,1,,0,rephrasing_fix el acepta que lo adoren quienes le dedican la vida a el,chi eekai nu'waajeein je'waa naapüinjatü naa'in nümüin süpüla ka'ikat süpüshua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70859,,,,1,,0,rephrasing_fix gracias al rescate incluso ahora podemos tener una buena relacion con nuestro padre y santificar su nombre,süka naapajiraain nikii jesuu waa'u eeinapa süpüla na'aleewain waya je'waa otta kojutüin watuma nünülia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70862,,,,1,,0,rephrasing_fix que bendiciones hace posible el reino de dios gracias al rescate,kasa anasü eejeetka sutuma naapajiraain nikii jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70863,,,,1,,0,rephrasing_fix a como ayudo jesus a sus discipulos a entender que el reino de dios es importante,kasa naainjaka jesuu süpüla kojutüin namüin na nikirajüinkana tü nuluwataayakat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70872,,,,1,,0,rephrasing_fix si adan y eva hubieran muerto sin tener hijos no se habria cumplido el proposito de dios de llenar la tierra con sus hijos,nnojotsüje ekeraajüin tia nümakat je'waa machonle eva nümüin adan,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70885,,,,1,,0,rephrasing_fix que pasara con ellos como dios desea que las personas vivan el resucitara a las que han muerto,nüso'ire'ereena aa'in je'waa naya süka kee'ireein naa'in katüinjatüin so'u wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70891,,,,1,,0,rephrasing_fix el padrenuestro nos ense a muchas cosas sobre jehova y su proposito para los seres humanos,watta saalii tü kasa watüjakat sünainjee nünüiki jesuu wanaa sümaa ni'iküin na nikirajüinkana sünain o'uraajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70904,,,,1,,0,rephrasing_fix vea los parrafos y,paashaje'era tü pütchikat otta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70917,,,,1,,0,rephrasing_fix por que manda dios amar a los demas,jamüshii alinjanaka wapüla na waneeinnua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70918,,,,1,,0,rephrasing_fix una forma de mostrar que amamos a la gente es hablandole de las buenas noticias del reino,wanee kasa waa'inrajatka süka alin wapüla wayuu shia waküjüin namüin süchiki tü nuluwataayakat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70922,,,,1,,0,rephrasing_fix b que bendiciones recibiremos en el futuro,kasa anasü naapeetka wamüin je'waa mapeena,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70925,,,,1,,0,rephrasing_fix como vimos antes el rescate hace posible que jehova adopte a algunos seres humanos como sus hijos para que vivan en el cielo,wekirajaaitpa anain nüneeküin je'waa no'utku waneeinnua wawalayuu süpüla nüchoinjanain naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70927,,,,1,,0,rephrasing_fix como nos libera el rescate,kasa taashika oulia waya sutuma naapajiraain nikii jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70935,,,,1,,0,rephrasing_fix si nos arrepentimos de nuestros pecados el diablo no podra hacer nada para impedir que un dia seamos parte de la familia de jehova,nüpüsheena waya je'waa wayaawajaale suulia tü waainjalakat nnojotsü kasakainjatüin nutuma satanaa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70936,,,,1,,0,rephrasing_fix jesus dio su vida una vez para siempre esto significa que no sera necesario volver a pagar este rescate,aapajiraashi nikii jesuu wwatua ne'e süpüla ka'ikat süpüshua'a nnojotsü cho'ujaain naapajiraainjachin nikii nüchikua'a heb,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70937,,,,1,,0,rephrasing_fix que sentimos cuando pensamos en lo mucho que nos ama jehova,jamüsü paa'in sutuma pütüjaain saa'u alin pia nüpüla je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70940,,,,1,,0,rephrasing_fix llegar a ser parte de la familia de jehova jehova es nuestro padre porque el nos hizo,map nüpüshi waya je'waa nia je'waa washika'aya süka nukumalain waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70950,,,,1,,0,rephrasing_fix es cierto que somos imperfectos pero si aceptamos el rescate jehova puede considerarnos santos,süpüla wuleinjatüin wakuwa'ipa niainjachi wa'waajaka je'waa nümüiwa'a jee oonooinjana waya nümaa süka süpüshua'a waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70953,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice que todos debemos tomar nuestras propias decisiones,saashin tü wiwüliakat waneeküinjatü wayakana wamüiwa'a tü kasa waa'inrajatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70960,,,,1,,0,rephrasing_fix sirvamos a jehova con corazon completo,pi'yataa nümüin je'waa süka süpüshua'a paa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70964,,,,1,,0,rephrasing_fix aun asi jehova considero que le sirvieron con un corazon completo,ni'rapaja'a je'waa naa'u sünain na'yataain nümüin süka süpüshua'a naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70970,,,,1,,0,rephrasing_fix biografia andar con personas sabias me ha beneficiado,achikii anasü takuwa'ipa sutuma namaain taya na wayuu kekiikana ma'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70972,,,,1,,0,rephrasing_fix se habian bautizado en,woutiisashii naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70987,,,,1,,0,rephrasing_fix las asambleas eran muy importantes para nosotros,kojutapu'usü ma'in wamüin tü outkajawaakat miyo'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,70997,,,,1,,0,rephrasing_fix me alegre mucho cuando el hermano miller me dijo que me acompa aria a la reunion con la junta,talatüshi ma'in taya sutuma o'uneechi taya pümaa nümüin chi wawalakai miller tamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71022,,,,1,,0,rephrasing_fix ella hizo las recetas que usabamos para preparar las frutas y verduras,jee shia kakumainka tü receta süpülajatkat tü wa'lakajakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71052,,,,1,,0,rephrasing_fix varias hermanas de las congregaciones cercanas venian a trabajar con nosotros y etta las ayudaba a organizar el trabajo,eejana kojuyashii wawalayuu jieyuu antawaikana sünain akaaliinjaa waya otta shiapu'usü etta akumajaka sukuwa'ipa tü na'yataainkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71053,,,,1,,0,rephrasing_fix durante a os angie y yo servimos en la obra de circuito y de distrito y colaboramos en las asambleas,kamalainpu'usü tamüin aa'inraa tia süka kojutüin ma'in tamüin tia outkajawaakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71079,,,,1,,0,rephrasing_fix muchas cosas han cambiado en los ultimos a os en las escuelas de betel,wainmairü kasa a'wanajaaka sünain tü ekirajawaa aainjünakat weteet,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71089,,,,1,,0,rephrasing_fix pero su modo de vivir me demostro que amaban de verdad a dios,te'rüin sünain nakuwa'ipa aishaatain je'waa napüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71103,,,,1,,0,rephrasing_fix el que esta sentado en el trono es jehova,chi joyotakai saa'u tü einaseekat nia je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71120,,,,1,,0,rephrasing_fix algunos imitan la manera de vestir y de comportarse de gente famosa quizas imiten a lideres politicos o religiosos o a estrellas del cine o del deporte,jülüjüshii naa'in na poliitikokana na shikiipu'ukana iküleesia na ayoujiraaliikana na a'yataakana sünain peliikula otta waneeinnua wayuu e'nnaajünaka ma'in süpüla nashatüinjatüin na'anaaya jee nakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71145,,,,1,,0,rephrasing_fix ellos trabajan para que los ciudadanos vivamos en un lugar seguro y para atender nuestras necesidades,eesü tü anakalü apüla tü na'yataainkat jülüjata waa'in tü naainjakat süpüla waraittüin waya süka anakalü akuwa'ipa otta süpüla eein jimataa aa'in sulu'u woumain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71152,,,,1,,0,rephrasing_fix todos nos beneficiamos de su trabajo,naashin pablo kojutüinjana wamüin na sülaülashiikana mma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71153,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando lo acusaron de hacer algo malo se defendio con respeto ante el rey herodes agripa y ante festo gobernador de la provincia romana de judea,wanaa sümaa nüli'rajünüin sünain wanee kasa mojusü asouktüshi nia naa'ujiraa nümüin chi aluwataaikai herodes agripa jee nümüin festo chi sülaülajanakai tü mmakat judea,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71167,,,,1,,0,rephrasing_fix pero el mayor entre ustedes tiene que ser su ministro,chi eekai yaletayaain nukuaippa su'upala wayuu nnojoleechi kasajachin nümüin maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71203,,,,1,,0,rephrasing_fix el que se ensalce sera humillado y el que se humille sera ensalzado,alu'usa chi eekai nnojolüin yaletayaain naa'in kojuteechi nütüma mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71204,,,,1,,0,rephrasing_fix la mayoria de las personas no saben como honrar a otros de la manera apropiada,wainma wayuu nnojoliika atüjaain saa'u tü naa'inrajatkat süpüla nee'iyatüin sujutü wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71243,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia nos dice que cain tomo la decision equivocada,saashin tü wiwüliakat shia nüneekaka cain aa'inraa tü kasa mojusükat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71259,,,,1,,0,rephrasing_fix por que es importante que tomemos buenas decisiones,jamüsü anainjatka tü kasa waneekakat süpüla waa'inrüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71261,,,,1,,0,rephrasing_fix algo que tambien nos ayudara es tener fe en la palabra de dios y confiar en los consejos que el nos da lea santiago,anoujüinjana wayayaa sünain tü nünüikikat otta we'itaainjatü waa'in sünain paashaje'era santiago,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71270,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy dia nosotros seguimos sufriendo las consecuencias de la mala decision de adan,naapüin je'waa wamüin tü nünüikikat süpüla watüjüin aneeka tü waa'inrajatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71280,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice que estaban cojeando sobre dos opiniones diferentes,saashin tü wiwüliakat piamasü sukuwa'ipa nanoula,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71297,,,,1,,0,rephrasing_fix elias actuo con sabiduria y los animo a adorar al dios verdadero jehova,anapeje'e ma'in tü naa'inrakat elias süka nütütüle'erüin naa'in naya wayuukana süpüla niainjachin naneeküin je'waa süpüla na'waajüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71298,,,,1,,0,rephrasing_fix mas bien debemos aprender lo que dios dice que esta bien y hacerlo,shia anaka alu'u wekirajaale wane'ewai wakua sünain tü nümakat maleiwa süchiki tü anasükat otta waa'inrüinjatü shia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71311,,,,1,,0,rephrasing_fix que puede llevarnos a dejar que otros decidan por nosotros,jamüsü mojuka ma'in naneeküle na waneeinnua tü waa'inrajatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71313,,,,1,,0,rephrasing_fix algunos cristianos de esa congregacion estaban intentando tomar decisiones por otros hermanos,eejana waneeinnua anoujashii cheje'ewalii galacia aneekaka noo'opünaa na waneeinnua tü naa'inrajatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71321,,,,1,,0,rephrasing_fix eran orgullosos y no respetaban el derecho que tenian los hermanos de tomar sus propias decisiones,yaleta aa'inchii naya otta mojutsalii namüin na anoujashiikana müshiijese'e nalaülajaweein saa'u nakuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71323,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo no es muy probable que tomemos una buena decision si estamos enojados,jamüsüja'a üttüle naa'in wanee wayuu kapüleejeerü nümüin naa'inrüin tü anasükat prov,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71346,,,,1,,0,rephrasing_fix a veces tendremos que volver a pensar en si fue correcta una decision que tomamos,su'wanaja'alaa sümüle tü wakuwa'ipakat nnojotsü mojuin wee'iratüle sukuwa'ipa wanee kasa waneekaka paala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71360,,,,1,,0,rephrasing_fix recordemos que en ciertos momentos jehova cambio sus decisiones,rey,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71362,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos lo que hizo el rey david,jülüjataa paa'in nukuwa'ipa david,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71364,,,,1,,0,rephrasing_fix que puede ayudarnos a tomar buenas decisiones,kasa waa'inrajatka süpüla anainjatüin süneekia watuma wanee kasa waa'inrajatka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71380,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo decidir si nos casaremos y con quien nos casaremos es algo muy serio,jamüshija'a nüneeküinjachire wanee wayuu ka'wayuusein nia otta jaralüinjatüin nu'wayuusein kapüleesü tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71382,,,,1,,0,rephrasing_fix el puede darnos las cualidades que necesitamos para tomar decisiones que esten de acuerdo con su voluntad,nükaaliinjeena waya süpüla waneeküin tü waa'inrajatkat wanaapünaa sümaa tü kee'ireekat naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71389,,,,1,,0,rephrasing_fix si tenemos fe en la guia de jehova y ponemos en practica los principios que el nos ense a tomaremos buenas decisiones,aneerü ma'in tü waneekakat müleka we'itaale waa'in nünain je'waa otta woonoole sümaa tü nümakat wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71397,,,,1,,0,rephrasing_fix watch tower bible and tract society of pennsylvania,watch tower bible and tract society of pennsylvania,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71402,,,,1,,0,rephrasing_fix esto incluye nuestro modo de pensar nuestros gustos nuestros planes para el futuro y los motivos por los que hacemos las cosas,ma'aka saa'in tü jülüjakat waa'in tü keejiakat wamüin tü waa'inreekalü amüin watta ka'i jee tü waa'inrakat aa'ujee wanee kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71435,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos,wekirajaa sünain tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71445,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando asa llego a ser el rey de juda elimino de su reino la adoracion falsa y las practicas sexuales repugnantes que alli se cometian,wanaa sümaa nu'ttüin asa sünain aluwatawaa saa'u tü mmakat juda naja'laje'erüin tü sukuwa'ipakat a'waajaa maleiwayaasü jee tü kasa kashüülasü naainjakat na ama'üjiraakana nakuwa'ipa sulu'u tia mmakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71448,,,,1,,0,rephrasing_fix como reacciono asa cuando los etiopes invadieron juda,kasa naa'inraka asa wanaa sümaa sushutünüin aa'u juda natuma na surulaat cheje'ewaliikana etiopia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71454,,,,1,,0,rephrasing_fix en ocasiones jehova le dio a su pueblo la victoria sobre sus enemigos incluso cuando los reyes no fueron fieles a el,eesü nükaaliinjapu'ule je'waatü nupueulosekat süpüla nayamülüin na na'ünüükana mayaapeje'e nnojoluin waneepiain nümaa je'waa na aluwataakana saa'u nupueulose,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71460,,,,1,,0,rephrasing_fix recordemos que jehova nos fortalecera como fortalecio a asa,nükatsüinreerü paa'in je'waa ma'aka naa'inrüin shia nüka asa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71480,,,,1,,0,rephrasing_fix asa no solo penso en sus propios asuntos el tambien penso en como podia animar a otros a buscar a jehova,nnojotsü shiain jülüjain naa'in asa tü nukuwa'ipakat ne'e nümüiwa'a nütütüle'erüin naa'in na waneeinnua süpüla nachajaain je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71482,,,,1,,0,rephrasing_fix y el ve cuando les hablamos a otros de el,ni'rüin waya je'waa wanaa sümaa waküjüin pütchi nüchiki namüin na wayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71484,,,,1,,0,rephrasing_fix recordemos que jehosafat trato de ayudar a las personas a servirle de nuevo a jehova,eeshiche süpüla pikirajüin wayuu sünain tü wiwüliakat so'u tü ka'i peemeraakalü o'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71498,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso le pidio ayuda a jehova y le dijo que el y su pueblo no podian derrotar a sus enemigos,nüküjüin jehosafat nümüin je'waa nnojoluin natüjaain aa'u tü naa'inrajatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71506,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice que pablo estuvo muy ocupado con la palabra,saashin tü wiwüliakat shia jülüjaka naa'in pablo aküjaa waneepia süchikü tü nünüikükat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71547,,,,1,,0,rephrasing_fix josias era bisnieto de ezequias,josias nülüin ezequias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71554,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien puedes aprender de las personas mayores de tu familia y de la congregacion,eeshi süpüla pütüjüin nanainjee na püpüshi laülaainnakana jee nanainjee na wawalayuu laülaainnakana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71567,,,,1,,0,rephrasing_fix pero jehova se siente feliz al ver que le servimos con un corazon completo,sünain tü wanee ekirajaayakat wekirajaajeerü anain süchiki tü kasa mojusü naa'inrakat naya pienchishiikana aluwataalii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71585,,,,1,,0,rephrasing_fix aun asi cometieron errores graves,aainjapaja'a naya kasa mojusü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71597,,,,1,,0,rephrasing_fix a aunque asa le sirvio a jehova con todo el corazon que error cometio,jarat tü kasa mojusü naa'inrakalü asa mayaapeje'e ni'yataain nümüin je'waa süka süpüshua'a naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71602,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando los sirios atacaron las ciudades de israel baasa de inmediato dejo de edificar a rama y suspendio su obra,shiasa'a nashutapa na siiriokana saa'u israel oo'ulaashi baasa suulia akumajaa süsepü rama nüpütüin tia a'yatawaakat cron,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71609,,,,1,,0,rephrasing_fix tal vez penso que podia ganar la guerra usando una buena estrategia militar,eesüja'a shiale sutuma jülüjain naa'in nükanaleenain na nü'ünüükana nakajee na nusurulaatsekana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71620,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo supongamos que tenemos problemas con nuestra familia por ir a las reuniones o a una asamblea,jülüjataa paa'in tüü mojujiraale na püpüshikana pümaa sutuma pu'unüin sünain tü outkajawaakat jee shiale tü outkajawaakat miyo'u achunteeiche pia kaaliinwaa nümüin je'waa süpüla pütüjaainjatüin saa'u tü paa'inrajatkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71631,,,,1,,0,rephrasing_fix vea el dibujo del principio del articulo,piirakaa sümüin tü ayaakuaa sulu'ukat süpana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71637,,,,1,,0,rephrasing_fix el tenia muchas cualidades que le gustaban a jehova,talatüshi je'waa nümaa sutuma anain ma'in nukuwa'ipa no'ulu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71639,,,,1,,0,rephrasing_fix que puede pasar si escogemos malas amistades,kaseerü alataka wamüin wa'aleewajaale namaa wayuu nnojoliikana a'yataain nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71653,,,,1,,0,rephrasing_fix que podemos aprender de lo que le paso a jehosafat,kasa watüjaka sünainjee tü alatakat nümüin jehosafat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71654,,,,1,,0,rephrasing_fix a que podemos aprender del ejemplo de jehosafat si queremos casarnos,kasa shikirajaka anain waya tü nukuwa'ipakat jehosafat müleka kasaaleere waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71662,,,,1,,0,rephrasing_fix es cierto que jehova nos creo con la necesidad de amar y ser amados,shiimain nukumajüin waya je'waa süpüla alinjatüin wayuu wapüla jee süpüla alin waya apülawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71668,,,,1,,0,rephrasing_fix vea el parrafo,paashaje'era tü pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71679,,,,1,,0,rephrasing_fix asi demostro lo que habia en su corazon,sükajee tia atüjaana aa'u tü sulu'ukat naa'in ezequias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71690,,,,1,,0,rephrasing_fix pero despues ezequias se humillo y dios lo perdono,atüjaaneerü aa'u tü sulu'ukat waa'in wa'waajünapa sutuma wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71698,,,,1,,0,rephrasing_fix porque nuestra reaccion demostrara lo que tenemos en el corazon,süka sütüjaaneerüin aa'u tü sulu'ukat waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71705,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces que nos ayudara a mantenernos humildes cuando nos alaben por un discurso que hayamos presentado,kaseerü akaaliinjaka waya süpüla nnojoluin yaletüin waa'in su'waajüle waya wayuu sutuma anain wekirajia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71710,,,,1,,0,rephrasing_fix ella sabe que debe obedecer a dios y que jesus nos mando hacer discipulos,aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71740,,,,1,,0,rephrasing_fix por que es importante meditar en el ejemplo de los cuatro reyes de juda,kasa watüjeetka wasakire'erüle waa'in sünain tü naainjakat na pienchishiikana wayuu aluwataakana saa'u juda,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71744,,,,1,,0,rephrasing_fix el juez de toda la tierra siempre hace lo que es recto,lotusü sukuwa'ipa süpüshua'a tü naa'inrakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71778,,,,1,,0,rephrasing_fix alabemos a jehova con un espiritu dispuesto,wa'waaja je'waa süka süpüshua'a waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71782,,,,1,,0,rephrasing_fix en los capitulos y del libro de jueces aprenderemos que jehova valora que estemos dispuestos a servirle y a seguir su guia,sulu'u tü karalouktakat jueces kapiitulo otta müsia wekirajaajeerü anain kojutüin nümüin je'waa wa'yataale nümüin otta woonoole sümüin tü nümakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71784,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova ha decidido ponerle fin muy pronto y asi sera pero hay una gran diferencia entre el fin de este mundo y la ejecucion del criminal,eeshiija'a wayuu nnojoliikana anain amüin nu'utünajachin aa'in chi wayuu mojulaashikai otta eeshii nachajaale sukuwa'ipa süpüla nnojoluin nu'utünüin aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71798,,,,1,,0,rephrasing_fix el apostol pablo dijo que los ultimos dias serian tiempos criticos dificiles de manejar,naashin pablo müliainjatü saa'in wayuu sülü'ütpa sükalia saja'ttüinjatüin tü kasakat süpüshua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71811,,,,1,,0,rephrasing_fix pero la biblia nos recuerda que los ojos de dios estan sobre los caminos del hombre y todos sus pasos el ve,müsü tü wiwüliakat ni'rüin je'waa jamüin nukuwa'ipa wanee wayuu otta ni'rüin tü naainjakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71829,,,,1,,0,rephrasing_fix y luego dice los justos mismos poseeran la tierra y residiran para siempre sobre ella,nümaka süchikijee na lotokana akuwa'ipa nayeena kepiaka saa'u tü mmakat süpüla ka'ika süpüshua'a sal tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71837,,,,1,,0,rephrasing_fix los mansos son personas humildes que aprenden de jehova y le obedecen,na anamiakana naya na wayuu nnojoliikana yaletüin aa'in ekirajaashii naya nünain je'waa jee oonooshii naya nümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71839,,,,1,,0,rephrasing_fix este gobierno es el reino de dios que esta formado por jesucristo y los reyes que gobernaran con el,nia aneekünaka jesuu süpüla aluwatawaa namaa na wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71874,,,,1,,0,rephrasing_fix el mundo del entretenimiento hace que estas cosas resulten atractivas a la vez que se burla de las normas de jehova sobre lo bueno y lo malo,nnojotpeje'e anain tia süka nemee'erainpalain tü nümakat je'waa süchiki tü kasa anakat jee tü mojukat isa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71884,,,,1,,0,rephrasing_fix vea el parrafo,paashaje'era tü pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71916,,,,1,,0,rephrasing_fix proverbios,proverbios,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71942,,,,1,,0,rephrasing_fix vea el dibujo del principio del articulo,piirakaa sümüin tü ayaakuaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71945,,,,1,,0,rephrasing_fix dejaremos que esto nos haga tropezar en nuestro servicio a jehova,ayüülajaajeenache waya suulia a'yatawaa nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71969,,,,1,,0,rephrasing_fix pero cuando pasa los cristianos fieles no nos sorprendemos ni tropezamos,wayakana ichekana waneepia nünain je'waa nnojotsü ainküin waa'in otta nnojoishii ayüülajaain waya sutuma tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71974,,,,1,,0,rephrasing_fix y a adio muchos ya no nos saludaban pues nos trataban como expulsados,maa'atshii woju'itinnakai aa'in namüin na wawalayuukana süka nnojoluin nasaküin waya müshi nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,71985,,,,1,,0,rephrasing_fix a que injusticias tuvo que soportar jose,kasa wayuu tü aainjünakat nüka jose,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72007,,,,1,,0,rephrasing_fix b que oportunidad tuvo jose mientras estuvo preso,kasa naa'inraka jose wanaa sümaa püreesain nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72008,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando tenia a os sus hermanos lo secuestraron y lo vendieron como esclavo a unas personas que se lo llevaron a egipto,wanaa sümaa nuuyase jose ata'ünüshi nia natuma na nuwalayuukana otta noikküin nia süpüla achepchieeinjachin nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72011,,,,1,,0,rephrasing_fix b que cosa no le dijo jose al copero,jamüsü watüjaaka saa'u nnojoluin yüülain jose sutuma tü kasa alatakat nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72021,,,,1,,0,rephrasing_fix el tambien dejo claro que no habia cometido el delito del que lo acusaban,nüküjüin jose nnojoluin naa'inrüin tü kasa mojusü o'otünakat naa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72025,,,,1,,0,rephrasing_fix de hecho cuando sus hermanos llegaron a egipto y se reconciliaron con jose el faraon les dio la bienvenida,jamüshiija'a wanaa sümaa anajiraain jose namaa na nuwalayuukana otta nakolojooin chaa egiptomüin nnojoishii jamajüin naya nutuma chi faraonkai talatüshi nia namaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72030,,,,1,,0,rephrasing_fix vea el parrafo,paashaje'era tü pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72033,,,,1,,0,rephrasing_fix en estos casos podemos hacer las paces con nuestro hermano sin hablar del problema con otros,sülatüle tia wakumajiraainjatü sukuwa'ipa tia nümaa chia wawalakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72038,,,,1,,0,rephrasing_fix por que deberiamos acercarnos aun mas a jehova si sufrimos una injusticia en la congregacion,jamüshii warütkaainjanaka ma'in nünainmüin je'waa saainjünüle wamüin wanee kasa nnojotka anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72053,,,,1,,0,rephrasing_fix y despues dejemos el asunto en manos de jehova,süchikijee we'itaa najapulu'u je'waa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72059,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos demostrar que confiamos en el juez de toda la tierra,kasa waa'inrüinjatka shiimainre we'itaain waa'in nünain chi süsalakai atuma saainjala wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72061,,,,1,,0,rephrasing_fix mas bien sigamos siendo leales a jehova pidamosle ayuda y confiemos en el,sutuma wale'eru'uin tü kaainjalaakat eesüja'a nnojorüle pansaain tü jülüjakat waa'in süchiki wanee kasa jee eesü nnojorüle watüjaain saa'u süpüshua'a tü kasa alatakat nümüin wanee wawala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72065,,,,1,,0,rephrasing_fix sigamos el ejemplo de jose y no hablemos de manera negativa porque eso solo empeora las cosas,nnojo waainjain tü anakat saa'in wamüin wanoukte'erüinjatpa wanee mojujirawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72067,,,,1,,0,rephrasing_fix mediante estos ejemplos veremos como la humildad y el perdon pueden ayudarnos a ver la justicia como la ve jehova vea la biografia de willi diehl titulada jehova es mi dios en quien de veras confiare,sutuma pütchikalüirua tia atüjeena waya piamasü kasa nnojorüle yaletüin waa'in jee motule waa'in naainjala wanee wayuu wanaaweerü waa'in sümaa tü kasa jülüjakat naa'in je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72073,,,,1,,0,rephrasing_fix watch tower bible and tract society of pennsylvania,watch tower bible and tract society of pennsylvania,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72075,,,,1,,0,rephrasing_fix cursos biblicos,ekirajünaka sünain tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72080,,,,1,,0,rephrasing_fix prohibida su venta,nnojotsü oikkünajatüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72083,,,,1,,0,rephrasing_fix a menos que se indique lo contrario las citas biblicas se han tomado de la version en lenguaje moderno traduccion del nuevo mundo de las santas escrituras con referencias,tü ashajünakat sulu'ujee tü wiwüliakat sulu'ujeejatü tü nüchikimaajatkat jesucristo otta shikiikat kasa süpüshua'a nütüma maleiwa tü sulu'ujeejatkat traduccion del nuevo mundo de las santas escrituras con referencias e'itaanüsü tnm sa'ato'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72085,,,,1,,0,rephrasing_fix decia conforme a todo lo que haya salido de su boca debe hacer,kakalia mapa müshi salomon püpansaajüle pünüiki nümüin maleiwa pikeraajamaatüinjatü shia nnojoishi talatüin nia nümaa chi eekai malain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72112,,,,1,,0,rephrasing_fix luego el rey salomon escribio estas palabras siempre que hagas un voto a dios no titubees en pagarlo porque no hay deleite en los estupidos,paapüle pünüiki nümüin maleiwa pikeraaja shia ecl,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72113,,,,1,,0,rephrasing_fix y jesus ense o que hacerle un voto a dios es algo muy serio,nnojotsü shaittaain müleka waapüle wanüiki nümüin je'waa naashin jesuu müshi nia ji'raajüin tü nümapü'ükat moises namüin na jutuushinuukana sümaiwa paala tü makat mayaa müleka pümüle nümüin maleiwa pansaasü tanüiki pümüin anasü müleka pikeraajüle shia mat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72115,,,,1,,0,rephrasing_fix b que aprenderemos del ejemplo de jefte y de ana,sünainpünaasü tia tü wakuwa'ipakat nümaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72118,,,,1,,0,rephrasing_fix como hemos visto hacerle un voto o una promesa a jehova es algo muy serio,watüjaaitpa aa'u nnojoluin shaittaain tü pütchi wapansaajakat nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72172,,,,1,,0,rephrasing_fix vea el parrafo,aapaa aa'in nümüin je'waa paashaje'era tü pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72175,,,,1,,0,rephrasing_fix a que preguntas debemos seguir haciendonos,talatakajasa'a ma'in naa'in je'waa so'u tia putuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72189,,,,1,,0,rephrasing_fix todos debemos seguir preguntandonos se ha fortalecido mi amistad con jehova desde que me bautice,anashi püsakirüle paa'in sünain tüü alaüle'erüichipache taya taa'in sünain anouja süchikijee tawoutisaajünüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72193,,,,1,,0,rephrasing_fix sigo sirviendole con todo mi corazon,ayatüshia taya a'yataain nümüin je'waa süka süpüshua'a taa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72194,,,,1,,0,rephrasing_fix que debe tener claro el cristiano dedicado y bautizado,kasa nütüjaainjatka aa'u wanee wayuu aapakai naa'in nümüin je'waa otta awoutisaajünakai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72202,,,,1,,0,rephrasing_fix el voto matrimonial,map,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72209,,,,1,,0,rephrasing_fix deja de procurar liberacion,prov,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72229,,,,1,,0,rephrasing_fix pero podria haber circunstancias en las que un cristiano piense que su unica opcion es separarse de su esposo o esposa,eepeje'e waneeirua kasa nakatajiraaka anainjee na anoujashiikana suulia na'wayuuse,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72236,,,,1,,0,rephrasing_fix pero despues de ver el video como sabes si es amor,oju'itüsü tü videokot wanaa sümaa cho'ujaain shia wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72244,,,,1,,0,rephrasing_fix gracias a estos votos la hija de jefte y el hijo de ana tuvieron la oportunidad de servir a jehova de una forma especial toda su vida,naapüin jefte tü nüchonkot nümüin je'waa süpüla shi'yataainjatüin sulu'u tü a'waajüleekat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72250,,,,1,,0,rephrasing_fix en este articulo hemos hablado de tres votos que podemos hacerle a dios,kasa waa'inrajatka waneepia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72262,,,,1,,0,rephrasing_fix uno de estos hombres fue elifaz,eeshiche süpüla jaloulin nümüin maleiwa wanee wayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72279,,,,1,,0,rephrasing_fix elifaz estaba seguro de que la respuesta a estas preguntas era no,püsakire'erüirü paa'in sünain susouktia tia asakiraakalüirua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72282,,,,1,,0,rephrasing_fix lo que elihu quiso decir es que jehova no necesita que lo adoremos,tü nüküjeekalü achiki shia nnojoluin cho'ujaain nümüin je'waa wa'waajüinjachin nia nnojotsü kasain cho'ujaain nümüin wanainjee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72299,,,,1,,0,rephrasing_fix en el pasado jehova invito al profeta isaias a ser su representante y a servirle de una manera especial,sümaiwa paala nuluwataain je'waa isaias süpüla nünüikimaainjachin nia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72310,,,,1,,0,rephrasing_fix respondamos estas preguntas analizando lo que les paso a dos siervos de jehova del pasado llamados debora y barac,süpüla watüjaain saa'u tia wekirajaa sünain tü kasa alatakat su'unnaa katüin so'u debora otta barac,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72316,,,,1,,0,rephrasing_fix pero los israelitas no tenian armas adecuadas para pelear ni armaduras para protegerse vea la nota,alu'uinja'a na israeliitakana nnojotsü kasain natkaayain juec,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72321,,,,1,,0,rephrasing_fix se extendio la noticia de que se necesitaban voluntarios,tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72326,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces barac y los hombres fueron a pelear contra sus enemigos en un lugar llamado taanac lea jueces,naainjamaatüin barac tü nuluwataakalü anain nia je'waa paashaje'era jueces,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72328,,,,1,,0,rephrasing_fix significa esto que los angeles ayudaron a los israelitas durante la batalla o significa que hubo una lluvia de meteoritos,nayache eera na aapieekana aküjünaka achiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72340,,,,1,,0,rephrasing_fix pero es razonable pensar que fue jehova el que salvo a su pueblo haciendo que cayera un fuerte aguacero en el momento y lugar preciso,nnojotsü süküjüin tü wiwüliakat tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72342,,,,1,,0,rephrasing_fix en tres ocasiones jueces muestra que la victoria se logro gracias a jehova,nia je'waa aainjaka tia makalü yaa aküjünüsü shia apünüintua sulu'u jueces,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72344,,,,1,,0,rephrasing_fix recordemos que hombres se habian ofrecido para pelear contra los cananeos,wayuuleje'e naya naapüinja mata nachiki na surulaat nükotchojiraka je'waa süpüla atkawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72353,,,,1,,0,rephrasing_fix tal vez la gente de meroz tuvo la oportunidad de atrapar a sisara pero no lo hizo se imagina a las personas de este lugar mirando como este temible guerrero corria por sus calles para poder salvarse,najapulujatü naya wayuukana müleka nakaaliinjainjachire je'waa süpüla shikeraajüinjatüin tü kee'ireekat naa'in jee ne'rüinjanain kasa anasü nutuma je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72356,,,,1,,0,rephrasing_fix pero no aprovecharon la oportunidad,juec,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72359,,,,1,,0,rephrasing_fix debora y barac alabaron a los comandantes de israel que fueron voluntarios entre el pueblo,talatüshi barac otta debora namaa na nekiipü'ükana na surulaat chajanakana sünain tia atkawaakat tütpüishii wayuukana naainnua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72364,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy dia no tenemos que ir a la guerra para apoyar a jehova como nuestro gobernante,maa'ulu yaa nnojotsü achuntünüin wamüin wo'unüinjanain sünain wanee atkawaa aluwataanapaja'a waya sünain aküjaa pütchi sümaa yalayalain waa'in jee talatüin waa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72378,,,,1,,0,rephrasing_fix hoy mas que nunca es necesario que nos ofrezcamos para servirle a jehova millones de hermanos y hermanas se ofrecen para servir en diferentes campos del servicio de tiempo completo,watta naalii na wawalayuu a'yataakana nümüin je'waa eeshii tooloyuu jieyuu jima'alii majayünnüü otta laülaayuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72380,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos estar seguros de que jehova valora que estemos dispuestos a servirle en lo que sea necesario,kojutüshaatasü nümüin je'waa na'yataain naya wawalayuukana otta nnojoleerü motuin shia naa'in heb,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72383,,,,1,,0,rephrasing_fix antes de tomar una decision pensemos en como les afectara a nuestra familia y a la congregacion,süpülapünaa waneeküin wanee kasa jülüja waa'in jameerüin nakuwa'ipa na wapüshikana jee na wawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72384,,,,1,,0,rephrasing_fix vea el parrafo,paashaje'era tü pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72385,,,,1,,0,rephrasing_fix estamos deseando que llegue ese momento,wa'atapatshaatain ma'in süntüin ka'ikat tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72402,,,,1,,0,rephrasing_fix nos sentimos como debora y barac que cantaron asi perezcan todos tus enemigos oh jehova y sean los que te aman como cuando el sol sale en su poderio,wanaawasü wanüiki sümaa debora otta barac wanaa sümaa namüin je'waa anashii ouktüle napüshua'a na pü'ünüükana otta müshi'iya na aikana apüla pia müinjana aka naa'in chi ka'ikai niweetapa sulu'u chuwatashaatain ma'in juec tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72403,,,,1,,0,rephrasing_fix estas palabras se cumpliran cuando jehova elimine el mundo malvado de satanas,pütchikat tia ekeraajeerü nutuma je'waa naja'ttirapa süpüshua'a tü nuluwataakalü aa'u satanaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72404,,,,1,,0,rephrasing_fix yo declarare el nombre de jehova,te'raajireerü tü nünüliakat je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72417,,,,1,,0,rephrasing_fix dios de fidelidad con quien no hay injusticia justo y recto es el,lotusü sukuwa'ipa süpüshua'a tü kasa naainjakat maleiwa otta ayatüsia nikeraajüin tü nümakat deut tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72418,,,,1,,0,rephrasing_fix mateo,mateo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72422,,,,1,,0,rephrasing_fix dos hombres malvados acusan a un hombre de un delito muy grave,eetaashinka wanee wayuu o'utünakai aa'in nama'ale'eya piamashii nüchonnii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72424,,,,1,,0,rephrasing_fix como vemos nabot era obediente a jehova,ayatshia oonooin nabot nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72442,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando nabot se nego a vender su vi a el rey acab y su esposa hicieron cosas terribles para conseguirla,niyouktajapa nabot tü nümakat acab aainjüshi kasa mojusü acab sümaa jezabel süpüla nasütüinjatüin tia apainkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72444,,,,1,,0,rephrasing_fix como reaccionariamos si creyeramos que los ancianos se equivocaron al mostrarle misericordia a alguien que ha pecado,kaseerü waa'inraka mojushiire wamüin nnojolin nuju'itinnüin wanee wawala aa'inrakai wanee kasa mojusü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72476,,,,1,,0,rephrasing_fix veamos dos maneras,wekirajaa sünain piamasü kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72479,,,,1,,0,rephrasing_fix vea los parrafos y,paashaje'era tü pütchikat otta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72481,,,,1,,0,rephrasing_fix la biblia dice les resultara bien a los que temen al dios verdadero,waa'inrüle shia nnojoleerü yaletüin waa'in jee oonoojeena waya nümaa je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72486,,,,1,,0,rephrasing_fix pedro estaba en esta reunion,chajachi pedro sünain tia jutkatirawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72501,,,,1,,0,rephrasing_fix con valor les recordo a los hermanos que el mismo habia visto como habian recibido espiritu santo personas gentiles que no estaban circuncidadas,chayaa nüküjüin namüin na anoujashiikana sünain nüntüin chi naa'inkai maleiwa naa'u na wayuu nnojoliikana judioin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72502,,,,1,,0,rephrasing_fix vea el dibujo del principio del articulo,piirakaa sümüin tü ayaakuaa sulu'ukat süpana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72507,,,,1,,0,rephrasing_fix podemos imaginarnos lo mucho que se beneficiaron del conocimiento y de la experiencia de pedro,atüjakajasa'a ma'in naya sünainjee tü kasa nikirajakalü anain naya pedro jee sünainjee tü kasa alatüitkat nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72510,,,,1,,0,rephrasing_fix que hizo que este anciano maduro cometiera un error tan serio que pudo haber dividido a la congregacion,jamüsüche naainjaka tia pedro sümaa eein süpüla mojujiraain na wawalayuukana nutuma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72514,,,,1,,0,rephrasing_fix confiamos en que ninguno de ellos haya permitido que el error de un hombre imperfecto los hiciera tropezar,we'itaain waa'in sünain nnojoliin eein chi akayalaakai nuulia je'waa sutuma tü kasa mojusü naainjakat pedro,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72536,,,,1,,0,rephrasing_fix y tampoco los hay en las congregaciones de hoy dia,aka'aya ne'e maa'ulu yaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72539,,,,1,,0,rephrasing_fix tendremos el mismo sentido de la justicia que jehova,loteetche wakuwa'ipa ma'aka naa'in je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72543,,,,1,,0,rephrasing_fix nos alegraremos si un hermano que nos ha ofendido sigue siendo anciano o incluso recibe mas responsabilidades,talateetche waa'in saapünüle soo'omüin a'yatawaa nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72548,,,,1,,0,rephrasing_fix ayudemos a los residentes forasteros a servir felices a jehova,wakaaliinja na sulu'ujeejanakana wanee mma naatajatü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72555,,,,1,,0,rephrasing_fix en estos tiempos la vida no es facil para los siervos de jehova,kapüleeshaatasü ma'in namüin na a'yataashiikana nümüin je'waa na'akain naya na manoujainsaliikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72562,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo en el siglo primero hubo un tiempo de hambre y esto afecto a los cristianos de judea,jamüshiija'a na anoujashii namaiwajannuukana natüjaapa saa'u alin ma'in jamü chaa judea nakaaliinjamaatüin na anoujashii chajanakana kepiain sulu'u tia mmakat aluw,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72611,,,,1,,0,rephrasing_fix si nosotros recibimos con amor a los hermanos que nos visitan con mas razon debemos recibir con amor a los hermanos que estan en peligro o que son perseguidos por su fe vea la nota lea proverbios,kamaneeinjana waya namüin na wawalayuu we'iyoukana nayaleekaja'a nayale na wawalayuu o'unakana noumainpa'ajee sutuma eein kasachiki chayaa jee nayale na wawalayuu müliakana atumawaa saaliijee nanoujain paashaje'era proverbios,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72613,,,,1,,0,rephrasing_fix hace poco miles de testigos de jehova del este de ucrania tuvieron que dejar su hogar debido a la guerra y la persecucion,watta naalii na wawalayuu apütakana nepia jekenainka chaa ucrania o'unüshii naya süpüleerua tü atkawaa eejatkat chaa wüinpümüin sünain tia mmakat jee müliajüshii naya atumawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72614,,,,1,,0,rephrasing_fix pero la mayoria de los hermanos pudieron alojarse en los hogares de testigos de otras partes de ucrania y de rusia,nayasa'a na wawalayuu cheje'ewaliikana ucrania kepiakana eere nnojoluin tü atkawaakat namaashii nepialu'umüin na wawalayuu a'luwataakana süpüleerua tü atkawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72616,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo deben aprender un nuevo idioma y nuevas costumbres tambien deben aprender nuevas leyes relacionadas con el pago de impuestos y facturas la asistencia de los hijos a la escuela y hasta la manera de disciplinarlos,kapüleesü süpüla nikiralaainjachin wanee wayuu sulu'u wanee mma naatajatü süka jamüin nikirajaainjachin sünain wanee anüikii naatajatü süka naatain nakuwa'ipa na wayuu chajanakana chayaa naatain tü naluwataakalü anain na sülaülashiikana mma tü ki'rakalü anain na wayuukana chayaa tü oora naa'inrajatkalü o'u wanee kasa tü nachekajakat na sülaülashiikana mma tü koleejiakat otta nachiaaya na tepichikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72628,,,,1,,0,rephrasing_fix como podemos fortalecer la fe de los refugiados que llegan a nuestro pais,kasa waa'inrajatka süpüla wakatsüinrüin nanoula na wawalayuu antakana sulu'ujee wanee mma naatajatü sutuma kasachiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72630,,,,1,,0,rephrasing_fix asi los hermanos los ayudaran con gusto,naa'inrüle tia talatashaateerü naa'in na wawalayuu asülajüshiikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72644,,,,1,,0,rephrasing_fix mas importante todavia podemos ayudarlos a sentirse parte de su nueva congregacion,eeshii süpüla wekirajüin naya sünain jaralinjatüin tü kemion naapaainjatkat no'unajaapa jalapünaa yaa naya'lajüin eküülü anasü jee jayaka eeshii süpüla wakaaliinjain naya süpüla eeinjatüin nama'ana wanee maakina a'yapüjia kuluulu jee shiale wanee maakina o'yonoojutka alama waa'inrüinjatü tia süpüla na'yataainjanain süpüla nakanajüin nneerü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72653,,,,1,,0,rephrasing_fix poco despues los cuatro se hicieron precursores,pürekutsootshii naya mapa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72658,,,,1,,0,rephrasing_fix b mencione el ejemplo de alguien que mostro fe,pi'itaa wanee shiyaawase,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72661,,,,1,,0,rephrasing_fix no necesitamos ninguna de esas cosas lea timoteo,shia'a ne'e tü cho'ujaakat wamüin paashaje'era timoteo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72665,,,,1,,0,rephrasing_fix despues de un agotador viaje por fin llegaron a sudan,pienchishii na süchonnii a'luwataakana chejee,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72703,,,,1,,0,rephrasing_fix en el siguiente articulo aprenderemos como podemos ayudar a estas familias a servir felices a jehova,sünain tü wanee ekirajaayakat wekirajaajeerü anain tü waa'inrajatkat süpüla wakaaliinjain naya wayuukana süpüla na'yataainjanain nümüin je'waa sümaa talatüin naa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72708,,,,1,,0,rephrasing_fix el alto comisionado de las naciones unidas para los refugiados acnur dice que de cada personas en el mundo se ve obligada a dejar su casa vea el articulo no olvidemos mostrar bondad a los extranjeros de la atalaya de octubre de paginas a,paashaje'era tü pütchikat kamanee pia namüin na sulu'ujeejanakana wanee mma naatajatü sulu'usü aapiria wayuu oju'itaka o'utuupüro'u so'u süpana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72711,,,,1,,0,rephrasing_fix tan pronto como llega un refugiado a un lugar los ancianos deben seguir las instrucciones del libro organizados para hacer la voluntad de jehova capitulo parrafo,nüntapa wanee wawala sulu'ujee wanee mma naa'inramaatüinjatü na laülaashiikana tü sümakat organizados para hacer la voluntad de jehova ekirajaaya pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72712,,,,1,,0,rephrasing_fix el a ade despues de unos a os el cambio fue completo no entendia las reuniones y no me identificaba con la cultura de mis padres,shiasa'a tekerotapa sulu'u koleejia shiaitpa kamalainka tamüin aashawaa süka nanüiki na wayuu wantakana a'akamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72725,,,,1,,0,rephrasing_fix padres si quieren que sus hijos sean buenos amigos de jehova y vivan para siempre es muy importante que les den un buen ejemplo,jiakana kachonshiikana müleka kee'ireere jaa'in aleewain na jüchonniikana nümaa je'waa otta katüin no'u süpüla ka'ikat süpüshua'a cho'ujaashaatasü anainjatüin jukuwa'ipa napüleerua,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72731,,,,1,,0,rephrasing_fix en vez de buscar cada vez mas cosas materiales pongan el servicio a jehova en primer lugar,shia anaka alu'u palajanale jutuma tü ji'yataainkat nümüin je'waa suuliale'eya kachiiruain jaa'in kama'anaa wainma korolo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72733,,,,1,,0,rephrasing_fix recuerden que los hijos no deben ahorrar para los padres sino los padres para los hijos,soto jaa'in jiainjanain anaajaain nneerü napüla nnojoishii nayainjanain anaajaain jüpüla jiakana cor tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72739,,,,1,,0,rephrasing_fix como predijo la biblia personas de todos los lenguajes de las naciones estan entrando en la organizacion de jehova,jiakana kachonshiikana nnojorüle nayaawatüin aa'u na jüchonniikana tü pütchi jaashajaakalü aka kapüleejeerü jümüin jikirajüin naya sünain tü shiimainkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72741,,,,1,,0,rephrasing_fix vea la foto del principio del articulo,piirakaa sümüin tü ayaakuaa sulu'ukat süpana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72746,,,,1,,0,rephrasing_fix por eso puede que algunos de ellos ya no quieran o incluso no sepan hablar el idioma de sus padres,shiasa'a sutuma tia nnojoliinnapa naya yooteein süka nünüiki nashi sümaa sünüiki nei otta motusü naa'in mapa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72756,,,,1,,0,rephrasing_fix un anciano llamado shan dice mama que nos crio sola no dominaba el idioma que entendiamos mejor mis hermanas y yo y nosotros no hablabamos muy bien el suyo,anuu nünüiki shan wanee laülaashi sulu'u tü outkajaaleekat shipijüin waya maama sümüiwa'a nnojotsü sütüjain ma'in tü pütchi waashajaakalü aka müshia tayakai sümaa tü tawalayuukalüirua nnojotsü watüjüin ma'in sünüiki maama,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72769,,,,1,,0,rephrasing_fix b por que algunos ni os no quieren aprender el idioma de los padres,jamüsü cho'ujaaka nayaawatüinjatüin saa'u na tepichikana tü anüikii ekirajünakalü aka sünain tü outkajawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72783,,,,1,,0,rephrasing_fix samuel el padre de joshua y esther dice que su esposa y el observaron en que idioma le llegaba la verdad al corazon de sus hijos,anuu nünüiki samuel chi nüshikai joshua otta esther tayaawata aa'u sümaa ta'wayuuse jaralin tü anüikii atanatka naa'in na wachonniikana süpüla nekirajaain sünain tü shiimainkat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72799,,,,1,,0,rephrasing_fix la respuesta a su oracion no fue lo que a ellos mas les convenia,nnojotpeje'e shiain naapüin je'waa wamüin tü wachuntakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72801,,,,1,,0,rephrasing_fix mas bien piden ayuda para seguir educandolos en la disciplina y regulacion mental de jehova,nachuntüle kaaliinwaa naya wawalayuukana nnojotsü shiain sutuma nnojoluin nekirajeein nachonnii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72836,,,,1,,0,rephrasing_fix tambien podrian pedirles que los ayuden a encontrar buenos amigos para sus hijos,eeshii süpüla nasakirüin na laülaashiikana sulu'u tü outkajaaleekat süchiki tü anakat süpüla naa'inrüin na'waajapa maleiwa sümaa napüshi jee eeshii süpüla nasakirüin naya sünain jaralin na wawalayuu anakana süpüla na'aleewajaain amaa nachonnii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72838,,,,1,,0,rephrasing_fix vea los parrafos y,paashaje'era tü pütchikat otta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72840,,,,1,,0,rephrasing_fix y cuando esten con los hijos de esas familias deben evitar cualquier conducta o situacion que pueda parecerle indecente a alguien de dentro o de fuera de la congregacion,aka'aya naya wawalayuukana nnojotsü naa'inrüinjatüin wanee kasa eeka süpüla mojushiin namüin na wawalayuukana jee namüin na nnojoliikana anoujain ped,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72850,,,,1,,0,rephrasing_fix deben supervisar la ayuda que otros hermanos le den a la familia,jülüjeesü naa'in jamüin nakaaliinjia nachonnii natuma na wawalayuu akaaliinjakana naya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72852,,,,1,,0,rephrasing_fix confien en que sus hijos pueden llegar a ser siervos de jehova,ji'itaa jaa'in sünain na'yataajeenain nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72857,,,,1,,0,rephrasing_fix cuando ellos hagan lo que dice la biblia y sigan su buen ejemplo ustedes se sentiran como el apostol juan,meerü jaa'in ma'aka naa'in chi aluwataaushikai juan ji'rapa na jüchonniikana sünain aa'inraa tü sümakat tü wiwüliakat jee nashatapa jukuwa'ipa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72858,,,,1,,0,rephrasing_fix biografia,achikii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72862,,,,1,,0,rephrasing_fix me bautice en a la edad de a os,woutiisashi taya so'u wanaa sümaa touyase,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72864,,,,1,,0,rephrasing_fix mi padre murio seis meses antes de que yo naciera y mi madre murio cuando yo era todavia un bebe,ja'raishii na tawalayuukana ouktatüjüiya chi tashikai aipirua kashi süpülapünaa jo'uuin taya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72870,,,,1,,0,rephrasing_fix poco despues murio mi hermana mayor lucy con a os,süchikijeechon ouktüin maama ouktüsü lucy tü tawala epayaakat suuyase wanaa sümaa tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72871,,,,1,,0,rephrasing_fix asi que deje de saludar la bandera cantar el himno nacional y celebrar las fiestas,müshijese'e too'ulaain suulia a'waajaa wanteera ee'irajaa himno otta o'unaa sünain tü mi'iraa aainjünakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72897,,,,1,,0,rephrasing_fix las dos estudiaban en la misma escuela para sordos a la que yo habia ido,chajana naya koleejiain eepu'ule taya koleejiain tamaiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72922,,,,1,,0,rephrasing_fix con eunice en y en,wepe'eru'ujee sümaa eunice so'u otta so'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72928,,,,1,,0,rephrasing_fix siguio estudiando la biblia y se bautizo,ayatüsü shia ekirajaain sünain tü wiwüliakat otta woutiisasü shia mapa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72933,,,,1,,0,rephrasing_fix nos casamos en pero sus padres no vinieron a la boda,kasaatshii waya so'u nnojoishi o'unüin chi süshikai sümaa tü shiikat so'u tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72934,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy deseando que llegue el dia en el que pueda volver a verla,ta'atapajashaatain ma'in süso'iraainjatüin saa'in süpüla te'rüinjatüin shia süchikua'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72949,,,,1,,0,rephrasing_fix el cumplio su promesa de cuidar a los huerfanos estoy muy agradecido a todos los que estuvieron dispuestos a escribir notas aprender lenguaje de se as y hacer de interpretes para mi lo mejor que pudieron,talatüshi ma'in taya namaa napüshua'a na ashajapu'ukana karaloukta tamüin süpüla yootuin tamaa na ekirajaakana sünain yootoo namaa na manüisaliikana jee alatirakana tü pütchikat tamüin süpüla tayaawatüin saa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72957,,,,1,,0,rephrasing_fix ahora hay muchas publicaciones en mi propio idioma y puedo beneficiarme de las reuniones y asambleas en lenguaje de se as americano,jee anasü ma'in takuwa'ipa sutuma to'unüin sünain tü outkajawaakat otta tü outkajawaakat miyo'u napülajatka na manüisaliikana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72964,,,,1,,0,rephrasing_fix watch tower bible and tract society of pennsylvania,watch tower bible and tract society of pennsylvania,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72966,,,,1,,0,rephrasing_fix foto de la portada,ayaakuaa sünainka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72967,,,,1,,0,rephrasing_fix publicadores,aküjülii pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72970,,,,1,,0,rephrasing_fix cursos biblicos,ekirajünaka sünain tü wiwüliakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72971,,,,1,,0,rephrasing_fix asistencia a la conmemoracion en el,o'unakana sünain tü outkajawaakat eere sotuin waa'in ouktüin jesuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72972,,,,1,,0,rephrasing_fix prohibida su venta,nnojotsü oikkünajatüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72974,,,,1,,0,rephrasing_fix canciones,jayeechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72978,,,,1,,0,rephrasing_fix que podemos hacer para mantener fuerte nuestro amor por jehova,kasa waa'inrajatka süpüla ayatüinjatüin mulo'uin naalin je'waa wapüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72979,,,,1,,0,rephrasing_fix vea el dibujo del principio del articulo,piirakaa sümüin tü ayaakuaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72984,,,,1,,0,rephrasing_fix en cambio la mayoria de los cristianos de esa epoca tenian una actitud diferente,ayatshii waneepia sünain ekirajaa otta aküjaa nüchikü jesus,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72989,,,,1,,0,rephrasing_fix por que lo sabemos,jamüsü watüjaaka saa'u tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72993,,,,1,,0,rephrasing_fix les importaba mas disfrutar de la vida que mostrarles amor desinteresado a dios y a las demas personas,shiapu'usü naa'inmaaka ma'in tü kasa suchuntaakat naa'in suuliale'eya alin maleiwa napüla otta alin wayuu napüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,72999,,,,1,,0,rephrasing_fix el apostol pablo advirtio sobre lo que nos puede pasar si nos concentramos en complacernos a nosotros mismos,naapirüin waya pablo süchiki tü eekat süpüla sülatüin wamüin shiale ne'e kapülain waa'in wakuwa'ipa wamüiwa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73018,,,,1,,0,rephrasing_fix pero si nos dejamos vencer por el desanimo pueden debilitarse nuestra fe y nuestro amor a dios,waapüle waa'in sünain mojuukalü aa'in eemiajaweerü wanoula otta ashakajeerü tü naaliinkat maleiwa wapüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73031,,,,1,,0,rephrasing_fix quizas tengamos problemas por la falta de dinero la mala salud o la edad avanzada,eesü seemiajaale wanoula sutuma manneetsein waya sutuma ayuulin waya jee shiale sutuma laülaainnain waya,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73032,,,,1,,0,rephrasing_fix que puede hacerme el hombre,nnojoleechi taya mmolüin seema tü saa'inreetkat tü ta'ünüükolüirua heb,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73042,,,,1,,0,rephrasing_fix mostremos amor a jehova,wee'iyata sünain alin je'waa wapüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73049,,,,1,,0,rephrasing_fix vea el parrafo,paashaje'era tü pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73050,,,,1,,0,rephrasing_fix comprobamos que jehova esta cerca de todos los que lo invocan,wayaawata aa'u pejein nia nanain napüshua'a na achuntakana nünülia sal,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73059,,,,1,,0,rephrasing_fix y la verdad se encuentra en la palabra de dios,tü shiimainkat shia tü nünüikikat maleiwa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73063,,,,1,,0,rephrasing_fix pero tenemos que hacer algo mas,eepeje'e wanee kasa waa'inrajatka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73066,,,,1,,0,rephrasing_fix el profeta jeremias amaba lo que dios le ense aba,kojutüpu'usü tü nünüikikat maleiwa nümüin jeremias,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73076,,,,1,,0,rephrasing_fix vea el parrafo,paashaje'era tü pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73082,,,,1,,0,rephrasing_fix esta revista esta disponible en muchos idiomas en el sitio jw org y en la aplicacion jw library,eesü tü rewiisütakat sulu'u wainma anüikii sulu'u jw org jee sulu'u jw library,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73090,,,,1,,0,rephrasing_fix por que,sulu'u jamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73103,,,,1,,0,rephrasing_fix mostremos amor a los hermanos,wee'iyata sünain alin wapüla na wawalayuukana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73105,,,,1,,0,rephrasing_fix vea el parrafo,paashaje'era tü pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73106,,,,1,,0,rephrasing_fix lea tesalonicenses,paashaje'era tesalonica,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73108,,,,1,,0,rephrasing_fix los hermanos que estan desanimados deprimidos o tienen algun otro problema necesitan que les demos atencion animo y consuelo,eeshii süpüla watütüle'erüin naa'in sümaa wamülialüin naa'in na wawalayuu mojukana aa'in otta na alatakana amüin wanee kasa prov col,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73112,,,,1,,0,rephrasing_fix como somos imperfectos a veces tendremos algun peque o desacuerdo con nuestros hermanos,süka wale'eru'uin tü kaainjalaakat eeshii mojujiraajeenale waya namaa na wawalayuukana saa'u wanee kasa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73117,,,,1,,0,rephrasing_fix nunca dejemos que nuestro amor se enfrie o debilite,nnojo woo'ulaain süshakajüin tü naalinkat je'waa wapüla otta naalin na wawalayuukana ayata'aya alin naya wapüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73119,,,,1,,0,rephrasing_fix simon hijo de juan me amas mas que a estos,juan tnm,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73123,,,,1,,0,rephrasing_fix canciones,jayeechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73124,,,,1,,0,rephrasing_fix el les dijo echen la red al lado derecho de la barca y hallaran,shiasa najutakalaka tü nakusüinkat shirokumüin tü palaakat kasitkalaka naya jime watta ma'i saalin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73132,,,,1,,0,rephrasing_fix pero tambien dijo que con el tiempo las inquietudes de este sistema de cosas y el poder enga oso de las riquezas ahogarian la palabra y esas personas perderian el entusiasmo,shiasa'a mapa mojuteerü namüin tia pütchikat otta nnojoleerü talatüin naa'in sümaa sükajee shapaain naa'in saa'u tü katüinjatkat atüma no'u süka jamüin kachiiruain ma'i naa'in shii'iree washirüü mat mar,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73146,,,,1,,0,rephrasing_fix que nos ayudara a ver si nuestro amor a cristo es fuerte,jamüsü süpüla watüjaain saa'u ayatüle mulo'uin naalin kürisüto wapüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73149,,,,1,,0,rephrasing_fix al igual que pedro nosotros tambien podemos demostrar que amamos a cristo poniendo la predicacion en primer lugar en nuestra vida,eesü süpüla washatüin nukuwa'ipa pedro süpüla wee'iyatüin alin wapüla kürisüto,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73151,,,,1,,0,rephrasing_fix pedro no pescaba solo por placer,nnojoishi olojuin ne'e jime pedro sutuma kamalainpu'uin shia nümüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73159,,,,1,,0,rephrasing_fix pero en estos ultimos dias el trabajo puede causar mucha ansiedad,shapaapeje'e ma'in naa'in sutuma tia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73163,,,,1,,0,rephrasing_fix trabajamos para cubrir nuestras necesidades basicas y para poder seguir sirviendole a jehova,a'yataashii ne'e waya süpüleerua tü cho'ujaakat wamüin otta süpüla ayatüin wa'yataain nümüin je'waa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73175,,,,1,,0,rephrasing_fix entonces marta se quejo de que maria no la estaba ayudando pero jesus le dijo a marta maria escogio la buena porcion y no le sera quitada,jashichika marta sutuma nnojoluin sükaaliinjain shia maria nümaka jesuu sümüin tü kasa anakat süpüla paa'inraa shia tü saa'inrakat maria sünain jülüjain saa'in tü kasa anasü tekirajakat anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73203,,,,1,,0,rephrasing_fix el entretenimiento nos permite descansar y relajarnos,eemeraashii waya otta jutatüsü waa'in washaittüle,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73215,,,,1,,0,rephrasing_fix por ejemplo un joven de europa occidental comenzo a asistir a nuestras reuniones,jamüsüja'a chaa wopumüin sünain europa eejachi wanee jima'ai o'unawaika sünain tü outkajawaakat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73219,,,,1,,0,rephrasing_fix con el tiempo empezo a predicar el mensaje del reino,mapa süchikijee tia o'ttüshi nia sünain aküjaa pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73223,,,,1,,0,rephrasing_fix jehova nos deja escoger nuestro entretenimiento,nuu'ulaain waya je'waa waneeküin tü washaitteekalü amüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73239,,,,1,,0,rephrasing_fix estoy tan ocupado con las actividades diarias que ahora paso menos tiempo orando o leyendo la biblia,nnojoishiche taya o'uraajüin ma'in otta nnojotsüche taashaje'erüin ma'in tü wiwüliakat sutuma wainmain kasa taa'inraka,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73254,,,,1,,0,rephrasing_fix de igual manera si nosotros no queremos caer en el materialismo debemos poner en practica los sabios consejos de jehova,süpüla nnojoluinjatüin kachiiruain waa'in tü washirüükat waa'inrüinjatü tü nümakat je'waa wamüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73270,,,,1,,0,rephrasing_fix vea el parrafo,paashaje'era tü pütchikat,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73273,,,,1,,0,rephrasing_fix vea el articulo son sanas nuestras diversiones de la atalaya del de octubre de paginas a parrafos a,paashaje'era tü pütchikat son sanas nuestras diversiones sulu'usü aapiria wayuu oju'itaka o'utuupüro'u so'u süpana pütchi alijunaikiru'usü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73280,,,,1,,0,rephrasing_fix ademas predicabamos con regularidad,jee oju'itawaishii waya sünain aküjaa pütchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73283,,,,1,,0,rephrasing_fix pero las familias ng be que conocieron fueron muy hospitalarias sobre todo desde que daniel y miriam aprendieron algunas frases en su idioma,akalajasa'a kamaneein na wayuu ng ber ne'raajakana kamaneereeshi'iya naya namüin so'ujee nekirajaain sünain asakaa naya sulu'u nanüiki,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73299,,,,1,,0,rephrasing_fix abuelo,atuushi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73325,,,,1,,0,rephrasing_fix acecinar,asüsiinajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73327,,,,1,,0,rephrasing_fix acusar,aküjaa achikü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73337,,,,1,,0,rephrasing_fix adivinar,ashantajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73339,,,,1,,0,rephrasing_fix alas,katünaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73357,,,,1,,0,rephrasing_fix aliviarse,aawalawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73362,,,,1,,0,rephrasing_fix arrastrarse,lemataa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73413,,,,1,,0,rephrasing_fix aunque,ja'itaichi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73430,,,,1,,0,rephrasing_fix auyama,wüirü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73431,,,,1,,0,rephrasing_fix bolsa,piyulu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73473,,,,1,,0,rephrasing_fix bonito,anachonwaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73475,,,,1,,0,rephrasing_fix botar,ojotaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73481,,,,1,,0,rephrasing_fix brasa,emechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73484,,,,1,,0,rephrasing_fix bromear,eme'erajawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73490,,,,1,,0,rephrasing_fix caballo,ama,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73495,,,,1,,0,rephrasing_fix cafe,kepein,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73504,,,,1,,0,rephrasing_fix calambre,sotsoluu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73505,,,,1,,0,rephrasing_fix cambiar,a'wanajawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73514,,,,1,,0,rephrasing_fix cambiar,ee'irataa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73515,,,,1,,0,rephrasing_fix cancion,jayeechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73520,,,,1,,0,rephrasing_fix carga,achisa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73527,,,,1,,0,rephrasing_fix celoso,achumajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73542,,,,1,,0,rephrasing_fix chupar,atu'laa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73558,,,,1,,0,rephrasing_fix cocinar,a'lakajawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73571,,,,1,,0,rephrasing_fix codo,asatala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73572,,,,1,,0,rephrasing_fix collar,aüliijana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73579,,,,1,,0,rephrasing_fix compadecerse,amüliajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73588,,,,1,,0,rephrasing_fix comprar,ayalajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73592,,,,1,,0,rephrasing_fix concluido,kettawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73594,,,,1,,0,rephrasing_fix contar,ayaawajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73599,,,,1,,0,rephrasing_fix conversar,yootoo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73602,,,,1,,0,rephrasing_fix corral,kulaala,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73604,,,,1,,0,rephrasing_fix cuatro,pienchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73622,,,,1,,0,rephrasing_fix cuero,paa'ata,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73627,,,,1,,0,rephrasing_fix cu ada,e'erü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73634,,,,1,,0,rephrasing_fix de noche,aipa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73647,,,,1,,0,rephrasing_fix desatar,asiwataa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73669,,,,1,,0,rephrasing_fix despertarse,achijirawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73681,,,,1,,0,rephrasing_fix destruir,ajuichajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73683,,,,1,,0,rephrasing_fix dificil,kapülewaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73693,,,,1,,0,rephrasing_fix encontrar,antaa anain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73735,,,,1,,0,rephrasing_fix enemigo,a'ünüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73737,,,,1,,0,rephrasing_fix enramada,luma,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73743,,,,1,,0,rephrasing_fix enviar,ajütaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73754,,,,1,,0,rephrasing_fix escoger,aneekaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73759,,,,1,,0,rephrasing_fix ese,chira,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73766,,,,1,,0,rephrasing_fix espiritu,aseyuu,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73777,,,,1,,0,rephrasing_fix estar harto,emiraa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73788,,,,1,,0,rephrasing_fix estudiar,ekirajawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73796,,,,1,,0,rephrasing_fix frente,e'ipo'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73823,,,,1,,0,rephrasing_fix frito,juriichi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73828,,,,1,,0,rephrasing_fix gatear,lemütaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73839,,,,1,,0,rephrasing_fix gato,muusa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73840,,,,1,,0,rephrasing_fix grande,mülo'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73849,,,,1,,0,rephrasing_fix hijo,achon,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73888,,,,1,,0,rephrasing_fix hinchado,ourulaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73893,,,,1,,0,rephrasing_fix huerta,apain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73904,,,,1,,0,rephrasing_fix huso,sutta,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73912,,,,1,,0,rephrasing_fix intestino,ayülain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73926,,,,1,,0,rephrasing_fix ir de compras,apalaalajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73929,,,,1,,0,rephrasing_fix jugo,era,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73936,,,,1,,0,rephrasing_fix lanzar,ajutaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73950,,,,1,,0,rephrasing_fix leche,leechi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73955,,,,1,,0,rephrasing_fix lloviznar,ememajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73986,,,,1,,0,rephrasing_fix loma,namüna,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,73990,,,,1,,0,rephrasing_fix manaure,akualu'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74010,,,,1,,0,rephrasing_fix medir,emiriijaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74043,,,,1,,0,rephrasing_fix mejorar,analüü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74045,,,,1,,0,rephrasing_fix mercado,metkaalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74053,,,,1,,0,rephrasing_fix mijo,waana,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74064,,,,1,,0,rephrasing_fix mojado,chü'laa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74074,,,,1,,0,rephrasing_fix monte,una'apü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74080,,,,1,,0,rephrasing_fix negro,yuulii,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74110,,,,1,,0,rephrasing_fix o,je,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74134,,,,1,,0,rephrasing_fix oreja,ache'e,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74151,,,,1,,0,rephrasing_fix parte,a'ata,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74183,,,,1,,0,rephrasing_fix pedir,achuntaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74199,,,,1,,0,rephrasing_fix perezoso,shukulaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74211,,,,1,,0,rephrasing_fix perseguir,eipiraa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74220,,,,1,,0,rephrasing_fix pierna,asa'a,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74235,,,,1,,0,rephrasing_fix pisar,a'chükütaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74240,,,,1,,0,rephrasing_fix poco,palitchon,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74246,,,,1,,0,rephrasing_fix primero,palajachi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74274,,,,1,,0,rephrasing_fix provocar,aashichijaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74280,,,,1,,0,rephrasing_fix que,amaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74289,,,,1,,0,rephrasing_fix queso,keesü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74296,,,,1,,0,rephrasing_fix rana,taataai,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74304,,,,1,,0,rephrasing_fix rechazar,ayouktaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74310,,,,1,,0,rephrasing_fix recobrar el conocimiento,oso'irawaa aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74312,,,,1,,0,rephrasing_fix repartir,eitajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74330,,,,1,,0,rephrasing_fix resucitar,aso'iraa aa'in,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74336,,,,1,,0,rephrasing_fix reunirse,outkajawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74340,,,,1,,0,rephrasing_fix rio,süchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74345,,,,1,,0,rephrasing_fix ropa interior,aicha,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74358,,,,1,,0,rephrasing_fix roto,yülaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74359,,,,1,,0,rephrasing_fix sangre de toro,katipirüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74379,,,,1,,0,rephrasing_fix secarse,itaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74383,,,,1,,0,rephrasing_fix sentado,joyotoo,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74402,,,,1,,0,rephrasing_fix ser,jera,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74410,,,,1,,0,rephrasing_fix ser poderoso,pülaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74416,,,,1,,0,rephrasing_fix serrania,uuchi,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74419,,,,1,,0,rephrasing_fix si,aa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74420,,,,1,,0,rephrasing_fix silbar,ewiijaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74424,,,,1,,0,rephrasing_fix soldado,surulaalü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74434,,,,1,,0,rephrasing_fix soplar,waawataa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74443,,,,1,,0,rephrasing_fix suegra,a'ülü,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74449,,,,1,,0,rephrasing_fix sueldo,akanain,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74453,,,,1,,0,rephrasing_fix tama o,aja'apüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74465,,,,1,,0,rephrasing_fix tarde,aliika,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74469,,,,1,,0,rephrasing_fix tio,alaüla,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74490,,,,1,,0,rephrasing_fix tomar,aapawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74496,,,,1,,0,rephrasing_fix traer,asaajaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74508,,,,1,,0,rephrasing_fix u a,apato'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74521,,,,1,,0,rephrasing_fix uno,waneeshia,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74523,,,,1,,0,rephrasing_fix veloz,kawatiraa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74538,,,,1,,0,rephrasing_fix vender,aikkaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74541,,,,1,,0,rephrasing_fix verde,kotoorojüin,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74548,,,,1,,0,rephrasing_fix vestir,a'anawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74552,,,,1,,0,rephrasing_fix viejo,laülaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74556,,,,1,,0,rephrasing_fix vigilar,anajaa aa'u,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74561,,,,1,,0,rephrasing_fix violar,ataüjawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74562,,,,1,,0,rephrasing_fix volverse,ajununtawaa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74573,,,,1,,0,rephrasing_fix vueltas,leeyataa,wayuu__dictionary_negrete_amaya__2021,74575,,,,1,,0,rephrasing_fix Yo canto un jayeechi para Margarita.,Ee’irajüshi taya wanee jayeechi sümüin Marakariita.,wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74583,,,,1,,0,rephrasing_fix Toma esta mochila esta con cincuenta monedas.,Paapaa susukoo tüü sümaa ja ’rai shikii nneerü.,wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74588,,,,1,,0,rephrasing_fix morir,outaa,wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74622,,,,1,,0,rephrasing_fix comer,ekaa,wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74634,,,,1,,0,rephrasing_fix ser tonto,malaa,wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74636,,,,1,,0,rephrasing_fix estar tendidos,waüwaülüü,wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74640,,,,1,,0,rephrasing_fix comprar,aya’lajaa,wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74645,,,,1,,0,rephrasing_fix beber,asaa,wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74646,,,,1,,0,rephrasing_fix comer,ekaa,wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74647,,,,1,,0,rephrasing_fix El perro se le adelantó bruscamente al burro.,Alanaashi etkai nüpüleerua püliikukai.,wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74693,,,,1,,0,rephrasing_fix Lucas está en su casa con su mujer.,Eeshi Luuka nipialu’u sümaa nu’wayuuse.,wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74700,,,,1,,0,rephrasing_fix Tus amigos no te ayudarán - le decía la mujer.,"Na pütünajutukana , nnojolee chi nakaaliijain pia - majüsü jietkalü nümüin.",wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74711,,,,1,,0,rephrasing_fix Entonces el muchacho dijo: -¿Qué buscas aquí?,Nümakalaka jintüikai yaa: ¿Kasa püchajaaka a chiki yayaa?,wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74712,,,,1,,0,rephrasing_fix Ese hombre es malvado.,Mojulaashi wayuukai chira.,wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74721,,,,1,,0,rephrasing_fix Juan habla sobre ti.,Aashajaashi Juan püchiki,wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74728,,,,1,,0,rephrasing_fix "Teresa no trabajará para mí, si no le doy dinero.","Nnojoleerü a’yataain Tareesa tamüin, alu’usa taapüle sümüin nneerü.",wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74736,,,,1,,0,rephrasing_fix "Yo quiero ir a Maicao contigo, pero no tengo pasaje.","O’uneeshi taya Maiko’umüin pümaa, akaisa’a masapia in taya.",wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74748,,,,1,,0,rephrasing_fix "Nosotros íbamos a dormir en esta casa, pero tuvimos miedo.","Atunkuinjanayaa waya sulu ’u miichikaa tüü, akanasa ’a kainpüse ’eraain waya.",wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74749,,,,1,,0,rephrasing_fix Yo estoy muy contento porque tú te quedaste conmigo.,Talatashaanashi ma ’in taya aka makatüin pia tamaa.,wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74752,,,,1,,0,rephrasing_fix "No vayas a cortar tus cabellos, aunque ellos cuelguen.","Nnojolüinjatü pü’yonoojüin tü pu’walakalü , ja’itairü jotonta'alüin shia.",wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74756,,,,1,,0,rephrasing_fix Llegaron a mi casa cinco hombres malvados.,Antüshii tepialu’umüin [ja’raishii wayuu mojulaajüshii ].,wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74776,,,,1,,0,rephrasing_fix Ellos llegaron de dos en dos.,Antawaishii julu ’u piamawalin naya .,wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74786,,,,1,,0,rephrasing_fix La burra va a pasar al otro lado de la quebrada.,A’ttaainjatü püliikukolu waneemüin ja’ata luwopukolu.,wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74798,,,,1,,0,rephrasing_fix La burra va a pasar al otro lado de la quebrada.,A’ttaainjatü püliikukolu waneemüin ja’ata luwopukolu.,wayuu__book_phon_morph_panoramica__2021,74801,,,,1,,0,rephrasing_fix "Correré , correrá",Awataajeechi,wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,74836,,,,1,,0,rephrasing_fix "Acaba, acabo de Correr",Awataaitpa,wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,74838,,,,1,,0,rephrasing_fix Mi mamá hizo este chinchorro y mi papá hizo este cinturón,"Saainjala teikaa tü süika , otta naꞌanala chi tashikai tü siꞌirakat",wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,74856,,,,1,,0,rephrasing_fix "Voy a salir para Maicao, hazme un favor, acompaña a los niños mientras regreso","Ajuittajachi taya Maiko'umüin, paainja tamüin wanee analu 'ut, no'uyaajana pia na tepichikana süma Ꞌinruꞌu taleꞌejüin",wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,74858,,,,1,,0,rephrasing_fix Cerca,Pejee,wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,74886,,,,1,,0,rephrasing_fix Ponlo de este lado.,Pi'itaa yaajeeruꞋu.,wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,74911,,,,1,,0,rephrasing_fix Vente para acá .,Jalairü yaam üin.,wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,74921,,,,1,,0,rephrasing_fix "Si, está lavando al este de mi casa.","Aa, ashijaasü wuinpejee sünain tepia.",wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,74930,,,,1,,0,rephrasing_fix Vendrán,Seinjana,wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,74946,,,,1,,0,rephrasing_fix Afuera,Anouipa'a,wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,74970,,,,1,,0,rephrasing_fix Cementerio,Amuuyuu,wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,74974,,,,1,,0,rephrasing_fix tú,Jatü,wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,74990,,,,1,,0,rephrasing_fix Karalo Ꞌuta,Karalo Ꞌuta,wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,74992,,,,1,,0,rephrasing_fix "Tu casa está lejos, vamos a la de Jazmín, está más cerca.","Wattasü pipia, jooꞋ uya shipia luꞋumüin Yazmin, shia pejet ka.",wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,75002,,,,1,,0,rephrasing_fix Dasneiris está hablando con Jennifer y lee un libro.,Dasneiris sümaa Jennifer jee aashaje Ꞌetsü wanee karalo'uta,wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,75005,,,,1,,0,rephrasing_fix Sur,Uuchupunaa,wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,75016,,,,1,,0,rephrasing_fix Voy a bailar en la casa de mi tía.,Ayonnajüinjatü taya shipialu'u taa'irü.,wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,75034,,,,1,,0,rephrasing_fix Échame otro poquito de arroz y me traes más chicha.,"Pijita suchukuwa'a palitchon roo, püntirai soo'omüin uujolu.",wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,75059,,,,1,,0,rephrasing_fix "En mi tierra no hacen esta comida, enséñame a hacerla.","Nnojotsü aainjünüin eküütkaa tüü sulu'u toumain, pikiraaja tayakai sünain.",wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,75061,,,,1,,0,rephrasing_fix "Como están, mi nombre es Dariana, soy wayuu del clan Wo'uliyuu, hija de un alijuna, mi familia es de Mapajiwou, cerca de Majayutpana.","Jamayaa jia, D ariana tanülia tayakaa, wayuu Wo'uliyuu taya, süchon alijuna, cheje'ewalii na tapüshikana Mapa ꞌajiwu ꞌo, sü'ütpa'a Majayütpana.",wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,75071,,,,1,,0,rephrasing_fix Voy hacer una lista con los que quieran participar.,Taainjüi njatü wanee anüliairua namaa na eejiranainjanaka.,wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,75076,,,,1,,0,rephrasing_fix "Les dicen a sus padres que mañana van a salir al medio día, después del almuerzo.","Jümai namüin jüshikanainrua a juittüinjana jia watta'a kale'o, süchikejee ekaawa.",wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,75083,,,,1,,0,rephrasing_fix "Le dices a tu hermano mayor que venga a tocar el tambor, yo voy a traer el de mí papá.","Püma nümüin puwala miyo'ushikai nüntai nütalejai kaashakaa, tantireet tayakaa nümüinkaa tashikai.",wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,75086,,,,1,,0,rephrasing_fix "Siéntense, ya les traigo las sandalias para que las vean.","Jüikala, tantir aiwa jümüin santaaliaka a süpüla ji'rüinjatüin shia.",wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,75113,,,,1,,0,rephrasing_fix "Si, ahora vamos a esa tienda de mantas.","Aa, oꞌuneena waya jooluꞌu eemüin tü aiküleekaa wayuusheꞌin.",wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,75115,,,,1,,0,rephrasing_fix "Me quedan bien, me las voy a llevar.","Kettaasü tamaa, talü'üjeerü.",wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,75121,,,,1,,0,rephrasing_fix "Están baratos, yo compro las de mi mamá, se las voy a regalar el día de su cumple años.","Jayas ü, tayaꞌlajeer ü tayakaa sümüinka maama, tas ülajeer ü suꞌutpünaa sukump üliijüin juya.",wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,75125,,,,1,,0,rephrasing_fix Taata MaꞋleiwa Papá Dios,Taata MaꞋleiwa Papá Dios,wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,75145,,,,1,,0,rephrasing_fix Te pedimos hoy que nos protejas y nos guardes a todos nosotros.,"Wachuntüin pümüin soꞋukaꞋi, paaꞋinmaja waya, pünaajaa waya wapüshuwa'a.",wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,75146,,,,1,,0,rephrasing_fix Vamos primero a pedirle a Dios.,Joo Ꞌuya wachuntai palajana nümüin MaꞋleiwa.,wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,75153,,,,1,,0,rephrasing_fix Está enfermo,Ayuuishi,wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,75197,,,,1,,0,rephrasing_fix La llamé al celular de la hermana.,ja'isü ka'ikaa süma'inru'u jipialuꞌujana jia,wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,75247,,,,1,,0,rephrasing_fix Pasado mañana hay una reunión en la casa de la rectora,Eesü wanee outkajawa a wattapia 'amüin shipialu 'u tü aluwata asükaa,wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,75258,,,,1,,0,rephrasing_fix "¿A qué hora es la reunión ? los padres de los niños se quieren ir , tienen rato de estar esperando","¿Jalapüsheerü ottuin tü akotch ojowaaka? o'uneemateesh ii nash ikana tepichik aa, kama 'aliina a'tapajüin",wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,75262,,,,1,,0,rephrasing_fix ¿Has oí do cómo va a estar el tiempo ma ñana?,Osmeider ¿Paapüirü jamü injatüin m mapa'ak aa watta'a ?,wayuu__book_vamos_hablar_wanuiki__2020,75276,,,,1,,0,rephrasing_fix deja poco a poco,püchi maa POCO A POCO apütapüchi müshi,wayuu__book_verb_conjugacion__2016,75314,,,,1,,0,rephrasing_fix busca a cada rato,achajaata müshi,wayuu__book_verb_conjugacion__2016,75316,,,,1,,0,rephrasing_fix "Tú no te volverás viejo enseguida, permanecerás como cuando llegaste a donde mí","Nnojolinjachi laüla'alaa müin pia, ayata'alüinjachi ma'aka pantaiwa'aya tama'anamüin",wayuu__book_verb_conjugacion__2016,75320,,,,1,,0,rephrasing_fix Hijo mío: sólo disgustos me causas.,"Tachonwaa, aapa ’atshi pia tamüin yüttaa aa'in.",wayuu__book_verb_conjugacion__2016,75336,,,,1,,0,rephrasing_fix Yo me olvidé de pagar una deuda que tengo con Pipo.,Motusu taa’in awalaajaa wanee tojuyaala nuulia Piip a.,wayuu__book_verb_conjugacion__2016,75340,,,,1,,0,rephrasing_fix "Cuando venía de allá para acá, fueron oídos sus pasos por el hombre.","Seiwa'aya ma'aka tüsein, aapünüsü nuu'uipüsana nutu ma chi wayuukai .",wayuu__book_verb_conjugacion__2016,75347,,,,1,,0,rephrasing_fix Con la leche se hace cuajada.,Süka süchiralujuna aainjünüsü ako'ojuushi.,wayuu__book_verb_conjugacion__2016,75364,,,,1,,0,rephrasing_fix La chicha es una bebida de La Guajira.,Tüü uujotkolu wanee asüüshi wajiireje'ewolu.,wayuu__book_verb_conjugacion__2016,75366,,,,1,,0,rephrasing_fix Ella aplica la fuente indicada al texto seleccionado.,Akumajüsü [ashajiaakuwa’ipa ee’iyatuushi ] sünain [ashajalaa aneekuushi ].,wayuu__book_verb_conjugacion__2016,75370,,,,1,,0,rephrasing_fix La muñeca se hace (= es hecha) con barro.,Tüü wayunkeerakat atüküüshi süka pootshi.,wayuu__book_verb_conjugacion__2016,75377,,,,1,,0,rephrasing_fix Ese texto está alineado a la izquierda.,Aliniaajuushi epe’eru’umüin ashajuushikalü türa.,wayuu__book_verb_conjugacion__2016,75379,,,,1,,0,rephrasing_fix "Camilo baila (yo bailo, él baila, tú bailas )","Ayonnajüshi Kamiirü (taya, nia, pia)",wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75393,,,,1,,0,rephrasing_fix "María cocin a (yo cocino, ella cocina, tú cocinas)","A’lakajaasü Mariia (taya, shia, pia)",wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75397,,,,1,,0,rephrasing_fix Yo voy a buscar cerveza. (Específico),Achajaainjachi taya saruweesa,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75400,,,,1,,0,rephrasing_fix dejar conjuntamente,apütirawaa,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75409,,,,1,,0,rephrasing_fix Se hartó de pronto el chico de la s bromas de ellos.,Üttajaasü naa’ in jintüikai saalii tü naainjalakalüirua.,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75429,,,,1,,0,rephrasing_fix Lucas está en su casa con su mujer.,Eeshi Luuka nipialu’u sümaa nu’wayuuse.,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75435,,,,1,,0,rephrasing_fix Pipo está aquí escribiendo un libro sobre la lengua wayuu.,Yaashi Piipa ashajüin wanee karalouta süchiki wayuunaikikalü.,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75438,,,,1,,0,rephrasing_fix Ellos encontraron a los hombres muertos en el suelo.,Eetaashii wayuukana napüla ouwouluu maa'alüin mmoolu'u.,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75455,,,,1,,0,rephrasing_fix Nosotros nos dirigimos hacia donde está nuestro abuelo.,Chainjana waya eemüin chi watuushikai .,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75464,,,,1,,0,rephrasing_fix Mi hermana se fue a la tienda donde trabaja como cajera.,O’unusu tawalakalü sulu’umüin tü aikaalee eere shi’ya taain nneetpü’üin.,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75473,,,,1,,0,rephrasing_fix Tus amigos no te ayudarán - le decía la mujer.,"Na pütünajutukana , nnojoleechi na kaalii jain pia - majüsü jietkalü nümüin.",wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75479,,,,1,,0,rephrasing_fix "Si ustedes me llevan para sus casas, yo me voy a sentir muy triste.","Ma'aka jümaale taya jüpüyalu'umüin, mojushaaneerü taa'in .",wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75495,,,,1,,0,rephrasing_fix Aquél es mi suegro con mi suegra y mis cuñados.,Nia tashimia jümaa temeshu oo’ulaka müshiiya tainchiyuu.,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75498,,,,1,,0,rephrasing_fix Camilo se irá de pronto.,O’una meechii Kamiirü.,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75502,,,,1,,0,rephrasing_fix "Cuando regresó a la casa, se encontró que por todos los rincones salían perros y gatos.","Nüle'ejapa paülü'ümüin, eweenuwaaya'a mü sü süshekeinru'ujee miichikaa erüirua sümaa muusairua.",wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75509,,,,1,,0,rephrasing_fix No tengo voluntad de andar pidiendo entre los ranchos.,Aku’lajaashi taya jünain ojulejakuu maa jainküin piichi.,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75517,,,,1,,0,rephrasing_fix Ese hombre es malvado.,√ Mojulaashi wayuukai chira .,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75528,,,,1,,0,rephrasing_fix "Yo quiero ir a Maicao contigo, pero no tengo pasaje.","O’uneeshi taya Maiko’umüin pümaa, akaisa’a masapia in taya.",wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75537,,,,1,,0,rephrasing_fix "Muchos lo han intentado ya, pero todos han frac asado.","Mainmairü tü wayuu oo'ulakakalün, akatsa'a isa'alü in nachiki nepishuwa'a.",wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75538,,,,1,,0,rephrasing_fix Vengan acá conmigo y los dejaré calentarse con el fuego.,Jalaina yaamüin yaa tamaa jee toulaajeenü jaya süpüla jaa'ayulujain süka sikikalü.,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75539,,,,1,,0,rephrasing_fix "Nosotros sembramos maíz, sandía y fríjol para comer.","Apünajüshii waya maiki, kalapaasü jee kepeshuuna süpüla weküin.",wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75541,,,,1,,0,rephrasing_fix Las tres tinajas fueron llevadas a la casa del rey.,Alü’üjünüsü nipialu’ umüin reikai [tü apünüin sükalüirua jula’ a].,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75553,,,,1,,0,rephrasing_fix "Llegó el primero, llegó también otro, llegó otro después, llegaron los siguientes, y llegó el último.","Antüshi chi palajachikai, antüshi wane’eya’asa, antüshi wanee mapaya’asa, antüshii na achiiruaakana, antüshi chi jaja’ttiamüinjachikai.",wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75560,,,,1,,0,rephrasing_fix "Había, según dicen, un wayuu muy diligente llamado Pipo.",Eetaash i yaawa wanee wayuu tütüshaanas hi ma’i Piipa nünülia.,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75567,,,,1,,0,rephrasing_fix "Yo no tengo chivos, y tampoco tengo dinero.","Makaa'ulainsai taya, manneetsesai tayaya'asa.",wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75586,,,,1,,0,rephrasing_fix Pipo está aquí escribiendo un libro sobre la lengua wayuu.,Yaashi Piipa nüshajüin wanee karalo’uta süchiki wayuunaikikalü.,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75601,,,,1,,0,rephrasing_fix ¿Cómo están l os niños ahora? – Están enfermos en casa.,¿Jamüsh ii tepichikana ? – Ayuuishii Ø tepialu’u.,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75612,,,,1,,0,rephrasing_fix Josefina caminará detrás de los criollos.,Warait eerü Jusepiin a nachiirua na alijuna kana.,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75613,,,,1,,0,rephrasing_fix Miguel va a estar sentado al lado de mi amigo.,Joyotü injachi Minkeerü nü’ütpa’a chi tatünajutukai.,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75614,,,,1,,0,rephrasing_fix Ustedes van a llegar de Maicao temprano.,Antüinjana jaya Maiko’ujee maalü.,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75615,,,,1,,0,rephrasing_fix Juan escribirá el relato. El relato será escrito por Juan.,Ashajeechi Juan tü aküjalaa kalü . Ashajüneerü tü aküjalaa kalü nutuma Juan.,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75634,,,,1,,0,rephrasing_fix Entonces pedimos una cola a un camión.,Wachuntaka laka wanee koola sümüin wanee kamion .,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75639,,,,1,,0,rephrasing_fix El criollo le dio un libro al niño.,Naapüin chi alijunakai wanee karalo ’uta nümüin chi jintüikai .,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75640,,,,1,,0,rephrasing_fix Los animales se mueren en el verano.,Outusu mürülü su'utpünaa jout ai.,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75647,,,,1,,0,rephrasing_fix Kantaraalia hizo su muñeca con barro.,Kantaraalia atüküsü s uwayunkeerain süka pootshi .,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75650,,,,1,,0,rephrasing_fix El joven no se bajó de su cabalgadura.,Nnojoi shi ashakatüin jima'aikai naa'ujee ne'ejenakai,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75676,,,,1,,0,rephrasing_fix Yo no saludaré a los maestros.,Nnojolee na tasaküin na ekirajüliikana,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75679,,,,1,,0,rephrasing_fix Yo no te voy a llevar a donde mi familia.,Nnojolinjachi tamaa in pia jüma'anamüin tapüshi,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75681,,,,1,,0,rephrasing_fix Camilo no trabaja en mi casa.,Ma’yataainsai Kamiirü tepialu’u,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75685,,,,1,,0,rephrasing_fix Camilo no bailó con Nora.,Mayonnajüinsai Kamiirü sümaa Noora,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75686,,,,1,,0,rephrasing_fix Nora no se bebió la cerveza que compraste.,Masüinsalü Noora tü saruweesa p üya’lajakalü .,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75692,,,,1,,0,rephrasing_fix Yo corté la tela de Lucas.,[Tachotooin ]s-V-o [nukuluutse Luuka ]O.,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75693,,,,1,,0,rephrasing_fix Yo besé el brazo de Teresa.,[Tousaja atüna lü]s-V-o [Tareesa ]O.,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75696,,,,1,,0,rephrasing_fix Yo bailé sobre la mesa.,Ayonnajüshi taya jaa'u tü meesakalü .,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75702,,,,1,,0,rephrasing_fix Se bailó sobre la mesa por mí.,Ayonn ajüna aa'ulu tü meesakalü tatuma.,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75704,,,,1,,0,rephrasing_fix ¿Quién barrió tu casa?,¿Jaralü epitaja ka pipia yaa?,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75721,,,,1,,0,rephrasing_fix ¿Quién se sentó a tu lado?,¿Jaralü aikalaa ka pa'ato'u yaa?,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75725,,,,1,,0,rephrasing_fix ¿Con qué te comiste la arepa?,¿Kasa pikaka amaa areepakalü?,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75733,,,,1,,0,rephrasing_fix ¿De cuál clan eres tú?,¿Kasairukui pia?,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75736,,,,1,,0,rephrasing_fix ¿Cuándo compraremos la casa?,¿Kaso’uleerü waya’lajü in miichikalü?,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75740,,,,1,,0,rephrasing_fix Yo quiero beber chicha.,Aseeshi taya uujolu .,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75777,,,,1,,0,rephrasing_fix Fuimos nosotros los que enterramos a tu abuelo.,Waya ojoita kainka putuushi.,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75781,,,,1,,0,rephrasing_fix Seremos nosotros los que bailemos con esta señorita,Wayeena ayonnajaka sümaa majayütkalü tüü.,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75791,,,,1,,0,rephrasing_fix "Antes mi padre solía comer bollitos con queso o cuajada, maíz tierno asado o cocinado.","Paala jümaiwa ekapu'ushi chi tashikai sichuwala jümaa keesü , jero'o jiale , maiki irolu a'ajaaushi , a'lakajaaushi jiale .",wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75804,,,,1,,0,rephrasing_fix "Eso no era una vaca, y no era un caballo tampoco .","Nnojotsü paa'ain jia ya'asa , nnojotsü amain jia ya'asa .",wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75809,,,,1,,0,rephrasing_fix Es necesario que esa ropa tuya sea sacudida.,Acheküsü [o'otojoonaa türa püshe'einkalü ].,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75812,,,,1,,0,rephrasing_fix Nosotros sabemos leer y contar.,Atüjashii waya [aashaje’eraa jümaa ayaawajaa ].,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75815,,,,1,,0,rephrasing_fix "Si tuviese dinero, compraría una casa.","Ma’aka kanneetse re taya, aya’lajüshi je taya wanee piichi.",wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75856,,,,1,,0,rephrasing_fix "Si yo me hubiese apresurado en ir delante de ti, esa mujer no sería tu esposa.","Ma’aka tashapajaa lema’a püpüleerua, nnojotsü je pu’wayuusein türa wayuukolu.",wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75858,,,,1,,0,rephrasing_fix "Apenas amaneció, Pipo fue echado de menos por los maestros.","Mayaa sü ja'yuuin, asukajaanüshi Piipa natuma na ekirajüliikana.",wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75869,,,,1,,0,rephrasing_fix "Cuando yo tenía seis años, vi una imagen muy hermosa en un libro.","Wanaa jümaa aipiruain juya taya, te’rüin wanee ayaakuwaa anashaana sü ma’in.",wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75876,,,,1,,0,rephrasing_fix El malhechor se escondió detrás de un árbol para no ser visto por ellos.,"Anujulaashi chi kaainjaraikai shiyaama'a w anee wunu'u, [suulia ni'nnüin natuma ].",wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75883,,,,1,,0,rephrasing_fix "Yo no estoy trabajando, como para tener dinero.",A'yataashicheje taya [kanneetseinjachi ka taya ].,wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75890,,,,1,,0,rephrasing_fix "No conviene que yo sea tu mujer, porque no tú eres como yo.","Nnojotsü anain jüpüla pu'wayuusein taya , aka tü nnojol in müin aka taya pia",wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75904,,,,1,,0,rephrasing_fix "Tú vendrás acá a cobrar la deuda, pero yo me habré ido a mi tierra.","Anteechi pia yaamüin yaa jünain atekajaa, o’una kaijasa taya toumainpa’amüin",wayuu__book_grammar_compendio_alvarez__2017,75921,,,,1,,0,rephrasing_fix "Nadie podrá ser obligado a declarar contra sí mismo o contra su cónyuge, compañero permanente o parientes dentro del cuarto grado de consanguinidad, segundo de afinidad o primero civil.","Nnojotsü alainnüinjatüin na'in wanee wayuu sünain aküjirawaa nüchikii jee müsuya sünain akujaa süchikii nüwayuuse, nümajana wanepia jee müsuya süchikii nüpushua eekai ni'irukuchüin otta müsuya wayuu eekai kasain nünain sunainje rii'iruku jee shi'irukumajain nüwayuuse.",wayuu__constitution_ccelea__1994,75935,,,,1,,0,rephrasing_fix "La ley regulará las acciones populares para la protección de los derechos e intereses colectivos, relacionados con el patrimonio, el espacio, la seguridad, y la salubridad públicos, la moral administrativa, el ambiente, la libre competencia económica y otros de similar naturaleza que se definen en ella. También regulará las acciones originadas en los daños ocasionados a un número plural de personas, sin perjuicio de las correspondientes acciones particulares. Así mismo, definirá los casos de responsabilidad civil objetiva por el daño inferido a los derechos e intereses colectivo.",Ayawatunüinjatü akua'ipa tüü aksiones populales münaka süchirua a'imaja sükua'ipa wayuu waima ma'aka sa'in nakorolo-no'ummain-anaa jee müsuya süpushua tüü kasa antaka nanainpüna aka müin yaa e'iyatünüinjatüü kasain wayuu tüü amojujaka tüü akua'ipaka napulerua wayuu wa1ma.,wayuu__constitution_ccelea__1994,75954,,,,1,,0,rephrasing_fix "eso que hemos visto y oído, se lo anunciamos ahora para que vivan en unión con nosotros como nosotros vivimos en unión con el Padre y con su Hijo Jesucristo.","Chi we'rapü'ükai, chi waapajapü'ükai anüiki, nia waküjainjachika achiki joolu'u jümüin süpüla wanaawajiraainjatüin jaa'in wamaa. Je wanaawajiraain waa'in wapüshua nümaa chi Maleiwakai oo'ulaka nümaa Jesucristo chi Nüchonkai.",wayuu__bible_youv__2023,75959,"eso que hemos visto y oído, se lo anunciamos ahora para que vivan en unión con nosotros como nosotros vivimos en unión con el Padre y con su Hijo Jesucristo.","Lo que hemos visto y oído, eso os anunciamos, para que también vosotros tengáis comunión con nosotros: y nuestra comunión verdaderamente es con el Padre, y con su Hijo Jesucristo.",1JN 1:3,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero, si vivimos de acuerdo con la luz, como él vive en la luz, entonces vivimos unidos los unos con los otros y la muerte de su Hijo Jesús nos limpia de todo pecado.","Alu'ujasa müleka woo'ulaale suulia waainjala, ayateena waya nümaa Maleiwa sa'aka tü nuwaralakat. O'lojüneerü süpüshua tü waainjalakat woulia sükajee amülain nüsha Jesucristo chi Nüchonkai waa'u. Je wanaawajiraa müsia waa'in wayakana wapüshua.",wayuu__bible_youv__2023,75961,"Pero, si vivimos de acuerdo con la luz, como él vive en la luz, entonces vivimos unidos los unos con los otros y la muerte de su Hijo Jesús nos limpia de todo pecado.","Mas si andamos en luz, como él está en luz, tenemos comunión entre nosotros, y la sangre de Jesucristo su Hijo nos limpia de todo pecado.",1JN 1:7,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Les escribo, hijos míos, porque [Dios] ha perdonado sus pecados en nombre [de Jesús].","Tashajüin jümüin jiakana tachonnii aishiikana tapüla,süka motüitpan naa'in Maleiwa jaainjala sünainjee ouktüin Jesús jaa'ujee.",wayuu__bible_youv__2023,75974,"Les escribo, hijos míos, porque [Dios] ha perdonado sus pecados en nombre [de Jesús].","Os escribo á vosotros, hijitos, porque vuestros pecados os son perdonados por su nombre.",1JN 2:12,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Odiar al hermano es como darle muerte, y deben saber que ningún asesino tiene dentro de sí vida eterna.","Chi eekai kanain naa'in nuwalayuu, uwomuyuushi, maa aka naa'in Caín. Je mee'iranajaainyülia naa'in süpüla eeinjachin nia nümaa Maleiwa waneepia.",wayuu__bible_youv__2023,76000,"Odiar al hermano es como darle muerte, y deben saber que ningún asesino tiene dentro de sí vida eterna.","Cualquiera que aborrece á su hermano, es homicida; y sabéis que ningún homicida tiene vida eterna permaneciente en sí.",1JN 3:15,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero si la conciencia no nos acusa, queridos, crece nuestra confianza en Dios","Tawalayuwaa, müleka sotüle waa'in sünain nümüliajüin waya Maleiwa, ja'itaina kaainjaraliin waya, nnojoleena waya mmolüin seema arütkawaa nümülatu'umüin süpüla achuntaa nümüin.",wayuu__bible_youv__2023,76004,"Pero si la conciencia no nos acusa, queridos, crece nuestra confianza en Dios",En el cual tenemos seguridad y entrada con confianza por la fe de él.,EPH 3:12,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Quien dice: «Yo amo Dios», pero al mismo tiempo odia a su hermano, es un mentiroso. ¿Cómo puede amar Dios, a quien no ve, si no es capaz de amar al hermano, a quien ve?","“Aishi tapüla chi Maleiwakai”, nümüle wane wayuu sünain kanaain naa'in nuwalayuu, aküjashi ne'e na'alain. Nnojoliireje alin nüpüla na nuwalayuukana nümaakana, nialeekaja aijeematüin Maleiwa nüpüla, nnojoishija ni'rüin.",wayuu__bible_youv__2023,76024,"Quien dice: «Yo amo Dios», pero al mismo tiempo odia a su hermano, es un mentiroso. ¿Cómo puede amar Dios, a quien no ve, si no es capaz de amar al hermano, a quien ve?","Si alguno dice, Yo amo á Dios, y aborrece á su hermano, es mentiroso. Porque el que no ama á su hermano al cual ha visto, ¿cómo puede amar á Dios á quien no ha visto?",1JN 4:20,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Si creemos que Jesús es el Cristo, somos hijos de Dios. Ahora bien, no es posible amar al padre sin amar también al que es hijo del mismo padre.","Waya na nüchooinkana Maleiwa, waya anoujakana nünain Jesús sünain nia'inya Cristo chi Nüneekajalakai Maleiwa. Müleka “Aishi wapüla chi Maleiwakai” wamüle, anakaja aire wapüla na wawalayuukana saa'u nüchooin naya Maleiwa wanaa wamaa.",wayuu__bible_youv__2023,76025,"Si creemos que Jesús es el Cristo, somos hijos de Dios. Ahora bien, no es posible amar al padre sin amar también al que es hijo del mismo padre.","TODO aquel que cree que Jesús es el Cristo, es nacido de Dios: y cualquiera que ama al que ha engendrado, ama también al que es nacido de él.",1JN 5:1,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "En cuanto a nosotros, sabemos que todos los que han nacido de Dios no siguen pecando, pues el Hijo de Dios los protege y los mantiene lejos del alcance del maligno.",Watüjaa aa'ulu sünain nnojolin ayatüin kaainjalain chi wayuu eekai nüchoin Maleiwa. Aa'inmajünüshi nia nütüma chi Nüchonkai Maleiwa suulia nüta'ünnüin nütüma chi Kama'üraikai.,wayuu__bible_youv__2023,76035,"En cuanto a nosotros, sabemos que todos los que han nacido de Dios no siguen pecando, pues el Hijo de Dios los protege y los mantiene lejos del alcance del maligno.","Sabemos que cualquiera que es nacido de Dios, no peca; mas el que es engendrado de Dios, se guarda á sí mismo, y el maligno no le toca.",1JN 5:18,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Que la gracia, la misericordia y la paz de Dios Padre y de Jesucristo, el Hijo del Padre, estén con nosotros, junto con la verdad y el amor.Vida en el amor y la verdad","Achuntüshi taya jaa'u nümüin chi Washikai Maleiwa otta nümüin Jesucristo chi Nüchonkai süpüla nee'iyatüin na'anasia jümüin, süpüla namüliajüin jia, je süpüla naapüin wane anaa jümüin. Kasataalejese ayatüin jia sünain tü shiimüinkat sümaa aijiraain jia jüpüla jüpüshua.",wayuu__bible_youv__2023,76038,"Que la gracia, la misericordia y la paz de Dios Padre y de Jesucristo, el Hijo del Padre, estén con nosotros, junto con la verdad y el amor.Vida en el amor y la verdad","Sea con vosotros gracia, misericordia, y paz de Dios Padre, y del Señor Jesucristo, Hijo del Padre, en verdad y en amor.",2JN 1:3,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Dios, por su poder, nos ha concedido todo lo necesario para una vida plenamente piadosa mediante el conocimiento de quien nos llamó con su propia gloria y potencia","Chi Maleiwa Pülashikai ma'i, saa'u neenaküin waya süpüla we'rüinjatüin nukuaippa sünain anashaatain ma'i nia, naapüitpa tü che'ojaakat wamüin süpüla shii'iranajaainjatüin waa'in. Je joolu'u, saa'u koo'omüin wamüin tü aleewaakat nümaa, nükaaliijain waya waneepia süpüla keisalain waya sümüin wakuaippa nu'upala.",wayuu__bible_youv__2023,76049,"Dios, por su poder, nos ha concedido todo lo necesario para una vida plenamente piadosa mediante el conocimiento de quien nos llamó con su propia gloria y potencia","Como todas las cosas que pertenecen á la vida y á la piedad nos sean dadas de su divina potencia, por el conocimiento de aquel que nos ha llamado por su gloria y virtud:",2PE 1:3,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Cuando les anunciamos la venida gloriosa y plena de poder de nuestro Señor Jesucristo, no lo hicimos como si se tratara de leyendas fantásticas, sino como testigos oculares de su grandiosidad.","Jütüjaa aa'ulu sünain nnojolüin wale'eru'ujeejatüin tü pütchi wekirajapü'ükat aka jia nüchiki chi Wasenyotsekai Jesucristo sünain nüle'ejüinjachin so'uweena wane ka'i süka pülashin nia. Shiimüin tü wamapü'ükat jümüin, süka we'rüin paala nia sünain anashaatain ma'i niyolojo so'u tü ka'i shii'iranajaakat o'u nu'upünaa oo'ulaka nüshe'in.",wayuu__bible_youv__2023,76058,"Cuando les anunciamos la venida gloriosa y plena de poder de nuestro Señor Jesucristo, no lo hicimos como si se tratara de leyendas fantásticas, sino como testigos oculares de su grandiosidad.","Porque no os hemos dado á conocer la potencia y la venida de nuestro Señor Jesucristo, siguiendo fábulas por arte compuestas; sino como habiendo con nuestros propios ojos visto su majestad.",2PE 1:16,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Y nosotros escuchamos esta voz venida del cielo mientras estábamos con el Señor en el monte santo.,"Shiimain sünain waapüin tia pütchi iipünaajeejatkat, süka eejanain waya nümaa Jesús so'u ka'ikat tia naa'u chi uuchikai eejachire nu'waajünüin nütüma chi Nüshikai.",wayuu__bible_youv__2023,76060,Y nosotros escuchamos esta voz venida del cielo mientras estábamos con el Señor en el monte santo.,"Y nosotros oímos esta voz enviada del cielo, cuando estábamos juntamente con él en el monte santo.",2PE 1:18,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "De cualquier modo, queridos, no deben olvidar que, para el Señor, un día es como mil años, y mil años como un día.","Tawalayuwaa, jia aishiikana tapüla, te'itaainjatü joolu'u jüpüleerua wane pütchi jülüjüinjatkat jaa'in. Je miirü juya, müsia aka saa'in wane ka'i ne'e nümüin chi Maleiwakai. Je wane ka'i, müsia aka saa'in miirü juya nümüin.",wayuu__bible_youv__2023,76078,"De cualquier modo, queridos, no deben olvidar que, para el Señor, un día es como mil años, y mil años como un día.","Mas, oh amados, no ignoréis esta una cosa: que un día delante del Señor es como mil años y mil años como un día.",2PE 3:8,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Hermanos, debemos dar gracias Dios sin cesar por ustedes. Es justo que lo hagamos así porque progresan extraordinariamente en la fe y es cada vez mayor el amor mutuo que se tienen todos ustedes.","Acheküshii waapüin analu'ut nümüin chi Maleiwakai jaa'u waneepia, süka sükoo'omüinrain sütsüin tü jünoulakat je süka sükoo'omüinrain aijiraain jia jüpüla wane'ewai jukua.",wayuu__bible_youv__2023,76085,"Hermanos, debemos dar gracias Dios sin cesar por ustedes. Es justo que lo hagamos así porque progresan extraordinariamente en la fe y es cada vez mayor el amor mutuo que se tienen todos ustedes.","Debemos siempre dar gracias á Dios de vosotros, hermanos, como es digno, por cuanto vuestra fe va creciendo, y la caridad de cada uno de todos vosotros abunda entre vosotros;",2TH 1:3,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Dios es justo y hará que sufran quienes les están ocasionando sufrimientos;,"Alu'ujasa na e'rüliipü'ükana wayumüin jümüin, süsaleena naya naainjala nütüma chi Maleiwakai mapeena, süka pansaain ma'i tü nümapü'ükat sümüin wayuu süpüshua sünain kasalajanainjatüin saainjala sümüin.",wayuu__bible_youv__2023,76088,Dios es justo y hará que sufran quienes les están ocasionando sufrimientos;,Porque estaban bien enterados de los sufrimientos y eran dueños de los dolores.,4MA 8:27,1,spablm,1,rephrasing_fix "que no pierdan demasiado pronto la cabeza, ni se dejen impresionar por revelaciones, por rumores o por alguna carta supuestamente nuestra en el sentido de que el día del Señor es inminente.","süpüla nnojoliinjanain jüshapataain aa'in sütüma sünüiki wane wayuu sünain saapirüin jia soo'opünaa nüntüichipain chi Senyotkai saajüin. Saajüin tü wayuukolüirua, aküjünüsü tia nütüma wane aapirüi süka nünüiki Maleiwa oo'ulaka sulu'u wane karaloukta washajalakat.",wayuu__bible_youv__2023,76095,"que no pierdan demasiado pronto la cabeza, ni se dejen impresionar por revelaciones, por rumores o por alguna carta supuestamente nuestra en el sentido de que el día del Señor es inminente.","Que no os mováis fácilmente de vuestro sentimiento, ni os conturbéis ni por espíritu, ni por palabra, ni por carta como nuestra, como que el día del Señor esté cerca.",2TH 2:2,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "el enemigo que se alza orgulloso contra todo lo que es divino o digno de adoración, hasta el punto de llegar a suplantar Dios y hacerse pasar a sí mismo por Dios.",E'rüijeechi ma'i wayumüin nia nümüin chi Maleiwakai je sümüin tü sümaleiwaseyaasükalüirua wayuu. Ekeroleechi nia sulu'u tü a'waajüleekat Maleiwa sümaa nüikkalaain süpüla aluwatawaa wayuu chaa sulu'u süka niain Maleiwain naajüin.,wayuu__bible_youv__2023,76097,"el enemigo que se alza orgulloso contra todo lo que es divino o digno de adoración, hasta el punto de llegar a suplantar Dios y hacerse pasar a sí mismo por Dios.","Oponiéndose, y levantándose contra todo lo que se llama Dios, ó que se adora; tanto que se asiente en el templo de Dios como Dios, haciéndose parecer Dios.",2TH 2:4,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Entonces se dará a conocer el impío a quien Jesús, el Señor, destruirá con el aliento de su boca y aniquilará con el esplendor de su manifestación.","Je so'uweena ka'ikat tia, taashi meechia chi E'rüikai Wayumüin süpüla nii'iyataainjachin. Otta so'uweena tü ka'i nüntakat o'u chi Senyotkai Jesús, eewoleechi chi E'rüikai Wayumüin sütüma nünüiki Jesús süka pülashaatain ma'i nia. Oukta meechija'a nia nütüma sünain saja'lajaain tü nüpülainkat.",wayuu__bible_youv__2023,76101,"Entonces se dará a conocer el impío a quien Jesús, el Señor, destruirá con el aliento de su boca y aniquilará con el esplendor de su manifestación.","Y entonces será manifestado aquel inicuo, al cual el Señor matará con el espíritu de su boca, y destruirá con el resplandor de su venida;",2TH 2:8,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Con su gran maldad engañará a quienes están en camino de perdición al no haber querido hacer suyo el amor a la verdad que había de salvarlos.,"Chi E'rüikai Wayumüin, süka nüküjeerüin alawaa soo'opünaa tü kasa mojusü naa'inreetkat, oushikajaajeena nüchiirua na wayuu eekai nanoujain tü alawaa nüküjeetkat namüin. Naya na amüloulinjanakana saa'u nayouktüin paala tü shiimüin nümakat chi Maleiwakai namüin, tü o'tte'ennüinjanakat akajee naya.",wayuu__bible_youv__2023,76103,Con su gran maldad engañará a quienes están en camino de perdición al no haber querido hacer suyo el amor a la verdad que había de salvarlos.,Y con todo engaño de iniquidad en los que perecen; por cuanto no recibieron el amor de la verdad para ser salvos.,2TH 2:10,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Que el Señor de la paz les conceda la paz siempre y en todas sus formas. El Señor esté con todos ustedes.,"Achuntüshi taya jaa'u nümüin chi Senyotkai, chi anajiraakai atüma waya, süpüla naapüinjatüin anaa jümüin waneepia su'unnaa tü alatakat jümüin, eekai mojuin je eekai anain. Jütüjaa aa'uchi chi Maleiwakai sünain eein nia waneepia jümaa jüpüshua.",wayuu__bible_youv__2023,76121,Que el Señor de la paz les conceda la paz siempre y en todas sus formas. El Señor esté con todos ustedes.,Y el mismo Señor de paz os dé siempre paz en toda manera. El Señor sea con todos vosotros.,2TH 3:16,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Porque no es un espíritu de cobardía el que Dios nos otorgó, sino de fortaleza, amor y dominio de nosotros mismos.","Je chi Naa'inkai Maleiwa, nnojoishi aapuushin wamüin süpüla weimolojooinjanain seema wayuu, alu'ujasa süpüla katsüinjatüin waa'in je süpüla aijiraainjanain wapüla je süpüla laülaainjatüin waa'in.",wayuu__bible_youv__2023,76128,"Porque no es un espíritu de cobardía el que Dios nos otorgó, sino de fortaleza, amor y dominio de nosotros mismos.","Porque no nos ha dado Dios el espíritu de temor, sino el de fortaleza, y de amor, y de templanza.",2TI 1:7,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Por su causa soporto todas estas penalidades. Pero no me avergüenzo; sé en quién he puesto mi confianza y estoy seguro de que tiene poder para proteger hasta el día del juicio la enseñanza que me ha confiado.,"tü anuu te'rüin anainjee müliaa joolu'u. Otta mayaainje müliain taya yaa sulu'u tü kaatsetkat, nnojoishi taya japülin, süka te'raajüin Jesucristo chi te'itaakai anain taa'in. Tatüjaa aa'uchi nia sünain nainküin naa'inmajüin tü taa'inrakat nümüin suulia amülajüin ne'e shia. Naa'inmajüin shia süpüla tü ka'i wasouktüinjatkat o'u nümüin saa'u tü kasa waa'inrapü'ükat kataiwa'aya wo'u.",wayuu__bible_youv__2023,76132,Por su causa soporto todas estas penalidades. Pero no me avergüenzo; sé en quién he puesto mi confianza y estoy seguro de que tiene poder para proteger hasta el día del juicio la enseñanza que me ha confiado.,"Por lo cual asimismo padezco esto: mas no me avergüenzo; porque yo sé á quien he creído, y estoy cierto que es poderoso para guardar mi depósito para aquel día.",2TI 1:12,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "¡Ojalá el Señor tenga misericordia de Onesíforo y su familia, pues él fue muchas veces mi paño de lágrimas y no sintió vergüenza al verme encarcelado!",Niaja'a ne'e Onesíforo nümüiwa nnojoika ayüülajüin taya. Kasataalejese nümüliajüin Maleiwa nia sümaa tü nüpüshikalüirua saa'u tia. Kamaneeshi nia tamüin mayaainje püreesain taya.,wayuu__bible_youv__2023,76135,"¡Ojalá el Señor tenga misericordia de Onesíforo y su familia, pues él fue muchas veces mi paño de lágrimas y no sintió vergüenza al verme encarcelado!","Dé el Señor misericordia á la casa de Onesíforo; que muchas veces me refrigeró, y no se avergonzó de mi cadena:",2TI 1:16,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Como fiel soldado de Cristo, no te eches atrás a la hora de las penalidades.","Anakaja müleka püchecherüle paa'in su'unnaa tü müliaa pi'rakat saaliijee pi'yataain nümüin Jesucristo, maa aka wane surulaat eekai ni'rüin müliaa saaliijee aa'inraa tü aluwataanakat anain nia.",wayuu__bible_youv__2023,76138,"Como fiel soldado de Cristo, no te eches atrás a la hora de las penalidades.","Tú pues, sufre trabajos como fiel soldado de Jesucristo.",2TI 2:3,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Supongo que entenderás lo que quiero decirte; en cualquier caso, el Señor hará que lo comprendas plenamente.Salvados en Jesucristo","Müleka jülüjale paa'in tü taküjaitpakat pümüin, akaaliijüneechi pia nütüma chi Senyotkai süpüla piyaawatüinjatüin saa'u.",wayuu__bible_youv__2023,76142,"Supongo que entenderás lo que quiero decirte; en cualquier caso, el Señor hará que lo comprendas plenamente.Salvados en Jesucristo","Sabiendo que brevemente tengo de dejar mi tabernáculo, como nuestro Señor Jesucristo me ha declarado.",2PE 1:14,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix No pierdas esto de vista: cuando se acerque el fin llegarán momentos difíciles.,Anakaja piyaawatüle saa'u jamüinjatüin tü ka'ikat mapeena sülü'ütpa sükalia saja'ttüinjatüin tü kasakat süpüshua. Shiimüin sünain müliainjatüin ma'i wayuu süpüshua so'u ka'ikat tia.,wayuu__bible_youv__2023,76157,No pierdas esto de vista: cuando se acerque el fin llegarán momentos difíciles.,"Por tanto, los justos sufrirán cosas difíciles y esperan cosas más fáciles, pero los que han obrado mal han sufrido las cosas difíciles y no verán las cosas más fáciles.”",2ES 7:18,1,spablm,1,rephrasing_fix "Pero no podrán ir muy lejos porque todos se darán cuenta de su insensatez, como sucedió con Janés y Jambrés.III. Nueva invitación a la fidelidad, con Pablo como ejemplo Invitación a la fidelidad","je süsaleena naya naainjala nütüma Maleiwa, süka shiyaawatüneerüin aa'u sünain maa'awain tü nekirajakat anain, maa aka Janes oo'ulaka Jambres.Nukuaippainjatkat Timoteo sünain ekirajaa wayuu",wayuu__bible_youv__2023,76163,"Pero no podrán ir muy lejos porque todos se darán cuenta de su insensatez, como sucedió con Janés y Jambrés.III. Nueva invitación a la fidelidad, con Pablo como ejemplo Invitación a la fidelidad",Nuevas son cada mañana; grande es tu fidelidad.,LAM 3:23,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Por lo demás, todos los que aspiren a llevar una vida cristiana auténticamente piadosa, sufrirán persecución.","Soto paa'in wane kasa: Chi wayuu eekai keisalain sümüin nukuaippa nu'upala Maleiwa, shi'reechi amüin nia wayuu saaliijee nünoujain nünain Jesucristo.",wayuu__bible_youv__2023,76164,"Por lo demás, todos los que aspiren a llevar una vida cristiana auténticamente piadosa, sufrirán persecución.","Y también todos los que quieren vivir píamente en Cristo Jesús, padecerán persecución.",2TI 3:12,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Estás portándote, querido, como un auténtico creyente al hacer lo que haces por los hermanos, aunque para ti sean forasteros.","Tawalachee, tatüjaa aa'uchi pia sünain kamaneein waneepia namüin na wawalayuukana eekai nantapünaain pünainmüin, mayaashiije nnojoliin pi'raajüin.",wayuu__bible_youv__2023,76185,"Estás portándote, querido, como un auténtico creyente al hacer lo que haces por los hermanos, aunque para ti sean forasteros.","llevando como una espada afilada tu auténtico mandamiento, y de pie, llenó todas las cosas de muerte, y mientras tocaba el cielo se mantenía sobre la tierra.",WIS 18:16,1,spablm,1,rephrasing_fix "He escrito unas líneas a la comunidad, pero Diotrefes, en su afán por manejarlo todo, no nos ha hecho ningún caso.","Tü taluwataakat anain sulu'u tü karaloukta tashajakat paala jümüin jia a'waajüshiikana Maleiwa cha'aya, ayouktünüsü nütüma chi wayuu ja'akakai, Diótrefeskai anülia. Nnojoliishii jamajanain waya nümüin, süka nücheküin sülateein nujut puulia sünain laülawaa jüpüleerua jia anoujashiikana jüpüshua.",wayuu__bible_youv__2023,76189,"He escrito unas líneas a la comunidad, pero Diotrefes, en su afán por manejarlo todo, no nos ha hecho ningún caso.","Yo he escrito á la iglesia: mas Diótrefes, que ama tener el primado entre ellos, no nos recibe.",3JN 1:9,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Confío en verte pronto y hablar personalmente contigo.,Kasataalejese tountüin to'unüin pünainmüin maalü süpüla taashajaainjachin pümaa pümülatu'u.,wayuu__bible_youv__2023,76192,Confío en verte pronto y hablar personalmente contigo.,Y confío en el Señor que yo también iré presto á vosotros.,PHP 2:24,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix ¡Dichoso quien lee y dichosos los que prestan atención a este mensaje profético y cumplen lo que en él está escrito! Porque la hora final está al caer.I. Siete cartas para siete iglesias Presentación y saludo,"Anata'aleeshija'a ma'i chi wayuu eekai naashaje'erüin sümüin tü wayuukolüirua tü anuu tashajüin achiki sulu'u tü karalouktakat. Je anata'aleeshiija'a ma'i napüshua na oonookana sümaa tü pütchi naapakat. Süka jamüin, alü'ütsü joo sükalia süpüla keraainjatüin shia.A'waajünüshi Jesucristo nütüma Juan",wayuu__bible_youv__2023,76194,¡Dichoso quien lee y dichosos los que prestan atención a este mensaje profético y cumplen lo que en él está escrito! Porque la hora final está al caer.I. Siete cartas para siete iglesias Presentación y saludo,"El misterio de las siete estrellas que has visto en mi diestra, y los siete candeleros de oro. Las siete estrellas son los ángeles de las siete iglesias; y los siete candeleros que has visto, son las siete iglesias.",REV 1:20,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Yo soy Juan, hermano de ustedes; unido Jesús, participo con ustedes en el sufrimiento y en la espera paciente del Reino. Me hallaba desterrado en la isla de Patmos por haber proclamado la palabra de Dios y por haber dado testimonio de Jesús,","Taya Juan chi juwalakai, wanaawajiraasü takuaippa jümaa sünain waluwataaushin nütüma Maleiwa je sünain wachecherüin waa'in su'unnaa tü müliaa we'rakat saaliijee wanoujain nünain Jesús. Taküjainjatü joolu'u jümüin tü te'rakat wanaa sümaa püreesain taya chaa sulu'u wane mma kanüliasü Patmos pasanainkat sünain palaa. Püreesashi taya saaliijee tanoujain nünüiki Maleiwa je saaliijee aküjaa sümüin wayuu sünain niain Jesús Tasenyotsein.",wayuu__bible_youv__2023,76198,"Yo soy Juan, hermano de ustedes; unido Jesús, participo con ustedes en el sufrimiento y en la espera paciente del Reino. Me hallaba desterrado en la isla de Patmos por haber proclamado la palabra de Dios y por haber dado testimonio de Jesús,","Yo Juan, vuestro hermano, y participante en la tribulación y en el reino, y en la paciencia de Jesucristo, estaba en la isla que es llamada Patmos, por la palabra de Dios y el testimonio de Jesucristo.",REV 1:9,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "cuando el día del Señor caí en éxtasis y oí a mi espalda una voz poderosa, como de trompeta,","Je so'u wane ka'i riminko, na'anaain taya chi Naa'inkai Maleiwa. Taapakalaka joo nünüiki wane wayuu yaa tapücho'ujee sünain emetuluin ma'i, müsü aka saa'in shi'ira konneeta,",wayuu__bible_youv__2023,76199,"cuando el día del Señor caí en éxtasis y oí a mi espalda una voz poderosa, como de trompeta,","Yo fuí en el Espíritu en el día del Señor, y oí detrás de mí una gran voz como de trompeta,",REV 1:10,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Aunque tienes a tu favor que aborreces la conducta de los nicolaítas, como la aborrezco yo también.","Otta mayaashiije tachiajaainapain jia, sotüsü taa'in sünain jiyouktüin wanaa tamaa tü naa'inrakat na nikirajüinkana Nicolás, na wayuu ekirajüliikana sünain alawaa.",wayuu__bible_youv__2023,76214,"Aunque tienes a tu favor que aborreces la conducta de los nicolaítas, como la aborrezco yo también.","Mas tienes esto, que aborreces los hechos de los Nicolaítas; los cuales yo también aborrezco.",REV 2:6,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero tengo que reprocharte el que toleras Jezabel, esa mujer que se las da de profetisa y que anda seduciendo con sus enseñanzas a mis servidores, incitándolos a vivir en la lujuria y a comer de lo ofrecido a los ídolos.","“Akaajaa tachiajaaka oulia jia, shia süka nnojolüin jüleejüin Jezabel, tü jierü aküjatkat alawaa, tü nünüikimaajatkat Maleiwa saashin. Shime'eja aa'inchii na anoujashiikana tanain süka tü alawaa shikirajakat anain süpüla kaainjalainjanain naya, maa aka na'luwajiraain nakuaippa sümaa wayuu jierü otta wane jierü nümaa wane toolo, je maa aka neküin tü asalaa aapünakat paala sümüin tü maleiwayaasükalüirua.",wayuu__bible_youv__2023,76224,"Pero tengo que reprocharte el que toleras Jezabel, esa mujer que se las da de profetisa y que anda seduciendo con sus enseñanzas a mis servidores, incitándolos a vivir en la lujuria y a comer de lo ofrecido a los ídolos.","Mas tengo unas pocas cosas contra ti: porque permites aquella mujer Jezabel (que se dice profetisa) enseñar, y engañar á mis siervos, á fornicar, y á comer cosas ofrecidas á los ídolos.",REV 2:20,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Al vencedor lo pondré de columna en el Templo de mi Dios, para que ya nunca salga de allí. Y grabaré sobre él el nombre de mi Dios, y grabaré también, junto a mi nombre nuevo, el nombre de la ciudad de mi Dios, la Jerusalén nueva, que desciende del trono celeste de mi Dios.","Je chi eekai nükanajuuin chi Kama'üraikai nütüma, te'itaajeechi nia süpüla eeinjachin nümaa Maleiwa waneepia. Müichia mayu'laain nüma'anajee. Je süka nüpüshin nia chi Tamaleiwasekai, tashajeerü nünülia nünain. Je süka kepiainjachin nia sulu'u wane Jerusalén jeket, tashajeerü tü sünüliakat nünain. Shia tü pueulo nuluwataakat alu'u Maleiwa, tü ashakateetkat maalü chajee iipünaajee nüma'anajee. Je süka nu'tte'ennüichipain tatüma, tashajeerü tü tanülia jeketkat nüna'inya.",wayuu__bible_youv__2023,76239,"Al vencedor lo pondré de columna en el Templo de mi Dios, para que ya nunca salga de allí. Y grabaré sobre él el nombre de mi Dios, y grabaré también, junto a mi nombre nuevo, el nombre de la ciudad de mi Dios, la Jerusalén nueva, que desciende del trono celeste de mi Dios.","Al que venciere, yo lo haré columna en el templo de mi Dios, y nunca más saldrá fuera; y escribiré sobre él el nombre de mi Dios, y el nombre de la ciudad de mi Dios, la nueva Jerusalem, la cual desciende del cielo de con mi Dios, y mi nombre nuevo.",REV 3:12,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "El primero era semejante a un león; el segundo, como un toro; con rostro como de hombre el tercero; y el cuarto, semejante a un águila en pleno vuelo.","Wane, müshi aka saa'in kannajapüt. Je wane'e, müshi aka naa'in paa'a toolo. Otta nu'upünaa chi wane'e, müsü aka saa'in su'upünaa wayuu. Je joo chi wane'eya, müshi aka saa'in warulapai sünain waawataa.",wayuu__bible_youv__2023,76252,"El primero era semejante a un león; el segundo, como un toro; con rostro como de hombre el tercero; y el cuarto, semejante a un águila en pleno vuelo.","Y el primer animal era semejante á un león; y el segundo animal, semejante á un becerro; y el tercer animal tenía la cara como de hombre; y el cuarto animal, semejante á un águila volando.",REV 4:7,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero uno de los ancianos me dijo:—No llores. ¿No ves que ha salido victorioso el león de la tribu de Judá, el retoño de David? Él desenrollará el libro y romperá sus siete sellos.","Niasa wane no'uluku na laülaayuu piamakana shikii pienchimüin, nümakalaka tamüin: “Nnojo pi'yalajüin. Anii Jesús, chi Kannajapüt münakai nuu'uliwo'ukai Judá, chi Pülashikai ma'i nuu'uliwo'ukai David. Nia e'itaaushika süpüla naakatüinjatüin tü akaratshisükat shipekia sümaa neerulüinjatüin tü karalouktakat, süka niyamülüin süpüshua tü nü'ünüükalüirua”.",wayuu__bible_youv__2023,76259,"Pero uno de los ancianos me dijo:—No llores. ¿No ves que ha salido victorioso el león de la tribu de Judá, el retoño de David? Él desenrollará el libro y romperá sus siete sellos.","Y uno de los ancianos me dice: No llores: he aquí el león de la tribu de Judá, la raíz de David, que ha vencido para abrir el libro, y desatar sus siete sellos.",REV 5:5,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "y proclamaban en un inmenso coro:—Digno es el Cordero degolladode recibir el poder, la riqueza,la sabiduría, la fuerza, el honor,la gloria y la alabanza.","Emetutsü ma'i nee'irain sünain maa:“Anneetchonkalee, pia o'utinnakai aa'in,alana'aleeshija'a ma'i pia sünain anain.Wa'waajakalaka ma'i pia,süka kekiin ma'i pia, pülashin ma'i pia, washirüinya ma'i pia nütüma Maleiwa”.",wayuu__bible_youv__2023,76265,"y proclamaban en un inmenso coro:—Digno es el Cordero degolladode recibir el poder, la riqueza,la sabiduría, la fuerza, el honor,la gloria y la alabanza.","Que decían en alta voz: El Cordero que fué inmolado es digno de tomar el poder y riquezas y sabiduría, y fortaleza y honra y gloria y alabanza.",REV 5:12,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Los siete ángeles se prepararon para tocar las siete trompetas.,"Je na akaratshishiikana aapiee aapünakana amüin paala konneeta wane'ewai nakua, yapakalaka naya süpüla na'yalajirüin tü konneetakalüirua.",wayuu__bible_youv__2023,76297,Los siete ángeles se prepararon para tocar las siete trompetas.,"Y los siete ángeles que tenían las siete trompetas, se aparejaron para tocar.",REV 8:6,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Abrió lo profundo del abismo, y de sus profundidades, como de un horno gigantesco, salió una densa humareda. El sol y el aire se oscurecieron a causa del humo del abismo,","Shiasa naakatapa shirouse tü Ishikat, ojuittüsü wane sümüsain miyo'u ma'i maa aka sümüsain siki. Je süka kojoin ma'i tü sümüsain ojuittakat sulu'ujee tü Ishikat, epiyuushijaasü chaa iipünaa sütüma je oukuushi chi ka'ikai sütüma.",wayuu__bible_youv__2023,76302,"Abrió lo profundo del abismo, y de sus profundidades, como de un horno gigantesco, salió una densa humareda. El sol y el aire se oscurecieron a causa del humo del abismo,","Y abrió el pozo del abismo, y subió humo del pozo como el humo de un gran horno; y oscurecióse el sol y el aire por el humo del pozo.",REV 9:2,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Tampoco se les permitió que los mataran, sino únicamente que los sometieran a tortura durante cinco meses. Pero el tormento será atroz, como mordedura de escorpión.","Nnojotsü e'itaaushin süpüla su'una'alajatüin naa'in na wayuukana, süpülajatü müliainjanain sütüma so'u ja'rai kashi. Sü'lena'alüinjana naya maa aka sü'lenio'u je'yulu.",wayuu__bible_youv__2023,76305,"Tampoco se les permitió que los mataran, sino únicamente que los sometieran a tortura durante cinco meses. Pero el tormento será atroz, como mordedura de escorpión.","Y les fué dado que no los matasen, sino que los atormentasen cinco meses; y su tormento era como tormento de escorpión, cuando hiere al hombre.",REV 9:5,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Recibí después una vara de medir semejante a un bastón, y me ordenaron:—Ve, toma las medidas del Templo de Dios y de su altar y cuenta el número de sus adoradores.","Saapünakalaka tamüin wane koushat emiriijia. Je chi Maleiwakai, nümakalaka tamüin: “Pu'una chamüin Jerusalénmüin sünainmüin tü a'waajüleekat taya, pimiriijaiwa tü a'waajüleekat oo'ulaka tü a'ajüleekat. Je piyaawaja na wayuu chakana a'waajüin taya.",wayuu__bible_youv__2023,76330,"Recibí después una vara de medir semejante a un bastón, y me ordenaron:—Ve, toma las medidas del Templo de Dios y de su altar y cuenta el número de sus adoradores.","Y ME fué dada una caña semejante á una vara, y se me dijo: Levántate, y mide el templo de Dios, y el altar, y á los que adoran en él.",REV 11:1,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Mientras tanto, se desbordará el júbilo y la alegría de los habitantes de la tierra por su muerte. Hasta se harán regalos unos a otros, ya que aquellos dos profetas les habían amargado la existencia.","Je tü wayuukolüirua sainküin mmakat süpüshua, emi'ijaajeerü sümaa süsülajiraain kasa anasü süka ouktüinapain na piamashii nünüikimaajanakana Maleiwa müliapü'ükana atüma wayuu sainküin mmakat süpüshua.",wayuu__bible_youv__2023,76337,"Mientras tanto, se desbordará el júbilo y la alegría de los habitantes de la tierra por su muerte. Hasta se harán regalos unos a otros, ya que aquellos dos profetas les habían amargado la existencia.","Y los moradores de la tierra se gozarán sobre ellos, y se alegrarán, y se enviarán dones los unos á los otros; porque estos dos profetas han atormentado á los que moran sobre la tierra.",REV 11:10,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Al verse arrojado a la tierra, el dragón se lanzó a perseguir a la mujer que había dado a luz al hijo varón.","Shiasa ni'rapa chi kayuushikai sünain nujutünüin mmalu'umüin, nülojokalaka süchiirua tü jietkat jemeyulüitpakat nümaa chi jo'uukai.",wayuu__bible_youv__2023,76355,"Al verse arrojado a la tierra, el dragón se lanzó a perseguir a la mujer que había dado a luz al hijo varón.","Y cuando vió el dragón que él había sido arrojado á la tierra, persiguió á la mujer que había parido al hijo varón.",REV 12:13,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero la mujer recibió dos alas de águila real, para que pudiera volar al lugar que tenía destinado en el desierto y ser allí alimentada, lejos de la serpiente, durante tres tiempos y medio.","Shiasa tü jietkat, aapünüsü katünaa sümüin, maa aka saa'in warulapai, süpüla suwatüinjatüin nüpüleerua chi kayuushikai sulu'umüin tü mma maa'inyatuuisükat, tü yapatüjütkalia nütüma chi Maleiwakai süpüla, eeinjatüle saa'inmajünüin so'u apünüin juya shiatapünaa.",wayuu__bible_youv__2023,76356,"Pero la mujer recibió dos alas de águila real, para que pudiera volar al lugar que tenía destinado en el desierto y ser allí alimentada, lejos de la serpiente, durante tres tiempos y medio.","Y fueron dadas á la mujer dos alas de grande águila, para que de la presencia de la serpiente volase al desierto, á su lugar, donde es mantenida por un tiempo, y tiempos, y la mitad de un tiempo.",REV 12:14,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "También se permitió a la bestia pelear contra los mismos consagrados Dios, hasta vencerlos; y le fue concedido poder sobre gentes de toda raza, pueblo, lengua y nación.","Oo'ulaanüshi nütüma Maleiwa sünain aluwatawaa saa'u e'irukuukat süpüshua sainküin mmakat süpüshua. Otta na nüpüshikana Maleiwa, ayamütshii naya nütüma chi wanülüükai süka nuu'ulaanüin nanain.",wayuu__bible_youv__2023,76365,"También se permitió a la bestia pelear contra los mismos consagrados Dios, hasta vencerlos; y le fue concedido poder sobre gentes de toda raza, pueblo, lengua y nación.","Y le fué dado hacer guerra contra los santos, y vencerlos. También le fué dada potencia sobre toda tribu y pueblo y lengua y gente.",REV 13:7,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Salió del Templo otro ángel y gritó con voz poderosa al que estaba sentado en la nube:—Empuña tu hoz y comienza a segar. Es el tiempo de la siega, pues ya está la mies en sazón.","Nujuittaakalaka wane aapiee sulu'ujee tü a'waajüleekat Maleiwa. Nu'waatakalaka nümüin chi joyotüshikai saa'u tü sirumakat sünain maa nümüin: “Anakaja pu'unüle joolu'u sünain pajapulu'uin tü rüikat, süpüla pükotchajüinjatüin tü wayuukolüirua, maa aka sükotchajünüin tü pünajütkat. Süka jamüin, keraaitpa sükalia süpüla okotchajünaa sainküinjee mmakat süpüshua”, nümakalaka chi aapieekai nümüin.",wayuu__bible_youv__2023,76383,"Salió del Templo otro ángel y gritó con voz poderosa al que estaba sentado en la nube:—Empuña tu hoz y comienza a segar. Es el tiempo de la siega, pues ya está la mies en sazón.","Y otro ángel salió del templo, clamando en alta voz al que estaba sentado sobre la nube: Mete tu hoz, y siega; porque la hora de segar te es venida, porque la mies de la tierra está madura.",REV 14:15,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Vi luego en el cielo otra señal formidable y maravillosa: siete ángeles llevaban las siete últimas calamidades con las que había de consumarse la ira de Dios.,"Ee'iyataasü joolu'u wane kasa chaa iipünaa sirumatu'u, ponüsü ma'i saa'in wayuu. Akaratshishii aapieeirua yapashii süpüla ajütaa akaratshisü müliaa sünainmüin wayuu. Je süjütünapeena süpüshua, keraajeerü tü naa'inrüinjatkat chi Maleiwakai sümüin tü wayuukolüirua süsala saainjala.",wayuu__bible_youv__2023,76387,Vi luego en el cielo otra señal formidable y maravillosa: siete ángeles llevaban las siete últimas calamidades con las que había de consumarse la ira de Dios.,"Y VI otra señal en el cielo, grande y admirable, que era siete ángeles que tenían las siete plagas postreras; porque en ellas es consumada la ira de Dios.",REV 15:1,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Escrito en su frente tenía un nombre misterioso: «Babilonia, la poderosa, la madre de todas las prostitutas y de todas las aberraciones de la tierra».","Eesü wane ashajuushi yaa shi'ipo'unain. Shia tü sünüliakat, matüjaajuu aa'ulu jamalu'ulüin. Müsü tü ashajuushikat mayaa: “Babilonia, tü pueulo kojutkat sütüma wayuu, tü shiikat süpüshua wayuu maa'insat, tü shikiisükat kasa mojusü saa'inrakat wayuu sainküin mmakat”.",wayuu__bible_youv__2023,76414,"Escrito en su frente tenía un nombre misterioso: «Babilonia, la poderosa, la madre de todas las prostitutas y de todas las aberraciones de la tierra».","Y en su frente un nombre escrito: MISTERIO, BABILONIA LA GRANDE, LA MADRE DE LAS FORNICACIONES Y DE LAS ABOMINACIONES DE LA TIERRA.",REV 17:5,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Me asombré sobremanera al contemplarla, y el ángel me dijo:—¿De qué te asombras? Te explicaré el secreto significado de la mujer y de la bestia de siete cabezas y diez cuernos sobre la que va montada.",Nümakalaka chi aapieekai tamüin: “¿Jamüsü patataka'a paa'in sütüma tü jietkat je nütüma chi wanülüü akaratshisükai nikii je poloosü nu'uwa? Taküjeerü joolu'u pümüin sünain kasasüin wayuu tü jietkat otta chi wanülüü she'ejenakai.,wayuu__bible_youv__2023,76416,"Me asombré sobremanera al contemplarla, y el ángel me dijo:—¿De qué te asombras? Te explicaré el secreto significado de la mujer y de la bestia de siete cabezas y diez cuernos sobre la que va montada.","Y el ángel me dijo: ¿Por qué te maravillas? Yo te diré el misterio de la mujer, y de la bestia que la trae, la cual tiene siete cabezas y diez cuernos.",REV 17:7,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Vi después bajar del cielo a otro ángel con inmenso poder. Su resplandor iluminó la tierra,","Shiasa süchikijee tia, te'rakalaka wane aapieeka'iya sünain nüshakatüin chajee iipünaajee. Müle'oshi sünain aluwatawaa chaa iipünaa. Warattuuisü tü mmapa'akat nütüma süka nüntüshin nüma'anajee Maleiwa.",wayuu__bible_youv__2023,76427,"Vi después bajar del cielo a otro ángel con inmenso poder. Su resplandor iluminó la tierra,",Y DESPUÉS de estas cosas vi otro ángel descender del cielo teniendo grande potencia; y la tierra fué alumbrada de su gloria.,REV 18:1,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "También los traficantes de la tierra prorrumpirán en llanto y gemidos por ella, porque ya nadie les comprará sus mercancías:","Je na oikkaaliikana sainküinjeejanakana mmakat süpüshua, mojeerü ma'i naa'in saalin tü pueulokat süka nnojolüitpain jaralin ayalajüinjatüin noikkaain noulia.",wayuu__bible_youv__2023,76435,"También los traficantes de la tierra prorrumpirán en llanto y gemidos por ella, porque ya nadie les comprará sus mercancías:","Y los mercaderes de la tierra lloran y se lamentan sobre ella, porque ninguno compra más sus mercaderías:",REV 18:11,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "¡Un instante ha bastadopara arrasar tanta riqueza!A su vez, los capitanes de barco, los oficiales, los marineros y todos cuantos faenan en el mar, se mantenían de pie a lo lejos","Kama'ajaataayai saja'lajaapa nawashirüin”.Je na wayuu sülaülashiikana anua, oo'ulaka na a'yataashiikana nümüin sünain alü'üjaa korolo shirokupünaa palaa sainküinjee mmakat süpüshua, oo'ulaka na o'unakana sulu'u anua, oo'ulaka napüshua eekai ne'ikajiraain korolo sulu'u wane anua süpüla oikkünaa, sha'washawaleena naya ka'yata suulia tü pueulokat.",wayuu__bible_youv__2023,76438,"¡Un instante ha bastadopara arrasar tanta riqueza!A su vez, los capitanes de barco, los oficiales, los marineros y todos cuantos faenan en el mar, se mantenían de pie a lo lejos","Porque en una hora han sido desoladas tantas riquezas. Y todo patrón, y todos los que viajan en naves, y marineros, y todos los que trabajan en el mar, se estuvieron lejos;",REV 18:17,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Después de esto, oí algo como la voz sonora de una gran muchedumbre que cantaba en el cielo:—¡Aleluya!Nuestro Dios es un Dios salvador,fuerte y glorioso,","Shiasa kettaapa nünüiki chi aapieekai, taapakalaka wane mataasü aka saa'in shii'irain wayuu wattashaata saalin chaa iipünaa eere chi Maleiwakai sünain emetuluin ma'i shia sünain maa:“Aleluya,anakaja wa'waajüle chi Wamaleiwase Pülashikai ma'i, chi O'tte'erakai waya.",wayuu__bible_youv__2023,76444,"Después de esto, oí algo como la voz sonora de una gran muchedumbre que cantaba en el cielo:—¡Aleluya!Nuestro Dios es un Dios salvador,fuerte y glorioso,","DESPUÉS de estas cosas oí una gran voz de gran compañía en el cielo, que decía: Aleluya: Salvación y honra y gloria y potencia al Señor Dios nuestro.",REV 19:1,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Me postré entonces a sus pies con intención de adorarlo, pero él me dijo:—¿Qué haces? Yo soy un simple servidor como tú y tus hermanos, los que dan testimonio de Jesús. A Dios debes adorar. V. Las siete visiones El jinete del caballo blanco y la bestia","Ta'wachiraakalaka joo nümülatu'u chi aapieekai süpüla ta'waajüinjachin nia. Otta nümakalaka joo tamüin: “Puu'ulaa suulia. Shia anaka alu'u müleka niale Maleiwa pu'waajüin nümüiwa. Tayakai, wane a'yataai ne'e nümüin Maleiwa maa aka piakai je maa aka na puwalayuukana, na oonookana sümaa tü shiimüin nikirajapü'ükat anain Jesús, tü ekirajünakat anain maa'ulu yaa natüma na aküjakana nünüiki Maleiwa”.Akanajuushi chi wanülüükai nütüma chi Nüneekajalakai Maleiwa",wayuu__bible_youv__2023,76453,"Me postré entonces a sus pies con intención de adorarlo, pero él me dijo:—¿Qué haces? Yo soy un simple servidor como tú y tus hermanos, los que dan testimonio de Jesús. A Dios debes adorar. V. Las siete visiones El jinete del caballo blanco y la bestia","Y yo me eché á sus pies para adorarle. Y él me dijo: Mira que no lo hagas: yo soy siervo contigo, y con tus hermanos que tienen el testimonio de Jesús: adora á Dios; porque el testimonio de Jesús es el espíritu de la profecía.",REV 19:10,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Lo arrojó después al abismo y allí lo encerró; y selló la entrada, para que en adelante no pueda seducir a las naciones hasta que hayan pasado los mil años. Pasados esos mil años, gozará de libertad por breve tiempo.","Nujutünakalaka joo chi kayuushikai nütüma chi aapieekai sulu'umüin tü Ishikat. Je chi aapieekai, nüsülajaain tü shirousekat nümaa süka wane kantaawa je ni'itaain wane ashajuushi sünain suulia sujutannüin. Nnojolüitpa e'ike'ennüin wayuu nütüma chi kayuushikai sainküin mmakat süka alawaa wane'ere'eya shikeraajapa tü miirü juya. Otta kettaapeena shia, ojuittinneechi nia süpüla taashinjachin so'u palit ne'e ka'i.",wayuu__bible_youv__2023,76465,"Lo arrojó después al abismo y allí lo encerró; y selló la entrada, para que en adelante no pueda seducir a las naciones hasta que hayan pasado los mil años. Pasados esos mil años, gozará de libertad por breve tiempo.","Y arrojólo al abismo, y le encerró, y selló sobre él, porque no engañe más á las naciones, hasta que mil años sean cumplidos: y después de esto es necesario que sea desatado un poco de tiempo.",REV 20:3,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Vi también bajar del cielo la ciudad santa, la nueva Jerusalén. Venía de Dios, ataviada como una novia que se engalana para su esposo.","Te'rakalaka wane Jerusalén jeket, tü pueulo aisükat nüpüla Maleiwa, sünain süshakatüin chajee iipünaajee eejee chi Maleiwakai. Anashaatasü ma'i sukuaippa tü pueulokat, maa aka wane jierü a'anaaushikat nüpüla chi su'wayuuseinjachikai.",wayuu__bible_youv__2023,76475,"Vi también bajar del cielo la ciudad santa, la nueva Jerusalén. Venía de Dios, ataviada como una novia que se engalana para su esposo.","Y yo Juan vi la santa ciudad, Jerusalem nueva, que descendía del cielo, de Dios, dispuesta como una esposa ataviada para su marido.",REV 21:2,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "La muralla se asienta sobre doce pilares, que tienen grabados los nombres de los doce apóstoles del Cordero.","Je tü sükulaatsekat tü pueulokat, polootuasü piammüin tü süchechejiakat. Je ashajünüsü sünain wane'ewai sükua nanülia na polookana piammüin Aluwataaushi e'itaanakana nütüma chi Anneetchonkai.",wayuu__bible_youv__2023,76485,"La muralla se asienta sobre doce pilares, que tienen grabados los nombres de los doce apóstoles del Cordero.","Y el muro de la ciudad tenía doce fundamentos, y en ellos los doce nombres de los doce apóstoles del Cordero.",REV 21:14,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Tampoco necesita sol ni luna que la alumbren; la ilumina la gloria de Dios, y su antorcha es el Cordero.","Je nnojotsü che'ojaain nuwarala chi ka'ikai je nuwarala chi kashikai, süka warattuuin ma'i tü pueulokat nütüma chi Maleiwakai je süka chuwatuuin shia nütüma chi Anneetchonkai.",wayuu__bible_youv__2023,76492,"Tampoco necesita sol ni luna que la alumbren; la ilumina la gloria de Dios, y su antorcha es el Cordero.","Y la ciudad no tenía necesidad de sol, ni de luna, para que resplandezcan en ella: porque la claridad de Dios la iluminó, y el Cordero era su lumbrera.",REV 21:23,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "La luz de esta ciudad alumbrará el destino de los pueblos, y los reyes del mundo vendrán a rendirle homenaje.","Tü wayuukolüirua sainküinjee mmakat süpüshua, suwaralaapeena tü pueulokat. Je na aluwataashiikana sainküin mma, nantireerü tü nawashirüinkat sulu'umüin tü pueulokat.",wayuu__bible_youv__2023,76493,"La luz de esta ciudad alumbrará el destino de los pueblos, y los reyes del mundo vendrán a rendirle homenaje.","Aquél era la luz verdadera, que alumbra á todo hombre que viene á este mundo.",JHN 1:9,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix contemplarán su rostro y llevarán su nombre grabado en la frente.,"na e'reenakana nu'upünaa, na kanainkana nünülia ne'ipo'unain.",wayuu__bible_youv__2023,76499,contemplarán su rostro y llevarán su nombre grabado en la frente.,Y verán su cara; y su nombre estará en sus frentes.,REV 22:4,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero él me dijo:—¿Qué haces? Yo soy un simple servidor como tú y tus hermanos los profetas, como todos los que prestan atención al mensaje de este libro. A Dios debes adorar.","Otta nümakalaka joo tamüin: “Nnojo paa'inrüin tüü. Nia Maleiwa pu'waajüinjachika nümüiwa. Tayakai, wane a'yataai ne'e nümüin Maleiwa maa aka piakai je maa aka na puwalayuukana, na aküjüliikana nünüiki Maleiwa, je maa aka napüshua na oonookana sümaa tü ashajünakat sulu'u tü karalouktakat”, nümakalaka tamüin.",wayuu__bible_youv__2023,76504,"Pero él me dijo:—¿Qué haces? Yo soy un simple servidor como tú y tus hermanos los profetas, como todos los que prestan atención al mensaje de este libro. A Dios debes adorar.","Y él me dijo: Mira que no lo hagas: porque yo soy siervo contigo, y con tus hermanos los profetas, y con los que guardan las palabras de este libro. Adora á Dios.",REV 22:9,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Su glorioso poder los dotará de una fortaleza a toda prueba para que sean ejemplo de constancia y paciencia, y para que, llenos de alegría,","Je ayateena jia sünain katsüin jaa'in sünain anoujaa nükajee chi Maleiwakai Pülashikai ma'i süpüla jüchecherüinjatüin jaa'in su'unnaa tü müliaa ji'rüinjatkat sünain nnojoleerüin süshapalaain jaa'in. Talateerü jaa'in,",wayuu__bible_youv__2023,76517,"Su glorioso poder los dotará de una fortaleza a toda prueba para que sean ejemplo de constancia y paciencia, y para que, llenos de alegría,","Corroborados de toda fortaleza, conforme á la potencia de su gloria, para toda tolerancia y largura de ánimo con gozo;",COL 1:11,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Por su unión con Cristo están circuncidados; no en sentido físico, sino con la circuncisión de Cristo, que es la que los despoja de sus desordenadas apetencias humanas.","Nnojoliinapa süchepchiain jia jaainjala, süka taashiinapain jia suulia nütüma Cristo. Nnojoliishii taashin jia suulia jaainjala sünainjee o'yotoonoo ata, shia sünainjee shii'iranajaaitpain jaa'in nütüma Cristo.",wayuu__bible_youv__2023,76538,"Por su unión con Cristo están circuncidados; no en sentido físico, sino con la circuncisión de Cristo, que es la que los despoja de sus desordenadas apetencias humanas.","En el cual también sois circuncidados de circuncisión no hecha con manos, con el despojamiento del cuerpo de los pecados de la carne, en la circuncisión de Cristo;",COL 2:11,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Y muertos estaban a causa de sus delitos y de su condición de paganos. Pero ahora, Dios los ha vuelto a la vida con Cristo y nos ha perdonado todos nuestros pecados.","Jiakana paala, müshii aka naa'in na manoujainsaliikana napüshua sünain nnojolin jamajachin chi Maleiwakai jümüin, süka süchepchiapü'üin jia kaainjalaa. Otta müsia joolu'u, ojuittinnüinapa jia nütüma Maleiwa suulia süchepchiaa jaainjala. Nülatirüitpa jaainjala juulia süpüla eeinjanain jia waneepia nümaa Cristo.",wayuu__bible_youv__2023,76540,"Y muertos estaban a causa de sus delitos y de su condición de paganos. Pero ahora, Dios los ha vuelto a la vida con Cristo y nos ha perdonado todos nuestros pecados.","Y á vosotros, estando muertos en pecados y en la incircuncisión de vuestra carne, os vivificó juntamente con él, perdonándoos todos los pecados,",COL 2:13,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Y rueguen también Dios por nosotros para que nos facilite la tarea de anunciar el plan de Dios realizado en Cristo, por el cual me encuentro ahora encarcelado,","Otta too'opünaa tayakai, püreesashi taya maa'ulu yaa saaliijee taküjain nüchiki Cristo sümüin wayuu, tü achikii nnojotkat atüjaanüin aa'u paala. Juchunta nümüin chi Maleiwakai taa'u, süpüla yapainjanain nütüma tapüleerua na wayuu aapeenakana taküjala.",wayuu__bible_youv__2023,76562,"Y rueguen también Dios por nosotros para que nos facilite la tarea de anunciar el plan de Dios realizado en Cristo, por el cual me encuentro ahora encarcelado,","Orando también juntamente por nosotros, que el Señor nos abra la puerta de la palabra, para hablar el misterio de Cristo, por el cual aun estoy preso,",COL 4:3,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "De mi situación les informará Tíquico, el hermano querido y fiel compañero mío en el servicio cristiano.","Otta müshia Tíquico, nüküjeerü tachiki jümüin. Nia wawala aishikai wapüla, nüchepchiakai chi Senyotkai wanaa tamaa sünain naa'inrüin waneepia tü aluwataanakat anain nia.",wayuu__bible_youv__2023,76566,"De mi situación les informará Tíquico, el hermano querido y fiel compañero mío en el servicio cristiano.","Todos mis negocios os hará saber Tichîco, hermano amado y fiel ministro y consiervo en el Señor:",COL 4:7,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Soy testigo de lo mucho que se preocupa por ustedes, y también por los de Hierápolis y Laodicea.",Tatüjaa aa'uchi nia sünain nüchuntüin waneepia jaa'u jiakana chakana Colosas oo'ulaka naa'u na wawalayuu chakana Laodicea oo'ulaka naa'u na chakana Hierápolis.,wayuu__bible_youv__2023,76572,"Soy testigo de lo mucho que se preocupa por ustedes, y también por los de Hierápolis y Laodicea.","Porque le doy testimonio, que tiene gran celo por vosotros, y por los que están en Laodicea, y los que en Hierápolis.",COL 4:13,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Cuando hayan leído esta carta, procuren que sea leída también en la iglesia de Laodicea; y, en cuanto a ustedes, lean también la que les llegue de Laodicea.","Tü karaloukta tashajakat jümüin, süchikijee saashaje'ennüin jümüin, anakaja müleka saashaje'ennüle namüin na wawalayuukana chakana sulu'u tü outkajaaleekat cha'aya Laodicea. Oo'ulaka tü karaloukta tashajakat namüin nayakana, anakaja müleka saashaje'ennüle jümüin jiakanaya.",wayuu__bible_youv__2023,76575,"Cuando hayan leído esta carta, procuren que sea leída también en la iglesia de Laodicea; y, en cuanto a ustedes, lean también la que les llegue de Laodicea.","Y cuando esta carta fuere leída entre vosotros, haced que también sea leída en la iglesia de los Laodicenses; y la de Laodicea que la leáis también vosotros.",COL 4:16,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Lo dice la Escritura: Destruiré la sabiduría de los sabios y haré fracasar la inteligencia de los inteligentes.,"Shia tü nüküjakat achiki chi Maleiwakai sünain süshajünüin paala:“Tü jülüjakat naa'in chi wayuu eekai kekiin naashin sünain nnojolin nünoujain tanain,nnojotsü kasajatüin tamüin.Amalajaweerü tatüma tü naashajaakat achiki,süka pütchin nikiirujut ne'e”.",wayuu__bible_youv__2023,76586,Lo dice la Escritura: Destruiré la sabiduría de los sabios y haré fracasar la inteligencia de los inteligentes.,"Porque está escrito: Destruiré la sabiduría de los sabios, y desecharé la inteligencia de los entendidos.",1CO 1:19,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero según dice la Escritura: Lo que jamás vio ojo alguno, lo que ningún oído oyó, lo que nadie pudo imaginar que Dios tenía preparado para aquellos que lo aman,","Shia tü ashajünakat achiki paala sulu'u tü karaloukta nüchikimaajatkat chi Maleiwakai:“Tü kasa anasü yapatüjütkat nütüma chi Maleiwakai napüla na aikana apüla nia,nnojotsü aküjünüin achiki paala sümüin wayuu,je nnojotsü e'nnüin sümaa sütüjaanüin aa'u sütüma wayuu”.",wayuu__bible_youv__2023,76598,"Pero según dice la Escritura: Lo que jamás vio ojo alguno, lo que ningún oído oyó, lo que nadie pudo imaginar que Dios tenía preparado para aquellos que lo aman,","Antes, como está escrito: Cosas que ojo no vió, ni oreja oyó, ni han subido en corazón de hombre, son las que ha Dios preparado para aquellos que le aman.",1CO 2:9,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Así que ni el que planta ni el que riega cuentan para nada; Dios, que hace crecer, es el que cuenta.","Anakaja müleka kojutüle jütüma chi Maleiwakai wouliale'eya wayakana, mayaainje tayain e'ikajaain nüchiki Cristo jümüin, je mayaainje niain ekirajüin Apolos jia. Anashi kojutüle jütüma chi Maleiwakai, süka niain lotüin atüma tü jünoulakat.",wayuu__bible_youv__2023,76608,"Así que ni el que planta ni el que riega cuentan para nada; Dios, que hace crecer, es el que cuenta.","Así que, ni el que planta es algo, ni el que riega; sino Dios, que da el crecimiento.",1CO 3:7,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Aquel cuyo edificio, levantado sobre el cimiento, se mantenga firme, será premiado;","Müinka katsüinre sünoula tü aapajakat jünüiki sütüma tü jikirajakat anain, walaajeena jia nütüma chi Maleiwakai saa'u tü ji'yataainkat.",wayuu__bible_youv__2023,76610,"Aquel cuyo edificio, levantado sobre el cimiento, se mantenga firme, será premiado;","Así que, el que piensa estar firme, mire no caiga.",1CO 10:12,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "¡Conque ustedes ya están satisfechos, ya son ricos, ya han alcanzado la realeza sin contar con nosotros! ¡Ojalá fuera cierto, para compartir con ustedes esa realeza!","Jiyouktüin, saa'in tamüin, ekirajünaa je aluwataanaa watüma, süka jülanaain woulia jaashin, müsia laülaayuuin jia jümüiwa jaashin. Kasataalejese shiimüin sünain laülaayuuin jia jümüiwa, jükaaliijeenaje waya.",wayuu__bible_youv__2023,76620,"¡Conque ustedes ya están satisfechos, ya son ricos, ya han alcanzado la realeza sin contar con nosotros! ¡Ojalá fuera cierto, para compartir con ustedes esa realeza!","Ya estáis hartos, ya estáis ricos, sin nosotros reináis; y ojalá reinéis, para que nosotros reinemos también juntamente con vosotros.",1CO 4:8,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pues, a lo que veo, Dios nos ha reservado a los apóstoles el último lugar como si fuéramos condenados a muerte, y nos hemos convertido en espectáculo del mundo entero, tanto de ángeles como de humanos.","Saa'in tamüin, e'itaanüshii waya Aluwataaushikana nütüma chi Maleiwakai su'upala tü wayuukolüirua süpüshua je tü yolujaakalüirua süpüshua, süpüla shime'erainpalainjanain waya, maa aka nü'ünüükai waya Maleiwa sünain ni'itaain waya süpüla ouktaa.",wayuu__bible_youv__2023,76621,"Pues, a lo que veo, Dios nos ha reservado a los apóstoles el último lugar como si fuéramos condenados a muerte, y nos hemos convertido en espectáculo del mundo entero, tanto de ángeles como de humanos.","Porque á lo que pienso, Dios nos ha mostrado á nosotros los apóstoles por los postreros, como á sentenciados á muerte: porque somos hechos espectáculo al mundo, y á los ángeles, y á los hombres.",1CO 4:9,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Así que nosotros somos unos locos a causa de Cristo; ustedes, en cambio, un modelo de sensatez cristiana; nosotros somos débiles, ustedes fuertes; ustedes se llevan la estima, nosotros el desprecio.","Mayaashiije nüpüshin waya Cristo wanaa jümaa, mojutsalii waya jütüma, süka nnojolüin kasain we'raajüin aa'u je malaain tü waküjakat achiki saa'in jümüin. Otta müshi'iya jiakana, a'waataashii jia sulu'u jukuaippa sünainjee katsüin jaa'in sünain anoujaa, je sünainjee kekiin jia jaashin.",wayuu__bible_youv__2023,76622,"Así que nosotros somos unos locos a causa de Cristo; ustedes, en cambio, un modelo de sensatez cristiana; nosotros somos débiles, ustedes fuertes; ustedes se llevan la estima, nosotros el desprecio.","Nosotros necios por amor de Cristo, y vosotros prudentes en Cristo; nosotros flacos, y vosotros fuertes; vosotros nobles, y nosotros viles.",1CO 4:10,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Porque maestros en la fe en Cristo Jesús pueden tenerlos a millares, pero padres, no; he sido yo quien los ha engendrado para la fe mediante el evangelio.","Mayaashiije wainmain na aa'inmajüshiikana jia sünain tü jünoulakat nünain Cristo, waneeshia ne'e jüshi, nia chi akaaliijakai jia paala jikeroloiwa'aya sünain anoujaa. Taya jüshika'aya sünain tü jünoulakat, süka tayain aküjain palajana jümüin nüchiki chi O'tte'erüikai.",wayuu__bible_youv__2023,76625,"Porque maestros en la fe en Cristo Jesús pueden tenerlos a millares, pero padres, no; he sido yo quien los ha engendrado para la fe mediante el evangelio.","Porque aunque tengáis diez mil ayos en Cristo, no tendréis muchos padres; que en Cristo Jesús yo os engendré por el evangelio.",1CO 4:15,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "¡Pleitean hermano contra hermano y, por si fuera poco, ante jueces no cristianos!",Mojusü ma'i taa'in süka jümaünajüin namüin na juwalayuukana no'upala na manoujainsaliikana.,wayuu__bible_youv__2023,76641,"¡Pleitean hermano contra hermano y, por si fuera poco, ante jueces no cristianos!","Sino que el hermano con el hermano pleitea en juicio, y esto ante los infieles?",1CO 6:6,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Esto se lo digo más en plan de concesión que de mandato.,"Müleka ka'wayuusere jia, anasü tia, suulia kaainjalain jia nütüma Satanás. Nnojoliishii ta'aliijain jia suulia ka'wayuusee suulia “nüsirü taya” jümajüin tamüin.",wayuu__bible_youv__2023,76653,Esto se lo digo más en plan de concesión que de mandato.,"Mas esto digo por permisión, no por mandamiento.",1CO 7:6,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Ahora bien, si la parte no cristiana quiere separarse, que lo haga. En este caso, el hermano o la hermana cristianos quedan libres, ya que si Dios nos ha llamado es para que vivamos en paz. Porque ¿estás tú segura, mujer, de que conseguirías salvar a tu marido? Y tú, marido, ¿estás seguro de que salvarías a tu mujer?No cambiar de estado de vida sin motivo 17Fuera de este caso, que cada uno viva según el don que haya recibido del Señor y en el estado en que se encontraba cuando Dios lo llamó a la fe. Es la norma que doy en todas las iglesias. 18¿Que uno ha recibido el llamamiento de Dios estando circuncidado? No tiene por qué ocultarlo. ¿Que lo ha recibido sin estar circuncidado? No tiene por qué circuncidarse. 19¡Qué más da estar o no estar circuncidado! Lo que importa es cumplir los mandamientos de Dios. 20Permanezca, pues, cada uno en el estado de vida en que estaba cuando Dios lo llamó. 21¿Eras esclavo cuando recibiste el llamamiento? No te importe; pero si tienes ocasión de recobrar la libertad, aprovéchala. 22Porque quien es llamado por el Señor siendo esclavo, se convierte en liberto del Señor; y quien es llamado siendo libre, se convierte en esclavo de Cristo. 23¡Ustedes han sido rescatados a buen precio; no se hagan esclavos de realidades humanas! 24Que cada cual, hermanos, permanezca ante Dios en el estado que tenía cuando fue llamado a la fe.Aplicación a solteros y viudas 25En cuanto a las personas solteras, no he recibido ninguna norma del Señor. Les ofrezco, sin embargo, el consejo de quien, por la misericordia de Dios, es digno de crédito. 26Pienso que, dada la difícil situación en que vivimos, lo mejor es que cada uno permanezca como está. 27¿Estás casado? No intentes separarte. ¿Eres soltero? No busques mujer. 28Pero no haces nada malo si te casas; como tampoco hace mal una soltera si se casa. Solo que yo quisiera ahorrar a todos estos las dificultades que les aguardan en la vida. 29Les prevengo además, hermanos, que el tiempo se acaba. En lo que resta, los que están casados vivan como si no lo estuvieran; 30los que lloran, como si no lloraran; los que están alegres, como si no lo estuvieran; los que compran, como si no fuera suyo lo comprado; 31los que disfrutan de este mundo, como si no disfrutaran. Porque el orden natural de este mundo está en trance de acabar. 32Quisiera también ahorrarles preocupaciones. El soltero está en situación de preocuparse por las cosas del Señor, buscando en todo la forma de agradarle. 33En cambio, el casado ha de preocuparse de los asuntos del mundo y de cómo agradar a su mujer, 34teniendo así dividido el corazón. Igualmente, la mujer sin marido y la mujer soltera están en mejor situación para preocuparse por las cosas del Señor, dedicándose a él en cuerpo y alma. La mujer casada, por su parte, se preocupa de las cosas de este mundo y de cómo agradar a su marido. 35Si les digo estas cosas, es por su bien. ¡Lejos de mí pretender tenderles lazo alguno! Solo quiero que se dediquen al Señor de manera digna, asidua y sin estorbos. 36Es posible que alguno juzgue poco noble dejar plantada a su novia, ya que ha sobrepasado la flor de la edad, y se decida, por tanto, a actuar en consecuencia. Haga lo que mejor le parezca; ningún pecado hay en que se casen. 37Pero quien, sintiéndose firme en su interior, sin presión alguna que le fuerce y en pleno uso de su libertad, tome la resolución de no casarse con su novia, hace muy bien. 38En resumen, el que se casa con su novia, hace bien, y el que no se casa, hace todavía mejor. 39Durante la vida de su marido, la mujer está ligada a él; pero si el marido muere, la mujer queda libre para casarse con quien le plazca, siempre que lo hagan como cristianos. 40Sin embargo, será más feliz si permanece como está. Este es mi consejo, y también yo creo estar asistido por el Espíritu de Dios.","Tawalaa, ¿pütüjaaka naa'u pükanajeechin pu'wayuusekai nümüin Maleiwa müleka ayatüle nia pümaa? Müleka nu'uneere, nnojo pa'aliijain nia. Nnojotsü kepin püma'ana. Nnojotpaja nücheküin chi Maleiwakai süpüleerua pütkaain nümaa shii'iree makatüinjachin pümaa. Mataaja'a wane anoujashi, nnojotsü nütüjaain aa'u müleka nükanajeerüin tü nu'wayuusekat nümüin Maleiwa müleka ayatüle shia nümaa. Akaajasa su'uneere, nnojotsü kasain naa'inrüinjatüin süpüla makatüinjatüin nümaa. 17Anakaja müleka ayatüle jia maa akaapü'ü wanaa sümaa jeenakünüin paala nütüma chi Maleiwakai süpüla jünoujain nünain Cristo, süka shia'inya naapajalain chi Maleiwakai jümüin. Anakaja müleka nnojoliire jii'iratüin joolu'u jukuaippa. Shiaale tü taluwataakat anain tü anoujasükalüirua sulu'u tü outkajaaleekat süpüshua. 18Müleka jiale “na o'yotoonakana ata” jümaiwa, anakaja müleka nnojoliire jii'iratüin joolu'u jukuaippa shii'iree “na mo'yotooju atachii” jümüneein. Je müleka jiale “na mo'yotooju atachii” münakat, anakaja müleka nnojoliire jii'iratüin joolu'u jukuaippa shii'iree “na o'yotoona atachii” jümüneein. 19Mayaashiije jiain na o'yotoonakana ata, mayaashiije jiain na mo'yotooju atachiikana, nnojotsü jamajatüin tia nümüin chi Maleiwakai. Shia anaka alu'u jaa'inrüle waneepia tü nuluwataakat anain chi Maleiwakai. 20Acheküsü ayatüinjatüin tü jukuaippakat paala wanaa sümaa jeenakünüin paala nütüma chi Maleiwakai. 21Müleka piuunale jia wanaa sümaa jeenakünüin, nnojo mojuin jaa'in sütüma tia. Otta müleka saapünüle taashii jümüin nütüma chi kachepchiakai jia, o'uneenaja nüma'anajee. 22Chi eekai piuunain wanaa sümaa neenakünüin nütüma chi Senyotkai, mayaashije ayatüin piuunain nia, müichipa aka taashikai naa'in süpüla ni'yataain nümüin Cristo. Je chi eekai nnojolin piuunain wanaa sümaa neenakünüin, eeichipa joolu'u wane a'yataai nümüin Cristo. 23Taashiinapa jia suulia jaainjala sünainjee suwalaajünüin jaainjala nütüma Cristo. Je nnojoliinjana aluwataanüin jia joolu'u sütüma wayuu, niainjachi aluwataaka jia chi Maleiwakai nümüiwa. 24Tawalayuwaa, müshi taya jümüin tachikua: Süma'inru'u ji'yataain nümüin Cristo, anakaja müleka nnojoliire jii'iratüin tü akuaippaa jüma'anatüjütkat wanaa sümaa jeenakünüin paala nütüma chi Maleiwakai. 25Je saa'u tü jüshajakat achiki tamüin soo'opünaa jamüinjatüin jiakana ma'wayuusesaliikana, tamüsü paala jümüin: Sükajee nümüliajüin taya chi Senyotkai, nuluwataaka taya jünainmüin. Anashii müleka jaapüle tü taküjeetkat joolu'u jümüin. Tamüshii ne'e jia: Nnojotsüyaaje nümajalain tamüin chi Senyotkai. 26Saa'in tamüin, anakaja müleka ayatüle jia jümüiwa, süka wainmain tü müliaa we'rakat waya anoujashiikana maa'ulu yaa sainküin mmakat. 27Chi wayuu eekai ka'wayuusein, anashi müleka nnojoire nuu'ulaain tü nu'wayuusekat. Je chi eekai ma'wayuusein, anashi müleka nnojoire nüchajaain süchiki ka'wayuusee. 28Otta müleka ka'wayuusere nia, nnojotsü kaainjalaain tia. Maa'aya aka wane jierü eekai ma'wayuusein, müleka ka'wayuusere shia, nnojotsü kaainjalain. Tamüshii jia süka koo'omüinjüin jümüin tü müliaakat müleka jüchajaale ka'wayuusee. 29Tawalayuwaa, jülüja jaa'in tü taküjüinjatkat joolu'u jümüin. Jia ka'wayuuseshiikana, süma'inru'u jaa'inmajüin na ju'wayuusekana, anakaja müleka ji'yataale nümüin chi Maleiwakai süka süpüshua jaa'in, süka saja'tteerüin maalü tü wakalia wa'yataainjatkat o'u nümüin chi Senyotkai. 30Je jiakana alapajüshiikana, anakaja müleka nnojoliire kakaliain jia sünain alapajaa. Jia emi'ijashiikana, anakaja müleka nnojoliire kakaliain jia sünain emi'ijaa. Jia ayalajüliikana, anakaja müleka nnojorule jaa'inanin ma'i waneepia tü jükorolokot. 31Jia washinnuu oikkaaliikana korolo, nnojo jaa'inanin ma'i waneepia tü washirü'ireekat. Shiimüin sünain saja'lajaajeerüin tü mmakat je tü washirüükat süpüshua so'uweena wane ka'i. 32Tashajüin jümüin tüü, süka tacheküin süpüleerua nnojoliinjanain jüshapataain aa'in saaliijee kasa wainma. Wane wayuu anoujashi eekai ma'wayuusein, jülüjüsü waneepia naa'in tü nüchekakat chi Senyotkai nüpüleerua, je naa'inreein ma'i tü nuluwataakat anain nia. 33Akaajasa wane eekai ka'wayuusein, shia jülüjaka ne'e naa'in waneepia tü ni'yataainkat otta müsia tü talatüinjatkat atüma saa'in tü nu'wayuusekat. 34Kapüleejeerü nümüin aa'inraa tü nüchekakat chi Senyotkai nüpüleerua, süka jülüjain naa'in waneepia tü naatajatkat suulia. Maa'aya aka wane anoujasü ka'wayuusesü, jülüjasü ne'e saa'in waneepia tü shi'yataainkat anain je tü talatüinjatkat atüma naa'in chi su'wayuusekai. Akaajasa wane anoujasü eekai ma'wayuusein, je wane eekai ouktüin su'wayuuse, jülüjasü naa'in waneepia tü nüchekakat chi Senyotkai napüleerua, je naa'inreein süka süpüshua naa'in tü nuluwataakat anain naya. 35Tü tamakat jümüin, nnojotsü süpülajatüin ata'ülia jukuaippa, süpülajatü takaaliijüinjanain jia sünain jaa'inrüinjatüin süka süpüshua jaa'in tü anasükat nüchekakat chi Senyotkai jüpüleerua. 36Wane wayuu, müliale shii'iree wane majayüt eekai kettaairüin sükalia süpüla ka'wayuusee, müleka ka'wayuusere ma'i naa'in, anakaja nu'wayuusere shia. Nnojoishi kaainjalain süka tia. 37Akaajasa müleka nuuntule achecheraa naa'in sümaa ma'wayuusee, nnojotsü mojuin müleka ma'wayuusere nia. 38Müleka nu'wayuusere tü nümüraajüinkat, nnojotsü mojuin tü naa'inrakat. Otta müleka ayatüle nia sünain ma'wayuusee, saa'in tamüin, alana'aleesia sünain anain tü naa'inrakat. 39Wane jierü, kataiwa'aya no'u chi su'wayuusekai, nnojotsü anain süpüla ka'wayuusein wane naata nuulia. Müleka ouktüle nia, nnojotsü mojuin ka'wayuusere shia süchikua. Chi su'wayuuseinjachikai, niainjachi wane wayuu anoujashi. 40Otta saa'in tamüin, alana'aleejeeria sünain talatüin müleka ayatüle shia sünain ma'wayuusein. Tamüsü tüü süka eein chi Naa'inkai Maleiwa tamaa.",wayuu__bible_youv__2023,76662,"Ahora bien, si la parte no cristiana quiere separarse, que lo haga. En este caso, el hermano o la hermana cristianos quedan libres, ya que si Dios nos ha llamado es para que vivamos en paz. Porque ¿estás tú segura, mujer, de que conseguirías salvar a tu marido? Y tú, marido, ¿estás seguro de que salvarías a tu mujer?No cambiar de estado de vida sin motivo 17Fuera de este caso, que cada uno viva según el don que haya recibido del Señor y en el estado en que se encontraba cuando Dios lo llamó a la fe. Es la norma que doy en todas las iglesias. 18¿Que uno ha recibido el llamamiento de Dios estando circuncidado? No tiene por qué ocultarlo. ¿Que lo ha recibido sin estar circuncidado? No tiene por qué circuncidarse. 19¡Qué más da estar o no estar circuncidado! Lo que importa es cumplir los mandamientos de Dios. 20Permanezca, pues, cada uno en el estado de vida en que estaba cuando Dios lo llamó. 21¿Eras esclavo cuando recibiste el llamamiento? No te importe; pero si tienes ocasión de recobrar la libertad, aprovéchala. 22Porque quien es llamado por el Señor siendo esclavo, se convierte en liberto del Señor; y quien es llamado siendo libre, se convierte en esclavo de Cristo. 23¡Ustedes han sido rescatados a buen precio; no se hagan esclavos de realidades humanas! 24Que cada cual, hermanos, permanezca ante Dios en el estado que tenía cuando fue llamado a la fe.Aplicación a solteros y viudas 25En cuanto a las personas solteras, no he recibido ninguna norma del Señor. Les ofrezco, sin embargo, el consejo de quien, por la misericordia de Dios, es digno de crédito. 26Pienso que, dada la difícil situación en que vivimos, lo mejor es que cada uno permanezca como está. 27¿Estás casado? No intentes separarte. ¿Eres soltero? No busques mujer. 28Pero no haces nada malo si te casas; como tampoco hace mal una soltera si se casa. Solo que yo quisiera ahorrar a todos estos las dificultades que les aguardan en la vida. 29Les prevengo además, hermanos, que el tiempo se acaba. En lo que resta, los que están casados vivan como si no lo estuvieran; 30los que lloran, como si no lloraran; los que están alegres, como si no lo estuvieran; los que compran, como si no fuera suyo lo comprado; 31los que disfrutan de este mundo, como si no disfrutaran. Porque el orden natural de este mundo está en trance de acabar. 32Quisiera también ahorrarles preocupaciones. El soltero está en situación de preocuparse por las cosas del Señor, buscando en todo la forma de agradarle. 33En cambio, el casado ha de preocuparse de los asuntos del mundo y de cómo agradar a su mujer, 34teniendo así dividido el corazón. Igualmente, la mujer sin marido y la mujer soltera están en mejor situación para preocuparse por las cosas del Señor, dedicándose a él en cuerpo y alma. La mujer casada, por su parte, se preocupa de las cosas de este mundo y de cómo agradar a su marido. 35Si les digo estas cosas, es por su bien. ¡Lejos de mí pretender tenderles lazo alguno! Solo quiero que se dediquen al Señor de manera digna, asidua y sin estorbos. 36Es posible que alguno juzgue poco noble dejar plantada a su novia, ya que ha sobrepasado la flor de la edad, y se decida, por tanto, a actuar en consecuencia. Haga lo que mejor le parezca; ningún pecado hay en que se casen. 37Pero quien, sintiéndose firme en su interior, sin presión alguna que le fuerce y en pleno uso de su libertad, tome la resolución de no casarse con su novia, hace muy bien. 38En resumen, el que se casa con su novia, hace bien, y el que no se casa, hace todavía mejor. 39Durante la vida de su marido, la mujer está ligada a él; pero si el marido muere, la mujer queda libre para casarse con quien le plazca, siempre que lo hagan como cristianos. 40Sin embargo, será más feliz si permanece como está. Este es mi consejo, y también yo creo estar asistido por el Espíritu de Dios.","Hay asimismo diferencia entre la casada y la doncella: la doncella tiene cuidado de las cosas del Señor, para ser santa así en el cuerpo como en el espíritu: mas la casada tiene cuidado de las cosas del mundo, cómo ha de agradar á su marido.",1CO 7:34,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Que cada cual, hermanos, permanezca ante Dios en el estado que tenía cuando fue llamado a la fe.Aplicación a solteros y viudas","Tawalayuwaa, müshi taya jümüin tachikua: Süma'inru'u ji'yataain nümüin Cristo, anakaja müleka nnojoliire jii'iratüin tü akuaippaa jüma'anatüjütkat wanaa sümaa jeenakünüin paala nütüma chi Maleiwakai.",wayuu__bible_youv__2023,76670,"Que cada cual, hermanos, permanezca ante Dios en el estado que tenía cuando fue llamado a la fe.Aplicación a solteros y viudas","Hermanos míos, que cada hombre se mantenga en esa condición, que es el propósito de Dios para él.",1CO 7:24,2,spabes,1,rephrasing_fix "En cuanto a las personas solteras, no he recibido ninguna norma del Señor. Les ofrezco, sin embargo, el consejo de quien, por la misericordia de Dios, es digno de crédito.","Je saa'u tü jüshajakat achiki tamüin soo'opünaa jamüinjatüin jiakana ma'wayuusesaliikana, tamüsü paala jümüin: Sükajee nümüliajüin taya chi Senyotkai, nuluwataaka taya jünainmüin. Anashii müleka jaapüle tü taküjeetkat joolu'u jümüin. Tamüshii ne'e jia: Nnojotsüyaaje nümajalain tamüin chi Senyotkai.",wayuu__bible_youv__2023,76671,"En cuanto a las personas solteras, no he recibido ninguna norma del Señor. Les ofrezco, sin embargo, el consejo de quien, por la misericordia de Dios, es digno de crédito.",Porque juicio sin misericordia será hecho con aquel que no hiciere misericordia: y la misericordia se gloría contra el juicio.,JAS 2:13,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix ¿Estás casado? No intentes separarte. ¿Eres soltero? No busques mujer.,"Chi wayuu eekai ka'wayuusein, anashi müleka nnojoire nuu'ulaain tü nu'wayuusekat. Je chi eekai ma'wayuusein, anashi müleka nnojoire nüchajaain süchiki ka'wayuusee.",wayuu__bible_youv__2023,76673,¿Estás casado? No intentes separarte. ¿Eres soltero? No busques mujer.,¿Estás ligado á mujer? no procures soltarte. ¿Estás suelto de mujer? no procures mujer.,1CO 7:27,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "los que lloran, como si no lloraran; los que están alegres, como si no lo estuvieran; los que compran, como si no fuera suyo lo comprado;","Je jiakana alapajüshiikana, anakaja müleka nnojoliire kakaliain jia sünain alapajaa. Jia emi'ijashiikana, anakaja müleka nnojoliire kakaliain jia sünain emi'ijaa. Jia ayalajüliikana, anakaja müleka nnojorule jaa'inanin ma'i waneepia tü jükorolokot.",wayuu__bible_youv__2023,76676,"los que lloran, como si no lloraran; los que están alegres, como si no lo estuvieran; los que compran, como si no fuera suyo lo comprado;","Y los que lloran, como los que no lloran; y los que se huelgan, como los que no se huelgan; y los que compran, como los que no poseen;",1CO 7:30,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Existen, sí, esos a los que llaman dioses, sea en el cielo o en la tierra —y son, por cierto, muchos esos dioses y señores—.","Mayaasüje wainmain tü maleiwayaasükalüirua chakat iipünaa oo'ulaka tü yaasükat mmolu'u, je mayaasüje kojutüin shia sütüma wayuu manoujainsat,",wayuu__bible_youv__2023,76687,"Existen, sí, esos a los que llaman dioses, sea en el cielo o en la tierra —y son, por cierto, muchos esos dioses y señores—.","Porque aunque haya algunos que se llamen dioses, ó en el cielo, ó en la tierra (como hay muchos dioses y muchos señores),",1CO 8:5,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Esta es precisamente mi defensa frente a mis detractores.,Anuu tü taküjakat ne'ipajee na mojukana anüiki tachiki:,wayuu__bible_youv__2023,76692,Esta es precisamente mi defensa frente a mis detractores.,Esta es mi respuesta á los que me preguntan.,1CO 9:3,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "En cuanto a mí, no corro a ciegas, ni lucho como quien da golpes al aire.","Je sükajee tia, sünain taküjain nüchiki Cristo, eesü taa'in waneepia sünain tü taa'inrakat süpüshua, maa aka chi eekai yalayalain sünain ayoujirawaa, maa aka chi eekai yalayalain sünain ashe'ejirawaa.",wayuu__bible_youv__2023,76706,"En cuanto a mí, no corro a ciegas, ni lucho como quien da golpes al aire.","Así que, yo de esta manera corro, no como á cosa incierta; de esta manera peleo, no como quien hiere el aire:",1CO 9:26,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix No pueden beber de la copa del Señor y de la copa de los demonios; no pueden comer de la mesa del Señor y de la mesa de los demonios.,"Müleka jiküle tü aapuushikat sümüin tü yolujaakalüirua, je jüsüle tü asünakat wanaa sümaa na'waajüin tü namaleiwaseyaasükalüirua, ¿jamataaleerü süpüla wanaawajiraain jaa'in nümaa Cristo wanaa sümaa jutkatüin jia sünain ekaa tü pankat je asaa tü asüüshikat oso'ijitkat waa'in sünain tü naa'inrakat waa'ujee?",wayuu__bible_youv__2023,76724,No pueden beber de la copa del Señor y de la copa de los demonios; no pueden comer de la mesa del Señor y de la mesa de los demonios.,"No podéis beber la copa del Señor, y la copa de los demonios: no podéis ser partícipes de la mesa del Señor, y de la mesa de los demonios.",1CO 10:21,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "El mismo y único Espíritu que otorga a uno el don de la fe, concede a otro el poder de curar enfermedades,","Nümüin wane'eya, aapünüsü atüjaa süpüleerua yalayalaa aa'in sünain anoujaa.Nümüin wane'eya, aapünüsü atüjaa süpüleerua ayaleraa eekai ayuulin.",wayuu__bible_youv__2023,76762,"El mismo y único Espíritu que otorga a uno el don de la fe, concede a otro el poder de curar enfermedades,","A otro, fe por el mismo Espíritu; y á otro, dones de sanidades por el mismo Espíritu;",1CO 12:9,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Sabido es que el cuerpo, siendo uno, tiene muchos miembros, y que los diversos miembros, por muchos que sean, constituyen un solo cuerpo. Lo mismo sucede con Cristo.","Mayaasüje nnojolüin wanaawain tü watüjakat apüleerua nütüma chi Naa'inkai Maleiwa, je mayaasüje nnojolüin wanaawain tü wa'yataakat anain nümüin Cristo, wayajira'alee ne'e wapüshua, maa aka saa'in sukuaippa waneesia wayuu. Mayaainje eein najapü, nüche'e, nuu'ui, no'u wane wayuu nünain, nnojoishi sükatajiraain. Waneeshia ne'e nia.",wayuu__bible_youv__2023,76764,"Sabido es que el cuerpo, siendo uno, tiene muchos miembros, y que los diversos miembros, por muchos que sean, constituyen un solo cuerpo. Lo mismo sucede con Cristo.","Porque de la manera que el cuerpo es uno, y tiene muchos miembros, empero todos los miembros del cuerpo, siendo muchos, son un cuerpo, así también Cristo.",1CO 12:12,4,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Y si el oído dijera: «Como no soy ojo, nada tengo que ver con el cuerpo», ¿dejaría por ello de formar parte del cuerpo?","Ja'itasü müin tü nüche'ekat: “Süka nnojolüin no'uin taya, nnojotsü che'ojaain taya nümüin chi wayuukai”, nnojotsü akatalaain suulia nukuaippa. Ayateeria nünain waneepia.",wayuu__bible_youv__2023,76768,"Y si el oído dijera: «Como no soy ojo, nada tengo que ver con el cuerpo», ¿dejaría por ello de formar parte del cuerpo?","Y si dijere la oreja: Porque no soy ojo, no soy del cuerpo: ¿por eso no será del cuerpo?",1CO 12:16,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Y no puede el ojo decirle a la mano: «No te necesito». Como tampoco puede la cabeza decir a los pies: «No los necesito».,"“Nnojotsü kasain paamüin tamüin”, nnojoleerü müin tü wo'ukot sümüin tü wajapükat, je nnojoleerü müin tü wekiikat sümüin tü woo'uikat.",wayuu__bible_youv__2023,76773,Y no puede el ojo decirle a la mano: «No te necesito». Como tampoco puede la cabeza decir a los pies: «No los necesito».,Ni el ojo puede decir á la mano: No te he menester: ni asimismo la cabeza á los pies: No tengo necesidad de vosotros.,1CO 12:21,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "En el mundo hay infinidad de idiomas, y cada uno tiene su forma particular.","Soto jaa'in sünain naata'awain sünüiki wayuu sainküin mmakat süpüshua suulia wanüiki. Müleka kache'ere waya sünüiki wane wayuu, watüjaajeerü aa'u tü saashajaakat achiki.",wayuu__bible_youv__2023,76796,"En el mundo hay infinidad de idiomas, y cada uno tiene su forma particular.","Tantos géneros de voces, por ejemplo, hay en el mundo, y nada hay mudo;",1CO 14:10,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Con todo, cuando nos reunimos en asamblea, prefiero decir cinco palabras inteligibles e instructivas, a pronunciar diez mil en un lenguaje ininteligible.","Otta sulu'u tü outkajaaleekat, ta'waajüin nia waneepia süka pütchi ja'yakat, süka tacheküin süpüleerua nayaawatüin saa'u na tawalayuukana tü tekirajakat anain. Mayaasüje palitchoin tü pütchi ja'yakat, anasü saa'in tamüin suulia wainma pütchi eekai me'raajuuin sütüma wayuu.",wayuu__bible_youv__2023,76805,"Con todo, cuando nos reunimos en asamblea, prefiero decir cinco palabras inteligibles e instructivas, a pronunciar diez mil en un lenguaje ininteligible.","Pero en la iglesia más quiero hablar cinco palabras con mi sentido, para que enseñe también á los otros, que diez mil palabras en lengua desconocida.",1CO 14:19,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Si se trata de hablar un lenguaje misterioso, que lo hagan dos o, a lo sumo, tres; y, además, por turno y contando con alguien que interprete lo que dicen.","Müleka eere eekai na'waajeein chi Maleiwakai süka tü pütchi me'raajuukat sütüma wayuu, anashii müleka na'waajüle maa aka piama oo'ulaka apünüin shiale, shia ne'e, sünain pachukuatüin naya. Otta eeweeshi wane ja'aka eekai niyaawatüin saa'u tia pütchikat süpüla nüküjain shia sümüin tü nuwalayuukalüirua.",wayuu__bible_youv__2023,76810,"Si se trata de hablar un lenguaje misterioso, que lo hagan dos o, a lo sumo, tres; y, además, por turno y contando con alguien que interprete lo que dicen.","Si hablare alguno en lengua extraña, sea esto por dos, ó á lo más tres, y por turno; mas uno interprete.",1CO 14:27,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "las mujeres deben guardar silencio en la asamblea; no les está, pues, permitido tomar la palabra, sino que deben mostrar el debido respeto, como manda la ley. Si desean saber algo, que se lo pregunten en casa a sus maridos, porque no está bien que la mujer hable en la asamblea. 36Tengan en cuenta que no partió de ustedes la palabra de Dios, ni son ustedes los únicos en haberla recibido. 37Quien presuma de ser profeta o de ser persona animada por el Espíritu, deberá reconocer que esto que les escribo es mandato del Señor. 38Y si no lo reconoce, que no se haga ilusiones de ser él reconocido. 39En una palabra, hermanos: ambicionen el don de profecía, aunque sin cerrar el paso a quienes hablan un lenguaje misterioso. 40En cualquier caso, háganlo todo de forma conveniente y ordenada.","Je wane awalaa jierü, müleka süsakireere soo'opünaa tü ekirajünakat anain, anasü süsakirüle chi su'wayuusekai süchikijee nepialu'umüin. Shia anaka alu'u müleka sotüle saa'in tü nüshajakat Moisés soo'opünaa jüüjüüinjatüin wane jierü nümüin chi su'wayuusekai. 36Eeshii ja'aka cha'aya Corinto eekai nayain namüiwa ne'e saa'in namüin sünain atüjawaa saa'u tü nüchekakat chi Maleiwakai. Nnojotsü shiimüin tia. 37Saa'u atüjain jia jaajüin nütüma chi Naa'inkai Maleiwa süpüla aapiraa wayuu nütüma, jütüjaajeerü saa'u tü tashajakat jümüin sünain shiain tü nuluwataakat anain chi Maleiwakai. 38Müleka jiyouktüle tanüiki, nnojoluja shiimüin sünain atüjain jia nütüma chi Naa'inkai Maleiwa. 39Tawalayuwaa, tamüshii paala jia jüchikua: Anakaja müleka shiale kee'ireein jaa'in atüjaa süpüla aapiraa wayuu süka nünüiki chi Maleiwakai. Je müleka eere wane ja'aka eekai na'waajeein chi Maleiwakai sulu'u tü outkajaaleekat süka tü pütchi me'raajuukat sütüma wayuu, nnojo juu'ule'erüin naya suulia. 40Anakaja müleka lotüle sukuaippa süpüshua tü jaa'inrakat sulu'u tü outkajaaleekat sümaa nnojoliin jü'ülüjaajiraain, süpüla talatüin naa'in chi Maleiwakai.",wayuu__bible_youv__2023,76812,"las mujeres deben guardar silencio en la asamblea; no les está, pues, permitido tomar la palabra, sino que deben mostrar el debido respeto, como manda la ley. Si desean saber algo, que se lo pregunten en casa a sus maridos, porque no está bien que la mujer hable en la asamblea. 36Tengan en cuenta que no partió de ustedes la palabra de Dios, ni son ustedes los únicos en haberla recibido. 37Quien presuma de ser profeta o de ser persona animada por el Espíritu, deberá reconocer que esto que les escribo es mandato del Señor. 38Y si no lo reconoce, que no se haga ilusiones de ser él reconocido. 39En una palabra, hermanos: ambicionen el don de profecía, aunque sin cerrar el paso a quienes hablan un lenguaje misterioso. 40En cualquier caso, háganlo todo de forma conveniente y ordenada.","Vuestras mujeres callen en las congregaciones; porque no les es permitido hablar, sino que estén sujetas, como también la ley dice.",1CO 14:34,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Tengan en cuenta que no partió de ustedes la palabra de Dios, ni son ustedes los únicos en haberla recibido.",Eeshii ja'aka cha'aya Corinto eekai nayain namüiwa ne'e saa'in namüin sünain atüjawaa saa'u tü nüchekakat chi Maleiwakai. Nnojotsü shiimüin tia.,wayuu__bible_youv__2023,76813,"Tengan en cuenta que no partió de ustedes la palabra de Dios, ni son ustedes los únicos en haberla recibido.","Qué, ¿ha salido de vosotros la palabra de Dios? ¿ó á vosotros solos ha llegado?",1CO 14:36,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Después se apareció a más de quinientos hermanos juntos, de los cuales algunos han muerto, pero la mayor parte vive todavía.","Shiasa süchikijee tia, nii'iyataakalaka namüin maa aka ja’raitua po’looin shikii wawalayuu wanaa sümaa jutkatüin naya. Anaayülia wainma no'utku katüin o'u maa'ulu yaa, otta eeshii eekai ouktüinain.",wayuu__bible_youv__2023,76821,"Después se apareció a más de quinientos hermanos juntos, de los cuales algunos han muerto, pero la mayor parte vive todavía.","Después apareció á más de quinientos hermanos juntos; de los cuales muchos viven aún, y otros son muertos.",1CO 15:6,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Hay algunos que se hacen bautizar por los que han muerto; si es cierto que los muertos no han de resucitar, ¿qué sentido puede tener ese bautismo?","Soto jaa'in sukuaippa tü wayuu manoujainsatkalüirua o'oojakana namüin na eekai ouktüin. Müleka matüjüinreje oso'irawaa saa'in wayuu süchikijee ouktaa, nnojotsüje naa'inrüin shia.",wayuu__bible_youv__2023,76838,"Hay algunos que se hacen bautizar por los que han muerto; si es cierto que los muertos no han de resucitar, ¿qué sentido puede tener ese bautismo?","De otro modo, ¿qué harán los que se bautizan por los muertos, si en ninguna manera los muertos resucitan? ¿Por qué pues se bautizan por los muertos?",1CO 15:29,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Cada primer día de la semana vayan aportando cada uno de ustedes lo que hayan podido ahorrar, para que no haya que andar con colectas cuando los visite.","Riminko'ulu'uwai, anakaja jükatarüle süpüshi tü jüntakat anain süpüla sünaajünüinjatüin napüla na juwalayuu müliashiikana. Müleka eere kasa jüma'ana, anakaja jüsülajüle süpüshi. Jükotchajeerü shia nama'anajee napüshua sulu'u tü outkajaaleekat süpülapünaa tantüin suulia jükotchajüin ne'e shia tantapa.",wayuu__bible_youv__2023,76857,"Cada primer día de la semana vayan aportando cada uno de ustedes lo que hayan podido ahorrar, para que no haya que andar con colectas cuando los visite.","Cada primer día de la semana cada uno de vosotros aparte en su casa, guardando lo que por la bondad de Dios pudiere; para que cuando yo llegare, no se hagan entonces colectas.",1CO 16:2,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Este saludo final es de mi puño y letra: Pablo.,"Pütchikat tüü tasakakat aka jia, tashajala nüka tajapü, nnojotsü nüshajalain chi ashajüikai tamüin.",wayuu__bible_youv__2023,76869,Este saludo final es de mi puño y letra: Pablo.,"Yo, Pablo, les envío estos saludos con mi puño y letra.",1CO 16:21,3,spabes,1,rephrasing_fix "Hay que evitar que Satanás saque partido de esto, conociendo como conocemos sus ardides.Breve estancia en Troas",Ee jumata jaa'in sünain tü mojusü naa'inreekat Satanás chi sülaülakai yolujaa naka na anoujashiikana sainküin mma. Motüsü waa'in naainjala chi wayuukai suulia nükana'alüin waya Satanás.E'itaanüshi Pablo süpüla aküjaa nüchiki Cristo,wayuu__bible_youv__2023,76893,"Hay que evitar que Satanás saque partido de esto, conociendo como conocemos sus ardides.Breve estancia en Troas",Porque no seamos engañados de Satanás: pues no ignoramos sus maquinaciones.,2CO 2:11,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Gracias sean dadas Dios, que en todo momento nos asocia al cortejo triunfal de Cristo y que, valiéndose de nosotros, esparce por todas partes como suave aroma su conocimiento.","Anashi ma'i chi Maleiwakai. Ja'itaichi taya müliain saa'u ta'yataain nümüin, taapüin analu'ut nümüin saa'u nükanajuuin Satanás tapüleerua. O'tte'enneerü wayuu sainküin mmakat süpüshua, sükajee nükaaliijain taya chi Maleiwakai sünain aküjaa nüchiki Cristo namüin.",wayuu__bible_youv__2023,76894,"Gracias sean dadas Dios, que en todo momento nos asocia al cortejo triunfal de Cristo y que, valiéndose de nosotros, esparce por todas partes como suave aroma su conocimiento.","Mas á Dios gracias, el cual hace que siempre triunfemos en Cristo Jesús, y manifiesta el olor de su conocimiento por nosotros en todo lugar.",2CO 2:14,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pues no es nuestro caso el de Moisés, que se cubría el rostro con un velo para evitar que los israelitas contemplaran el apagarse de un resplandor perecedero.",Nnojoliishii waya müin aka naa'in Moisés e'itaakai kuluulu nu'upünaanain suulia ne'rajüin na wayuukana Israelkana tü suwaralakat nu'upünaa sünain süshakajüin.,wayuu__bible_youv__2023,76904,"Pues no es nuestro caso el de Moisés, que se cubría el rostro con un velo para evitar que los israelitas contemplaran el apagarse de un resplandor perecedero.","Y no como Moisés, que ponía un velo sobre su faz, para que los hijos de Israel no pusiesen los ojos en el fin de lo que había de ser abolido.",2CO 3:13,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "solo cuando se conviertan al Señor, desaparecerá el velo.","Akaweeria wayuu sainküin mmakat süpüshua, eekai sünoujain nünain chi Senyotkai, shiyaawateerü aa'u tü nüchekakat süpüleerua.",wayuu__bible_youv__2023,76906,"solo cuando se conviertan al Señor, desaparecerá el velo.","Mas cuando se convirtieren al Señor, el velo se quitará.",2CO 3:16,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Porque no nos anunciamos a nosotros mismos, sino Jesucristo, el Señor, presentándonos como servidores de ustedes por amor Jesús.","Tü taküjapü'ükat achiki jümüin, nnojotsü shii'ireejachin tayain kojutüin jütüma, shia shii'iree niainjachin kojutüin jütüma chi Wasenyotsekai Jesucristo waneepia. Otta tayakai, jüchepchia ne'e süpüla takaaliijüinjanain jia sünain anoujaa nünain.",wayuu__bible_youv__2023,76910,"Porque no nos anunciamos a nosotros mismos, sino Jesucristo, el Señor, presentándonos como servidores de ustedes por amor Jesús.","Porque no nos predicamos á nosotros mismos, sino á Jesucristo, el Señor; y nosotros vuestros siervos por Jesús.",2CO 4:5,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Puesto que somos colaboradores de Dios, les exhortamos a que no echen a perder su gracia.","Je joolu'u tayakai a'yataakai nümaa chi Maleiwakai, tachiajaain jia atüjaakana ne'e naa'u Cristo sünain nuwalaajüin saainjala wayuu, jia mekerolüinkana sünain anoujaa nünain. Tüü, nnojoleerü kasain saapüin jümüin.",wayuu__bible_youv__2023,76932,"Puesto que somos colaboradores de Dios, les exhortamos a que no echen a perder su gracia.","Y ASÍ nosotros, como ayudadores juntamente con él, os exhortamos también á que no recibáis en vano la gracia de Dios,",2CO 6:1,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Nos tratan como a desconocidos, pese a que somos bien conocidos; nos ponen en trance de muerte, pero seguimos con vida; nos castigan, pero sin que la muerte nos alcance.","E'nnaajünüshi taya natüma na kamalainkana amüin tü tekirajakat anain. Akaajasa na mamalainkana amüin tü tekirajakat anain, nnojoishi taya kasajachin namüin. Ja'itaichi taya no'uteein aa'in, ayatshia taya katüin o'u. Ja'itaichi taya na'yaatüin, nnojoishi taya ouktale'einya natüma.",wayuu__bible_youv__2023,76938,"Nos tratan como a desconocidos, pese a que somos bien conocidos; nos ponen en trance de muerte, pero seguimos con vida; nos castigan, pero sin que la muerte nos alcance.","Como ignorados, mas conocidos; como muriendo, mas he aquí vivimos; como castigados, mas no muertos;",2CO 6:9,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Ensanchen también su corazón —como a hijos se lo pido— y correspondan a mi amor.Los cristianos, templos de Dios vivo","Teme'eja aa'inchii jia maa aka naa'in wane tachon: Anakaja aire taya jüpüla süka süpüshua jaa'in, maa aka alin jia tapüla.Achiajaanaa suulia wanaawaa sümaa wayuu manoujainsat",wayuu__bible_youv__2023,76941,"Ensanchen también su corazón —como a hijos se lo pido— y correspondan a mi amor.Los cristianos, templos de Dios vivo","Pues, para corresponder al propio modo (como á hijos hablo), ensanchaos también vosotros.",2CO 6:13,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero Dios, que conforta a los humildes, me reanimó también a mí con la presencia de Tito.","Otta chi Maleiwakai, akaaliijakai wayuu eekai mojuin saa'in, nüchecherüin taa'in. Oo'ulaaitpa tü mojuukat aa'in toulia, süka nüntüichipain Tito.",wayuu__bible_youv__2023,76946,"Pero Dios, que conforta a los humildes, me reanimó también a mí con la presencia de Tito.","Mas Dios, que consuela á los humildes, nos consoló con la venida de Tito:",2CO 7:6,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Apenas recibió la invitación, le faltó tiempo para ponerse espontáneamente en camino hacia allá.","Kapülasü ma'i naa'in tajütüin nia, süka jülüjatüjülüinya naa'in ale'ejaa Corintomüin.",wayuu__bible_youv__2023,76967,"Apenas recibió la invitación, le faltó tiempo para ponerse espontáneamente en camino hacia allá.","Pues á la verdad recibió la exhortación; mas estando también muy solícito, de su voluntad partió para vosotros.",2CO 8:17,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "En relación con la ayuda a favor de los hermanos, me parece superfluo escribirles.","Jiakana chakana Corinto, nnojotsü ja'ijaain jümüin taso'irüin jaa'in sünain asülajaa namüin na juwalayuukana chakana Judea.",wayuu__bible_youv__2023,76974,"En relación con la ayuda a favor de los hermanos, me parece superfluo escribirles.","Porque si no esperaba que los que habían caído resucitaran, sería superfluo y ocioso orar por los muertos.",2MA 12:44,1,spablm,1,rephrasing_fix "Pero tengo miedo; lo mismo que la serpiente sedujo con su astucia Eva, temo que pervierta sus pensamientos apartándolos de una sincera y limpia, algunos de cierta importancia, no tienen esta palabra. entrega Cristo.","Nnojotsü anain taa'in jaa'u müleka juu'ulaale suulia jüüjüwaa nümüin Cristo, maa aka saa'in Eva nütüma Satanás paala sümaiwa sünain nnojolüin jüüjüüin nümüin Maleiwa.",wayuu__bible_youv__2023,77000,"Pero tengo miedo; lo mismo que la serpiente sedujo con su astucia Eva, temo que pervierta sus pensamientos apartándolos de una sincera y limpia, algunos de cierta importancia, no tienen esta palabra. entrega Cristo.","Mas temo que como la serpiente engañó á Eva con su astucia, sean corrompidos así vuestros sentidos en alguna manera, de la simplicidad que es en Cristo.",2CO 11:3,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Tres veces he pedido al Señor que me libre de esto,"“Taataa, anashi müleka pülatirüle toulia tü müliaakat”, achuntüshi taya apünüintua nümüin chi Senyotkai süka süpüshua taa'in.",wayuu__bible_youv__2023,77019,Tres veces he pedido al Señor que me libre de esto,"Por lo cual tres veces he rogado al Señor, que se quite de mí.",2CO 12:8,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix ¿Querrían decirme a cuál de las personas que les envié he utilizado para explotarlos?,"Nnojotsü shiimüin tü namakat tamüin. Na wayuu tajütakana jünainmüin, ¿ne'ike'erüin jia saa'u jükorolo? Nnojo.",wayuu__bible_youv__2023,77023,¿Querrían decirme a cuál de las personas que les envié he utilizado para explotarlos?,"Si eres rentable, te explotará. Si estás necesitado, él te abandonará.",SIR 13:4,1,spablm,1,rephrasing_fix "Él nos ha elegido en la persona de Cristoantes de crear el mundo,para que nos mantengamossin mancha ante sus ojos,como corresponde a consagrados a él.Amorosamente","Otta müsia paala sümaiwa nnojolüiwa'aya kasain akumajünüin yaa soo'opünaa mmakat, nüneekatüjüli'iya waya chi Maleiwakai süpüla tü naa'inrajatkat Jesucristo wamüin. Nükatalüinjana waya suulia waainjala süpüla lotüinjatüin wakuaippa nu'upala,",wayuu__bible_youv__2023,77038,"Él nos ha elegido en la persona de Cristoantes de crear el mundo,para que nos mantengamossin mancha ante sus ojos,como corresponde a consagrados a él.Amorosamente","Según nos escogió en él antes de la fundación del mundo, para que fuésemos santos y sin mancha delante de él en amor;",EPH 1:4,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Que el Dios de nuestro Señor Jesucristo, el Padre a quien pertenece la gloria, les otorgue un espíritu de sabiduría y de revelación que se lo haga conocer.","Tachuntüin waneepia nümüin chi Nümaleiwasekai chi Wasenyotsekai Jesucristo, chi Washikai Maleiwa anashaataleekai ma'i, süpüla jiyaawatüinjachin naa'u nükajee chi Naa'inkai. Müleka jülüjüle jaa'in tü nii'iyateetkat chi Naa'inkai jümüin, kekiijeena jia nütüma süpüla jütüjaainjatüin saa'u tü nüchekakat chi Maleiwakai jüpüleerua.",wayuu__bible_youv__2023,77048,"Que el Dios de nuestro Señor Jesucristo, el Padre a quien pertenece la gloria, les otorgue un espíritu de sabiduría y de revelación que se lo haga conocer.","Que el Dios del Señor nuestro Jesucristo, el Padre de gloria, os dé espíritu de sabiduría y de revelación para su conocimiento;",EPH 1:17,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Así vivíamos también todos nosotros en el pasado: sometidos a nuestras desordenadas apetencias humanas, obedientes a esos desordenados impulsos del instinto y de la imaginación, y destinados por nuestra condición a experimentar, como los demás, la ira de Dios.","Shiapü'ü wakuaippa paala wamaiwa, wo'unapü'üin süchiirua tü naa'inrakat na wayuu ayouktakana nünüiki Maleiwa. Süchepchiapü'üin waainjala süka waa'inrüin kasa mojusükat waa'inreekat. Sükajee tia, nü'ürülashii waya Maleiwa wanaa namaa napüshua na kaainjaraliikana sünainjee waainjala.",wayuu__bible_youv__2023,77053,"Así vivíamos también todos nosotros en el pasado: sometidos a nuestras desordenadas apetencias humanas, obedientes a esos desordenados impulsos del instinto y de la imaginación, y destinados por nuestra condición a experimentar, como los demás, la ira de Dios.","Yacemos en nuestra confusión, y nuestra afrenta nos cubre: porque pecamos contra Jehová nuestro Dios, nosotros y nuestros padres, desde nuestra juventud y hasta este día; y no hemos escuchado la voz de Jehová nuestro Dios.",JER 3:25,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Ahora, en cambio, injertados en Cristo Jesús y gracias a su muerte, ya no están lejos como antes, sino cerca.","Je paalainka, wattashii jia nuulia. Otta müshi'iya joolu'u, nünainjee Cristo, sünainjee amülain nüsha saa'ujee jaainjala, antinnüinapa jia nünainmüin chi Maleiwakai süpüla nümaainjanain jia.",wayuu__bible_youv__2023,77057,"Ahora, en cambio, injertados en Cristo Jesús y gracias a su muerte, ya no están lejos como antes, sino cerca.","Mas ahora en Cristo Jesús, vosotros que en otro tiempo estabais lejos, habéis sido hechos cercanos por la sangre de Cristo.",EPH 2:13,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Cristo es nuestra paz. Él ha hecho de ambos pueblos uno solo; él ha derribado el muro de odio que los separaba;,"Waya judíokana jümaa jiakana gentilekana, aleewainapa waya joolu'u nütüma Cristo. Oo'ulaainapa waya suulia pa'ünüüwajirawaa, süka ouktüin nia waa'ujee wapüshua.",wayuu__bible_youv__2023,77058,Cristo es nuestra paz. Él ha hecho de ambos pueblos uno solo; él ha derribado el muro de odio que los separaba;,"Porque él es nuestra paz, que de ambos hizo uno, derribando la pared intermedia de separación;",EPH 2:14,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Fue una revelación de Dios la que me dio a conocer el plan secreto del que les he escrito más arriba brevemente.,"Tü kasa naa'inrüinjatkat chi Maleiwakai, tü nnojotkat sütüjaain aa'u wayuu paala nütüma, nii'iyatüin tamüin, maa aka tü tamayütkat jümüin.",wayuu__bible_youv__2023,77065,Fue una revelación de Dios la que me dio a conocer el plan secreto del que les he escrito más arriba brevemente.,"A saber, que por revelación me fué declarado el misterio, como antes he escrito en breve;",EPH 3:3,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "y le pido que, conforme a la riqueza de su gloria, su Espíritu los llene de fuerza y energía hasta lo más íntimo del ser. Que Cristo habite, por medio de la fe, en el centro de la vida de ustedes y que el amor les sirva de cimiento y de raíz. 18Serán así capaces de entender, en unión con todos los creyentes, cuán largo y ancho, cuán alto y profundo es el amor de Cristo; un amor que desborda toda ciencia humana y los colma de la plenitud misma de Dios. 20A Dios que, desplegando su poder sobre nosotros, es capaz de realizar todas las cosas incomparablemente mejor de cuanto pensamos o pedimos, a él sea la gloria en Cristo y en la Iglesia, de edad en edad y por generaciones sin término. Amén.","Je saa'u anashaataleeichipain chi Maleiwakai wamüin, achuntüshi taya nümüin jaa'u süpüla katsüinjatüin jaa'in nütüma chi Naa'inkai je süpüla jüchecherüinjatüin jaa'in sünain anoujaa nünain Cristo süpüla eeinjachin nia jümaa waneepia. Aijeechi chi Maleiwakai jüpüla nütüma. Otta aijiraweena jia. 18Maülesat saalin tü wayuukolüirua süpüshua nüpüla Cristo, nnojotsü wainküin wayaawatüin saa'u. Achuntüshi taya jaa'u nümüin chi Maleiwakai süpüla jiyaawatüinjatüin saa'u tü jaalinkat nüpüla Cristo, süpüla aijiraainjanain jia jüpüla maa aka alin jia nüpüla Maleiwakai. 20Wa'waajeein chi Maleiwakai süka pülashin ma'i nia. Nnojotsü kasain isain nüchiki. Naa'inrüin tü kasa anasükat wamüin waneepia, waya a'yataashiikana nümüin, tü wachuntakat maa'aya aka tü kee'ireekat waa'in nnojotkat wachuntüin nümüin. Kasataalejese kojutüin chi Maleiwakai watüma waya anoujashiikana sainküin mmakat süpüshua sünainjee süpüshua tü naa'inrakat Cristo Jesús. Kojuteeshi nia watüma waneepia maa'ulu yaa je mapeena süpüla ka'ikat süpüshua. Amén.",wayuu__bible_youv__2023,77075,"y le pido que, conforme a la riqueza de su gloria, su Espíritu los llene de fuerza y energía hasta lo más íntimo del ser. Que Cristo habite, por medio de la fe, en el centro de la vida de ustedes y que el amor les sirva de cimiento y de raíz. 18Serán así capaces de entender, en unión con todos los creyentes, cuán largo y ancho, cuán alto y profundo es el amor de Cristo; un amor que desborda toda ciencia humana y los colma de la plenitud misma de Dios. 20A Dios que, desplegando su poder sobre nosotros, es capaz de realizar todas las cosas incomparablemente mejor de cuanto pensamos o pedimos, a él sea la gloria en Cristo y en la Iglesia, de edad en edad y por generaciones sin término. Amén.","A él sea la gloria a Dios en la iglesia y en Cristo Jesús por todas las generaciones, por los siglos de los siglos. así sea.",EPH 3:21,3,spabes,1,rephrasing_fix "Por eso dice la Escritura: Al subir a lo alto, llevó consigo prisioneros y repartió dones a los seres humanos.","Maa aka sümakat tü ashajünakat paala sulu'u tü karaloukta nüchikimaajatkat chi Maleiwakai:“Süchikijee nükanajüin tü nü'ünüükalüirua,naapüin tü nüsülajeekat sümüin tü nüpüshikalüiruasümaa nu'unüin iipünaamüin eemüin chi Maleiwakai”.",wayuu__bible_youv__2023,77081,"Por eso dice la Escritura: Al subir a lo alto, llevó consigo prisioneros y repartió dones a los seres humanos.","Por lo cual dice: Subiendo á lo alto, llevó cautiva la cautividad, y dió dones á los hombres.",EPH 4:8,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix ¡Pero no es eso lo que ustedes han aprendido sobre Cristo!,"Akaajasa jiakana, nnojotsü shiainjatüin jukuaippain tia, süka nnojoliin ekirajuushin jia sünain nütüma Cristo.",wayuu__bible_youv__2023,77091,¡Pero no es eso lo que ustedes han aprendido sobre Cristo!,Mas vosotros no habéis aprendido así á Cristo:,EPH 4:20,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Porque sin duda les han hablado de él y, en conformidad con la auténtica doctrina de Jesús, se les ha enseñado como cristianos","Tü aküjünakat jümüin, shia tü shiimainkat nikirajakat anain Jesucristo je süchiki süpüshua tü naa'inrakat.",wayuu__bible_youv__2023,77092,"Porque sin duda les han hablado de él y, en conformidad con la auténtica doctrina de Jesús, se les ha enseñado como cristianos","Y en vano me honran, enseñando como doctrinas mandamientos de hombres.",MRK 7:7,4,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Nada de acritud, rencor, ira, voces destempladas, injurias o cualquier otra suerte de maldad; destierren todo eso.",Juu'ulaa suulia ülü'üttaa aa'in sümüin wayuu je suulia kanain jaa'in eekai jü'ülüjaain sümaa. Nnojo juwoorolooin sümüin wayuu süka pütchi mojulu'ut.,wayuu__bible_youv__2023,77099,"Nada de acritud, rencor, ira, voces destempladas, injurias o cualquier otra suerte de maldad; destierren todo eso.","Toda oración y todo ruego que hiciere cualquier hombre, ó todo tu pueblo Israel, cualquiera que conociere su llaga y su dolor en su corazón, si extendiere sus manos á esta casa,",2CH 6:29,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix Guárdense mutuamente respeto en atención Cristo.,"Je müleka kojutüle Cristo jütüma, anashii müleka jüüjüüjiraale jia jümüin jüpüshua.",wayuu__bible_youv__2023,77117,Guárdense mutuamente respeto en atención Cristo.,"Así que le llamó y entró, y se saludaron mutuamente.",TOB 5:9,1,spablm,1,rephrasing_fix "Por eso es preciso que empuñen las armas que Dios les proporciona, a fin de que puedan mantenerse firmes en el momento crítico y superar todas las dificultades sin ceder un palmo de terreno.","Je sükajee tia, jaapaa jümaala tü korolo aapünakat jümüin nütüma chi Maleiwakai süpüla jütkaain nümaa Satanás, süpüla katsüinjatüin jaa'in so'u tü ka'i sünteetkat o'u tü mojulaasükalüirua jünainmüin, süpüla jiyouktüinjatüin tü mojusü jaa'inreekat nütüma Satanás, otta süpüla jüchecherüinjatüin jaa'in sünain atkawaa nümaa.",wayuu__bible_youv__2023,77133,"Por eso es preciso que empuñen las armas que Dios les proporciona, a fin de que puedan mantenerse firmes en el momento crítico y superar todas las dificultades sin ceder un palmo de terreno.","Por tanto, tomad toda la armadura de Dios, para que podáis resistir en el día malo, y estar firmes, habiendo acabado todo.",EPH 6:13,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Estén, pues, listos para el combate: ceñida con la verdad la cintura, protegido el pecho con la coraza de la rectitud","Anakaja joonoole waneepia sümaa tü shiimainkat nüchikikat chi Maleiwakai süpüla yapainjanain jia süpüla atkawaa, maa aka na'atüin wane surulaat chaje'ewaikai Roma tü si'ira je tü she'in kachueerakat naa'into'upünaa suulia na'apüla'ü na nü'ünüükana.",wayuu__bible_youv__2023,77134,"Estén, pues, listos para el combate: ceñida con la verdad la cintura, protegido el pecho con la coraza de la rectitud","Estad pues firmes, ceñidos vuestros lomos de verdad, y vestidos de la cota de justicia,",EPH 6:14,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix y calzados los pies con el celo por anunciar el evangelio de la paz.,"Maa aka na'atüin wane surulaat tü nüsapaatse atkaayakat süpüla yapainjachin nia süpüla atkawaa, anakaja yapale jiakana süpüla aküjaa tü nüchiki Maleiwa anakat atüma saa'in wayuu.",wayuu__bible_youv__2023,77135,y calzados los pies con el celo por anunciar el evangelio de la paz.,Y calzados los pies con el apresto del evangelio de paz;,EPH 6:15,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Y no ya como esclavo, sino como algo más, como hermano muy querido. Así lo es, al menos, para mí; cuánto más debe serlo para ti, no solo como persona, sino como creyente.","Nnojolinjachichipa joo nia müin aka wane pipiuunase ne'e, müinjachichipa aka wane puwala. Maa aka alin nia tapüla, alana'aleejeeria sünain alin nia püpüla saa'u pipiuunasein nia je saa'u nünoujain nünain chi Senyotkai wanaa pümaa.",wayuu__bible_youv__2023,77151,"Y no ya como esclavo, sino como algo más, como hermano muy querido. Así lo es, al menos, para mí; cuánto más debe serlo para ti, no solo como persona, sino como creyente.","No ya como siervo, antes más que siervo, como hermano amado, mayormente de mí, pero cuánto más de ti, en la carne y en el Señor.",PHM 1:16,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Si, pues, de verdad eres mi amigo, recíbelo como si fuera yo mismo.",Anashi müleka kamaneere pia nümüin Onésimo maa aka kamaneepü'üin pia tamüin saa'u wayajiraain waya sünain a'yatawaa nümüin chi Senyotkai.,wayuu__bible_youv__2023,77152,"Si, pues, de verdad eres mi amigo, recíbelo como si fuera yo mismo.","Así que, si me tienes por compañero, recíbele como á mí.",PHM 1:17,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Mi Dios es testigo de lo entrañablemente que los añoro a todos ustedes en Cristo Jesús.,"Nütüjaa aa'uchi taya chi Maleiwakai sünain shiimüin te'reein ma'i jia, süka alin ma'i jia tapüla maa aka alin jia nüpüla Cristo.",wayuu__bible_youv__2023,77166,Mi Dios es testigo de lo entrañablemente que los añoro a todos ustedes en Cristo Jesús.,Porque Dios me es testigo de cómo os amo á todos vosotros en las entrañas de Jesucristo.,PHP 1:8,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "de manera que puedan discernir lo que es valioso, se conserven limpios e irreprochables en espera del día del Señor,",süpüla shiainjatüin jaa'inrüin tü kasa anasükat waneepia. Kasataalejese wulein jaa'in sümaa lotüin jukuaippa nu'upala Maleiwa süma'inru'u ja'atapüin tü ka'i nüle'ejajatkat o'u Cristo.,wayuu__bible_youv__2023,77168,"de manera que puedan discernir lo que es valioso, se conserven limpios e irreprochables en espera del día del Señor,","y no conocían los misterios de Dios, ni esperaban la paga de la santidad, ni discernieron que hay un premio para las almas irreprochables.",WIS 2:22,1,spablm,1,rephrasing_fix "Es cierto que estuvo enfermo y a las puertas de la muerte; pero Dios se apiadó de él, y no solo de él, sino también de mí, no queriendo añadir más tristeza a mi tristeza.","Shiimüin sünain ayuulin nia paala, mayeinshi ma'i. Otta chi Maleiwakai, nümüliajüin nia sümaa niiyajüin. Je sükajee tia, nümüliajüin tayaka'iya suulia koo'omüinjain mojuu aa'in tamüin.",wayuu__bible_youv__2023,77203,"Es cierto que estuvo enfermo y a las puertas de la muerte; pero Dios se apiadó de él, y no solo de él, sino también de mí, no queriendo añadir más tristeza a mi tristeza.","Pues en verdad estuvo enfermo á la muerte: mas Dios tuvo misericordia de él; y no solamente de él, sino aun de mí, para que yo no tuviese tristeza sobre tristeza.",PHP 2:27,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "A ningún otro apóstol vi, aparte de Santiago, el hermano del Señor.","Otta Santiago, nuwalakai chi Wasenyotsekai, aashajaashi taya nüma'aya. Otta na waneeirua Aluwataaushikana, nnojoliishii tapüla.",wayuu__bible_youv__2023,77253,"A ningún otro apóstol vi, aparte de Santiago, el hermano del Señor.","Mas á ningún otro de los apóstoles vi, sino á Jacobo el hermano del Señor.",GAL 1:19,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Al contrario, ellos vieron que Dios me había confiado la misión de proclamar el evangelio a los no judíos, así como Pedro le había confiado la de proclamarlo a los judíos.","Nnojotsü na'wanajeein tü tekirajakat anain, süka natüjaaichipain taa'u sünain e'itaaushin taya nütüma Maleiwa süpüla aküjaa nüchiki chi O'tte'erüikai namüin na gentilekana, maa aka naa'in Pedro sünain e'itaaushin nütüma süpüla aküjaa shia namüin na judíokana.",wayuu__bible_youv__2023,77259,"Al contrario, ellos vieron que Dios me había confiado la misión de proclamar el evangelio a los no judíos, así como Pedro le había confiado la de proclamarlo a los judíos.","Antes por el contrario, como vieron que el evangelio de la incircuncisión me era encargado, como á Pedro el de la circuncisión,",GAL 2:7,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero ahora, una vez que la fe ha llegado, ya no estamos bajo el dominio de ningún acompañante.","Je joolu'u, saa'u anajiraainapain waya sünainjee tü wanoulakat, nnojoliinapa suupünaain waya tü nümakat Moisés.Nüchonsü Maleiwa wayuu eekai sünoujain nünain Cristo",wayuu__bible_youv__2023,77279,"Pero ahora, una vez que la fe ha llegado, ya no estamos bajo el dominio de ningún acompañante.","Mas venida la fe, ya no estamos bajo ayo;",GAL 3:25,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero al llegar el momento cumbre de la historia, Dios envió a su Hijo, nacido de mujer, nacido bajo el régimen de la ley,","Otta chi Maleiwakai, keraapa tü ka'i nüneekatüjütkalia o'u paala süpüla nuluwataain chi Nüchonkai sa'akamüin wayuu, nüjütüin Cristo sünain wayuuin nia je sünain noonooinja'a sümaa tü nuluwataakat anain Moisés, maa aka waya nüpüshikana judíokana.",wayuu__bible_youv__2023,77284,"Pero al llegar el momento cumbre de la historia, Dios envió a su Hijo, nacido de mujer, nacido bajo el régimen de la ley,","Mas venido el cumplimiento del tiempo, Dios envió su Hijo, hecho de mujer, hecho súbdito á la ley,",GAL 4:4,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "¿Qué ha sido de aquel entusiasmo? Porque estoy seguro de que ustedes hasta los ojos se habrían arrancado, a ser posible, para dármelos a mí.","Müleka tantüleje sümaa mo'uu ja'akamüin, eesüje süpüla jaakatüin tü jo'ukot süpüla ji'itaain tanain. Otta müsia joolu'u, ¿jamaka'aka nnojolüitpaka'a talatüin jaa'in tamaa?",wayuu__bible_youv__2023,77293,"¿Qué ha sido de aquel entusiasmo? Porque estoy seguro de que ustedes hasta los ojos se habrían arrancado, a ser posible, para dármelos a mí.","¿Dónde está pues vuestra bienaventuranza? porque yo os doy testimonio que si se pudiera hacer, os hubierais sacado vuestros ojos para dármelos.",GAL 4:15,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "En Cristo Jesús, en efecto, da lo mismo estar circuncidados que no estarlo; lo que cuenta es la fe, que actúa por medio del amor.","Tü nüchekakat chi Maleiwakai wapüleerua waya anoujashiikana nünain Cristo, shia müleka aijiraale waya wapüla sükajee wanoujain nünain. Nnojotsü kasajatüin nümüin müleka wo'yotoonüle ata je müleka mo'yotoojule.",wayuu__bible_youv__2023,77305,"En Cristo Jesús, en efecto, da lo mismo estar circuncidados que no estarlo; lo que cuenta es la fe, que actúa por medio del amor.","Porque en Cristo Jesús ni la circuncisión vale algo, ni la incircuncisión; sino la fe que obra por la caridad.",GAL 5:6,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Cierto que el Señor me hace confiar en que ustedes no cambiarán de comportamiento; pero el que los está perturbando tendrá su merecido, sea quien fuere.","Otta saa'u sa'aniraaitpain jukuaippa nümaa chi Senyotkai, tatüjaa aa'uchii jia sünain ayatüinjanain kache'ein waneepia sünain tü shiimüinkat. Je na ekirajüliikana jia sünain tü alawaakat, mayaasüje nnojolüin tatüjaain saa'u jaraliin naya, shiimüin sünain süsaleenain naya tü naainjalakat.",wayuu__bible_youv__2023,77309,"Cierto que el Señor me hace confiar en que ustedes no cambiarán de comportamiento; pero el que los está perturbando tendrá su merecido, sea quien fuere.","Yo confío de vosotros en el Señor, que ninguna otra cosa sentiréis: mas el que os inquieta, llevará el juicio, quienquiera que él sea.",GAL 5:10,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "No nos cansemos de hacer el bien, ya que, si no desfallecemos, a su tiempo recogeremos la cosecha.","Je sükajee tia, anakaja makulajaainre waa'in sünain aa'inraa tü anasükat sümüin wayuu. Müleka ayatüle waya sünain tia, walaajeena waya nütüma chi Maleiwakai so'uweena wane ka'i.",wayuu__bible_youv__2023,77327,"No nos cansemos de hacer el bien, ya que, si no desfallecemos, a su tiempo recogeremos la cosecha.","No nos cansemos, pues, de hacer bien; que á su tiempo segaremos, si no hubiéremos desmayado.",GAL 6:9,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Por eso, como dice el Espíritu Santo: Cuando hoy escuchen la voz del Señor,","Anuu wane pütchi ashajünüsü paala, nünüiki chi Naa'inkai Maleiwa:“Jaapa jumaala so'uka'i nünüiki chi Maleiwakai.",wayuu__bible_youv__2023,77364,"Por eso, como dice el Espíritu Santo: Cuando hoy escuchen la voz del Señor,","Por lo cual, como dice el Espíritu Santo: Si oyereis hoy su voz,",HEB 3:7,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Por consiguiente, el pueblo de Dios está aún en espera de un descanso,","Je sükajee tia, yapasü wane eemerawaa nütüma Maleiwa wapüla wayakana nüchooinkana, maa aka neemeraainkain niakai no'u chi akaratshikai ka'i süchikijee nükumajüin tü mmakat.",wayuu__bible_youv__2023,77378,"Por consiguiente, el pueblo de Dios está aún en espera de un descanso,","Quédate quieto, pueblo mío, y descansa, porque tu descanso llegará.",2ES 2:24,1,spablm,1,rephrasing_fix "Es el mismo Cristo, que durante su vida mortal oró y suplicó con fuerte clamor, acompañado de lágrimas, a quien podía liberarlo de la muerte; y ciertamente Dios lo escuchó en atención a su actitud de acatamiento.","Kataiwa'aya no'u Jesús yaa mmolu'u, achuntapü'üshi nümüin Maleiwa sünain ni'yalajüin sümaa emetuluin nünüiki shii'iree nükaaliijain nia su'utpünaa tü müliaa ni'rüinjatkat naapapa nukuaippa sünain ouktaa. Je shiimüin sünain nükaaliijain, süka jüüjüüin nia nümüin chi Maleiwakai otta kojutüin nia nütüma.",wayuu__bible_youv__2023,77388,"Es el mismo Cristo, que durante su vida mortal oró y suplicó con fuerte clamor, acompañado de lágrimas, a quien podía liberarlo de la muerte; y ciertamente Dios lo escuchó en atención a su actitud de acatamiento.","El cual en los días de su carne, ofreciendo ruegos y súplicas con gran clamor y lágrimas al que le podía librar de la muerte, fué oído por su reverencial miedo.",HEB 5:7,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Alcanzada así la perfección, se ha convertido en fuente de salvación eterna para cuantos lo obedecen,","Je niainjachi Jesús chi o'tte'erüinjachikai süpüla ka'ikat süpüshua tü wayuu oonookat sümaa nünüiki. Nuuntüin nu'tte'erüin wayuu sükajee kettaaitpain süpüshua tü kee'ireekat naa'in chi Maleiwakai nümüin,",wayuu__bible_youv__2023,77390,"Alcanzada así la perfección, se ha convertido en fuente de salvación eterna para cuantos lo obedecen,","Y consumado, vino á ser causa de eterna salud á todos los que le obedecen;",HEB 5:9,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Igualmente, queriendo Dios asegurar a los herederos de la promesa que su decisión era irrevocable, interpuso un juramento.","Je chi Maleiwakai, süka nücheküin süpüleerua sütüjaainjatüin naa'u wayuu sünain nikeraajüin tü naa'inrüinjattüjütkalia paala, nii'iyatüin sümüin sünain pansaain nünüiki je sünain naa'inrüinjatüin tü nümakat süka niain Maleiwain.",wayuu__bible_youv__2023,77400,"Igualmente, queriendo Dios asegurar a los herederos de la promesa que su decisión era irrevocable, interpuso un juramento.","Por lo cual, queriendo Dios mostrar más abundantemente á los herederos de la promesa la inmutabilidad de su consejo, interpuso juramento;",HEB 6:17,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Todos saben que para que un testamento surta efecto, es necesario que conste la muerte de quien lo otorgó;","Maa aka sukuaippa sütüma wayuu sünain karalouktalu'uin süchiki jaralüinjatüin aapünüin amüin tü nükorolokot wane wayuu ouktapa nia, nnojoliiwa'aya ouktüin chi wayuukai, nnojotsü aapünüin tü korolokot.",wayuu__bible_youv__2023,77429,"Todos saben que para que un testamento surta efecto, es necesario que conste la muerte de quien lo otorgó;","Porque donde hay testamento, necesario es que intervenga muerte del testador.",HEB 9:16,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "En efecto, cuando Moisés terminó de explicar a todo el pueblo los preceptos de la ley, tomó sangre de los toros y los machos cabríos, la mezcló con agua y, valiéndose de un poco de lana roja y de una rama de hisopo, roció con ella al libro de la ley y a todo el pueblo","Soto jaa'in tü naa'inrapü'ükat Moisés. Süchikijee nüso'irüin naa'in na watuushikana sünain süpüshua tü nuluwataakat anain chi Maleiwakai, tü ashajünakat paala nütüma Moisés sulu'u karaloukta, naapaakalaka wane sütüna wunu'u kanüliakat “hisopo” ke'ichiru'usü soi anneerü ishotot. Je süka tüü, nütülüittirakalaka isha paliraasü sümaa wüin, nüsha wane paa'a oo'ulaka nüsha wane kaa'ula, saa'u tü karalouktakat oo'ulaka saa'u tü wayuukolüirua süpüshua,",wayuu__bible_youv__2023,77432,"En efecto, cuando Moisés terminó de explicar a todo el pueblo los preceptos de la ley, tomó sangre de los toros y los machos cabríos, la mezcló con agua y, valiéndose de un poco de lana roja y de una rama de hisopo, roció con ella al libro de la ley y a todo el pueblo","Porque habiendo leído Moisés todos los mandamientos de la ley á todo el pueblo, tomando la sangre de los becerros y de los machos cabríos, con agua, y lana de grana, é hisopo, roció al mismo libro, y también á todo el pueblo,",HEB 9:19,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Por eso Cristo no entró en un santuario construido por manos humanas —que era simple imagen del verdadero santuario—, sino que entró en el cielo mismo donde ahora intercede por nosotros en presencia de Dios.","Nnojoishi ekerolüin Cristo sulu'umüin wane a'waajülee eekai sükumalain wayuu ne'e yaa mmolu'u, sulu'umüin tü shiyaakua ne'e tü shiimainsü chakat iipünaa. Otta ekerotshi nüma'anamüin chi Maleiwakai chaa iipünaa süpüla asouktaa waa'u waneepia nümüin süpüla nükaaliijain waya.",wayuu__bible_youv__2023,77437,"Por eso Cristo no entró en un santuario construido por manos humanas —que era simple imagen del verdadero santuario—, sino que entró en el cielo mismo donde ahora intercede por nosotros en presencia de Dios.","Porque no entró Cristo en el santuario hecho de mano, figura del verdadero, sino en el mismo cielo para presentarse ahora por nosotros en la presencia de Dios.",HEB 9:24,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "En primer lugar dice: No has querido ni han sido de tu agrado las ofrendas, los sacrificios, los holocaustos y las víctimas expiatorias —cosas todas que se ofrecen de acuerdo con la ley—.","Mayaasüje aluwataanüin wayuu paala sütüma tü nüshajakat Moisés sünain saapawalinjatüin tü kasakat nümüin Maleiwa, nnojotsü nücheküin tia maa'ulu yaa saashin tü nümakat Cristo sümaa sümüin: “Nnojotsü shiain talatüin atüma paa'in tü süshakat mürüt saapakat wayuu saa'u saainjala”.",wayuu__bible_youv__2023,77448,"En primer lugar dice: No has querido ni han sido de tu agrado las ofrendas, los sacrificios, los holocaustos y las víctimas expiatorias —cosas todas que se ofrecen de acuerdo con la ley—.","Diciendo arriba: Sacrificio y presente, y holocaustos y expiaciones por el pecado no quisiste, ni te agradaron, (las cuales cosas se ofrecen según la ley,)",HEB 10:8,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Falta poco, muy poco, para que venga sin retrasarse el que ha de venir.",Soto jaa'in tü ashajuushikat sulu'u tü nüchikimaajatkat chi Maleiwakai:“Shiimüin sünain nüntamaatajachin chi antajachikai.,wayuu__bible_youv__2023,77470,"Falta poco, muy poco, para que venga sin retrasarse el que ha de venir.","El que es fiel en lo muy poco, también en lo más es fiel: y el que en lo muy poco es injusto, también en lo más es injusto.",LUK 16:10,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Por la fe también, a pesar de que Sara era estéril y de que él mismo había rebasado la edad apropiada, recibió Abrahán fuerza para fundar un linaje; todo porque se fio de quien se lo había prometido.","Mayaainje laülaachoin ma'i Abraham süpüla kachonwaa, je maralüin Sara, tü nu'wayuusekat, nünoujain tü nümakat paala Maleiwa nümüin sünain pansaain nünüiki. Je saa'ujee nünoujain Abraham, kachonshii naya laülaalu'u.",wayuu__bible_youv__2023,77478,"Por la fe también, a pesar de que Sara era estéril y de que él mismo había rebasado la edad apropiada, recibió Abrahán fuerza para fundar un linaje; todo porque se fio de quien se lo había prometido.","Por la fe también la misma Sara, siendo estéril, recibió fuerza para concebir simiente; y parió aun fuera del tiempo de la edad, porque creyó ser fiel el que lo había prometido.",HEB 11:11,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Por la fe Rajab, la prostituta que había dispensado una amistosa acogida a los exploradores israelitas, no pereció junto con los incrédulos. 25.Otros testigos de la fe","Otta Rahab tü wayuu maa'insatkat, kamaneesü shia namüin na judío ajayajüshiikana sünain sunujulüin naya. Süka shiimüin sünoula nünain Maleiwa, nnojotsü o'utünüin aa'in wanaa namaa na wayuu kepiakana a'aka, na manoulakana nünain Maleiwa.",wayuu__bible_youv__2023,77488,"Por la fe Rajab, la prostituta que había dispensado una amistosa acogida a los exploradores israelitas, no pereció junto con los incrédulos. 25.Otros testigos de la fe","Por fe Rahab la ramera no pereció juntamente con los incrédulos, habiendo recibido á los espías con paz.",HEB 11:31,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Otros soportaron ultrajes, latigazos, cadenas y cárceles;",Eeshii eekai mee'erapalain sümaa na'yaatünüin. Püreesashii naya sümaa kapüin süka kaleena.,wayuu__bible_youv__2023,77491,"Otros soportaron ultrajes, latigazos, cadenas y cárceles;",Otros experimentaron vituperios y azotes; y á más de esto prisiones y cárceles;,HEB 11:36,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Que la fiebre del dinero no se apodere de ustedes; conténtense con lo que tienen, ya que es Dios mismo quien ha dicho: Nunca te abandonaré; jamás te dejaré solo.","Anakaja müleka nnojoliire kee'ireein jaa'in washirüü. Shia anaka alu'u müleka talatüle ne'e jaa'in wane'ewai jukua sümaa tü eekai eein jüma'ana, sükajee nümüin wamüin chi Maleiwakai:“Nnojoleechi taya o'unüin jüma'anajee.Nnojoleena tapütüin jia jümüiwa”.",wayuu__bible_youv__2023,77509,"Que la fiebre del dinero no se apodere de ustedes; conténtense con lo que tienen, ya que es Dios mismo quien ha dicho: Nunca te abandonaré; jamás te dejaré solo.","Sean las costumbres vuestras sin avaricia; contentos de lo presente; porque él dijo: No te desampararé, ni te dejaré.",HEB 13:5,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Al llegar el día de Pentecostés estaban todos reunidos en el mismo sitio.,"Süka'iyo'u tü mi'iraakat kanüliakat “Pentecostés”, eejana jutkatüin sulu'u waneesia miichi napüshua'a na anoujashiikana.",wayuu__bible_youv__2023,77548,Al llegar el día de Pentecostés estaban todos reunidos en el mismo sitio.,"Y COMO se cumplieron los días de Pentecostés, estaban todos unánimes juntos;",ACT 2:1,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Dios lo entregó conforme a un plan proyectado y conocido de antemano, y ustedes, valiéndose de no creyentes, lo clavaron en una cruz y lo mataron.; 6 y par.; Jn","Wayuukai chii, aapünüsü nikii jümüin sulu'u tü akuaippaa ni'itaatüjütkat Maleiwa nüpüleerua. ‘Müinjateerü tü aa'innakat nüka’, nümatüjülia paala nüchikü. Sulu'u tü nikeraajatüjütkat Maleiwa sünain nükuaippainjatüin Jesús, kojuya ju'uluku süta'ülüin nia otta su'utirüin naa'in wayuu kaainjarannuu sünain sükacherirüin nia sünain wane kuruusa.",wayuu__bible_youv__2023,77567,"Dios lo entregó conforme a un plan proyectado y conocido de antemano, y ustedes, valiéndose de no creyentes, lo clavaron en una cruz y lo mataron.; 6 y par.; Jn","A éste, entregado por determinado consejo y providencia de Dios, prendisteis y matasteis por manos de los inicuos, crucificándole;",ACT 2:23,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero como era profeta y sabía que Dios le había prometido solemnemente que un descendiente de su misma sangre había de sucederle en el trono,","Nnojoishi aashajaashin David nüchikijiraa ne'e wanaa sümaa nümüin tüü. Nütüjaatüjülia aa'u süka nüküjüin achikü Maleiwakai nümüin süka wane nünüikü pansaasü sünain ni'itaainjachin wane su'uluku tü nuu'uliwo'ukat süpüla aluwatawaa maa aka nuluwataain paala niakai. Sünain nünüikimaajachin Maleiwakai,",wayuu__bible_youv__2023,77574,"Pero como era profeta y sabía que Dios le había prometido solemnemente que un descendiente de su misma sangre había de sucederle en el trono,","Empero siendo profeta, y sabiendo que con juramento le había Dios jurado que del fruto de su lomo, cuanto á la carne, levantaría al Cristo que se sentaría sobre su trono;",ACT 2:30,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix hasta que yo ponga a tus enemigos por estrado de tus pies».,"So'u wane ka'i, tayamüleerü tü pü'ünüükalüiruasüpüla malainjatüin shiairua püpüla.”’",wayuu__bible_youv__2023,77577,hasta que yo ponga a tus enemigos por estrado de tus pies».,Entre tanto que pongo tus enemigos por estrado de tus pies.,LUK 20:43,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "También todos los profetas, de Samuel en adelante, pronosticaron los acontecimientos actuales.","“Maja'a aka naashajaain Moisés, aashajaashii napüshua'a na nünüikimaajanakana Maleiwakai nünainje'ere'eya Samuel sei sükua, sünain aküjaa süchikü tü kasa alatakat maa'ulu yaa.",wayuu__bible_youv__2023,77609,"También todos los profetas, de Samuel en adelante, pronosticaron los acontecimientos actuales.","Y todos los profetas desde Samuel y en adelante, todos los que han hablado, han anunciado estos días.",ACT 3:24,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Estaban presentes Anás, que era sumo sacerdote, Caifás, Juan, Alejandro y todos los miembros de la clase sacerdotal dirigente.","Je yala eejachi Anás, chi laülaashikai napüleerua na sacerdotekana. Eejachi Caifás, Juan, Alejandro otta napüshua'a na kasakana nanain na laülaayuushiikana napüleerua na sacerdotekana.",wayuu__bible_youv__2023,77616,"Estaban presentes Anás, que era sumo sacerdote, Caifás, Juan, Alejandro y todos los miembros de la clase sacerdotal dirigente.","Y Anás, príncipe de los sacerdotes, y Caifás, y Juan y Alejandro, y todos los que eran del linaje sacerdotal;",ACT 4:6,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Los reyes de la tierra se han aliado y los poderosos se han confabulado en contra del Señor y de su ungido.,"Na laülaashiikana sulu'u tü mmakalüiruaotta na wayuu aluwataashiikana soo'opünaa wayuu,outkajaashii nikiirajee chi Maleiwakaiotta nikiirajee chi Nüneekajalakai, kanüliakai Cristo’.",wayuu__bible_youv__2023,77633,Los reyes de la tierra se han aliado y los poderosos se han confabulado en contra del Señor y de su ungido.,"Estarán los reyes de la tierra, y príncipes consultarán unidos contra Jehová, y contra su ungido, diciendo:",PSA 2:2,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Nadie entre los creyentes carecía de nada, pues los que eran dueños de haciendas o casas las vendían y entregaban el producto de la venta,","Nnojotsü tü jaralüin cho'ujaain amüin kasa na'aka nayakana. Süka jamüin, eere wane cho'ujawaa, chi eekai kama'anain miichi oo'ulaka chi eekai kama'anain mma, nüikküin shia. Je ni'ikajaain tü süliakat",wayuu__bible_youv__2023,77640,"Nadie entre los creyentes carecía de nada, pues los que eran dueños de haciendas o casas las vendían y entregaban el producto de la venta,","Que ningún necesitado había entre ellos: porque todos los que poseían heredades ó casas, vendiéndolas, traían el precio de lo vendido,",ACT 4:34,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero un hombre llamado Ananías, junto con su mujer, de nombre Safira, vendió una finca",Je eeshi wane wayu'uya'asa kanüliashi Ananías oo'ulaka nu'wayuuse kanüliasü Safira. Nüikkakalaka wane mma nüma'anajatü.,wayuu__bible_youv__2023,77643,"Pero un hombre llamado Ananías, junto con su mujer, de nombre Safira, vendió una finca","MAS un varón llamado Ananías, con Safira su mujer, vendió una posesión,",ACT 5:1,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Unas tres horas más tarde llegó su mujer, que ignoraba lo sucedido.","Maa aka apünüin oora süchikijee, süntakalaka tü nu'wayuusekat sünain nnojolüin sütüjaain saa'u tü alatakat.",wayuu__bible_youv__2023,77648,"Unas tres horas más tarde llegó su mujer, que ignoraba lo sucedido.","Y pasado espacio como de tres horas, sucedió que entró su mujer, no sabiendo lo que había acontecido.",ACT 5:7,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "con estas palabras:—Hemos hallado la cárcel cuidadosamente cerrada, y a los vigilantes en su puesto ante la puerta; pero al abrirla no hemos encontrado a nadie dentro.","Müshii naya: “Tü püreesaapülekat, ayatsia süttüin wapüla sünain anashantain ma'i süsürülia maa aka paala. Ayatshi'iya na waariakana wapüla sha'washawalüin so'ulu'u. Shiasa'a wekerotpa, nnojotsü wayuu sulu'u wapüla”.",wayuu__bible_youv__2023,77664,"con estas palabras:—Hemos hallado la cárcel cuidadosamente cerrada, y a los vigilantes en su puesto ante la puerta; pero al abrirla no hemos encontrado a nadie dentro.","Diciendo: Por cierto, la cárcel hemos hallado cerrada con toda seguridad, y los guardas que estaban delante de las puertas; mas cuando abrimos, á nadie hallamos dentro.",ACT 5:23,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Fue entonces el jefe de la guardia con sus hombres y trajeron a los apóstoles, aunque sin violencia, por temor a ser apedreados por el pueblo.","Shiasa'a nu'unakalaka chi sülaülashikai waaria sümaa tü waariakalüirua sünain asaajawaa naya. Sünain nasaajüin naya, nnojoishii jamajüin natüma süka mmolojüin naya seema a'ina'annaa süka ipa sütüma tü wayuukalüirua.",wayuu__bible_youv__2023,77667,"Fue entonces el jefe de la guardia con sus hombres y trajeron a los apóstoles, aunque sin violencia, por temor a ser apedreados por el pueblo.","Entonces fué el magistrado con los ministros, y trájolos sin violencia; porque temían del pueblo ser apedreados.",ACT 5:26,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Una vez introducidos a la presencia del Consejo Supremo, el sumo sacerdote procedió a interrogarlos:","Je nantitpa naya, antinnüshii namülatu'umüin na laülaayuu sulu'ukana tü kanüliakat Sanedrín. Nümakalaka chi laülaashikai napüleerua na sacerdotekana namüin:",wayuu__bible_youv__2023,77668,"Una vez introducidos a la presencia del Consejo Supremo, el sumo sacerdote procedió a interrogarlos:","Y como los trajeron, los presentaron en el concilio: y el príncipe de los sacerdotes les preguntó,",ACT 5:27,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "En esa época nació Moisés, que era un niño muy hermoso. Durante tres meses fue criado en su casa paterna;","“Je su'unnaa ma'i tia, jemeishi Moisés. Otta nia, anashi ma'i no'ulu'u Maleiwakai. Eeshi Moisés nama'ana na kachoinkana nia so'u apünüin kashi.",wayuu__bible_youv__2023,77712,"En esa época nació Moisés, que era un niño muy hermoso. Durante tres meses fue criado en su casa paterna;","En aquel mismo tiempo nació Moisés, y fué agradable á Dios: y fué criado tres meses en casa de su padre.",ACT 7:20,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Se imaginaba que sus hermanos comprenderían que Dios iba a libertarlos valiéndose de él, pero ellos no lo entendieron así.","Tü jülüjakat naa'in Moisés, nayaawatüinjatüyaa aa'u na nüpüshikana naajüin sünain niain nayu'laainjachin akajee nütüma Maleiwakai Egiptojee. Nnojotkalajasa nayaawatüin aa'u shia.",wayuu__bible_youv__2023,77717,"Se imaginaba que sus hermanos comprenderían que Dios iba a libertarlos valiéndose de él, pero ellos no lo entendieron así.",Pero él pensaba que sus hermanos entendían que Dios les había de dar salud por su mano; mas ellos no lo habían entendido.,ACT 7:25,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "—Escúchenme —dijo—, veo el cielo abierto y al Hijo del hombre de pie junto Dios.",Nümakalaka namüin na wayuukana:—¡Jiirakaa! Te'rüin jutatüin tü sirumakat otta chi Shipayakai Wayuu sha'watüin nikialu'ujee Maleiwa sünain laülawaa na'ato'ujee.,wayuu__bible_youv__2023,77744,"—Escúchenme —dijo—, veo el cielo abierto y al Hijo del hombre de pie junto Dios.","Y dijo: He aquí, veo los cielos abiertos, y al Hijo del hombre que está á la diestra de Dios.",ACT 7:56,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Mientras tanto, Saulo asolaba la Iglesia: irrumpía en las casas, apresaba a hombres y mujeres y los metía en la cárcel. 14.II. Testigos en Judea y Samaría Evangelización de Samaría Felipe en Samaría","Yaakaijasa'a Saulo sümaa naja'laje'ereein ma'i na anoujashiikana. Ekerojotaashi nia sulu'u nepia wane'ewai nakua sünain najaraijüin naya sulu'ujee süpüla nüpüreesajirüinjanain naya, maa aka tooloyuu otta jieyuu.Eeshii na wayuu eekai naapaain tü nüchikükat Jesús cha'aya Samaria",wayuu__bible_youv__2023,77749,"Mientras tanto, Saulo asolaba la Iglesia: irrumpía en las casas, apresaba a hombres y mujeres y los metía en la cárcel. 14.II. Testigos en Judea y Samaría Evangelización de Samaría Felipe en Samaría","Entonces Saulo asolaba la iglesia, entrando por las casas: y trayendo hombres y mujeres, los entregaba en la cárcel.",ACT 8:3,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Desde hacía tiempo, se encontraba en la ciudad un hombre llamado Simón, que practicaba la magia y tenía asombrada a toda la población de Samaría. Se las daba de persona importante","Je yala eeshi wane wayuu kanüliashi Simón. Je nia, wane wayuu ouutshi, chajachijese'e nia sulu'u tia pueulokat sünain na'alainpalajüin tü wayuukalüirua chajatkat sulu'u Samaria. Je sümüin tü wayuukalüirua, a'waataashi ma'i nia nulu'ujiraa sünain nülanaain suulia tü waneeirua wayuukalüirua naashin.",wayuu__bible_youv__2023,77755,"Desde hacía tiempo, se encontraba en la ciudad un hombre llamado Simón, que practicaba la magia y tenía asombrada a toda la población de Samaría. Se las daba de persona importante","Y había un hombre llamado Simón, el cual había sido antes mágico en aquella ciudad, y había engañado la gente de Samaria, diciéndose ser algún grande:",ACT 8:9,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix y gozaba de una gran audiencia tanto entre los pequeños como entre los mayores. «Ese hombre —decían— es la personificación del poder divino: eso que se llama el Gran Poder».,"Napüshua'ale'eya na wayuukana, makat aka wayuu eekai müliain nanainmüinre'eya na wayuu eekai anapülin, kache'ejüshii ma'i süpüla tü nümakat namüin. Otta majataashii naya nümüin: “Nia'a chii, chi ‘Nüpülainmaajachi Maleiwa’ münakai”.",wayuu__bible_youv__2023,77756,y gozaba de una gran audiencia tanto entre los pequeños como entre los mayores. «Ese hombre —decían— es la personificación del poder divino: eso que se llama el Gran Poder».,"Al cual oían todos atentamente desde el más pequeño hasta el más grande, diciendo: Este es la gran virtud de Dios.",ACT 8:10,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Un ángel del Señor dio Felipe estas instrucciones:—Ponte en camino y dirígete hacia el sur por la ruta que va desde Jerusalén hasta Gaza, la ruta del desierto.","Shiasa'a mapa, süchikijee tüü, nümakalaka wane aapiee nüma'anajeejachi Maleiwakai nümüin Felipe: “¡Pümayawaata! Pu'una uuchimüin pukua sulu'upünaa süpüna Jerusalén chawatkat sünainmüin tü pueulokat Gaza, tü wopu alatakat eere maa'inyatuulin mmakat”.",wayuu__bible_youv__2023,77771,"Un ángel del Señor dio Felipe estas instrucciones:—Ponte en camino y dirígete hacia el sur por la ruta que va desde Jerusalén hasta Gaza, la ruta del desierto.","Empero el ángel del Señor habló á Felipe, diciendo: Levántate y ve hacia el mediodía, al camino que desciende de Jerusalem á Gaza, el cual es desierto.",ACT 8:26,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "El pasaje de la Escritura que estaba leyendo era este: Como oveja fue llevado al sacrificio; y como cordero que no abre la boca ante el esquilador, tampoco él despegó sus labios.","Tü shi'ipakat tü ashajuushi naashaje'erakat, shia tü makat mayaa:“O'uninnüshi nia süpüla o'utünaa aa'in maa aka nu'uninnakai wane anneerü sulu'umüin tü aüjaaleekat süpüla o'utünaa aa'in.Maa aka naa'in wane anneerü ma'yalajüin najapulu'u chi aüjakai noi,müshia niakai, nnojoishi asouktüin naa'ujiraa namüin na o'utakana naa'in.",wayuu__bible_youv__2023,77777,"El pasaje de la Escritura que estaba leyendo era este: Como oveja fue llevado al sacrificio; y como cordero que no abre la boca ante el esquilador, tampoco él despegó sus labios.","Y el lugar de la Escritura que leía, era éste: Como oveja á la muerte fué llevado; y como cordero mudo delante del que le trasquila, así no abrió su boca:",ACT 8:32,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Por ser humilde no se le hizo justicia. Nadie hablará de su descendencia, porque fue arrancado del mundo de los vivos.","Müliashi nia atümaa süka mojutüin amüinyüü, otta awalaajüshia ne'e atümaa maainjaloule.Nnojoire'eja'a jaraleechin müin: ‘Shiayaain nuu'uliwo'u türairua’, müin nümüinsüka nu'utünatüjülin aa'in maalü yaa saa'ujee mmakat”.",wayuu__bible_youv__2023,77778,"Por ser humilde no se le hizo justicia. Nadie hablará de su descendencia, porque fue arrancado del mundo de los vivos.","Porque no por la ley fué dada la promesa á Abraham ó á su simiente, que sería heredero del mundo, sino por la justicia de la fe.",ROM 4:13,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Residía en Damasco un discípulo llamado Ananías. En una visión oyó que el Señor lo llamaba:—¡Ananías!—Aquí estoy, Señor —respondió.","Cha'aya Damasco, kepiashi wane wayuu anoujashi, kanüliashi Ananías, je ni'rataalain naa'in chi Senyotkai sünain nümüin nümüin:—Ananías.Nüsouktakalaka Ananías ni'ipajee:—Anii taya, Senyotkalee.",wayuu__bible_youv__2023,77791,"Residía en Damasco un discípulo llamado Ananías. En una visión oyó que el Señor lo llamaba:—¡Ananías!—Aquí estoy, Señor —respondió.","Había entonces un discípulo en Damasco llamado Ananías, al cual el Señor dijo en visión: Ananías. Y él respondió: Heme aquí, Señor.",ACT 9:10,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Y aquí mismo tiene plenos poderes de los jefes de los sacerdotes para prender a todos los que te invocan.,"Je antüshi joolu'u nia yaamüin yaa sünain laülaashin natüma na laülaayuushiikana na'akajee na sacerdotekana süpüla nütaüjirüinjanain napüshua'ale'e na anoujakana pünain, süpüla nüpüreesajirüinjanain naya.",wayuu__bible_youv__2023,77795,Y aquí mismo tiene plenos poderes de los jefes de los sacerdotes para prender a todos los que te invocan.,Y aun aquí tiene facultad de los príncipes de los sacerdotes de prender á todos los que invocan tu nombre.,ACT 9:14,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Había en Jope una mujer creyente llamada Tabita, nombre que significa «Gacela». Se dedicaba por entero a hacer buenas obras y a socorrer a los necesitados.","Je sulu'u wane pueulo miyo'u kanüliasü Jope, eesü wane wayuu anoujasü kanüliasü Tabita, je süka pütchi griego, “Dorcas” münüsü. Je tü wayuukat, aa'intsü waneepia kasa anasü sünain sükaalinjain na wayuu müliashiikana.",wayuu__bible_youv__2023,77816,"Había en Jope una mujer creyente llamada Tabita, nombre que significa «Gacela». Se dedicaba por entero a hacer buenas obras y a socorrer a los necesitados.","Entonces en Joppe había una discípula llamada Tabita, que si lo declaras, quiere decir Dorcas. Esta era llena de buenas obras y de limosnas que hacía.",ACT 9:36,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "La noticia corrió por toda Jope, y fueron muchos los que creyeron en el Señor.","Je a'walakajaasü süchikü sulu'upünaa süpüshua'a tü pueulokat Jope. Je wainma wayuu, anoujasü sulu'ujee nünain chi Senyotkai.",wayuu__bible_youv__2023,77822,"La noticia corrió por toda Jope, y fueron muchos los que creyeron en el Señor.",Esto fué notorio por toda Joppe; y creyeron muchos en el Señor.,ACT 9:42,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Un día, sobre las tres de la tarde, tuvo una visión en la que vio claramente a un ángel de Dios que se dirigió a él y le dijo:—¡Cornelio!","Shiasa'a so'u wane ka'i aliika ka'ikat, nii'iyataakalaka wane aapiee nümüin, nüma'anajeejachi Maleiwakai. Ni'rashantain ma'i süka no'u sünain ekerolaa nünainmüin eejachire nia. Nümakalaka chi aapieekai nümüin:—Cornelioo.",wayuu__bible_youv__2023,77825,"Un día, sobre las tres de la tarde, tuvo una visión en la que vio claramente a un ángel de Dios que se dirigió a él y le dijo:—¡Cornelio!","Este vió en visión manifiestamente, como á la hora nona del día, que un ángel de Dios entraba á él, y le decía: Cornelio.",ACT 10:3,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Un día después llegaron Cesarea, donde Cornelio estaba ya esperándolos junto con sus familiares y amigos íntimos.","Shiasa'a waneemüin ka'ikat, nantapaatakalaka Cesareamüin, eejachire Cornelio sünain a'atapajaa naya sümaa nüpüshi otta na nütünajunnuu nnojotkana yalejeein aa'in nuulia, tü naapirüinkalüirua paala.",wayuu__bible_youv__2023,77846,"Un día después llegaron Cesarea, donde Cornelio estaba ya esperándolos junto con sus familiares y amigos íntimos.","Y al otro día entraron en Cesarea. Y Cornelio los estaba esperando, habiendo llamado á sus parientes y los amigos más familiares.",ACT 10:24,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "—Como saben, a un judío le está prohibido relacionarse con extranjeros o entrar en sus casas. Pero Dios me ha hecho comprender que a nadie debo considerar profano o impuro.","Shiasa'a nümakalaka Pedro namüin:—Jiakana, jütüjaa aa'ulu wakuaippa wayakana judíokana sünain süpülajünüin nüpüleerua wane judío aleewainjachin nümaa wane wayuu gentile otta nürütkaainjachin nünainmüin. Akaisa'a nüchiaaichipain taya Maleiwakai suulia “Apülajünüsü toulia” tamüinjachin aa'in tale'eru'u sümüin jaralü yaa.",wayuu__bible_youv__2023,77850,"—Como saben, a un judío le está prohibido relacionarse con extranjeros o entrar en sus casas. Pero Dios me ha hecho comprender que a nadie debo considerar profano o impuro.",Y les dijo: Vosotros sabéis que es abominable á un varón Judío juntarse ó llegarse á extranjero; mas me ha mostrado Dios que á ningún hombre llame común ó inmundo;,ACT 10:28,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Por eso, no tuve inconveniente en venir cuando ustedes me llamaron. Deseo saber por qué razón me han hecho venir.","Shiaja'a to'unamaata atümalü chejee sünain nnojolin ta'alijiraain wanaa sümaa jüsaajirüin taya. Je joolu'u, tatüjawee aa'ulu sünain kasain jüsaajira apüla taya.",wayuu__bible_youv__2023,77851,"Por eso, no tuve inconveniente en venir cuando ustedes me llamaron. Deseo saber por qué razón me han hecho venir.","Y no queréis venir á mí, para que tengáis vida.",JHN 5:40,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Entonces Cornelio respondió:—Hace cuatro días, a esta misma hora, estaba yo aquí en mi casa ocupado en la oración de la tarde, cuando, de pronto, se presentó ante mí un hombre vestido con una túnica resplandeciente.","Nüsouktakalaka Cornelio:—Eeirü pienchi ka'i süchiirua maja'a ka'i yaa, yaajachi taya tepialu'u aamaja'alüin otta aashaja'alaain nümaa Maleiwakai. Je nii'iyataakalaka wane aapiee tamüin, kachuwala ashe'inchi ma'i, nüma'anajeejachi Maleiwakai.",wayuu__bible_youv__2023,77852,"Entonces Cornelio respondió:—Hace cuatro días, a esta misma hora, estaba yo aquí en mi casa ocupado en la oración de la tarde, cuando, de pronto, se presentó ante mí un hombre vestido con una túnica resplandeciente.","Entonces Cornelio dijo: Cuatro días ha que á esta hora yo estaba ayuno; y á la hora de nona estando orando en mi casa, he aquí, un varón se puso delante de mí en vestido resplandeciente.",ACT 10:30,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Y nosotros somos testigos de todo lo que hizo en territorio judío, especialmente en Jerusalén. Después lo mataron colgándolo de un madero.","“Je wayakana, tayakai otta na waneeinnua eejanakana nümaa Jesús, we'rajüin sükua süpüshua'ale'eya tü naa'inrakat cha'aya Jerusalén otta sulu'upünaa tü mmakalüirua eekat wanaa sümaa sulu'u Judea. Je süchikijee, o'utüna aa'inchi nia sünain nükachennüin sünain wane kuruusa.",wayuu__bible_youv__2023,77861,"Y nosotros somos testigos de todo lo que hizo en territorio judío, especialmente en Jerusalén. Después lo mataron colgándolo de un madero.","Y nosotros somos testigos de todas las cosas que hizo en la tierra de Judea, y en Jerusalem; al cual mataron colgándole en un madero.",ACT 10:39,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Y los profetas, por su parte, testifican unánimemente que todo el que crea en él alcanzará, por su medio, el perdón de los pecados.También los no judíos reciben el Espíritu Santo","Je napüshua'a na nünüikimaajanakana Maleiwakai, naküja achikichi paala Jesúskai chii, sünain moteerüin naa'in chi Maleiwakai nükajee, naainjala chira eekai nünoujain nünain”.Chi Naa'inkai Maleiwa, antüshi sulu'umüin naa'in na gentilekanaya",wayuu__bible_youv__2023,77865,"Y los profetas, por su parte, testifican unánimemente que todo el que crea en él alcanzará, por su medio, el perdón de los pecados.También los no judíos reciben el Espíritu Santo","A éste dan testimonio todos los profetas, de que todos los que en él creyeren, recibirán perdón de pecados por su nombre.",ACT 10:43,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Los oían, en efecto, hablar en idiomas desconocidos y proclamar la grandeza de Dios. Pedro dijo entonces:","Natüjaa aa'u sünain nüntüin, süka ne'rüin naya sünain aashajawaa süka pütchi naata je sünain a'waajaa Maleiwakai.",wayuu__bible_youv__2023,77868,"Los oían, en efecto, hablar en idiomas desconocidos y proclamar la grandeza de Dios. Pedro dijo entonces:","Porque los oían que hablaban en lenguas, y que magnificaban á Dios.",ACT 10:46,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pedro fue tras él, sin saber con certeza si lo del ángel era o no real; a él le parecía todo un sueño.","Je ajuittüshi Pedro sümaa nu'unüin nüchiirua chi aapieekai. Je Pedro, nnojotsü nütüjaakai saa'u tü naa'inrakat chi aapieekai sünain shiimüin. Ko'upe'ejayaashi ne'e naa'inru'u.",wayuu__bible_youv__2023,77902,"Pedro fue tras él, sin saber con certeza si lo del ángel era o no real; a él le parecía todo un sueño.","Y VOLVIÓ el ángel que hablaba conmigo, y despertóme como un hombre que es despertado de su sueño.",ZEC 4:1,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Después de orientarse, se encaminó hacia la casa de María, la madre de Juan, por sobrenombre Marcos, donde había muchas personas reunidas en oración.","Je nütüjaapa saa'u Pedro tüü, o'unüshi joo nia shipialu'umüin María, tü niikat Juan, chi Marcos münakai. Je eejatü wayuuirua wainma jutkatüin shipialu'u María sünain aashajawaa nümaa Maleiwakai.",wayuu__bible_youv__2023,77905,"Después de orientarse, se encaminó hacia la casa de María, la madre de Juan, por sobrenombre Marcos, donde había muchas personas reunidas en oración.","Y habiendo considerado esto, llegó á casa de María la madre de Juan, el que tenía por sobrenombre Marcos, donde muchos estaban juntos orando.",ACT 12:12,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Mientras tanto, Pedro continuaba llamando. Cuando al fin abrieron y vieron que era él, quedaron atónitos.","Je ayatshia ataletüin ma'i Pedro. Nojutat namüsüja'a tü pottonkat nüpüleerua. Mayaashi ne'rüin nia, patatshii ma'i nayairua.",wayuu__bible_youv__2023,77909,"Mientras tanto, Pedro continuaba llamando. Cuando al fin abrieron y vieron que era él, quedaron atónitos.","Mas Pedro perseveraba en llamar: y cuando abrieron, viéronle, y se espantaron.",ACT 12:16,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix La plebe gritó exaltada:—¡No es un hombre sino un dios el que habla!,"Je süpüshua'a tü eejatkalüirua sünain aapajaa, su'waatayaa sümakalaka sünain sümüin: “¡Chi aashajaakai, nnojoishi wayuuin, maleiwan!”",wayuu__bible_youv__2023,77914,La plebe gritó exaltada:—¡No es un hombre sino un dios el que habla!,"Cercando andan los malos, mientras son exaltados los más viles de los hijos de los hombres.",PSA 12:8,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "y le dijo:—¡Embaucador, embustero redomado, engendro del diablo, enemigo del bien! ¿Hasta cuándo vas a falsear la verdad limpia y llana del Señor?","—¡Wayuu pia alaa, wayuu pia kama'ürai, müshi aka pia chi Yolujaakai sünain me'rüinyeein kasa anasü! Ayatshi pia waneepia sünain alajaa tü akuaippaa lotüsükat ni'itaakat Maleiwakai süpüleerua wayuu.",wayuu__bible_youv__2023,77925,"y le dijo:—¡Embaucador, embustero redomado, engendro del diablo, enemigo del bien! ¿Hasta cuándo vas a falsear la verdad limpia y llana del Señor?","Dijo: Oh, lleno de todo engaño y de toda maldad, hijo del diablo, enemigo de toda justicia, ¿no cesarás de trastornar los caminos rectos del Señor?",ACT 13:10,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "El Dios del pueblo de Israel escogió a nuestros antepasados, engrandeció a este pueblo durante su estancia en Egipto y lo sacó de allí con su gran poder.","Chi Maleiwa Wamaleiwasekai wayakana nuu'uliwo'ukana Israel, nükatalüin na watuushinuukana nüpüla. Wattasü naalin otta kanüliashaatashii naya nütüma chaiwa'aya naya kepiain Egipto, tü mma naatakat koumainshi. Je mapa, niyu'lüin naya süka nüpülain sulu'ujee tia mmakat.",wayuu__bible_youv__2023,77931,"El Dios del pueblo de Israel escogió a nuestros antepasados, engrandeció a este pueblo durante su estancia en Egipto y lo sacó de allí con su gran poder.","El Dios del pueblo de Israel escogió á nuestros padres, y ensalzó al pueblo, siendo ellos extranjeros en la tierra de Egipto, y con brazo levantado los sacó de ella.",ACT 13:17,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero judíos y no judíos se confabularon, en connivencia con las autoridades, para maltratar y apedrear Pablo y Bernabé.","Nayasa'a joo na judíokana otta na gentilekana, pansaajiraasü nanüikü namaa na nalaülashiikana nikiye'eta Pablo nümaa Bernabé süpüla müliainjanain naya natüma otta na'ina'alüinjanain naya süka ipa.",wayuu__bible_youv__2023,77961,"Pero judíos y no judíos se confabularon, en connivencia con las autoridades, para maltratar y apedrear Pablo y Bernabé.","Y haciendo ímpetu los Judíos y los Gentiles juntamente con sus príncipes, para afrentarlos y apedrearlos,",ACT 14:5,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Cuando la gente vio lo que Pablo había hecho, comenzó a gritar en su idioma licaónico:—¡Los dioses han bajado a nosotros en forma humana!","Nayasa'a na wayuu eejanakana yala, ne'rapa tü naa'inrakat Pablo, na'waatayaa namakalaka süka tü nanüikükat Licaoniaje'ewatkat, müshii naya:—¡Ashakatüsü tü wamaleiwasekalüirua wanainmüin sulu'u wayuukuaippalu'uin shiairua!",wayuu__bible_youv__2023,77967,"Cuando la gente vio lo que Pablo había hecho, comenzó a gritar en su idioma licaónico:—¡Los dioses han bajado a nosotros en forma humana!","Entonces las gentes, visto lo que Pablo había hecho, alzaron la voz, diciendo en lengua licaónica: Dioses semejantes á hombres han descendido á nosotros.",ACT 14:11,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Se embarcaron allí para Antioquía de Siria, donde los habían confiado a la protección de Dios para la misión que acababan de cumplir.","Je yalejee o'otooshii naya sulu'u anua chai nakua Antioquíamüin, tü pueulo eejeejanale ne'itaanüin paala najapulu'u chi Maleiwakai süpüla anainjatüin nakuaippa nütüma sünain tü a'yatawaakat, tü anuu nekeraajüitpain joolu'u.",wayuu__bible_youv__2023,77980,"Se embarcaron allí para Antioquía de Siria, donde los habían confiado a la protección de Dios para la misión que acababan de cumplir.","Y de allí navegaron á Antioquía, donde habían sido encomendados á la gracia de Dios para la obra que habían acabado.",ACT 14:26,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Por aquel entonces llegaron algunos de Judea que trataban de imponer a los hermanos esta enseñanza:—Si no se circuncidan conforme a la prescripción de Moisés, no podrán salvarse.","Su'unnaa ka'ikat tiairua, nantapaatakalaka wane wayuuirua chajeechiküjana Judeajee Antioquíamüin sünain ekirajaa na anoujashiikana gentilekana. “Nnojotsü süpüla ju'ttaainjanain müleka nnojoliire ji'yote'erüin jüta maa aka nikirajüin paala Moisés”, namakalaka namüin.",wayuu__bible_youv__2023,77982,"Por aquel entonces llegaron algunos de Judea que trataban de imponer a los hermanos esta enseñanza:—Si no se circuncidan conforme a la prescripción de Moisés, no podrán salvarse.","ENTONCES algunos que venían de Judea enseñaban á los hermanos: Que si no os circuncidáis conforme al rito de Moisés, no podéis ser salvos.",ACT 15:1,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Los apóstoles y los demás dirigentes se reunieron en asamblea para examinar esta cuestión.,"Shiasa'a na Aluwataaushikana otta na laülaayuushiikana, noutkajaakalaka süpüla aashajawaa soo'opünaa tü akuaippaa nojuittitkat achikü na fariseokana soo'opünaa nakuaippainjatkat na anoujashii gentilekana.",wayuu__bible_youv__2023,77985,Los apóstoles y los demás dirigentes se reunieron en asamblea para examinar esta cuestión.,Y se juntaron los apóstoles y los ancianos para conocer de este negocio.,ACT 15:6,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Después de un largo debate, tomó Pedro la palabra y les dijo:—Ustedes saben, hermanos, que hace tiempo me escogió Dios entre ustedes para que anuncie también el mensaje de la buena nueva a los no judíos, de modo que puedan abrazar la fe.","Süchikijee wainma naashajiraala, nütamaakalaka Pedro sünain nümüin:—Tawalayuwaa, jütüjaashanta aa'uchi tayama'inka so'uma'a wane ka'i eetaairüja'a kojuya juya süchiiruamüin wanaa sümaa nüneeküin taya Maleiwakai ja'akajee süpüla aküjaa nüchikü chi O'tte'erüikai namüin na gentilekana süpüla nanoujainjana'inya.",wayuu__bible_youv__2023,77986,"Después de un largo debate, tomó Pedro la palabra y les dijo:—Ustedes saben, hermanos, que hace tiempo me escogió Dios entre ustedes para que anuncie también el mensaje de la buena nueva a los no judíos, de modo que puedan abrazar la fe.","Y habiendo habido grande contienda, levantándose Pedro, les dijo: Varones hermanos, vosotros sabéis cómo ya hace algún tiempo que Dios escogió que los Gentiles oyesen por mi boca la palabra del evangelio, y creyesen.",ACT 15:7,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Simón ha contado cómo, desde el principio, Dios se ha preocupado de los no judíos, escogiendo entre ellos un pueblo para sí.","Simón, nüküjüitpa wamüin sünain jamüin nükuaippa Maleiwakai sünain tü palajatkat sükua nii'iyatüin sünain anamiain nia sümüin tü gentilekalüirua sünain naapaain su'uluku süpüla nüchooinjatüin.",wayuu__bible_youv__2023,77993,"Simón ha contado cómo, desde el principio, Dios se ha preocupado de los no judíos, escogiendo entre ellos un pueblo para sí.","Simón ha contado cómo Dios primero visitó á los Gentiles, para tomar de ellos pueblo para su nombre;",ACT 15:14,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix que dice: Pero Silas decidió quedarse con ellos. Y algunos otros mss. añaden también: y Judas regresó solo.,"Niasa'a Silas, anajakalaka nümüin makataa sulu'u Antioquía.",wayuu__bible_youv__2023,78009,que dice: Pero Silas decidió quedarse con ellos. Y algunos otros mss. añaden también: y Judas regresó solo.,Mas á Silas pareció bien el quedarse allí.,ACT 15:34,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "En cuanto Pablo y Bernabé, permanecieron en Antioquía, enseñando y proclamando, junto con otros muchos, el mensaje del Señor.Segundo viaje misionero de Pablo Pablo y Bernabé se separan","Je Pablo otta Bernabé, makatüshii Antioquía. Je nayakana namaa waneeinnua, ayatshi'iya sünain ekirajaa otta aküjaa nüchikü chi Senyotkai cha'aya.Akatajiraashi Pablo nümaa Bernabé",wayuu__bible_youv__2023,78010,"En cuanto Pablo y Bernabé, permanecieron en Antioquía, enseñando y proclamando, junto con otros muchos, el mensaje del Señor.Segundo viaje misionero de Pablo Pablo y Bernabé se separan","Y Pablo y Bernabé se estaban en Antioquía, enseñando la palabra del Señor y anunciando el evangelio con otros muchos.",ACT 15:35,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Aquella noche tuvo Pablo una visión: de pie ante él había un macedonio, que le suplicaba:—¡Ven Macedonia y ayúdanos!","Je yala, nii'iyataakalaka aa'in wane wayuu aipa'a nümüin Pablo, niyalujushi wane wayuu cheje'ewai sulu'u tü mmakat Macedonia. Ni'rataalain naa'in sha'watüin nü'ütpa'a sünain achuntaa kaalinyüü nümüin: “Pülata Macedoniapünaa pükaalinjaiwa waya”, müshi.",wayuu__bible_youv__2023,78023,"Aquella noche tuvo Pablo una visión: de pie ante él había un macedonio, que le suplicaba:—¡Ven Macedonia y ayúdanos!","Y fué mostrada á Pablo de noche una visión: Un varón Macedonio se puso delante, rogándole, y diciendo: Pasa á Macedonia, y ayúdanos.",ACT 16:9,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Al caer la noche, sin más dilación, los hermanos encaminaron Pablo y Silas hacia Berea. Llegados allí, no tardaron en acudir a la sinagoga judía.","Nayasa'a na anoujashiikana, najütamaatüin aipa'achiiruale'eya Pablo nümaa Silas chamüin cha'aya Bereamüin. Je nantapa Bereamüin, o'unüshii naya sulu'umüin tü ekirajüleekat na judíokana. Je yala, aküjashii naya tü nünüikikat Maleiwa.",wayuu__bible_youv__2023,78060,"Al caer la noche, sin más dilación, los hermanos encaminaron Pablo y Silas hacia Berea. Llegados allí, no tardaron en acudir a la sinagoga judía.","Entonces los hermanos, luego de noche, enviaron á Pablo y á Silas á Berea; los cuales habiendo llegado, entraron en la sinagoga de los Judíos.",ACT 17:10,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Al llegar Silas y Timoteo de Macedonia, Pablo se dedicó totalmente al anuncio del mensaje, dando testimonio ante los judíos de que no había más Mesías que Jesús.","Shiasa'a nüntapa Silas otta Timoteo chejeechikü Macedoniajee, o'ttüshi Pablo sünain aküjaa waneepia süchikü tü nünüikükat Maleiwa. Nüküjain sümüin tü judíokalüirua tü nütüjaakat aa'u noo'opünaa Jesús sünain niain chi Nüneekajalakai Maleiwa.",wayuu__bible_youv__2023,78084,"Al llegar Silas y Timoteo de Macedonia, Pablo se dedicó totalmente al anuncio del mensaje, dando testimonio ante los judíos de que no había más Mesías que Jesús.","Y cuando Silas y Timoteo vinieron de Macedonia, Pablo estaba constreñido por la palabra, testificando á los Judíos que Jesús era el Cristo.",ACT 18:5,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix con esta acusación:—Este individuo induce a la gente a rendir Dios un culto que va contra la ley.,"Namakalaka nümüin chi laülaashikai:—Wayuukai chii, nikiraja'alüin tü wayuukalüirua shii'iree kojutüin Maleiwakai sütüma sulu'u wane akuaippaa naata suulia tü aluwataanakat anain waya.",wayuu__bible_youv__2023,78092,con esta acusación:—Este individuo induce a la gente a rendir Dios un culto que va contra la ley.,Contra el anciano no recibas acusación sino con dos ó tres testigos.,1TI 5:19,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero si todo es cuestión de palabras y de discusiones sobre particularidades de la ley de ustedes, soluciónenlo ustedes mismos. Yo no quiero ser juez de tales asuntos.","Akaajasa'a süka jü'ülüjiraain süchiirua tü pütchi ekirajünakat, süchiirua anüliee otta süchiirua tü aluwataanakat anain jiakana judíokana, nnojoija'a taya o'ttajachin sünain süpüla takumajainjatüin sükuaippa. ¡Jukumaja ne'e sükuaippa jiakana!",wayuu__bible_youv__2023,78094,"Pero si todo es cuestión de palabras y de discusiones sobre particularidades de la ley de ustedes, soluciónenlo ustedes mismos. Yo no quiero ser juez de tales asuntos.","Mas si son cuestiones de palabras, y de nombres, y de vuestra ley, vedlo vosotros; porque yo no quiero ser juez de estas cosas.",ACT 18:15,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Al oír estas palabras, enardecidos de furia, comenzaron a gritar:—¡Viva la Artemisa de Éfeso!","Je na wayuukana naapapa tü nümakat, aashichijaashii ma'i naya sünain na'waanajaain ma'i. Müshii naya nekiiseru'u:—¡Anashaatasü ma'i Artemisa, tü wamaleiwasekat wayakana Éfesojanakana!",wayuu__bible_youv__2023,78132,"Al oír estas palabras, enardecidos de furia, comenzaron a gritar:—¡Viva la Artemisa de Éfeso!","Oídas estas cosas, llenáronse de ira, y dieron alarido, diciendo: ¡Grande es Diana de los Efesios!",ACT 19:28,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Como esto es innegable, conviene que se apacigüen antes de cometer cualquier barbaridad.",Nnojotsü süpüla jaralin ‘Nnojottaa’ müin sümüin sünain wajapulu'uin tüü. ¡Jiimalaa jümata! ¡Nnojo maa'in jaa'in sünain aa'inraa wane kasa eekai mojuin!,wayuu__bible_youv__2023,78139,"Como esto es innegable, conviene que se apacigüen antes de cometer cualquier barbaridad.","El rey, entonces, con una barbaridad que superaba a la de Falaris, dijo: “Podrían agradecer su sueño de ese día. No pierdas tiempo y prepara los elefantes contra mañana, como lo hiciste antes, para la destrucción de estos malditos judíos.”",3MA 5:20,1,spablm,1,rephrasing_fix "Recorrió aquella región, confortando a los fieles con abundantes exhortaciones, y finalmente llegó Grecia,","Alatüshi nia sulu'upünaa tü pueulokalüirua sulu'ukat tia mmakat sünain akatsinjaa naa'in na anoujashiikana süka wainma pütchi. Je yalejee, o'unüshi chamüin Greciamüin.",wayuu__bible_youv__2023,78143,"Recorrió aquella región, confortando a los fieles con abundantes exhortaciones, y finalmente llegó Grecia,","Y andado que hubo aquellas partes, y exhortádoles con abundancia de palabra, vino á Grecia.",ACT 20:2,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Sentado en el antepecho de la ventana estaba un joven llamado Eutiquio, quien, como se alargaba la plática de Pablo, comenzó a dormirse. Vencido ya completamente por el sueño, cayó desde el tercer piso abajo. Cuando lo recogieron, estaba muerto.","Otta wane jima'ai kanüliashi Eutico, yaashi joyo'oin müin so'ulu'u tü wentaanakat. Shiasa'a süka kama'ain ma'i Pablo sünain aashajawaa, o'onoojüsü lapü naa'u chi jima'aikai. Je mapa ma'i, ka'lepa lapükat naa'u, nujutuukalaka iipünaajee, yalejee eejanale waya. Apataanüshi nia mmolu'ujee ouktüin.",wayuu__bible_youv__2023,78150,"Sentado en el antepecho de la ventana estaba un joven llamado Eutiquio, quien, como se alargaba la plática de Pablo, comenzó a dormirse. Vencido ya completamente por el sueño, cayó desde el tercer piso abajo. Cuando lo recogieron, estaba muerto.","Y un mancebo llamado Eutichô que estaba sentado en la ventana, tomado de un sueño profundo, como Pablo disputaba largamente, postrado del sueño cayó del tercer piso abajo, y fué alzado muerto.",ACT 20:9,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Ahora sé que ninguno de ustedes, entre quienes pasé anunciando el reino de Dios, volverá a verme más.","“Tatüjaa aa'ulu sünain nnojolin jaraleechin ja'akajee e'rüin to'upünaa tachukua'a, jiakana taküjakana amüin süchikü tü nükuaippakat Maleiwa sünain aluwatawaa.",wayuu__bible_youv__2023,78165,"Ahora sé que ninguno de ustedes, entre quienes pasé anunciando el reino de Dios, volverá a verme más.","Y ahora, he aquí, yo sé que ninguno de todos vosotros, por quien he pasado predicando el reino de Dios, verá más mi rostro.",ACT 20:25,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix De entre sus propias filas surgirán individuos que propagarán falsas doctrinas y arrastrarán a los discípulos tras sí.,"Ja'itakaje'e ja'akajee jiakana anoujashiikana, oju'iraajeerü ju'uluku sünain ekirajaa sa'alain shii'iree noushikajaainjanain na anoujashiikana süchiirua.",wayuu__bible_youv__2023,78170,De entre sus propias filas surgirán individuos que propagarán falsas doctrinas y arrastrarán a los discípulos tras sí.,"Y de vosotros mismos se levantarán hombres que hablen cosas perversas, para llevar discípulos tras sí.",ACT 20:30,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Tomó, pues, Pablo consigo a aquellos hombres, y al siguiente día inició con ellos la ceremonia de la purificación. Después entró en el Templo para fijar la fecha en que, una vez terminado el período de la purificación, debía ofrecerse un sacrificio por cada uno de ellos.Detención de Pablo en el Templo","Je Pablo, nümaashii na pienchishiikana wayuu. Je waneemüin ka'ikat, niakai namaa na pienchishiikana, naa'inrüin tü kasa uleinjatkat akajee nakuaippa nümüin Maleiwa. Mapa, ekerotshi nia sulu'umüin tü a'waajüleekat Maleiwa sünain aküjaa nümüin chi sacerdotekai süchikü süka'iya tü nojute'erüinjatkat o'u na pienchishiikana wayuu sümaa nanüikü nümüin Maleiwa je nantirajatkat o'u tü naapajatkat nümüin.Ata'ünnüshi Pablo",wayuu__bible_youv__2023,78200,"Tomó, pues, Pablo consigo a aquellos hombres, y al siguiente día inició con ellos la ceremonia de la purificación. Después entró en el Templo para fijar la fecha en que, una vez terminado el período de la purificación, debía ofrecerse un sacrificio por cada uno de ellos.Detención de Pablo en el Templo","Entonces Pablo tomó consigo aquellos hombres, y al día siguiente, habiéndose purificado con ellos, entró en el templo, para anunciar el cumplimiento de los días de la purificación, hasta ser ofrecida ofrenda por cada uno de ellos.",ACT 21:26,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Se adelantó luego el comandante, arrestó Pablo y dio orden de atarlo con dos cadenas. Preguntó después quién era y qué había hecho.","Je chi sülaülashikai surulaat, antüshi nünainmüin Pablo sünain nüta'ülüin nia sümaa nijitte'erüin nia süka piamasü kaleena. Je süchikijee, nüsakira anainchi sünain jaralin nia otta kasain naainjalain.",wayuu__bible_youv__2023,78205,"Se adelantó luego el comandante, arrestó Pablo y dio orden de atarlo con dos cadenas. Preguntó después quién era y qué había hecho.","Entonces llegando el tribuno, le prendió, y le mandó atar con dos cadenas; y preguntó quién era, y qué había hecho.",ACT 21:33,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Iba, pues, de camino cuando, cerca ya de Damasco, hacia el mediodía, me envolvió de repente una luz deslumbrante que procedía del cielo.","“Je sünain wopulu'uin taya, talü'ütpa ma'i sünain Damasco maa aka kale'o ka'ikat, sootolo'oloo sümakalaka wane luusa katsinsü ma'i chejee sirumalu'ujee, pasanainjaakalaka taya süchikü.",wayuu__bible_youv__2023,78216,"Iba, pues, de camino cuando, cerca ya de Damasco, hacia el mediodía, me envolvió de repente una luz deslumbrante que procedía del cielo.","Mas aconteció que yendo yo, y llegando cerca de Damasco, como á medio día, de repente me rodeó mucha luz del cielo:",ACT 22:6,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "A mi regreso Jerusalén, un día en que estaba orando en el Templo tuve un éxtasis.","“Tantapa tachukua'a Jerusalénmüin, o'unüshi taya sulu'umüin tü a'waajüleekat Maleiwa sünain aashajawaa nümaa. Je yala, süntakalaka tanainmüin wane müsü aka ta'lapüinkai saa'in",wayuu__bible_youv__2023,78227,"A mi regreso Jerusalén, un día en que estaba orando en el Templo tuve un éxtasis.","Y me aconteció, vuelto á Jerusalem, que orando en el templo, fuí arrebatado fuera de mí.",ACT 22:17,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Al oír esto, el oficial fue a informar al comandante:—Cuidado con lo que vas a hacer; ese hombre es ciudadano romano.","Shiasa'a sütümajee tü nümakat Pablo, chi laülaashi atujuchiikai, o'unüshi nünainmüin chi laülaashi miyo'ushikai sünain aküjaa nümüin. Müshi nia nümüin:—¿Kasasükai wayuu tü paa'inrüinjatkat? Chisa wayuukai, wayuu romano apashii.",wayuu__bible_youv__2023,78236,"Al oír esto, el oficial fue a informar al comandante:—Cuidado con lo que vas a hacer; ese hombre es ciudadano romano.","Y como el centurión oyó esto, fué y dió aviso al tribuno, diciendo: ¿Qué vas á hacer? porque este hombre es Romano.",ACT 22:26,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Al momento se apartaron de él los que iban a someterlo a tortura, y el propio comandante tuvo miedo al saber que había mandado encadenar a un ciudadano romano.Pablo ante el Consejo Supremo","Je sütümajee tüü, na a'yaajüinjanakana paala Pablo, ayakajaashii naya nuulia. Ja'itakaja'a chi sülaülashikai surulaat, nütüjaapa naa'u Pablo sünain wayuuin romano nia apashii, eimolojoosü naa'in naa'u saa'u nijitte'erüin paala nüpü.Pablo, asouktaashi ne'ipajee na laülaayuu judíokana",wayuu__bible_youv__2023,78239,"Al momento se apartaron de él los que iban a someterlo a tortura, y el propio comandante tuvo miedo al saber que había mandado encadenar a un ciudadano romano.Pablo ante el Consejo Supremo","Así que, luego se apartaron de él los que le habían de atormentar: y aun el tribuno también tuvo temor, entendido que era Romano, por haberle atado.",ACT 22:29,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "La controversia tomó grandes proporciones, hasta que algunos maestros de la ley, miembros del partido fariseo, afirmaron rotundamente:—No hallamos culpa en este hombre. Puede que un espíritu o un ángel le haya hablado.","Napüshua'ale'eya kookoto'oin müshii naya. Je no'uluku na karalouktamaajanakana sümaajanakana tü fariseokalüirua, asouknajaashii naya yalejee sünain namüin:—Nnojotsü kasain mojuin naainjalain chi wayuukai. Eeshi naashajaale eera wane aapiee nüma'anajeejachi Maleiwa nümüin otta niale aashajaain wane aa'inyüü nümüin wanaa sümaa wopulu'uin nia Damascomüin.",wayuu__bible_youv__2023,78242,"La controversia tomó grandes proporciones, hasta que algunos maestros de la ley, miembros del partido fariseo, afirmaron rotundamente:—No hallamos culpa en este hombre. Puede que un espíritu o un ángel le haya hablado.","Y levantóse un gran clamor: y levantándose los escribas de la parte de los Fariseos, contendían diciendo: Ningún mal hallamos en este hombre; que si espíritu le ha hablado, ó ángel, no resistamos á Dios.",ACT 23:9,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Resta ahora que ustedes, con la anuencia del Consejo, soliciten del comandante que les entregue Pablo con el pretexto de examinar su causa más detenidamente. Nosotros nos encargaremos de eliminarlo en cuanto llegue.","Joolu'u, jiakana namaa na waneeinnua sulujunakana tü kanüliakat Sanedrín, juchunta nümüin chi sülaülashikai surulaat süpüla nüntirajachin Pablo nüchukua'a watta'a jümülatu'umüin. Shieerü juchuntayaaka nümüin jüsakiijainjachin Pablo soo'omüin soo'opünaa tü nükuaippakat süpüla nütüjaanajachin aa'u müleka kaainjalashire'eya nia. Eeweenakalaka waya yapajüin süpüla wo'utajachin naa'in wopulu'uiwa'aya, nnojoliiwa'aya nüntüin atümaa yaamüin”.",wayuu__bible_youv__2023,78246,"Resta ahora que ustedes, con la anuencia del Consejo, soliciten del comandante que les entregue Pablo con el pretexto de examinar su causa más detenidamente. Nosotros nos encargaremos de eliminarlo en cuanto llegue.","Ahora pues, vosotros, con el concilio, requerid al tribuno que le saque mañana á vosotros como que queréis entender de él alguna cosa más cierta; y nosotros, antes que él llegue, estaremos aparejados para matarle.",ACT 23:15,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Entre tanto, él escribió una carta en los siguientes términos:","Je namaa, nuluwataain wane karaloukta müsü sünüikü yaa:",wayuu__bible_youv__2023,78254,"Entre tanto, él escribió una carta en los siguientes términos:",Y escribió una carta en estos términos:,ACT 23:25,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "De acuerdo con las órdenes recibidas, la escolta tomó a su cargo Pablo y lo condujo de noche hasta Antípatris.","Je na surulaatkana, maa aka tü münakat namüin, no'unirüin Pablo sa'wai chai nakua Antípatrismüin.",wayuu__bible_youv__2023,78259,"De acuerdo con las órdenes recibidas, la escolta tomó a su cargo Pablo y lo condujo de noche hasta Antípatris.","Y los soldados, tomando á Pablo como les era mandado, lleváronle de noche á Antipatris.",ACT 23:31,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "A su llegada Cesarea, estos hicieron entrega de la carta al gobernador y dejaron Pablo en sus manos.","Je nantapa Cesareamüin, naapüin tü karalouktakat nümüin chi sülaülashikai mma otta ne'itaain Pablo najapulu'uyaa.",wayuu__bible_youv__2023,78261,"A su llegada Cesarea, estos hicieron entrega de la carta al gobernador y dejaron Pablo en sus manos.","Y como llegaron á Cesarea, y dieron la carta al gobernador, presentaron también á Pablo delante de él.",ACT 23:33,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Leído el mensaje, el gobernador preguntó Pablo de qué provincia era; al saber que procedía de Cilicia, le dijo:","Je chi sülaülashikai mma, süchikijee naashaje'erüin tü karalouktakat, asakinnüshi Pablo nütüma sünain jaleje'ewalin nia. Je nüküjapa nümüin cheje'ewalin nia Ciliciajee,",wayuu__bible_youv__2023,78262,"Leído el mensaje, el gobernador preguntó Pablo de qué provincia era; al saber que procedía de Cilicia, le dijo:","Y el gobernador, leída la carta, preguntó de qué provincia era; y entendiendo que de Cilicia,",ACT 23:34,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Ha intentado incluso profanar el Templo, y por eso lo hemos apresado. [Hemos querido juzgarlo según nuestra ley,","Otta nuu'ulaküin naa'inrüin wane kasa mojushiikat atüma nümüin Maleiwa tü miichi a'waajüleekat nia, tü anuu wata'üla anainjee nia. Wekeraajüinjatüyaakaije'e tü nükuaippakat sükajee tü e'itaanakat wapüleerua wayakana judíokana,",wayuu__bible_youv__2023,78268,"Ha intentado incluso profanar el Templo, y por eso lo hemos apresado. [Hemos querido juzgarlo según nuestra ley,","El cual también tentó á violar el templo; y prendiéndole, le quisimos juzgar conforme á nuestra ley:",ACT 24:6,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Félix, que poseía información de primera mano acerca de aquel nuevo camino del Señor, suspendió la vista de la causa, diciendo:—Cuando venga Lisias, el comandante, decidiré sobre este asunto que ustedes han presentado.","Naapapa Félix tü nümakat Pablo, je süka wainmain kasa nütüjaakat aa'u soo'opünaa tü Wopu nünainjeejatkat Jesús, naawatkalaka paala tü nükuaippakat süpüla mapeena sünain nümüin:—Nüntapeena Lisias, chi sülaülashikai surulaat, taapeerü nünüikü otta tekeraajeetkalaka nükuaippa chi wayuukai jaralüinjatüin shia.",wayuu__bible_youv__2023,78281,"Félix, que poseía información de primera mano acerca de aquel nuevo camino del Señor, suspendió la vista de la causa, diciendo:—Cuando venga Lisias, el comandante, decidiré sobre este asunto que ustedes han presentado.","Entonces Félix, oídas estas cosas, estando bien informado de esta secta, les puso dilación, diciendo: Cuando descendiere el tribuno Lisias acabaré de conocer de vuestro negocio.",ACT 24:22,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Les contesté que no es norma legal romana condenar a un acusado sin previo careo con sus acusadores y sin darle oportunidad para defenderse de los cargos.,"Tamakalaka namüin sünain nnojolüin wakuaippain wayakana romanokana tü ni'itaanajachin ekii wane wayuu sünain kaainjalashi'inya nia otta sümaa kasalajanain shia nümüin süpülapünaa nüntire'ennüin namaa na aküjashiikana nüchikü. Tüü, waa'inrüin süpüla nüsouktajachin naa'ujiraa shi'ipajee tü aküjünakat amaa nüchikü.",wayuu__bible_youv__2023,78300,Les contesté que no es norma legal romana condenar a un acusado sin previo careo con sus acusadores y sin darle oportunidad para defenderse de los cargos.,"A los cuales respondí, no ser costumbre de los Romanos dar alguno á la muerte antes que el que es acusado tenga presentes sus acusadores, y haya lugar de defenderse de la acusación.",ACT 25:16,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "a saber, que el Mesías tenía que padecer, pero que sería el primero en resucitar de la muerte para anunciar la luz tanto al pueblo judío como a las demás naciones.Agripa es invitado a creer",Namüin sulu'u tü karaloukta nüchikimaajatkat Maleiwa sünain müliainjachin otta nu'utünajachin aa'in chi Nüneekajalakai Maleiwa otta sünain nüso'iraainjachinja'a aa'in süchikijee ouktaa. Je naküjain nüchikü sünain nii'iyatüinjatüin sünain eein tü o'ttawaakat suulia waainjala wapüleerua wayakana judíokana otta na gentilekana sükajee niain palajachin sünain oso'irawaa aa'in”.Anoujinneeshi Agripa nütüma Pablo,wayuu__bible_youv__2023,78330,"a saber, que el Mesías tenía que padecer, pero que sería el primero en resucitar de la muerte para anunciar la luz tanto al pueblo judío como a las demás naciones.Agripa es invitado a creer","Que Cristo había de padecer, y ser el primero de la resurrección de los muertos, para anunciar luz al pueblo y á los Gentiles.",ACT 26:23,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Estaba Pablo ocupado en el desarrollo de su defensa, cuando intervino Festo diciéndole en voz alta:—¡Pablo, estás loco; el mucho estudio te hace desvariar!","Wanaa sümaa nümüin Pablo tüü naa'ujiraa, nümakalaka Festo nümüin nikiiseru'u:—¡Mamainnashiche pia, Pablo! Mamainnaichi pia sütüma waneepiain pia sünain ekirajawaa sünain karaloukta.",wayuu__bible_youv__2023,78331,"Estaba Pablo ocupado en el desarrollo de su defensa, cuando intervino Festo diciéndole en voz alta:—¡Pablo, estás loco; el mucho estudio te hace desvariar!","Y diciendo él estas cosas en su defensa, Festo á gran voz dijo: Estás loco, Pablo: las muchas letras te vuelven loco.",ACT 26:24,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "—No estoy loco, nobilísimo Festo —respondió Pablo—. Los argumentos que presento son verdaderos y razonables.","Nümakalaka Pablo nümüin:—Nnojoishi taya mamainnain. Anashi taya, Festoo, piakai kojutshikai sütüma wayuu. Tü tamakat, kasa lotüsü sümaa shia'inya tü shiimainkat.",wayuu__bible_youv__2023,78332,"—No estoy loco, nobilísimo Festo —respondió Pablo—. Los argumentos que presento son verdaderos y razonables.","Mas él dijo: No estoy loco, excelentísimo Festo, sino que hablo palabras de verdad y de templanza.",ACT 26:25,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "—¡Por poco o por mucho —respondió Pablo—, ruego Dios que no solo tú, sino todos los que hoy me escuchan, lleguen a ser lo que yo soy, a excepción de estas cadenas!","Nümakalaka Pablo nümüin:—Maalü, otta eepünaale ne'e shiale, nücheküle Maleiwa, nnojoija'a piainjachin ne'e anoujain pümüiwa, laülaashikalee, maa aka taa'in, müinjana'aya anoujain napüshua'a na yaakana süpüla ka'i tüü sünain aapajaa tü tamakat. Shiasa nnojoliinja'a müinjanain jia aka taa'in sünain püreesaa atümaa sünainjee anoujaa.",wayuu__bible_youv__2023,78336,"—¡Por poco o por mucho —respondió Pablo—, ruego Dios que no solo tú, sino todos los que hoy me escuchan, lleguen a ser lo que yo soy, a excepción de estas cadenas!","Y Pablo dijo: ¡Pluguiese á Dios que por poco ó por mucho, no solamente tú, mas también todos los que hoy me oyen, fueseis hechos tales cual yo soy, excepto estas prisiones!",ACT 26:29,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Subimos a bordo de un barco de Adramitio que partía rumbo a las costas de la provincia de Asia, y nos hicimos a la mar. Nos acompañaba Aristarco, un macedonio de Tesalónica.","O'unüshiijese'e waya sulu'u wane anua cheje'ewat sulu'ujee tü pueulokat Adramitio, wane anua yapairü ma'i süpüla o'unaa sulu'umüin tü süsha'wajülekalüirua anua cha'aya Asia. Je eejachi wamaa Aristarco, wane wayuu cheje'ewai sulu'u tü pueulokat Tesalónica sulu'u tü mmakat Macedonia.",wayuu__bible_youv__2023,78340,"Subimos a bordo de un barco de Adramitio que partía rumbo a las costas de la provincia de Asia, y nos hicimos a la mar. Nos acompañaba Aristarco, un macedonio de Tesalónica.","Así que, embarcándonos en una nave Adrumentina, partimos, estando con nosotros Aristarco, Macedonio de Tesalónica, para navegar junto á los lugares de Asia.",ACT 27:2,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Zarpamos de Sidón y, como los vientos nos eran contrarios, navegamos al abrigo de la costa chipriota.","Ojuittüin waya yalejee Sidónjee, asira'iraashii waya sümaalu'upünaa tü mma kanüliakat Chipre, pasanainkat sünain palaakat, suulia tü jouktaikat süka wapanapajeein shia.",wayuu__bible_youv__2023,78342,"Zarpamos de Sidón y, como los vientos nos eran contrarios, navegamos al abrigo de la costa chipriota.","Y haciéndonos á la vela desde allí, navegamos bajo de Cipro, porque los vientos eran contrarios.",ACT 27:4,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Entonces, los soldados cortaron los cabos del bote y lo dejaron perderse.",Na'yonoojookalaka na surulaatkana tü süpükat tü anuachankat sünainjee tü anuakat sünain najünaain süchikü.,wayuu__bible_youv__2023,78368,"Entonces, los soldados cortaron los cabos del bote y lo dejaron perderse.","Entonces los soldados cortaron los cabos del esquife, y dejáronlo perder.",ACT 27:32,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Dicho esto, Pablo tomó un pan y, después de dar gracias Dios delante de todos, lo partió y se puso a comer. 19 y par.; Lc","Je süchikijee nümüin tüü, naapaainjese'e wane pan sünain naapüin analu'ut nümüin Maleiwakai saa'u yala no'upala napüshua'ale'eya. Je sünain nüshataain shia, ekaaja'a nümüin.",wayuu__bible_youv__2023,78371,"Dicho esto, Pablo tomó un pan y, después de dar gracias Dios delante de todos, lo partió y se puso a comer. 19 y par.; Lc","Y habiendo dicho esto, tomando el pan, hizo gracias á Dios en presencia de todos, y partiendo, comenzó á comer.",ACT 27:35,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Así pues, soltaron las anclas y las dejaron irse al fondo; aflojaron luego las amarras de los timones, izaron la vela de proa e, impulsados por el viento, se dirigieron a la playa.","Na'yonoojooinjese'e tü süpükalüirua tü karapinkalüirua sünain noo'ulaain shiairua yala'aya. Je nasiwatakalaka tü wunu'u apala'ijiakat sunut tü anuakat süpüla ne'itaainjatüin shia süchukua'a shirokumüin tü palaakat. Nawatalüin iipünaamüin, süpüla tü jouktaikat, tü unia yaakat süpüleeruajee, chakualiikalaka wasünajüin sünain tü sotkat palaa.",wayuu__bible_youv__2023,78376,"Así pues, soltaron las anclas y las dejaron irse al fondo; aflojaron luego las amarras de los timones, izaron la vela de proa e, impulsados por el viento, se dirigieron a la playa.","Cortando pues las anclas, las dejaron en la mar, largando también las ataduras de los gobernalles; y alzada la vela mayor al viento, íbanse á la orilla.",ACT 27:40,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Cuando los isleños vieron al reptil colgando de la mano de Pablo, se dijeron unos a otros:—Este hombre es realmente un asesino; aunque se ha librado de la tempestad, la justicia divina no permite que viva.","Je na wayuu yalajanakana sulu'u tü mmakat, ne'rapa tü wüikat kachetüin sünain najapü Pablo, majiraashii naya: “Eekaja'a eera wayuukai chii, uwomuyuushi eera süchikü wayuu. Müshijase'e nia, nnojolin shipije'ereein tü maleiwa süpü'üyakat kasalajanaa atüma sümüin saainjala wayuu, chi o'ttooshi paala suulia ouktaa shirokujee tü palaakat”.",wayuu__bible_youv__2023,78383,"Cuando los isleños vieron al reptil colgando de la mano de Pablo, se dijeron unos a otros:—Este hombre es realmente un asesino; aunque se ha librado de la tempestad, la justicia divina no permite que viva.","Y como los bárbaros vieron la víbora colgando de su mano, decían los unos á los otros: Ciertamente este hombre es homicida, á quien, escapado de la mar, la justicia no deja vivir.",ACT 28:4,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Se daba la circunstancia de que el padre de Publio estaba en cama aquejado por unas fiebres y disentería. Pablo fue a visitarlo y, después de orar, le impuso las manos y lo curó.","Je yala, eejachi chi nüshikai Publio ju'letiraain sümaa ayuulii. Ja'isü nüle'eru'upünaa otta e'iijashi nia isha. Nu'unakalaka Pablo sünain nünalüin nia. Je süchikijee naashajaain nümaa Maleiwakai naa'u, ni'itaakalaka najapü naa'u otta anakalaka nia nütüma.",wayuu__bible_youv__2023,78387,"Se daba la circunstancia de que el padre de Publio estaba en cama aquejado por unas fiebres y disentería. Pablo fue a visitarlo y, después de orar, le impuso las manos y lo curó.","Y aconteció que el padre de Publio estaba en cama, enfermo de fiebres y de disentería: al cual Pablo entró, y después de haber orado, le puso las manos encima, y le sanó:",ACT 28:8,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Al día siguiente, Jesús decidió partir para Galilea. Encontró Felipe y le dijo:—Sígueme.","Shiasa mapa watta'amüin: “Anashi to'unüle sulu'umüin tü mmakat Galilea”, müsü naa'in Jesús. Je süpülapünaa nu'unüin chamüin, nüntakalaka nünainmüin wane wayuu kanüliashi Felipe. Nümakalaka nümüin:—Joo'uya tamaaiwa pia.",wayuu__bible_youv__2023,78437,"Al día siguiente, Jesús decidió partir para Galilea. Encontró Felipe y le dijo:—Sígueme.","El siguiente día quiso Jesús ir á Galilea, y halla á Felipe, al cual dijo: Sígueme.",JHN 1:43,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Al ver Jesús que Natanael venía a su encuentro, comentó:—Ahí tienen ustedes a un verdadero israelita en quien no cabe falsedad.","Otta müshia Jesús, wanaa sümaa ni'rüin Natanael nüpanapa, nümakalaka namüin na eekana nümaa:—Iseeichi wane wayuu loto akuaippachi, napüshi na wayuu Israelkana, nuu'uliwo'u chi Israelkai anülia —nümakalaka.",wayuu__bible_youv__2023,78441,"Al ver Jesús que Natanael venía a su encuentro, comentó:—Ahí tienen ustedes a un verdadero israelita en quien no cabe falsedad.","Jesús vió venir á sí á Natanael, y dijo de él: He aquí un verdadero Israelita, en el cual no hay engaño.",JHN 1:47,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Jesús le contestó:—Te aseguro que nadie puede entrar en el reino de Dios si no nace del agua y del Espíritu.,"Asouktüshi Jesús:—Shiimüin tü tamakat pümüin: Tü paa'inrajatkat süpüla müinjachin aka jemeikai pia püchikua, shia puu'ulaainjatka oulia paainjala süpüla shii'iranajaainjatüin paa'in nütüma chi Naa'inkai Maleiwa. Müleka nnojorule paa'inrüin tia, nnojoleechi pia ekerolüin cha'aya eere nuluwataain Maleiwa.",wayuu__bible_youv__2023,78463,Jesús le contestó:—Te aseguro que nadie puede entrar en el reino de Dios si no nace del agua y del Espíritu.,"Respondió Jesús: De cierto, de cierto te digo, que el que no naciere de agua y del Espíritu, no puede entrar en el reino de Dios.",JHN 3:5,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "No te cause, pues, tanta sorpresa si te he dicho que ustedes deben nacer de nuevo.",Nnojo puponojooin sütüma tü tamakat joolu'u pümüin: Che'ojaasü jemelii süchikua sümüin wayuu süpüshua.,wayuu__bible_youv__2023,78465,"No te cause, pues, tanta sorpresa si te he dicho que ustedes deben nacer de nuevo.",No te maravilles de que te dije: Os es necesario nacer otra vez.,JHN 3:7,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Con este motivo se acercaron Juan y le dijeron:—Maestro, el que estaba contigo en la otra orilla del Jordán y en cuyo favor diste testimonio, ahora está bautizando y todos se van tras él.","No'unakalaka na nikirajüinkana Juan nünainmüin sünain maa nümüin:—Ekirajüikalee, chi wayuu pümaapü'ükai cha'aya wane sa'ata tü süchikat Jordán, chi püküjakai achiki waneepia wamüin, owoutisaajüshi nia joolu'u wayuu, je o'unüsü wayuu watta saalin püma'anajee süpüla o'unaa nünainmüin —namakalaka nümüin Juan.",wayuu__bible_youv__2023,78482,"Con este motivo se acercaron Juan y le dijeron:—Maestro, el que estaba contigo en la otra orilla del Jordán y en cuyo favor diste testimonio, ahora está bautizando y todos se van tras él.","Y vinieron á Juan, y dijéronle: Rabbí, el que estaba contigo de la otra parte del Jordán, del cual tú diste testimonio, he aquí bautiza, y todos vienen á él.",JHN 3:26,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "y da testimonio de lo que ha visto y oído; sin embargo, nadie acepta su testimonio.","Aküjüna amüinrü wayuu nütüma süchiki tü kasa ni'rakat oo'ulaka tü pütchi naapajakat chaa iipünaa. Otta wainma tü wayuu aapakalüirua nünüiki, nnojotsü kapülain saa'in tü nüküjakat achiki sümüin.",wayuu__bible_youv__2023,78487,"y da testimonio de lo que ha visto y oído; sin embargo, nadie acepta su testimonio.","Y lo que vió y oyó, esto testifica: y nadie recibe su testimonio.",JHN 3:32,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "—Pero Señor —replica la mujer—, no tienes con qué sacar el agua y el pozo es hondo. ¿Dónde tienes esa agua viva?","Sümakalaka joo nümüin:—O'ttüsü tü ishikat. ¿Jalasü sho'olo paja'itajatkat aka tü wüinkat tamüin, tü katajatkat atüma so'u wayuu?",wayuu__bible_youv__2023,78497,"—Pero Señor —replica la mujer—, no tienes con qué sacar el agua y el pozo es hondo. ¿Dónde tienes esa agua viva?","La mujer le dice: Señor, no tienes con qué sacarla, y el pozo es hondo: ¿de dónde, pues, tienes el agua viva?",JHN 4:11,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Jesús le dice:—Vete a tu casa, llama a tu marido y vuelve acá.",—Pu'una püsaajaiwa chi pu'wayuusekai yaamüin yaa —nümakalaka Jesús sümüin.,wayuu__bible_youv__2023,78502,"Jesús le dice:—Vete a tu casa, llama a tu marido y vuelve acá.","Jesús le dice: Ve, llama á tu marido, y ven acá.",JHN 4:16,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Nuestros antepasados rindieron culto Dios en este monte; en cambio, ustedes los judíos dicen que el lugar para dar culto Dios es Jerusalén.","Na watuushinuu Samariajanakana, na'waajüin Maleiwa yaa saa'u tü uuchikat. Akaajasa jaajüin jiakana judíokana, chainjachi a'waajünüin Jerusalén —sümakalaka.",wayuu__bible_youv__2023,78506,"Nuestros antepasados rindieron culto Dios en este monte; en cambio, ustedes los judíos dicen que el lugar para dar culto Dios es Jerusalén.","Nuestros padres adoraron en este monte, y vosotros decís que en Jerusalem es el lugar donde es necesario adorar.",JHN 4:20,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix La mujer le dice:—Yo sé que el Mesías está por llegar; cuando venga nos lo enseñará todo.,—Tatüjaa aa'uchi chi Cristokai anülia Nüneekajalakai Maleiwa sünain nünteechin. Je nikirajeena waya sünain kasa süpüshua nüntapa —sümakalaka nümüin.,wayuu__bible_youv__2023,78510,La mujer le dice:—Yo sé que el Mesías está por llegar; cuando venga nos lo enseñará todo.,"Dícele la mujer: Sé que el Mesías ha de venir, el cual se dice el Cristo: cuando él viniere nos declarará todas las cosas.",JHN 4:25,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Jesús le dijo:—Vuelve a tu casa; tu hijo está ya bien.Aquel hombre creyó lo que Jesús le había dicho y se fue.,"—Pu'una maala püchikua pipialu'umüin. Anaichipa chi püchonkai, nnojoleechi ouktüin —nümakalaka Jesús nümüin.Sünain nünoujain chi wayuukai tü nümakat Jesús, o'unüshi nipialu'umüin.",wayuu__bible_youv__2023,78530,Jesús le dijo:—Vuelve a tu casa; tu hijo está ya bien.Aquel hombre creyó lo que Jesús le había dicho y se fue.,"Dícele Jesús: Ve, tu hijo vive. Y el hombre creyó á la palabra que Jesús le dijo, y se fué.",JHN 4:50,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "El padre comprobó que esa fue precisamente la hora en que Jesús le dijo: «Tu hijo está bien», y creyeron en Jesús él y todos los suyos.","Niyaawanajaakalaka saa'u joolu'u chi nüshikai sünain niiyajünüin chi nüchonkai wanaa ma'i sümaa “Anaichipa chi püchonkai, nnojoleechi ouktüin” nümüin paala Jesús. Ni'itaakalaka naa'in niakai je napüshua na kepiakana nümaa sünain anoujaa nünain Jesús sükajee tia.",wayuu__bible_youv__2023,78533,"El padre comprobó que esa fue precisamente la hora en que Jesús le dijo: «Tu hijo está bien», y creyeron en Jesús él y todos los suyos.","El padre entonces entendió, que aquella hora era cuando Jesús le dijo: Tu hijo vive; y creyó él y toda su casa.",JHN 4:53,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Y como Jesús no se privaba de hacer tales cosas en sábado, los judíos no dejaban de perseguirlo.",Jashichikalaka ma'i na laülaashii judíokana joolu'u nümüin Jesús sünainjee naa'inrüin kasa eekai müin aka tia so'u sükalia eemerawaa.,wayuu__bible_youv__2023,78547,"Y como Jesús no se privaba de hacer tales cosas en sábado, los judíos no dejaban de perseguirlo.","Y por esta causa los Judíos perseguían á Jesús, y procuraban matarle, porque hacía estas cosas en sábado.",JHN 5:16,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "y le dio autoridad para juzgar, porque es el Hijo del hombre.","Je saa'u tayain chi Shipayakai Wayuu, laülaashi taya nütüma chi Tashikai süpüla kasalajanainjatüin saainjala wayuu sümüin tatüma.",wayuu__bible_youv__2023,78557,"y le dio autoridad para juzgar, porque es el Hijo del hombre.","Y también le dió poder de hacer juicio, en cuanto es el Hijo del hombre.",JHN 5:27,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Al alzar Jesús la mirada y ver aquella gran multitud que acudía a él, dijo Felipe:—¿Dónde podríamos comprar pan para que puedan comer todos estos?","Ni'rapa Jesús süntapaatüin watta saalin wayuuirua nünainmüin, nümakalaka nümüin Felipe:—¿Jaleena waya ayalajüin eküülü shikajatkat watüma tü wattakat saalin wayuu?",wayuu__bible_youv__2023,78578,"Al alzar Jesús la mirada y ver aquella gran multitud que acudía a él, dijo Felipe:—¿Dónde podríamos comprar pan para que puedan comer todos estos?","Y como alzó Jesús los ojos, y vió que había venido á él grande multitud, dice á Felipe: ¿De dónde compraremos pan para que coman éstos?",JHN 6:5,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "A la caída de la tarde, los discípulos de Jesús bajaron al lago,","Shiasa motsopa ka'i, ashakanuwaashii na nikirajüinkana Jesús yalajee saa'ujee tü namünakat solumüin tü palaakat.",wayuu__bible_youv__2023,78589,"A la caída de la tarde, los discípulos de Jesús bajaron al lago,","Y como se hizo tarde, descendieron sus discípulos á la mar;",JHN 6:16,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Los que buscaban Jesús lo encontraron al otro lado y le preguntaron:—Maestro, ¿cuándo llegaste aquí?","Nantapa na wayuukana nünain Jesús cha'aya Capernaum, namakalaka nümüin:—Ekirajüikalee, ¿joujachi pia antüin yaamüin yaa?",wayuu__bible_youv__2023,78596,"Los que buscaban Jesús lo encontraron al otro lado y le preguntaron:—Maestro, ¿cuándo llegaste aquí?","Y hallándole de la otra parte de la mar, dijéronle: Rabbí, ¿cuándo llegaste acá?",JHN 6:25,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Ellos le preguntaron:—¿Qué debemos hacer para portarnos como Dios quiere?,Nasakirakalaka Jesús:—¿Kasa waa'inrüinjatka süpüla wekeraajüinjatüin tü nüchekakat Maleiwa wapüleerua? —namakalaka.,wayuu__bible_youv__2023,78599,Ellos le preguntaron:—¿Qué debemos hacer para portarnos como Dios quiere?,"Y las gentes le preguntaban, diciendo: ¿Pues qué haremos?",LUK 3:10,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix Jesús replicó:—Dejen ya de criticar entre ustedes.,Nümakalaka Jesús namüin:—Juu'ulaa suulia mojuin jünüiki tamüin.,wayuu__bible_youv__2023,78611,Jesús replicó:—Dejen ya de criticar entre ustedes.,"Y Jesús respondió, y díjoles: No murmuréis entre vosotros.",JHN 6:43,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Dicho esto, se quedó en Galilea.",Makatakalaka joo Jesús kojuya ka'i soo'omüin yaa sulu'u tü mmakat Galilea.,wayuu__bible_youv__2023,78644,"Dicho esto, se quedó en Galilea.","Y habiéndoles dicho esto, quedóse en Galilea.",JHN 7:9,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Los judíos lo buscaban entre los asistentes a la fiesta y se preguntaban:—¿Dónde estará ese hombre?,"Je na laülaayuu judíokana cha'aya Judea, nasukajaa achikichi Jesús sünain tü mi'iraakat sünain:—¿Jalashi cheje eera nia? —sünain namüin.",wayuu__bible_youv__2023,78646,Los judíos lo buscaban entre los asistentes a la fiesta y se preguntaban:—¿Dónde estará ese hombre?,"Y buscábanle los Judíos en la fiesta, y decían: ¿Dónde está aquél?",JHN 7:11,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "¿Qué habrá querido decir con esas palabras: «Me buscarán, pero no me encontrarán, porque no podrán ir adonde yo he de estar»?El agua viva del Espíritu","¿Jamalu'ut cheje eera nünüiki nümakalaka wamüin: “Jüchajaweechi achiki taya, otta nnojoleechi jüntüin anain taya”? ¿Je jamalu'ut nütüma tü “Nnojoliiyülia juuntüin o'unaa chamüin eejeechire taya” nümakat?Aashajaashi Jesús süchiki wane wüin kata atümat so'u wayuu",wayuu__bible_youv__2023,78667,"¿Qué habrá querido decir con esas palabras: «Me buscarán, pero no me encontrarán, porque no podrán ir adonde yo he de estar»?El agua viva del Espíritu","¿Qué dicho es éste que dijo: Me buscaréis, y no me hallaréis; y donde yo estaré, vosotros no podréis venir?",JHN 7:36,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero uno de ellos, Nicodemo, que con anterioridad había acudido Jesús, intervino y dijo:","Wanaa sümaa naashajaajiraain na laülaashiikana, nüsouktakalaka joo waneeshia fariseo chi kanüliakai Nicodemo, chi antakai paala nünainmüin Jesús:",wayuu__bible_youv__2023,78679,"Pero uno de ellos, Nicodemo, que con anterioridad había acudido Jesús, intervino y dijo:","Díceles Nicodemo (el que vino á él de noche, el cual era uno de ellos):",JHN 7:50,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix —¿Permite nuestra ley condenar a alguien sin una audiencia previa para saber lo que ha hecho?,"—Saashin tü nuluwataakat anain waya Moisés, nnojotsü anain müleka we'itaale wane wayuu süpüla süsalainjachin naainjala süpülapünaa saapünüin nünüiki naa'ujiraa —nümakalaka Nicodemo namüin na nüpüshikana.",wayuu__bible_youv__2023,78680,—¿Permite nuestra ley condenar a alguien sin una audiencia previa para saber lo que ha hecho?,"¿Juzga nuestra ley á hombre, si primero no oyere de él, y entendiere lo que ha hecho?",JHN 7:51,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "y, cuando lo hago, mi juicio es válido, porque no estoy yo solo; conmigo está el Padre que me envió.","Otta müleka süsarale shia saainjala tatüma, lotüsü ma'i tü tamakat, süka nnojolin tamüiwain taya. Eeshi chi Tashikai tamaa, chi kajünalakai taya.",wayuu__bible_youv__2023,78696,"y, cuando lo hago, mi juicio es válido, porque no estoy yo solo; conmigo está el Padre que me envió.","Y si yo juzgo, mi juicio es verdadero; porque no soy solo, sino yo y el que me envió, el Padre.",JHN 8:16,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix conocerán la verdad y la verdad los hará libres.,Je jiyaawateerü aa'u tü shiimainkat süpüla jujuittüinjanain sütüma suulia achepchiaa —nümakalaka namüin.A'ülüjaashii na laülaayuukana nümaa Jesús,wayuu__bible_youv__2023,78712,conocerán la verdad y la verdad los hará libres.,"Y conoceréis la verdad, y la verdad os libertará.",JHN 8:32,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Al oír esto, los judíos le dijeron:—Ahora estamos seguros de que estás endemoniado. Abrahán murió, los profetas murieron, ¿y tú dices que quien acepta tu mensaje jamás morirá?","Nasouktakalaka na laülaayuu judíokana nümüin:—Pi'ra müsüje'e, shia wamakaja'a pümüin sünain shiimüin kale'eru'uin pia yolujaa. Abraham, ouktüshi oo'ulaka napüshua na nünüikimaajanakana Maleiwa. ¿Jamakuaippalaja'a joo pünüiki “Chi wayuu eekai noonooin sümaa tanüiki, nnojoleechi e'rüin ouktaa” pümakalaka wamüin?",wayuu__bible_youv__2023,78732,"Al oír esto, los judíos le dijeron:—Ahora estamos seguros de que estás endemoniado. Abrahán murió, los profetas murieron, ¿y tú dices que quien acepta tu mensaje jamás morirá?","Entonces los Judíos le dijeron: Ahora conocemos que tienes demonio. Abraham murió, y los profetas, y tú dices: El que guardare mi palabra, no gustará muerte para siempre.",JHN 8:52,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "y les preguntaron:—¿Es este su hijo, del que ustedes dicen que nació ciego? ¿Cómo se explica que ahora vea?",—¿Jüchon chii? ¿Jemeishijasa'aya sümaa mo'uin? ¿Jamataalaka'a joo nia ko'uka'a joolu'u? —müshii namüin.,wayuu__bible_youv__2023,78756,"y les preguntaron:—¿Es este su hijo, del que ustedes dicen que nació ciego? ¿Cómo se explica que ahora vea?","y les preguntaron, diciendo: ¿Es este tu hijo, de quien dices que era ciego al nacer? ¿cómo es que ahora él puede ver?",JHN 9:19,2,spabes,1,rephrasing_fix Volvieron a preguntarle:—¿Qué fue lo que hizo contigo? ¿Cómo te dio la vista?,Nasakirakalaka nia nüchikua:—¿Jamüsü pukuaippa nütüma? ¿Kasa niiyajaka aka tü po'ukot? —namakalaka nümüin.,wayuu__bible_youv__2023,78763,Volvieron a preguntarle:—¿Qué fue lo que hizo contigo? ¿Cómo te dio la vista?,Y volviéronle á decir: ¿Qué te hizo? ¿Cómo te abrió los ojos?,JHN 9:26,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Yo soy la puerta verdadera. Todo el que entre en el aprisco por esta puerta, estará a salvo; entrará y saldrá libremente y siempre encontrará su pasto.","Tayakai, müshi aka saa'in so'u sükulaatse anneerü süka shikerolüin wayuu tanainjee nüma'anamüin Maleiwa. Je chi eekai nünoujain tanain, aapüneerü nümüin nütüma Maleiwa süpüshua tü che'ojaakat nümüin.",wayuu__bible_youv__2023,78784,"Yo soy la puerta verdadera. Todo el que entre en el aprisco por esta puerta, estará a salvo; entrará y saldrá libremente y siempre encontrará su pasto.","Yo soy la puerta: el que por mí entrare, será salvo; y entrará, y saldrá, y hallará pastos.",JHN 10:9,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "En cambio, el asalariado, que no es verdadero pastor ni propietario de las ovejas, cuando ve venir al lobo, las abandona y huye, dejando que el lobo haga estragos en unas y ahuyente a las otras.","Akaajasa chi aa'inmajiruushikai ne'e saa'u neerü, nnojoishi müin aka naa'in chi ka'anneetseshikai. Müleka süntüle wane unaalü sünainmüin, nüpünaajeerü tü anneetkalüirua. A'walakajaa meeria sainküin mmakat, shika sümeeria tü unaatkat.",wayuu__bible_youv__2023,78787,"En cambio, el asalariado, que no es verdadero pastor ni propietario de las ovejas, cuando ve venir al lobo, las abandona y huye, dejando que el lobo haga estragos en unas y ahuyente a las otras.","Mas el asalariado, y que no es el pastor, de quien no son propias las ovejas, ve al lobo que viene, y deja las ovejas, y huye, y el lobo las arrebata, y esparce las ovejas.",JHN 10:12,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Tengo todavía otras ovejas que no están en este aprisco a las que también debo atraer; escucharán mi voz y habrá un solo rebaño bajo la guía de un solo pastor.,"Eeshi'iya wane anneerüiruaya'a waneejannuu. Tantireena naya'aya tanainmüin süpüla noonooinjanain sümaa tanüiki. Kotteeshii tatüma na ta'anneetsekana napüshua süpüla naa'inmajünüinjanain tatüma tamüiwa, tayakai chi napü'üyakai.",wayuu__bible_youv__2023,78791,Tengo todavía otras ovejas que no están en este aprisco a las que también debo atraer; escucharán mi voz y habrá un solo rebaño bajo la guía de un solo pastor.,"También tengo otras ovejas que no son de este redil; aquéllas también me conviene traer, y oirán mi voz; y habrá un rebaño, y un pastor.",JHN 10:16,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Jesús les respondió:—Se lo he dicho y ustedes no me han creído. Mis credenciales son las obras que yo hago por la autoridad recibida de mi Padre.,"Nüsouktakalaka Jesús namüin:—Taküjüitpa'asa jümüin sünain tayain Cristoin, otta jiakana, nnojotsü kapülain jaa'in tanüiki. Tü kasa anasü taa'inrakat, tü aluwataanakat anain taya nütüma chi Tashikai, tü nütüjakat apüleerua nümüiwa, shii'iyatüin jümüin takuaippa.",wayuu__bible_youv__2023,78800,Jesús les respondió:—Se lo he dicho y ustedes no me han creído. Mis credenciales son las obras que yo hago por la autoridad recibida de mi Padre.,"Respondióles Jesús: Os lo he dicho, y no creéis: las obras que yo hago en nombre de mi Padre, ellas dan testimonio de mí;",JHN 10:25,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Ustedes, sin embargo, no me creen, porque no son ovejas de mi rebaño.","Masütaajuka'a jia sünain manoujain tanain, shia süka nnojoliin ta'anneetsein jia.",wayuu__bible_youv__2023,78801,"Ustedes, sin embargo, no me creen, porque no son ovejas de mi rebaño.","Mas vosotros no creéis, porque no sois de mis ovejas, como os he dicho.",JHN 10:26,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Le contestaron:—No queremos apedrearte por ninguna obra buena, sino por haber blasfemado, ya que tú, siendo un hombre como los demás, pretendes hacerte pasar por Dios.","Nasouktakalaka nümüin:—Nnojoishi wa'iteein pia süka ipa saaliijee paa'inrüin kasa eekai anain, saaliijeejatü e'rülin wayumüin pia sümaa pünüiki “Taya'aya Maleiwa” pümüin sümaa wayuuin ne'e pia —namakalaka nümüin.",wayuu__bible_youv__2023,78808,"Le contestaron:—No queremos apedrearte por ninguna obra buena, sino por haber blasfemado, ya que tú, siendo un hombre como los demás, pretendes hacerte pasar por Dios.","Respondiéronle los Judíos, diciendo: Por buena obra no te apedreamos, sino por la blasfemia; y porque tú, siendo hombre, te haces Dios.",JHN 10:33,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Las hermanas de Lázaro mandaron Jesús este recado:—Señor, tu amigo está enfermo.","Na nüshunuukana Lázaro, najütakalaka wane wayuu nünainmüin Jesús eejachire nia wane sa'ata tü süchikat Jordán süpüla naapirüinjachin nia nüchiki Lázaro:—Senyotkalee, ayuuishi chi aishikai püpüla —nümünakalaka.",wayuu__bible_youv__2023,78814,"Las hermanas de Lázaro mandaron Jesús este recado:—Señor, tu amigo está enfermo.","Enviaron, pues, sus hermanas á él, diciendo: Señor, he aquí, el que amas está enfermo.",JHN 11:3,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Entonces Jesús se expresó claramente:—Lázaro ha muerto.,"Lotokalaka joo nünüiki Jesús namüin:—Ouktüichipa Lázaro,",wayuu__bible_youv__2023,78824,Entonces Jesús se expresó claramente:—Lázaro ha muerto.,"Entonces, pues, Jesús les dijo claramente: Lázaro es muerto;",JHN 11:14,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "En cuanto Marta se enteró de que Jesús llegaba, le salió al encuentro. María, por su parte, se quedó en casa.","Saapaiwa'aya Marta nüchiki Jesús sünain antaa, süpanapajakalaka nia. Shiaka María, makatüin miichipa'a.",wayuu__bible_youv__2023,78830,"En cuanto Marta se enteró de que Jesús llegaba, le salió al encuentro. María, por su parte, se quedó en casa.","Entonces Marta, como oyó que Jesús venía, salió á encontrarle; mas María se estuvo en casa.",JHN 11:20,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Dicho esto, Marta fue a llamar a su hermana María y le dijo al oído:—El Maestro está aquí y pregunta por ti.","Kettaapa sünüiki Marta, ale'ejüsü shia süchikua eemüin María tü shimiiruakat sünain sümüin sümüin sujuuna wayuu: “Isaa antüin chi Ekirajüikai, nüsaajirüin pia”, sümakalaka sümüin.",wayuu__bible_youv__2023,78838,"Dicho esto, Marta fue a llamar a su hermana María y le dijo al oído:—El Maestro está aquí y pregunta por ti.","Y esto dicho, fuése, y llamó en secreto á María su hermana, diciendo: El Maestro está aquí y te llama.",JHN 11:28,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero algunos dijeron:—Y este, que dio vista al ciego, ¿no podría haber hecho algo para evitar la muerte de su amigo?Lázaro vuelve a la vida","Otta sünüiki waneeirua:—¿Jamüshi nnojoika'a niiyajüin paala chi wayuukai suulia ouktaa, maa aka niiyajüin paala chi mo'usaikai? —sümakalaka.Nüso'ire'erüin Jesús naa'in Lázaro",wayuu__bible_youv__2023,78847,"Pero algunos dijeron:—Y este, que dio vista al ciego, ¿no podría haber hecho algo para evitar la muerte de su amigo?Lázaro vuelve a la vida","Y algunos de ellos dijeron: ¿No podía éste que abrió los ojos al ciego, hacer que éste no muriera?",JHN 11:37,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Y no solamente por la nación judía, sino para conseguir la unión de todos los hijos de Dios que se hallaban dispersos.","Nnojoishi ouktajachin ne'e Jesús naa'ujee na judíokana namüiwa, ouktajachi saa'ujee süpüshua tü nüpüshikalüirua Maleiwa eekat sainküin mmakat, süpüla kottüinjanain naya sünain wanaawain naa'in.",wayuu__bible_youv__2023,78862,"Y no solamente por la nación judía, sino para conseguir la unión de todos los hijos de Dios que se hallaban dispersos.","Y no solamente por aquella nación, mas también para que juntase en uno los hijos de Dios que estaban derramados.",JHN 11:52,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Estos se acercaron Felipe, el de Betsaida de Galilea, y le dijeron:—Señor, quisiéramos ver Jesús.","Narütkaakalaka no'uluku nünainmüin Felipe, chi chaje'ewaikai sulu'ujee tü pueulokat Betsaida cha'aya Galilea, süpüla namüinjanain nümüin:—Ekirajüikalee, aashajaweeshii waya nümaa Jesús —namakalaka nümüin.",wayuu__bible_youv__2023,78880,"Estos se acercaron Felipe, el de Betsaida de Galilea, y le dijeron:—Señor, quisiéramos ver Jesús.","Estos pues, se llegaron á Felipe, que era de Bethsaida de Galilea, y rogáronle, diciendo: Señor, querríamos ver á Jesús.",JHN 12:21,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix El mismo Isaías había indicado la razón de su falta de fe:,"Nnojoliikalaka nountüin nanoujain nünain. Müshii aka saa'in wayuu eekai mo'uin, maa aka tü nümakat Isaías:",wayuu__bible_youv__2023,78898,El mismo Isaías había indicado la razón de su falta de fe:,"Y antes que Isaías saliese hasta la mitad del patio, fué palabra de Jehová á Isaías, diciendo:",2KI 20:4,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Le dijo entonces Simón Pedro:—Señor, no solo los pies; lávame también las manos y la cabeza.","—Senyotkalee, müleje shia, pu'lojole'e too'ui, tajapü je tekii süma'alee —nümakalaka Pedro nümüin Jesús.",wayuu__bible_youv__2023,78917,"Le dijo entonces Simón Pedro:—Señor, no solo los pies; lávame también las manos y la cabeza.","Dícele Simón Pedro: Señor, no sólo mis pies, mas aun las manos y la cabeza.",JHN 13:9,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Una vez que terminó de lavarles los pies, se puso de nuevo el manto, volvió a sentarse a la mesa y les preguntó:—¿Comprenden lo que acabo de hacer con ustedes?","Shiasa süchikijee nu'lojoin Jesús noo'ui na nikirajüinkana, na'atüin tü nüshe'inpalajanakat sümaa nüikkalaain nüchikua eejechire paala nikaain. Nümakalaka namüin na nikirajüinkana:—¿Jamalu'ut saa'in jümüin tü taa'inrakat jüka?",wayuu__bible_youv__2023,78920,"Una vez que terminó de lavarles los pies, se puso de nuevo el manto, volvió a sentarse a la mesa y les preguntó:—¿Comprenden lo que acabo de hacer con ustedes?","Así que, después que les hubo lavado los pies, y tomado su ropa, volviéndose á sentar á la mesa, díjoles: ¿Sabéis lo que os he hecho?",JHN 13:12,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Si comprenden estas cosas y las ponen en práctica serán dichosos.,"Otta müshi'iya jiakana, süka jütüjaaitpain saa'u joolu'u tüü, talatashaateena ma'i jia müleka ji'yataale namüin na juwalayuukana sümaa nnojolüin yaletayaain jaa'in noulia.Aküjüshi Jesús süchiki naapünajachin ekii",wayuu__bible_youv__2023,78925,Si comprenden estas cosas y las ponen en práctica serán dichosos.,"Si sabéis estas cosas, bienaventurados seréis, si las hiciereis.",JHN 13:17,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "yo, por mi parte, rogaré al Padre para que les envíe otro Abogado que esté siempre con ustedes:","Otta müshia tayakai, tachunteerü nümüin chi Tashikai süpüla nüjütüin jünainmüin wane Akaaliijü'iya maa aka tayakai süpüla eeinjachin jümaa waneepia.",wayuu__bible_youv__2023,78959,"yo, por mi parte, rogaré al Padre para que les envíe otro Abogado que esté siempre con ustedes:","Y yo rogaré al Padre, y os dará otro Consolador, para que esté con vosotros para siempre:",JHN 14:16,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "El que acepta mis mandamientos y los cumple, es el que me ama de verdad; y el que me ama será amado por mi Padre, y también yo lo amaré y me manifestaré a él.","Chi eekai noonooin sümaa tü taluwataakat anain nia, nia'aya aika apüla taya. Je saa'u alin taya nüpüla, aijeechi nia nüpüla chi Tashikai. Je aijeechi nia tapülaya sümaa tee'iyatüin takuaippa nümüin”, nümataalakalaka Jesús namüin na nikirajüinkana.",wayuu__bible_youv__2023,78964,"El que acepta mis mandamientos y los cumple, es el que me ama de verdad; y el que me ama será amado por mi Padre, y también yo lo amaré y me manifestaré a él.","El que tiene mis mandamientos, y los guarda, aquél es el que me ama; y el que me ama, será amado de mi Padre, y yo le amaré, y me manifestaré á él.",JHN 14:21,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Ya han oído lo que les he dicho: «Me voy, pero volveré a estar con ustedes». Si de verdad me aman, deben alegrarse de que vaya al Padre, porque el Padre es mayor que yo.","“Soto jaa'in tü tamakat jümüin: Mayaainje to'unajachin juulia, ale'ejeechi taya tachikua jünainmüin. Müleka aireje'eya ma'i taya jüpüla, talateerüje jaa'in sümaa to'unajachin eemüin chi Tashikai, süka laülaain nia toulia.",wayuu__bible_youv__2023,78970,"Ya han oído lo que les he dicho: «Me voy, pero volveré a estar con ustedes». Si de verdad me aman, deben alegrarse de que vaya al Padre, porque el Padre es mayor que yo.","Habéis oído cómo yo os he dicho: Voy, y vengo á vosotros. Si me amaseis, ciertamente os gozaríais, porque he dicho que voy al Padre: porque el Padre mayor es que yo.",JHN 14:28,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "No me eligieron ustedes a mí; fui yo quien los elegí a ustedes. Y los he destinado para que se pongan en camino y den fruto abundante y duradero. Así, el Padre les dará todo lo que le pidan en mi nombre.","Nnojoishi jüneekajalain taya, jia taneekajalaka. Te'itaain jia süpüla jaa'inrüinjatüin wainma kasa anasü matüjainkat amalajawaa. Müleka jaa'inrüle tia, naa'inreerü chi Tashikai jümüin süpüshua tü juchuntakat nümüin saa'u tapüshin jia.",wayuu__bible_youv__2023,78986,"No me eligieron ustedes a mí; fui yo quien los elegí a ustedes. Y los he destinado para que se pongan en camino y den fruto abundante y duradero. Así, el Padre les dará todo lo que le pidan en mi nombre.","No me elegisteis vosotros á mí, mas yo os elegí á vosotros; y os he puesto para que vayáis y llevéis fruto, y vuestro fruto permanezca: para que todo lo que pidiereis del Padre en mi nombre, él os lo dé.",JHN 15:16,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Porque los expulsarán de la sinagoga. Más aún, llegará un momento en que les quitarán la vida, convencidos de que con ello rinden culto Dios.","So'uweena wane ka'i, ajünajaaneena jia sulu'ujee tü ekirajüleekat. Je chi eekai nu'uteein jaa'in, talateechi Maleiwa nümaa naashin müleka nu'utüle jaa'in.",wayuu__bible_youv__2023,78997,"Porque los expulsarán de la sinagoga. Más aún, llegará un momento en que les quitarán la vida, convencidos de que con ello rinden culto Dios.","Os echarán de las sinagogas; y aun viene la hora, cuando cualquiera que os matare, pensará que hace servicio á Dios.",JHN 16:2,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Hasta ahora ustedes no han pedido nada en mi nombre. Pidan y recibirán, para que la alegría de ustedes sea completa. 13.Jesús y el Padre","Je jüchuntaiwa'aya nümüin chi Tashikai paala, nnojotsü juchuntüin sünainjee jiain tapüshin. Otta müsia joolu'u, anakaja jüchuntüle sünainjee jiain tapüshin, je aapüneerü tü kasa jüchuntakat jümüin nütüma. Je talatashaateerü ma'i jaa'in süka tia”, nümataalakalaka Jesús namüin na nikirajüinkana.",wayuu__bible_youv__2023,79014,"Hasta ahora ustedes no han pedido nada en mi nombre. Pidan y recibirán, para que la alegría de ustedes sea completa. 13.Jesús y el Padre","Hasta ahora nada habéis pedido en mi nombre: pedid, y recibiréis, para que vuestro gozo sea cumplido.",JHN 16:24,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Por ellos yo me consagro para que también ellos sean consagrados por medio de la verdad.,"Je takatalaain pünainmüin süpüla jüüjüüin taya pümüin süpüla nakatannüinjanain pünainmüin na tekirajüinkanaya”, nümakalaka Jesús nümüin Maleiwa sünain nüchuntüin naa'u na nikirajüinkana.Achuntüshi Jesús naa'u napüshua na anoujashiikana",wayuu__bible_youv__2023,79041,Por ellos yo me consagro para que también ellos sean consagrados por medio de la verdad.,"Y por ellos yo me santifico á mí mismo, para que también ellos sean santificados en verdad.",JHN 17:19,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Como tú vives en mí, vivo yo en ellos para que alcancen la unión perfecta y así el mundo reconozca que tú me has enviado y que los amas a ellos como me amas a mí.","Saa'u sa'aniraain takuaippa namaa, maa aka sa'aniraain pukuaippa tamaa, tachuntüin süpüla wanaawajiraainjatüin ma'i naa'in waneepia. Je müleka wanaawajiraale naa'in, sütüjaajeerü aa'u wayuu süpüshua sünain ajütüüshin taya pütüma je sünain alin naya püpüla maa aka alin püpüla tayaka'iya.",wayuu__bible_youv__2023,79045,"Como tú vives en mí, vivo yo en ellos para que alcancen la unión perfecta y así el mundo reconozca que tú me has enviado y que los amas a ellos como me amas a mí.","Yo en ellos, y tú en mí, para que sean consumadamente una cosa; que el mundo conozca que tú me enviaste, y que los has amado, como también á mí me has amado.",JHN 17:23,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Llevaron primero Jesús a casa de Anás, que era suegro de Caifás, el sumo sacerdote de aquel año.",sünain kapüin nia süpüla no'unirüin nia palajana nünainmüin Anás. Nia nüshimiaka Caifás chi laülaashikai so'u juyakat tia napüleerua na sacerdote judíokana.,wayuu__bible_youv__2023,79058,"Llevaron primero Jesús a casa de Anás, que era suegro de Caifás, el sumo sacerdote de aquel año.","Y lleváronle primeramente á Anás; porque era suegro de Caifás, el cual era pontífice de aquel año.",JHN 18:13,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Simón Pedro y otro discípulo se fueron detrás de Jesús. Este discípulo, que era conocido del sumo sacerdote, entró al mismo tiempo que Jesús en la mansión del sumo sacerdote.","Otta müshia Simón Pedro, oushikajaashi nüchiirua Jesús nümaa wane'eya. Chi wanee, e'nnaajünüshi nütüma chi laülaashikai napüleerua na sacerdotekana. Je sükajee tia, nikerotinnakalaka nümaa Jesús sulu'umüin nüpaatiase chi sacerdotekai.",wayuu__bible_youv__2023,79059,"Simón Pedro y otro discípulo se fueron detrás de Jesús. Este discípulo, que era conocido del sumo sacerdote, entró al mismo tiempo que Jesús en la mansión del sumo sacerdote.","Y seguía á Jesús Simón Pedro, y otro discípulo. Y aquel discípulo era conocido del pontífice, y entró con Jesús al atrio del pontífice;",JHN 18:15,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pilato les dijo:—Muy bien, llévenselo y júzguenlo según la ley de ustedes.Los judíos replicaron:—Nosotros no tenemos autoridad para dar muerte a nadie.",Nümakalaka Pilato:—Ju'una jüchikua süpüla jiainjanain kasalajanain atüma naainjala nümüin süka tü jukuaippapü'ükat.Nasouktakalaka na judíokana:—Nnojoliishii e'itaaushin waya judíokana süpüla o'utaa saa'in wayuu —namakalaka nümüin.,wayuu__bible_youv__2023,79075,"Pilato les dijo:—Muy bien, llévenselo y júzguenlo según la ley de ustedes.Los judíos replicaron:—Nosotros no tenemos autoridad para dar muerte a nadie.","Díceles entonces Pilato: Tomadle vosotros, y juzgadle según vuestra ley. Y los Judíos le dijeron: A nosotros no es lícito matar á nadie:",JHN 18:31,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Jesús respondió:—Mi reino no es de este mundo. Si lo fuera, mis servidores habrían luchado para librarme de los judíos. Pero no, mi reino no es de este mundo.","Nüsouktakalaka Jesús:—Wane'eya sümüin sukuaippa tü taluwataayakat, nnojotsü müin aka nakuaippa na sülaülashiikana mma. Müleka müleje aka shia, atkaashiije na tamaajanakana taa'ujee suulia tata'ünnüin natüma na laülaayuu judíokana —nümakalaka Jesús nümüin.",wayuu__bible_youv__2023,79080,"Jesús respondió:—Mi reino no es de este mundo. Si lo fuera, mis servidores habrían luchado para librarme de los judíos. Pero no, mi reino no es de este mundo.","Respondió Jesús: Mi reino no es de este mundo: si de este mundo fuera mi reino, mis servidores pelearían para que yo no fuera entregado á los Judíos: ahora, pues, mi reino no es de aquí.",JHN 18:36,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "La inscripción fue leída por muchos judíos, porque el lugar donde Jesús había sido crucificado estaba cerca de la ciudad. Además, el texto estaba escrito en hebreo, latín y griego.","Aashaje'ennüsü tia sütüma wainma wayuu judío süka pejein sünain Jerusalén tü wutai akachennakat aa'u Jesús, je süka süshajuushin süka apünüinsü anüikii: hebreo, griego, je latín.",wayuu__bible_youv__2023,79101,"La inscripción fue leída por muchos judíos, porque el lugar donde Jesús había sido crucificado estaba cerca de la ciudad. Además, el texto estaba escrito en hebreo, latín y griego.","Y muchos de los Judíos leyeron este título: porque el lugar donde estaba crucificado Jesús era cerca de la ciudad: y estaba escrito en hebreo, en griego, y en latín.",JHN 19:20,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Fueron los soldados y quebraron las piernas de los dos que habían sido crucificados con Jesús.,Nashate'erakalaka na surulaatkana nasa'a na wayuukana piamashii kachetüshiikana na'atalu'u Jesús.,wayuu__bible_youv__2023,79113,Fueron los soldados y quebraron las piernas de los dos que habían sido crucificados con Jesús.,"Y vinieron los soldados, y quebraron las piernas al primero, y asimismo al otro que había sido crucificado con él.",JHN 19:32,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero cuando se acercaron Jesús, al comprobar que ya había muerto, no le quebraron las piernas,","Otta nantapa nünainmüin Jesús, süka ouktatüjülinya nia napüla, nnojotsü nashate'erüin nüsa'a.",wayuu__bible_youv__2023,79114,"Pero cuando se acercaron Jesús, al comprobar que ya había muerto, no le quebraron las piernas,","Mas cuando vinieron á Jesús, como le vieron ya muerto, no le quebraron las piernas:",JHN 19:33,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Porque todo esto ocurrió para que se cumpliese la Escritura que dice: No le quebrarán ningún hueso.,"Tü naa'inrakat na surulaatkana nüka Jesús, alatüsü süpüla keraainjatüin tü ashajuushikat sünain maa: “Nnojoleerü ashate'ennüin niipüse”",wayuu__bible_youv__2023,79117,Porque todo esto ocurrió para que se cumpliese la Escritura que dice: No le quebrarán ningún hueso.,Porque estas cosas fueron hechas para que se cumpliese la Escritura: Hueso no quebrantaréis de él.,JHN 19:36,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Y también la otra Escritura que dice: Mirarán al que traspasaron.Sepultura de Jesús,oo'ulaka wane müsü'üya: “Neirakaajeechi amüin chi nasotüinkai”.E'itaanüshi Jesús,wayuu__bible_youv__2023,79118,Y también la otra Escritura que dice: Mirarán al que traspasaron.Sepultura de Jesús,Y también otra Escritura dice: Mirarán al que traspasaron.,JHN 19:37,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Después de esto, José de Arimatea, que era discípulo de Jesús, aunque lo mantenía en secreto por miedo a los judíos, solicitó de Pilato el permiso para hacerse cargo del cuerpo de Jesús. Pilato se lo concedió, y él se hizo cargo del cuerpo.","Eeshi wane laülaashi judío kanüliashi José cheje'ewaikai Arimatea yaa sulu'u tü mmakat Judea. Nuunjulajapü'üin sünain niain wane nikirajüin Jesús süka mmolüin nia neema na nuwala'atakana. Nüchuntakalaka joolu'u José nümüin Pilato ni'itaainjachin müliashii sulu'u woowira. Saa'u anain nümüin Pilato tü nüchuntakat apüla, nüntakalaka José sünain alü'üjaa müliashii.",wayuu__bible_youv__2023,79119,"Después de esto, José de Arimatea, que era discípulo de Jesús, aunque lo mantenía en secreto por miedo a los judíos, solicitó de Pilato el permiso para hacerse cargo del cuerpo de Jesús. Pilato se lo concedió, y él se hizo cargo del cuerpo.","Después de estas cosas, José de Arimatea, el cual era discípulo de Jesús, mas secreto por miedo de los Judíos, rogó á Pilato que pudiera quitar el cuerpo de Jesús: y permitióselo Pilato. Entonces vino, y quitó el cuerpo de Jesús.",JHN 19:38,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Iban corriendo los dos juntos, pero el otro discípulo corrió más deprisa que Pedro y llegó primero al sepulcro.",Nüntakalaka chi wane nüpüleerua sünainmüin tü woowirakat süka kawatiraain nia nuulia.,wayuu__bible_youv__2023,79126,"Iban corriendo los dos juntos, pero el otro discípulo corrió más deprisa que Pedro y llegó primero al sepulcro.","Y corrían los dos juntos; mas el otro discípulo corrió más presto que Pedro, y llegó primero al sepulcro.",JHN 20:4,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Se asomó al interior y vio las vendas de lino en el suelo; pero no entró.,"Je nüntaiwa'aya, nünalaakalaka sulu'u tü woowirakat. Ni'rakalaka tü kuluutkot jachii müin. Otta nnojoishi ekerotüin nia.",wayuu__bible_youv__2023,79127,Se asomó al interior y vio las vendas de lino en el suelo; pero no entró.,"Y bajándose á mirar, vió los lienzos echados; mas no entró.",JHN 20:5,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Sopló entonces sobre ellos y les dijo:—Reciban el Espíritu Santo.,Nuju'ulakalaka naya sünain nümüin namüin:—Anasü müleka jümaale joolu'u chi Naa'inkai Maleiwa.,wayuu__bible_youv__2023,79143,Sopló entonces sobre ellos y les dijo:—Reciban el Espíritu Santo.,"Y como hubo dicho esto, sopló, y díjoles: Tomad el Espíritu Santo:",JHN 20:22,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Jesús le dijo:—¿Crees porque has visto? ¡Dichosos los que crean sin haber visto!Finalidad del evangelio,"Nümakalaka Jesús nümüin:—Anoujashi pia joolu'u süka pi'rüichipain taya. Otta na wayuu anoujeenakana tanain ja'itashi nnojolin ne'rüin taya, talatashaateena ma'i naya.",wayuu__bible_youv__2023,79150,Jesús le dijo:—¿Crees porque has visto? ¡Dichosos los que crean sin haber visto!Finalidad del evangelio,"Dícele Jesús: Porque me has visto, Tomás, creiste: bienaventurados los que no vieron y creyeron.",JHN 20:29,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Cuando llegaron a tierra, vieron un buen rescoldo de brasas, con un pescado sobre ellas, y pan.","Nashakatapa sulu'ujee tü anuakat, eesü napüla wane siki asijüna aa'ulu jime otta pan sü'ütpa'a.",wayuu__bible_youv__2023,79160,"Cuando llegaron a tierra, vieron un buen rescoldo de brasas, con un pescado sobre ellas, y pan.","Y como descendieron á tierra, vieron ascuas puestas, y un pez encima de ellas, y pan.",JHN 21:9,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Jesús les dijo:—Acérquense y coman.A ninguno de los discípulos se le ocurrió preguntar: «¿Quién eres tú?», porque sabían muy bien que era el Señor.","—Jalaina jikaaiwa —nümakalaka Jesús namüin.Je na nikirajüinkana, mayaainje nasakireein sümaa jaralin nia, nnojoishii nasakirüin süka japülin naya sheema asakiraa. “Nia cheje Jesús eera”, müsü naa'in nale'eru'u.",wayuu__bible_youv__2023,79163,"Jesús les dijo:—Acérquense y coman.A ninguno de los discípulos se le ocurrió preguntar: «¿Quién eres tú?», porque sabían muy bien que era el Señor.","Díceles Jesús: Venid, comed. Y ninguno de los discípulos osaba preguntarle: ¿Tú, quién eres? sabiendo que era el Señor.",JHN 21:12,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Y añadió:—Te aseguro que cuando eras más joven, tú mismo te ajustabas la túnica con el cinturón e ibas adonde querías; pero cuando seas viejo, tendrás que extender los brazos y será otro quien te atará y te conducirá adonde no quieras ir.","Naashajaakalaka Jesús nümaa Pedro nüchikua:—Shiimüin tü tamakat pümüin: Jintüliiwa'aya pia, a'anaapü'üshi pia süpüla o'unaa eemüinre pu'uneein. Otta laülaapa pia, piyuruleerü pütüna süpüla sa'atünajatüin pünain püshe'in. Je e'ikajaaneechi pia atümaa eemüinre nnojolüin pücheküin —nümakalaka Jesús nümüin.",wayuu__bible_youv__2023,79169,"Y añadió:—Te aseguro que cuando eras más joven, tú mismo te ajustabas la túnica con el cinturón e ibas adonde querías; pero cuando seas viejo, tendrás que extender los brazos y será otro quien te atará y te conducirá adonde no quieras ir.","De cierto, de cierto te digo: Cuando eras más mozo, te ceñías, é ibas donde querías; mas cuando ya fueres viejo, extenderás tus manos, y te ceñirá otro, y te llevará á donde no quieras.",JHN 21:18,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Este discípulo es el mismo que da testimonio de todas estas cosas y las ha escrito. Y nosotros sabemos que dice la verdad.,"Tayakai, Juankai anülia, taya'aya chi nikirajüinkai Jesús. Taküjain nüchiki jümüin sünain shiimüin ma'i tü alatakat. Süka eepü'üin taya nümaa, jütüjaa aa'ut sünain shiimüin. Je joolu'u tashajüitpa joo shia jümüin.",wayuu__bible_youv__2023,79174,Este discípulo es el mismo que da testimonio de todas estas cosas y las ha escrito. Y nosotros sabemos que dice la verdad.,"Este es aquel discípulo que da testimonio de estas cosas, y escribió estas cosas: y sabemos que su testimonio es verdadero.",JHN 21:24,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Queridos hermanos, ardía yo en deseos de escribirles acerca de un asunto que a todos nos concierne: el de nuestra salvación. Pero ahora debo hacerlo forzado por las circunstancias, pues es preciso alentarlos a combatir en defensa de la fe confiada a los creyentes de una vez por todas.","Tawalayuwaa, jia aishiikana tapüla, kee'ireepü'üsü taa'in tashajeein jümüin süchiki tü o'tte'ennakat anainjee waya. Otta müsia joolu'u, anasü saa'in tamüin teme'ejüle jaa'in süpüla eejiraainjanain jia noulia na ekirajüliikana sünain alawaa süpüla nnojolüinjatüin sümalaja'alaajüin tü jünoulakat nünain Cristo, chi O'tte'erüikai. Aapünüitpa jümüin tü shiimüinkat nüchikikat, maa aka saapünüin namüin na nüchooinkana Maleiwa napüshua. Jalia jia joolu'u suulia kapülajüin jaa'in eekai waneejatüin suulia.",wayuu__bible_youv__2023,79177,"Queridos hermanos, ardía yo en deseos de escribirles acerca de un asunto que a todos nos concierne: el de nuestra salvación. Pero ahora debo hacerlo forzado por las circunstancias, pues es preciso alentarlos a combatir en defensa de la fe confiada a los creyentes de una vez por todas.","Amados, mientras mis pensamientos estaban llenos de una carta que les iba a enviar acerca de nuestra salvación común, era necesario que les enviara una que les pedía de todo corazón que siguieran luchando fuertemente por la fe que una vez fue entregada a los santos de una vez y para siempre.",JUD 1:3,2,spabes,1,rephrasing_fix "Tengan compasión de los que vacilan,",Anakaja müleka jümüliarüle na juwalayuukana eekai matsüin aa'in sünain anoujaa süpüla katsüinjatüin naa'in.,wayuu__bible_youv__2023,79187,"Tengan compasión de los que vacilan,","Porque juzgará Jehová su pueblo, y arrepentiráse sobre sus siervos.",PSA 135:14,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix Zacarías dijo al ángel:—Pero ¿cómo podré estar seguro de eso? Yo ya soy viejo y mi mujer tiene también muchos años.,"Nüsakirakalaka Zacarías chi aapieekai:—Laülaaichi ma'i taya, je ta'wayuuse, laülaairü. ¿Kaseerü tatüjaaka atüma saa'u sünain shiimüin tü püküjaitpakat tamüin süchiki sünain kachonweerüin tü ta'wayuusekat?",wayuu__bible_youv__2023,79200,Zacarías dijo al ángel:—Pero ¿cómo podré estar seguro de eso? Yo ya soy viejo y mi mujer tiene también muchos años.,"Y dijo Zacarías al ángel: ¿En qué conoceré esto? porque yo soy viejo, y mi mujer avanzada en días.",LUK 1:18,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Cuando por fin salió, al ver que no podía hablar, comprendieron que había tenido una visión en el Templo. Había quedado mudo y solo podía expresarse por señas.","Je nujuittaapa, isasü nüchiki naashajaain namaa na wayuukana süka manülin nia. Otta saa'u naashajaain namüin süka najapü, nayaawata aa'u sünain shii'iyataain nümüin wane kasa yala sulu'u tü a'waajüleekat.",wayuu__bible_youv__2023,79203,"Cuando por fin salió, al ver que no podía hablar, comprendieron que había tenido una visión en el Templo. Había quedado mudo y solo podía expresarse por señas.","Y cuando salió, no pudo decir nada, y se dieron cuenta que había visto una visión en el Templo; y les estaba haciendo señas y permaneció mudo.",LUK 1:22,2,spabes,1,rephrasing_fix "Y cuantos oían hablar de lo sucedido, se quedaban muy pensativos y se preguntaban: «¿Qué va a ser este niño?». Porque era evidente que el Señor estaba con él.La profecía de Zacarías","“¿Wanewee cheje wayuu anashi chi jo'uukai miyo'upa nia?”, müshii naya, süka nayaawatüin naa'u sünain naa'inmajünüin nütüma Maleiwa.Nüchiki chi O'tte'erüikai nütüma Zacarías",wayuu__bible_youv__2023,79233,"Y cuantos oían hablar de lo sucedido, se quedaban muy pensativos y se preguntaban: «¿Qué va a ser este niño?». Porque era evidente que el Señor estaba con él.La profecía de Zacarías","Y todos los que las oían, las conservaban en su corazón, diciendo: ¿Quién será este niño? Y la mano del Señor estaba con él.",LUK 1:66,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "para llenar de luz a los que vivenen oscuridad y sombra de muerte,para guiar nuestros pasos por caminos de paz.","süpüla nükaaliijainjanain waya mmotkana seema ouktaa saaliijee waainjala,je süpüla naapüinjatüin wane anaa wamüin”,müshi Zacarías nümüin chi nüchonkai.",wayuu__bible_youv__2023,79242,"para llenar de luz a los que vivenen oscuridad y sombra de muerte,para guiar nuestros pasos por caminos de paz.","Para dar luz a los que están en las tinieblas, y en sombra de la muerte, para que nuestros pies puedan ser guiados en el camino de la paz.",LUK 1:79,2,spabes,1,rephrasing_fix "En aquel mismo instante apareció junto al ángel una multitud de otros ángeles del cielo, que alababan al Señor y decían:","Je nümaa chi aapieekai, eweenuwaasü yaawala wane aapieeirua watta saalin iipünaajee sünain na'waajüin Maleiwa nee'irainru'u sünain maa:",wayuu__bible_youv__2023,79250,"En aquel mismo instante apareció junto al ángel una multitud de otros ángeles del cielo, que alababan al Señor y decían:","Y repentinamente fué con el ángel una multitud de los ejércitos celestiales, que alababan á Dios, y decían:",LUK 2:13,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Fueron a toda prisa y encontraron María, José y al recién nacido acostado en el pesebre.",No'unakalaka joo na arüleejüliikana sünain nawa'ülaain pueulopa'amüin eere nantüin sünain María je José oo'ulaka chi jo'uukai ju'letachoin sulu'u tü shiitainkat mürüt.,wayuu__bible_youv__2023,79253,"Fueron a toda prisa y encontraron María, José y al recién nacido acostado en el pesebre.","Y vinieron apriesa, y hallaron á María, y á José, y al niño acostado en el pesebre.",LUK 2:16,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Guiado por el Espíritu Santo, Simeón fue al Templo cuando los padres del niño Jesús llevaban a su hijo para hacer con él lo que ordenaba la ley.","Eejachi Simeón napüla, süka neenakünüin chamüin nütüma chi Naa'inkai Maleiwa. Shiasa nantapa José oo'ulaka María je Jesús chi nachonkai süpüla ne'itaainjachin nia najapulu'u Maleiwa maa aka tü nümakat Moisés,",wayuu__bible_youv__2023,79262,"Guiado por el Espíritu Santo, Simeón fue al Templo cuando los padres del niño Jesús llevaban a su hijo para hacer con él lo que ordenaba la ley.","Y vino por Espíritu al templo. Y cuando metieron al niño Jesús sus padres en el templo, para hacer por él conforme á la costumbre de la ley,",LUK 2:27,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix El niño iba creciendo y robusteciéndose; estaba lleno de sabiduría y gozaba del favor de Dios.El niño Jesús en el Templo,"Otta müshia chi jo'uukai, jintüishi joo nia. Yalayalashi sümaa kekiin ma'i nia, je nii'iyatüin Maleiwa waneepia na'anasia nümüin.Jesús jintüliiwa'aya sulu'u tü a'waajüleekat Maleiwa",wayuu__bible_youv__2023,79271,El niño iba creciendo y robusteciéndose; estaba lleno de sabiduría y gozaba del favor de Dios.El niño Jesús en el Templo,"Y el niño crecía, y fortalecíase, y se henchía de sabiduría; y la gracia de Dios era sobre él.",LUK 2:40,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Sus padres se quedaron atónitos al verlo; y su madre le dijo:—Hijo, ¿por qué nos has hecho esto? Tu padre y yo hemos estado muy angustiados buscándote.","Otta tü niikat nümaa chi nüshikai, ponüshi ma'i naa'in chi nachonkai ne'rapa tü naa'inrakat. Je mapa, sümakalaka tü niikat nümüin:—Tachonchee, ¿jamüshii nnojoliika'a paapirüin waya sünain makatajachin pia? Achajaashii waya püchiki sünain shapaain ma'i waya paa'u —sümakalaka tü niikat nümüin.",wayuu__bible_youv__2023,79279,"Sus padres se quedaron atónitos al verlo; y su madre le dijo:—Hijo, ¿por qué nos has hecho esto? Tu padre y yo hemos estado muy angustiados buscándote.","Y cuando le vieron, se maravillaron; y díjole su madre: Hijo, ¿por qué nos has hecho así? He aquí, tu padre y yo te hemos buscado con dolor.",LUK 2:48,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Llega, bieldo en mano, dispuesto a limpiar su era; guardará el trigo en su granero, mientras que con la paja hará una hoguera que arderá sin fin.","O'tte'enneechi chi eekai nünoujain nünain Cristo, maa aka sükatannüin süchon wane a'ttiee suulia tü suwasalakat süpüla sünaajaanüin. Otta chi eekai niyouktüin Cristo, amülouleechi waneepia, maa aka tü suwasalakat sünain sa'ajünüin”, nümakalaka namüin.",wayuu__bible_youv__2023,79293,"Llega, bieldo en mano, dispuesto a limpiar su era; guardará el trigo en su granero, mientras que con la paja hará una hoguera que arderá sin fin.","Cuyo bieldo está en su mano, y limpiará su era, y juntará el trigo en su alfolí, y la paja quemará en fuego que nunca se apagará.",LUK 3:17,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Matatías, Amós, Naún, Eslí, Nagay,","José, nüchon Matatías.Matatías, nüchon Amós.Amós, nüchon Nahum.Nahum, nüchon Esli.Esli, nüchon Nagai.",wayuu__bible_youv__2023,79299,"Matatías, Amós, Naún, Eslí, Nagay,","Que fué de Mattathías, que fué de Amós, que fué de Nahum, que fué de Esli,",LUK 3:25,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Simeón, Judá, José, Jonán, Eliakín,","Leví, nüchon Simeón.Simeón, nüchon Judá.Judá, nüchon José.José, nüchon Jonán.Jonán, nüchon Eliaquim.",wayuu__bible_youv__2023,79304,"Simeón, Judá, José, Jonán, Eliakín,","Que fué de Leví, que fué de Simeón, que fué de Judá, que fué de José, que fué de Jonán, que fué de Eliachîm,",LUK 3:30,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Meleá, Mená, Matazá, Natán, David,","Eliaquim, nüchon Melea.Melea, nüchon Mainán.Mainán, nüchon Matata.Matata, nüchon Natán.Natán, nüchon David.",wayuu__bible_youv__2023,79305,"Meleá, Mená, Matazá, Natán, David,","Que fué de Melea, que fué de Mainán, que fué de Mattatha, que fué de Nathán,",LUK 3:31,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Jacob, Isaac, Abrahán, Tara, Nacor,","Judá, nüchon Jacob.Jacob, nüchon Isaac.Isaac, nüchon Abraham.Abraham, nüchon Taré.Taré, nüchon Nacor.",wayuu__bible_youv__2023,79308,"Jacob, Isaac, Abrahán, Tara, Nacor,","Que fué de Judá, que fué de Jacob, que fué de Isaac, que fué de Abraham, que fué de Thara, que fué de Nachôr,",LUK 3:34,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Entonces le dijo el diablo:—Si de veras eres Hijo de Dios, di que esta piedra se convierta en pan.","—Müleka Nüchonle pia Maleiwa, puluwataa türa ipakat shii'iranajaaiwa pan —nümakalaka chi Yolujaakai nümüin Jesús.",wayuu__bible_youv__2023,79314,"Entonces le dijo el diablo:—Si de veras eres Hijo de Dios, di que esta piedra se convierta en pan.","Entonces el diablo le dijo: Si eres Hijo de Dios, di á esta piedra que se haga pan.",LUK 4:3,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "El diablo, entonces, terminó de poner a prueba Jesús y se alejó de él en espera de una ocasión más propicia. 27.III. Anuncio del reino en Galilea Jesús comienza su actividad en Galilea","Shiasa kettaapa chi Yolujaakai sünain nuu'ulaküin naa'in Jesús, o'unüshi nia nüma'anajee süpüla nüle'ejüinjachin nüchikua so'uweena wane ka'i nüchekakat o'u.Aleejünüshi Jesús Nazaretjee",wayuu__bible_youv__2023,79319,"El diablo, entonces, terminó de poner a prueba Jesús y se alejó de él en espera de una ocasión más propicia. 27.III. Anuncio del reino en Galilea Jesús comienza su actividad en Galilea","Mas después que Juan fué encarcelado, Jesús vino á Galilea predicando el evangelio del reino de Dios,",MRK 1:14,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Lo mismo les ocurría Santiago y Juan, los hijos de Zebedeo, que acompañaban Simón en la pesca. Pero Jesús dijo Simón:—No tengas miedo. Desde ahora serás pescador de hombres.","aka'aya naa'in Jacobo oo'ulaka Juan, na nüchooinkana Zebedeo, na nütünajutkana Simón sulujunakana tü wane anuakat. Nümakalaka joolu'u Jesús nümüin Simón:—Nnojo mmolüin pia teema saa'u kaainjaralin pia. Maa aka olojülin pia jime, okotchajeechi joo pia wayuu tamüin süpüla saapajüinjatüin tanüiki.",wayuu__bible_youv__2023,79350,"Lo mismo les ocurría Santiago y Juan, los hijos de Zebedeo, que acompañaban Simón en la pesca. Pero Jesús dijo Simón:—No tengas miedo. Desde ahora serás pescador de hombres.","Y asimismo á Jacobo y á Juan, hijos de Zebedeo, que eran compañeros de Simón. Y Jesús dijo á Simón: No temas: desde ahora pescarás hombres.",LUK 5:10,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "En uno de los pueblos por donde pasaba Jesús, había un hombre cubierto de lepra. Al ver Jesús, se postró rostro en tierra y le dijo:—Señor, si quieres, puedes limpiarme de mi enfermedad.","Je so'u wane ka'i, antüshi Jesús sulu'umüin wane pueulo eere wane wayuu mayeinshi sütüma aja'ttaa ata. Je ni'rapa Jesús, arütkaashi nia nünainmüin sünain palastaleein nia yaa nümülatu'u sünain nüchuntüin nümüin:—Senyotkalee, müinka pücheküle, piiyaja taya —nümakalaka chi wayuukai.",wayuu__bible_youv__2023,79352,"En uno de los pueblos por donde pasaba Jesús, había un hombre cubierto de lepra. Al ver Jesús, se postró rostro en tierra y le dijo:—Señor, si quieres, puedes limpiarme de mi enfermedad.","Y aconteció que estando en una ciudad, he aquí un hombre lleno de lepra, el cual viendo á Jesús, postrándose sobre el rostro, le rogó, diciendo: Señor, si quieres, puedes limpiarme.",LUK 5:12,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Tampoco echa nadie vino nuevo en odres viejos, pues el vino nuevo rompe los odres, de modo que el vino se derrama y los odres se pierden.","Maa'aya aka wane wiino. Müleka süla'annüle wane wiino eekai saashü'üjünajatüin sulu'u wane paa'ata eekai laülaain, eesü süpüla süchatajaain tü paa'atakat sütüma jashü'üpa. Amülouleerü tü wiinokot oo'ulaka tü paa'atakat.",wayuu__bible_youv__2023,79372,"Tampoco echa nadie vino nuevo en odres viejos, pues el vino nuevo rompe los odres, de modo que el vino se derrama y los odres se pierden.","Ni nadie echa vino nuevo en odres viejos; de otra manera, el vino nuevo rompe los odres, y se derrama el vino, y los odres se pierden; mas el vino nuevo en odres nuevos se ha de echar.",MRK 2:22,3,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Ellos, sin embargo, llenos de furor, se preguntaban unos a otros qué podrían hacer contra Jesús.Elección de los doce apóstoles","Otta na fariseokana je na karalouktamaajanakana, aashichijaashii ma'i naya nümüin Jesús sütüma tia. “¿Kasa waa'inrüinjatka nüka?”, müshii naya sünain aashajaajirawaa.Aneekünüshii na polookana piammüin Aluwataaushikana",wayuu__bible_youv__2023,79381,"Ellos, sin embargo, llenos de furor, se preguntaban unos a otros qué podrían hacer contra Jesús.Elección de los doce apóstoles",Y ellos se llenaron de rabia; y hablaban los unos á los otros qué harían á Jesús.,LUK 6:11,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Por aquellos días, Jesús se fue al monte a orar, y se pasó toda la noche orando Dios.",O'unüshi Jesús so'u wane ka'i saa'umüin wane namüna süpüla aashajawaa nümaa Maleiwa. Eeshi nia sünain nüsira'irüin aikat tia sünain achuntaa nümüin.,wayuu__bible_youv__2023,79382,"Por aquellos días, Jesús se fue al monte a orar, y se pasó toda la noche orando Dios.","Y aconteció en aquellos días, que fué al monte á orar, y pasó la noche orando á Dios.",LUK 6:12,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Entonces Jesús, mirando a sus discípulos, les dijo:—Felices ustedes los pobres, porque el reino de Dios es de ustedes.","Eirakaashi joo Jesús namüin na nikirajüinkana sünain nikirajüin naya no'upala na wayuukana napüshua:“Anata'aleeshiija'a ma'i jia müliakana joolu'u,süka jikeroteenain chamüin eere nuluwataain Maleiwa.",wayuu__bible_youv__2023,79390,"Entonces Jesús, mirando a sus discípulos, les dijo:—Felices ustedes los pobres, porque el reino de Dios es de ustedes.","Y alzando él los ojos á sus discípulos, decía: Bienaventurados vosotros los pobres; porque vuestro es el reino de Dios.",LUK 6:20,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Y si solamente se portan bien con quienes se portan bien con ustedes, ¿cuál es el mérito de ustedes? ¡Eso también lo hacen los malos!","Je müleka jükaaliijale ne'e tü wayuu akaaliijakat jia, ¿kasa anaka alu'u nu'upala Maleiwa tia? Na wayuukana napüshua, mayaashiije kaainjaraliin naya, naa'inrüin tia.",wayuu__bible_youv__2023,79402,"Y si solamente se portan bien con quienes se portan bien con ustedes, ¿cuál es el mérito de ustedes? ¡Eso también lo hacen los malos!","Y si hiciereis bien á los que os hacen bien, ¿qué gracias tendréis? porque también los pecadores hacen lo mismo.",LUK 6:33,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "¿Por qué me invocan «Señor, Señor» y no hacen lo que les digo?","Aashajaashi Jesús nüchikua namüin sünain nüchiajaain naya: “ ‘Senyotkalee, kojutshi pia watüma’, ¿jamüshii jümaka'aka tamüin sünain nnojolüin jaa'inrüin tü taluwataakat anain jia?",wayuu__bible_youv__2023,79410,"¿Por qué me invocan «Señor, Señor» y no hacen lo que les digo?","¿Por qué me llamáis, Señor, Señor, y no hacéis lo que digo?",LUK 6:46,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Juana, la mujer de Cusa, administrador de Herodes; Susana y muchas otras. Todas ellas ayudaban con sus propios recursos Jesús y sus discípulos.Parábola del sembrador","Eesü Juana, nu'wayuuse Chuza chi laamakai sulu'u nipia Herodes chi sülaülashikai mma. Je eesü Susana oo'ulaka wane jieyuu wainma. Nakaaliijain na jieyuukana Jesús je na nikirajüinkana süka tü nawashirüinkat.",wayuu__bible_youv__2023,79457,"Juana, la mujer de Cusa, administrador de Herodes; Susana y muchas otras. Todas ellas ayudaban con sus propios recursos Jesús y sus discípulos.Parábola del sembrador","Y Juana, mujer de Chuza, procurador de Herodes, y Susana, y otras muchas que le servían de sus haciendas.",LUK 8:3,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "La semilla que cayó sobre piedras representa a los que escuchan el mensaje y lo reciben con alegría; pero son tan superficiales que, aunque de momento creen, en cuanto llegan las dificultades abandonan.","Je tü ejituukat eere arülain mma saa'u ipa, shia nakuaippa wayuu eekai naapüin sümaa talataa aa'in nünüiki Maleiwa aküjünakat namüin. Müshii aka naya saa'in tü pünajüt ajulujaakat. Anoujashii naya motso'o ne'e. Otta ne'rapa müliaa sünainjee tü nanoulakat, oo'ulaa müshiija suulia anoujaa.",wayuu__bible_youv__2023,79465,"La semilla que cayó sobre piedras representa a los que escuchan el mensaje y lo reciben con alegría; pero son tan superficiales que, aunque de momento creen, en cuanto llegan las dificultades abandonan.","Y los de sobre la piedra, son los que habiendo oído, reciben la palabra con gozo; mas éstos no tienen raíces; que á tiempo creen, y en el tiempo de la tentación se apartan.",LUK 8:13,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Después dijo Jesús a los discípulos:—¿Dónde está la fe de ustedes?Pero ellos, llenos de miedo y asombro, se preguntaban unos a otros:—¿Quién es este, que da órdenes a los vientos y al agua y lo obedecen?Curación del endemoniado geraseno","Nümakalaka Jesús namüin na nikirajüinkana:—¿Nnojotsü jünoujüin paala sünain to'tte'erüinjanain jia suulia tü wawaikat? —müshi nia namüin.Eimolojooshii ma'i naya sümaa naashajaajiraain sünain namüin:—¿Jaraikai wayuukai chii, kache'ekai amüin wawai oo'ulaka tü palaakat? —müshii naya, süka ponüin ma'i naa'in tü ne'rakat.Ajuittinnüsü watta saalii yolujaairua nüle'eru'ujee wane wayuu nütüma Jesús",wayuu__bible_youv__2023,79474,"Después dijo Jesús a los discípulos:—¿Dónde está la fe de ustedes?Pero ellos, llenos de miedo y asombro, se preguntaban unos a otros:—¿Quién es este, que da órdenes a los vientos y al agua y lo obedecen?Curación del endemoniado geraseno","Y les dijo: ¿Qué es de vuestra fe? Y atemorizados, se maravillaban, diciendo los unos á los otros: ¿Quién es éste, que aun á los vientos y al agua manda, y le obedecen?",LUK 8:25,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix —Vuelve a tu casa y cuenta todo lo que Dios ha hecho contigo.El hombre se marchó y fue proclamando por toda la ciudad lo que Jesús había hecho con él.La hija de Jairo. La mujer enferma,—Anashi püle'ejüle püchikua pipialu'umüin sünain püküjain süchiki tü kasa anasü naa'inrüitpakat chi Maleiwakai pümüin.Ale'ejaashi joo chi wayuukai pueulopa'amüin sünain aküjaa sümüin wayuu süpüshua süchiki tü kasa anasü naa'inrüitpakat Jesús nümüin.Wane jintut kato'ulu nütüma Jesús oo'ulaka wane jierü ayuuisü anasü nütüma,wayuu__bible_youv__2023,79487,—Vuelve a tu casa y cuenta todo lo que Dios ha hecho contigo.El hombre se marchó y fue proclamando por toda la ciudad lo que Jesús había hecho con él.La hija de Jairo. La mujer enferma,"Vuélvete á tu casa, y cuenta cuán grandes cosas ha hecho Dios contigo. Y él se fué, publicando por toda la ciudad cuán grandes cosas había hecho Jesús con él.",LUK 8:39,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix se acercó Jesús por detrás y le tocó el borde del manto. En aquel mismo instante se detuvo su hemorragia.,"Sülü'ülaakalaka tü wayuukot nüchiirua Jesús shii'iree shipetteein sot nüshe'in. Je shipettapa shia, anaitpa, nnojolüitpa amülain isha sümüin.",wayuu__bible_youv__2023,79491,se acercó Jesús por detrás y le tocó el borde del manto. En aquel mismo instante se detuvo su hemorragia.,"Llegándose por las espaldas, tocó el borde de su vestido; y luego se estancó el flujo de su sangre.",LUK 8:44,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Aún estaba hablando Jesús, cuando llegó uno de casa del jefe de la sinagoga a decirle a este:—Tu hija ha muerto. No molestes más al Maestro.","Wanaa sümaa naashajaain Jesús sümaa tü jietkat, nüntakalaka joo wane wayuu nipialu'ujeejachi Jairo chi laülaashikai sulu'u tü ekirajüleekat, sünain nümüin nümüin:—Ouktüitpa tü püchonkot. Puu'ulaa suulia peenajaain chi Ekirajüikai.",wayuu__bible_youv__2023,79496,"Aún estaba hablando Jesús, cuando llegó uno de casa del jefe de la sinagoga a decirle a este:—Tu hija ha muerto. No molestes más al Maestro.","Estando aún él hablando, vino uno del príncipe de la sinagoga á decirle: Tu hija es muerta, no des trabajo al Maestro.",LUK 8:49,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero la gente se dio cuenta y lo siguió. Jesús los acogió, les habló del reino de Dios y curó a los enfermos.Jesús da de comer a más de cinco mil personas","Otta tü wattakat saalin wayuu, su'unakalaka nüchiirua Jesús sütüjaapa naa'u sünain nu'unüin. Nürütkaakalaka joo shia süntapa nünainmüin, sünain niiyajüin eekai ayuulin. Je nüküjain namüin süchiki nukuaippa Maleiwa sünain aluwatawaa.",wayuu__bible_youv__2023,79511,"Pero la gente se dio cuenta y lo siguió. Jesús los acogió, les habló del reino de Dios y curó a los enfermos.Jesús da de comer a más de cinco mil personas","Y como lo entendieron las gentes, le siguieron; y él las recibió, y les hablaba del reino de Dios, y sanaba á los que tenían necesidad de cura.",LUK 9:11,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Eran unos cinco mil hombres. Jesús dijo a sus discípulos:—Hagan que se recuesten en grupos como de cincuenta personas.,Eejana maa aka ja’rai miirü tooloyuu sa'aka tü wayuukolüirua süpüshua sünain mayaawajuin na jieyuu oo'ulaka na tepichi eejanakana.—Anakaja müleka süikkalaale tü wayuukolüirua sünain ja'raiwalin shikii —nümakalaka Jesús namüin na nikirajüinkana.,wayuu__bible_youv__2023,79514,Eran unos cinco mil hombres. Jesús dijo a sus discípulos:—Hagan que se recuesten en grupos como de cincuenta personas.,"Y eran como cinco mil hombres. Entonces dijo á sus discípulos: Hacedlos sentar en ranchos, de cincuenta en cincuenta.",LUK 9:14,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Les aseguro que algunos de los que están aquí no morirán sin antes haber visto el reino de Dios.Transfiguración de Jesús,Shiimüin tü tamakat jümüin: Ana'aya ju'utku jia yaakana maa'ulu nnojoleenakana ouktüin süpülapünaa ne'rüin sünain su'ttüin tü aluwatawaakat nütüma Maleiwa —nümakalaka Jesús namüin.Ee'iranajaasü nukuaippa Jesús,wayuu__bible_youv__2023,79526,Les aseguro que algunos de los que están aquí no morirán sin antes haber visto el reino de Dios.Transfiguración de Jesús,"TAMBIÉN les dijo: De cierto os digo que hay algunos de los que están aquí, que no gustarán la muerte hasta que hayan visto el reino de Dios que viene con potencia.",MRK 9:1,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Todavía resonaba la voz cuando Jesús se encontró solo. Los discípulos guardaron silencio y por entonces no contaron a nadie lo que habían visto.Curación de un muchacho poseído por el demonio,"Je kettaapa tü pütchikat, eeshi Jesús nümüiwa namaa na apünüinshiikana nikirajüin. Je nnojoliishii naküjain süchiki tü kasa ne'rakat sümüin wayuu.Anashi nütüma Jesús wane jintüi kale'eru'ushi paala yolujaa",wayuu__bible_youv__2023,79533,Todavía resonaba la voz cuando Jesús se encontró solo. Los discípulos guardaron silencio y por entonces no contaron a nadie lo que habían visto.Curación de un muchacho poseído por el demonio,"Y pasada aquella voz, Jesús fué hallado solo: y ellos callaron; y por aquellos días no dijeron nada á nadie de lo que habían visto.",LUK 9:36,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Los discípulos comenzaron a discutir quién de ellos era el más importante.,A'ülüjaajiraashii joo na nikirajüinkana Jesús nujuuna sünain jaraleechin miyo'uin na'akajee so'uweena wane ka'i.,wayuu__bible_youv__2023,79541,Los discípulos comenzaron a discutir quién de ellos era el más importante.,"Ellos entonces comenzaron á preguntar entre sí, cuál de ellos sería el que había de hacer esto.",LUK 22:23,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Mientras iban de camino, dijo uno Jesús:—Estoy dispuesto a seguirte adondequiera que vayas.","Shiasa sünain wopulu'uin Jesús namaa na nikirajüinkana, nümakalaka wane wayuu nümüin:—Pümaajeechi taya eepünaale pia.",wayuu__bible_youv__2023,79550,"Mientras iban de camino, dijo uno Jesús:—Estoy dispuesto a seguirte adondequiera que vayas.","Y aconteció que yendo ellos, uno le dijo en el camino: Señor, te seguiré donde quiera que fueres.",LUK 9:57,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Después de esto, el Señor escogió también a otros setenta y dos,, entre ellos varios de reconocido valor, dicen setenta. y los envió de dos en dos delante de él a todos los pueblos y lugares adonde él pensaba ir.; Jn","Shiasa süchikijee tia, nüneekajakalaka chi Senyotkai noo'omüin na nikirajüinkana maa aka akaratshishii nekii noo'omüin na polookana piammüin. Nüjütüin naya nüpüleerua sünain piamawalin naya nütüma sulu'upünaa tü pueulokot süpüshua je sainküin mmakat süpüshua chaa eemüinjachire nia.",wayuu__bible_youv__2023,79555,"Después de esto, el Señor escogió también a otros setenta y dos,, entre ellos varios de reconocido valor, dicen setenta. y los envió de dos en dos delante de él a todos los pueblos y lugares adonde él pensaba ir.; Jn","Y DESPUÉS de estas cosas, designó el Señor aun otros setenta, los cuales envió de dos en dos delante de sí, á toda ciudad y lugar á donde él había de venir.",LUK 10:1,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix ¡Pónganse en marcha! Yo los envío como corderos en medio de lobos.,"Ju'una jumata. Meena aka jia saa'in anneetchen sa'aka unaalü, süka taluwataain jia sa'akamüin tü ta'ünüükalüirua.",wayuu__bible_youv__2023,79556,¡Pónganse en marcha! Yo los envío como corderos en medio de lobos.,"Andad, he aquí yo os envío como corderos en medio de lobos.",LUK 10:3,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Cuando entren en alguna casa, digan primero: «Paz a esta casa».","“Je jüntapa nama'anamüin wane wayuu: ‘Kasataalejese saapünüin wane anaa jümüin nütüma Maleiwa’, meena jia namüin.",wayuu__bible_youv__2023,79558,"Cuando entren en alguna casa, digan primero: «Paz a esta casa».","En cualquiera casa donde entrareis, primeramente decid: Paz sea á esta casa.",LUK 10:5,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Se acercó a él, le vendó las heridas poniendo aceite y vino sobre ellas, lo montó en su propia cabalgadura, lo condujo a una posada próxima y cuidó de él.","Nürütkaakalaka nünainmüin sümaa nüshorotirüin seita oo'ulaka wiino saa'u tü nülio'ukot, sünain nüko'oyolüin shia süka kuluulu. No'otokalaka chi mayeinshikai saa'u ne'ejena sünain nüntirüin nia sulu'umüin wane atunkülee süpüla naa'inmajüinjachin nia cha'aya.",wayuu__bible_youv__2023,79582,"Se acercó a él, le vendó las heridas poniendo aceite y vino sobre ellas, lo montó en su propia cabalgadura, lo condujo a una posada próxima y cuidó de él.","Y llegándose, vendó sus heridas, echándoles aceite y vino; y poniéndole sobre su cabalgadura, llevóle al mesón, y cuidó de él.",LUK 10:34,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Mientras seguían el camino, Jesús entró en una aldea, donde una mujer llamada Marta le dio alojamiento. Marta tenía una hermana llamada María, la cual, sentada a los pies del Señor, escuchaba sus palabras. 40Marta, en cambio, andaba atareada con los quehaceres domésticos, por lo que se acercó Jesús y le dijo:—Señor, ¿te parece bien que mi hermana me deje sola con todo el trabajo de la casa? Por favor, dile que me ayude. 41El Señor le contestó:—Marta, Marta, andas angustiada y preocupada por muchas cosas. 42Sin embargo, una sola es necesaria. María ha elegido la mejor parte y nadie se la arrebatará.","Shiasa mapa nu'unapa Jesús namaa na nikirajüinkana, nojuntapünaakalaka sulu'u wane pueulo eere kepiain wane wayuu kanüliasü Marta je wane shimiirua kanüliasü María süpüla ne'iyouin nia nepialu'u. Nikerotpa Jesús nepialu'umüin, ojoyolaasü María nümülatu'u sünain saapajüin tü nümakat sümüin. 40Oo'ulaka Marta, yalasü sünain shapaain saa'in sünain aa'inraa wane kasa nüpüla chi ne'iyoukai. Sürütkaakalaka joo Marta nünainmüin Jesús sünain sümüin nümüin:—Senyotkalee, ¿nnojot cheje pi'rüin taya sünain a'yatawaa tamüiwa, nnojotkalaka püjütayaain tü temiiruakat sünain akaaliijaa taya? 41Asouktüshi joo Jesús:—Tawala Marta, nnojo püshapataain aa'in saa'u tü pi'yataainkat. 42Tü kasa anakat süpüla paa'inraa, shia tü saa'inrakat María sünain jülüjain saa'in tü kasa anasü tekirajakat anain. Nnojotsü wanaain sümaa too'ule'eraa shia suulia saa'inrüin tüü —nümakalaka Jesús sümüin.",wayuu__bible_youv__2023,79586,"Mientras seguían el camino, Jesús entró en una aldea, donde una mujer llamada Marta le dio alojamiento. Marta tenía una hermana llamada María, la cual, sentada a los pies del Señor, escuchaba sus palabras. 40Marta, en cambio, andaba atareada con los quehaceres domésticos, por lo que se acercó Jesús y le dijo:—Señor, ¿te parece bien que mi hermana me deje sola con todo el trabajo de la casa? Por favor, dile que me ayude. 41El Señor le contestó:—Marta, Marta, andas angustiada y preocupada por muchas cosas. 42Sin embargo, una sola es necesaria. María ha elegido la mejor parte y nadie se la arrebatará.","Empero Marta se distraía en muchos servicios; y sobreviniendo, dice: Señor, ¿no tienes cuidado que mi hermana me deja servir sola? Dile pues, que me ayude.",LUK 10:40,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Jesús les dijo:—Cuando oren, digan:Padre, santificado sea tu nombre.Venga tu reino.","Nümakalaka Jesús namüin:—Meena jia jüchuntapa nümüin Maleiwa:“Taata Maleiwa,kojutshaatashi pia watüma.Kasataalejese kojutüin pia sütüma wayuu süpüshua.Kasataalejese püntüin maalü wa'akamüin sünain aluwatawaa.",wayuu__bible_youv__2023,79590,"Jesús les dijo:—Cuando oren, digan:Padre, santificado sea tu nombre.Venga tu reino.","Y les dijo: Cuando orareis, decid: Padre nuestro que estás en los cielos; sea tu nombre santificado. Venga tu reino. Sea hecha tu voluntad, como en el cielo, así también en la tierra.",LUK 11:2,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Jesús le contestó:—Felices, más bien, los que escuchan la palabra de Dios y la ponen en práctica.Piden Jesús una señal milagrosa",Asouktüshi Jesús:—Naya müle'oka anaa amüin na aapakana nünüiki Maleiwa sünain noonooin sümaa —nümakalaka sümüin.Aso'innüsü naa'in na wayuukana süka nüchiki Jonás,wayuu__bible_youv__2023,79612,"Jesús le contestó:—Felices, más bien, los que escuchan la palabra de Dios y la ponen en práctica.Piden Jesús una señal milagrosa",Y Jesús dijo: Ve en paz; tu hijo está vivo El hombre tuvo fe en la palabra que Jesús le dijo y se fue.,JHN 4:50,2,spabes,1,rephrasing_fix "Los habitantes de Nínive se levantarán en el día del juicio junto con toda esta gente, y la condenarán; porque ellos se convirtieron al escuchar el mensaje de Jonás, ¡y aquí hay algo más importante que Jonás! 10.La lámpara y la luz","Akaweenia na wayuukana Níniveje'ewaliikana so'uweena nükalia chi Maleiwakai wanaa sümaa kasalajanainjatüin saainjala wayuu süpüshua nütüma, meena jümüin: ‘Wayakana oonooshiinka sümaa tü nümakat Jonás wamüin sünain woo'ulaainjanain suulia waainjala. Otta müshia Jesús, alana'aleesia ma'i nujut nuulia Jonás. ¿Jamüshii jia nnojoliika'a joonooin sümaa nünüiki?’, meena naya jümüin”, nümakalaka Jesús namüin.Tü wuleekat aa'in süpüla aa'inraa anaa",wayuu__bible_youv__2023,79614,"Los habitantes de Nínive se levantarán en el día del juicio junto con toda esta gente, y la condenarán; porque ellos se convirtieron al escuchar el mensaje de Jonás, ¡y aquí hay algo más importante que Jonás! 10.La lámpara y la luz","Los hombres de Nínive se levantarán en juicio con esta generación, y la condenarán; porque á la predicación de Jonás se arrepintieron; y he aquí más que Jonás en este lugar.",LUK 11:32,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix Mantente alerta para que la luz que hay en ti no resulte oscuridad.,"Jalia jia suulia yarüttaa aa'in, suulia nnojolujayaa jaa'inrüin tü anaakat waneepia.",wayuu__bible_youv__2023,79616,Mantente alerta para que la luz que hay en ti no resulte oscuridad.,"Mira pues, si la lumbre que en ti hay, es tinieblas.",LUK 11:35,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Y, dirigiéndose a los demás, añadió:—Procuren evitar toda clase de avaricia, porque la vida de uno no depende de la abundancia de sus riquezas.","Nümakalaka joolu'u Jesús namüin na wayuukana napüshua:—Jalia jia suulia kachiiruaa aa'in tü washirüükat. Tü talateetkat atüma jaa'in, nnojolüinjatü shiain sükajee koo'omüin jümüin tü jükorolokot —nümakalaka namüin.",wayuu__bible_youv__2023,79644,"Y, dirigiéndose a los demás, añadió:—Procuren evitar toda clase de avaricia, porque la vida de uno no depende de la abundancia de sus riquezas.","Y díjoles: Mirad, y guardaos de toda avaricia; porque la vida del hombre no consiste en la abundancia de los bienes que posee.",LUK 12:15,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pues si son incapaces de influir en las cosas más pequeñas, ¿a qué preocuparse por las demás?",Nnojoleerü aapünüin jümüin tü jiküinjatkat oo'ulaka tü jüshe'injatkat sükajee.,wayuu__bible_youv__2023,79654,"Pues si son incapaces de influir en las cosas más pequeñas, ¿a qué preocuparse por las demás?","Pues si no podéis aun lo que es menos, ¿para qué estaréis afanosos de lo demás?",LUK 12:26,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pues también ustedes estén preparados, porque cuando menos lo piensen vendrá el Hijo del hombre.La fidelidad en el servicio","Müinjanaya jiakana, anashii müleka keraajüle jia sümaa eein jaa'in tapüla tayakai, chi Shipayakai Wayuu, süka tale'ejüinjachin tachikua jünainmüin so'uweena wane ka'i matüjaajuukat aa'u jütüma”, nümakalaka Jesús namüin.",wayuu__bible_youv__2023,79662,"Pues también ustedes estén preparados, porque cuando menos lo piensen vendrá el Hijo del hombre.La fidelidad en el servicio","Por tanto, también vosotros estad apercibidos; porque el Hijo del hombre ha de venir á la hora que no pensáis.",MAT 24:44,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "¡Hipócritas! Si saben interpretar el aspecto de la tierra y del cielo, ¿cómo no son capaces de interpretar el tiempo en que viven?","Jiakana piamakana o'upünaa, kayaawaseshii jia sümüin tü jouktaikat oo'ulaka tü sirumakat, ¿jamüsü nnojotka'a jiyaawatüin saa'u kasain tü taa'inrakat maa'ulu yaa?",wayuu__bible_youv__2023,79675,"¡Hipócritas! Si saben interpretar el aspecto de la tierra y del cielo, ¿cómo no son capaces de interpretar el tiempo en que viven?",¡Hipócritas! Sabéis examinar la faz del cielo y de la tierra; ¿y cómo no reconocéis este tiempo?,LUK 12:56,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Había allí una mujer a la que un espíritu maligno tenía enferma desde hacía dieciocho años. Se había quedado encorvada y era absolutamente incapaz de enderezarse.,"Shiasa'a sulu'u tü ekirajüleekat, eejatü wane wayuu ayuuisü poloo mekiisalümüin juya. Jokotüsü shia sünain waraittaa süka yolujaasirüin shia.",wayuu__bible_youv__2023,79685,Había allí una mujer a la que un espíritu maligno tenía enferma desde hacía dieciocho años. Se había quedado encorvada y era absolutamente incapaz de enderezarse.,"Y he aquí una mujer que tenía espíritu de enfermedad dieciocho años, y andaba agobiada, que en ninguna manera se podía enhestar.",LUK 13:11,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix ".Parábola de la gran cena 15Al oír esto, uno de los que estaban sentados a la mesa dijo Jesús:—¡Feliz aquel que sea invitado a comer en el reino de Dios! Jesús le contestó:—Una vez, un hombre dio una gran cena e invitó a muchos.","Nikirajakalaka joolu'u Jesús na wayuukana süka sukuaippa tü kasa e'nnakat sainküin mma, süpüla nii'iyatüinjatüin namüin jaralüinjatüin nümaain Maleiwa chamüin eere nuluwataain. Müshi nia namüin: “Eetaashi wane wayuu. Neenajitkalaka wainma wayuu nipialu'umüin süpüla wane ekawaa miyo'u so'u wane ka'i.",wayuu__bible_youv__2023,79715,".Parábola de la gran cena 15Al oír esto, uno de los que estaban sentados a la mesa dijo Jesús:—¡Feliz aquel que sea invitado a comer en el reino de Dios! Jesús le contestó:—Una vez, un hombre dio una gran cena e invitó a muchos.","El entonces le dijo: Un hombre hizo una grande cena, y convidó á muchos.",LUK 14:16,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Iba mucha gente acompañando Jesús. Y él, dirigiéndose a ellos, les dijo:",Nu'unakalaka joo Jesús sünain eein wayuu watta saalin nümaa. Nujununtaakalaka joo süpüla aashajawaa sümaa tü wayuukolüirua sünain maa namüin:,wayuu__bible_youv__2023,79723,"Iba mucha gente acompañando Jesús. Y él, dirigiéndose a ellos, les dijo:",Y muchas gentes iban con él; y volviéndose les dijo:,LUK 14:25,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Y sucedió que, estando el rico en el abismo, levantó los ojos en medio de los tormentos y vio a lo lejos Abrahán y Lázaro en su compañía.",Müliakalaka ma'i joo chi washitkai cha'aya. Niirakaakalaka chaa watta sünain ni'rüin Abraham otta müshia Lázaro nü'ütpa'a.,wayuu__bible_youv__2023,79775,"Y sucedió que, estando el rico en el abismo, levantó los ojos en medio de los tormentos y vio a lo lejos Abrahán y Lázaro en su compañía.","Y en el infierno alzó sus ojos, estando en los tormentos, y vió á Abraham de lejos, y á Lázaro en su seno.",LUK 16:23,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "El rico replicó: «No, padre Abrahán, solo si alguno de los que han muerto va a hablarles, se convertirán».","‘Taata Abraham, nnojotsü nanoujain tü naküjakat achiki. Akaajasa müleka su'unüle nanainmüin wane wayuu eekai süso'iraain aa'in süchikijee ouktaa, ayaawajaweena naya süpüla noo'ulaainjatüin suulia naainjala’.",wayuu__bible_youv__2023,79780,"El rico replicó: «No, padre Abrahán, solo si alguno de los que han muerto va a hablarles, se convertirán».","El entonces dijo: No, padre Abraham: mas si alguno fuere á ellos de los muertos, se arrepentirán.",LUK 16:30,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "porque el Hijo del hombre, en el día de su venida, será como un relámpago que ilumina el cielo de un extremo a otro.","Süka jamüin, maa aka tü shiyaakat juya shi'rakat wayuu süpüshua amachetaain chaa sirumatu'upünaa, akaweechia tayakai, chi Shipayakai Wayuu, tale'ejapa, shi'reechi wayuu süpüshua.",wayuu__bible_youv__2023,79796,"porque el Hijo del hombre, en el día de su venida, será como un relámpago que ilumina el cielo de un extremo a otro.","Porque como el relámpago, relampagueando desde una parte de debajo del cielo, resplandece hasta la otra debajo del cielo, así también será el Hijo del hombre en su día.",LUK 17:24,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "En cambio, el recaudador de impuestos, que se mantenía a distancia, ni siquiera se atrevía a levantar la vista del suelo, sino que se golpeaba el pecho y decía: «¡Oh Dios!, ten compasión de mí, que soy pecador».","“Otta chi okotchajüikai neerü, yalashi nia sha'watüin ka'yatalu'u nuulia chi fariseokai. Jepitüshi nia sünain nüshe'ejüin naa'into'u süka mojuin ma'i naa'in saaliijee naainjala. ‘Maleiwakalee, wayuu kaainjarai taya. Anakaja müleka pümüliajüle taya’, nümakalaka.",wayuu__bible_youv__2023,79812,"En cambio, el recaudador de impuestos, que se mantenía a distancia, ni siquiera se atrevía a levantar la vista del suelo, sino que se golpeaba el pecho y decía: «¡Oh Dios!, ten compasión de mí, que soy pecador».","Mas el publicano estando lejos no quería ni aun alzar los ojos al cielo, sino que hería su pecho, diciendo: Dios, sé propicio á mí pecador.",LUK 18:13,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Jesús le dijo:—¿Por qué me llamas bueno? Nadie es bueno sino solamente Dios.,Asouktüshi Jesús:—¿Jamüshi “pia anamiakai” pümakalaka tamüin? Waneeshia Maleiwa niain anamiain.,wayuu__bible_youv__2023,79818,Jesús le dijo:—¿Por qué me llamas bueno? Nadie es bueno sino solamente Dios.,Y Jesús le dijo: ¿Por qué me llamas bueno? ninguno hay bueno sino sólo Dios.,LUK 18:19,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Jesús iba acercándose Jericó. Y un ciego que estaba sentado junto al camino pidiendo limosna,","Je nüntapa Jesús so'ulu'umüin tü pueulokat kanüliakat Jericó, eejachi joyotüin wane wayuu mo'usai sotpa'a tü wopukot sünain ajulija'alaa.",wayuu__bible_youv__2023,79832,"Jesús iba acercándose Jericó. Y un ciego que estaba sentado junto al camino pidiendo limosna,","Y aconteció que acercándose él á Jericó, un ciego estaba sentado junto al camino mendigando;",LUK 18:35,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Los que iban delante le mandaban que callara, pero él gritaba cada vez más:—¡Hijo de David, ten compasión de mí!","Shiasa tü wayuu nüpüleeruasükat Jesús sulu'u tü wopukot,—Kaseesü pikiisa —müsü nümüin chi mo'usaikai.Otta chi mo'usaikai, masütaajusai nia sünain a'waataa:—Nülüinkai David, pümüliaja taya —nümakalaka.",wayuu__bible_youv__2023,79836,"Los que iban delante le mandaban que callara, pero él gritaba cada vez más:—¡Hijo de David, ten compasión de mí!","Y los que iban delante, le reñían que callase; mas él clamaba mucho más: Hijo de David, ten misericordia de mí.",LUK 18:39,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Al ver esto, todos se pusieron a murmurar diciendo:—Este se aloja en casa de un hombre de mala reputación.;",Mojukalaka sünüiki tü wayuu waraittakalüirua nümaa Jesús sünain sümüin nujuuna: “¿Jamakuaippaikai makalaka nia ni'iyouin chi kaainjaraikai?”.,wayuu__bible_youv__2023,79846,"Al ver esto, todos se pusieron a murmurar diciendo:—Este se aloja en casa de un hombre de mala reputación.;","Y viendo esto, todos murmuraban, diciendo que había entrado á posar con un hombre pecador.",LUK 19:7,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix ".Parábola del capital y los intereses Estaba la gente escuchando Jesús y les contó otra parábola, pues se hallaba cerca de Jerusalén y ellos creían que el reino de Dios estaba a punto de manifestarse.","Saa'in namüin na wayuukana waraittakana nümaa Jesús, alü'ülüyaasü nükalia Maleiwa süpüla aluwatawaa, süka pejein Jesús sünain Jerusalén. Nu'ttakalaka joo Jesús sünain ekirajaa naya süka sukuaippa tü kasa e'nnakat sainküin mma süpüla sütüjaainjatüin saa'u tü alateetkat",wayuu__bible_youv__2023,79848,".Parábola del capital y los intereses Estaba la gente escuchando Jesús y les contó otra parábola, pues se hallaba cerca de Jerusalén y ellos creían que el reino de Dios estaba a punto de manifestarse.","Y oyendo ellos estas cosas, prosiguió Jesús y dijo una parábola, por cuanto estaba cerca de Jerusalem, y porque pensaban que luego había de ser manifestado el reino de Dios.",LUK 19:11,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero los que merezcan resucitar y entrar en el reino venidero, ya no tendrán nada que ver con el matrimonio,","Alu'ujasa tü wayuukolüirua eekai aneekünüin nütüma Maleiwa süpüla eeinjatüin nümaa süpüla ka'ikat süpüshua, oso'iraweerü aa'in süchikijee ouktaa. Je cha'aya nüma'ana Maleiwa, nnojoleerü pa'wayuuseewain.",wayuu__bible_youv__2023,79911,"Pero los que merezcan resucitar y entrar en el reino venidero, ya no tendrán nada que ver con el matrimonio,","Y si los muertos no resucitan, entonces Cristo no resucitó tampoco,",1CO 15:16,7,spavbl,1,rephrasing_fix "Algunos maestros de la ley dijeron Jesús:—Maestro, tienes razón.","Müshii joolu'u wane na karalouktamaajanakana:—Ekirajüikalee, lotüsü ma'i tü püküjaitpakat namüin na saduceokana —namakalaka nümüin.",wayuu__bible_youv__2023,79915,"Algunos maestros de la ley dijeron Jesús:—Maestro, tienes razón.","Ni seáis llamados maestros; porque uno es vuestro Maestro, el Cristo.",MAT 23:10,3,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Jesús contestó:—Tengan cuidado, no se dejen engañar. Porque vendrán muchos en mi nombre, diciendo: «Yo soy» o «El momento ha llegado». No les hagan caso.","Nüsouktakalaka Jesús: “Anteerü wayuu wainma sünain maa: ‘Taya'aya Cristokai’, meena. Pülashii naya nütüma Maleiwa naashin. ‘Alü'ütsü sükalia süpüla saja'lajaainjatüin tü kasakat süpüshua’, meena naya. Jalia jia suulia anouja'alaa na'alain na wayuukana, suulia jüüjü'ülaajüin jia sümüin tü nekirajakat anain.",wayuu__bible_youv__2023,79929,"Jesús contestó:—Tengan cuidado, no se dejen engañar. Porque vendrán muchos en mi nombre, diciendo: «Yo soy» o «El momento ha llegado». No les hagan caso.","Porque vendrán muchos en mi nombre, diciendo: Yo soy el Cristo; y engañarán á muchos.",MRK 13:6,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Manténganse firmes y alcanzarán la vida.El asedio de Jerusalén,"Je müleka jüchecherüle jaa'in su'unnaa tü müliaa ji'rakat, ayateena jia o'tte'ennüin tatüma.",wayuu__bible_youv__2023,79936,Manténganse firmes y alcanzarán la vida.El asedio de Jerusalén,"Manténganse alertas, y firmes en la fe, sé fuerte y valientes como los hombres.",1CO 16:13,2,spabes,1,rephrasing_fix Y les puso este ejemplo:—Fíjense en la higuera y en los demás árboles.,Nikirajakalaka joo naya süka sukuaippa tü kasa e'nnaajünakat sainküin mma. Müshi Jesús namüin: “Soto jaa'in sukuaippa tü wunu'u ‘higuera’ münakat.,wayuu__bible_youv__2023,79940,Y les puso este ejemplo:—Fíjense en la higuera y en los demás árboles.,Y les contó una historia: Miren la higuera y todos los árboles;,LUK 21:29,2,spabes,1,rephrasing_fix "Tomó luego en sus manos una copa, dio gracias Dios y dijo:—Tomen esto y repártanlo entre ustedes,",Naapaakalaka joo Jesús wane iita kalu'usü wiino sünain naapüin analu'ut nümüin Maleiwa saa'u. Nümakalaka namüin na nikirajüinkana:—Na. Jüsa jümaala wane'ewa'ire jukua.,wayuu__bible_youv__2023,79960,"Tomó luego en sus manos una copa, dio gracias Dios y dijo:—Tomen esto y repártanlo entre ustedes,","Y tomando el vaso, habiendo dado gracias, dijo: Tomad esto, y partidlo entre vosotros;",LUK 22:17,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "—Padre, si quieres, líbrame de esta copa de amargura; pero no se haga mi voluntad, sino la tuya.[","“Taata Maleiwa, müleka pücheküle, anasüje puu'ule'erüle toulia tü müliaa te'reetkat joolu'u. Akatsa nnojolüin shiainjatüin paa'inrüin tü tachekakat ne'e tamüiwa, shia paa'inrüinjatka tü püchekakat tapüleerua”, nümakalaka Jesús nümüin Maleiwa.",wayuu__bible_youv__2023,79976,"—Padre, si quieres, líbrame de esta copa de amargura; pero no se haga mi voluntad, sino la tuya.[","Diciendo: Padre, si quieres, pasa este vaso de mí; empero no se haga mi voluntad, sino la tuya.",LUK 22:42,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Pero Jesús dijo:—¡Déjenlo! ¡Basta ya!Enseguida tocó la oreja herida y la curó.,—Juu'ulaa jümata suulia tü jashieekat —nümakalaka Jesús namüin sünain ni'itaain najapü saa'u nüche'e chi wayuukai süpüla anain süchikua.,wayuu__bible_youv__2023,79983,Pero Jesús dijo:—¡Déjenlo! ¡Basta ya!Enseguida tocó la oreja herida y la curó.,"Entonces respondiendo Jesús, dijo: Dejad hasta aquí. Y tocando su oreja, le sanó.",LUK 22:51,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "En aquel momento, el Señor se volvió y miró Pedro. Se acordó Pedro de que el Señor le había dicho: «Hoy mismo, antes que cante el gallo, me habrás negado tres veces»","Otta müshia chi Senyotkai yaa ka'yatalu'u nünain Pedro, nujununtaakalaka sünain niirakaain ma'i nümüin Pedro. Sotokalaka naa'in Pedro tü nümakat Jesús paala nümüin: “So'ule'eya aikat tüü, süpülapünaa ni'yalajüin wane kaliina, apünüintueechi taya punujulajüin achiki sünain pi'raajüin taya”.",wayuu__bible_youv__2023,79993,"En aquel momento, el Señor se volvió y miró Pedro. Se acordó Pedro de que el Señor le había dicho: «Hoy mismo, antes que cante el gallo, me habrás negado tres veces»","Entonces, vuelto el Señor, miró á Pedro: y Pedro se acordó de la palabra del Señor como le había dicho: Antes que el gallo cante, me negarás tres veces.",LUK 22:61,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Los hombres que custodiaban Jesús se burlaban de él y lo golpeaban.,"Je na wayuukana ata'ütkana Jesús, o'ttüshii sünain neme'erainpalain nia je sünain nashe'ejüin nia.",wayuu__bible_youv__2023,79995,Los hombres que custodiaban Jesús se burlaban de él y lo golpeaban.,"Y los hombres que tenían á Jesús, se burlaban de él hiriéndole;",LUK 22:63,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Cuando se hizo de día, se reunieron los ancianos del pueblo, los jefes de los sacerdotes y los maestros de la ley, y llevaron Jesús ante el Consejo Supremo.","Shiasa mapa ja'yuupa, outkajaashii napüshua na laülaayuukana. Eeshii na laülaashiikana na'akajee na sacerdote judíokana oo'ulaka na karalouktamaajanakana. O'uninnüshi Jesús nanainmüin süpüla nüsakiijünüinjachin natüma.",wayuu__bible_youv__2023,79998,"Cuando se hizo de día, se reunieron los ancianos del pueblo, los jefes de los sacerdotes y los maestros de la ley, y llevaron Jesús ante el Consejo Supremo.","Y cuando fué de día, se juntaron los ancianos del pueblo, y los príncipes de los sacerdotes, y los escribas, y le trajeron á su concilio,",LUK 22:66,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Sin embargo, desde ahora mismo, el Hijo del hombre estará sentado junto Dios todopoderoso.","Je joolu'u mapeena, eejeechi taya, chi Shipayakai Wayuu, nümaa Maleiwa Pülashikai sünain joyotüin nikialu'ujee, saa'u kojutüin taya nütüma —nümakalaka Jesús namüin.",wayuu__bible_youv__2023,80001,"Sin embargo, desde ahora mismo, el Hijo del hombre estará sentado junto Dios todopoderoso.",Mas después de ahora el Hijo del hombre se asentará á la diestra de la potencia de Dios.,LUK 22:69,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Jesús se volvió hacia ellas y les dijo:—Mujeres de Jerusalén, no lloren por mí; lloren, más bien, por ustedes mismas y por sus hijos.","Nujununtaakalaka Jesús nanainmüin na jieyuukana süpüla nümüinjatüin namüin:—Jia jieyuukana Jerusalénje'ewaliikana, nnojo ji'yalajüin taalin. Ji'yalajaa jaa'u jiakana je saa'u jüchonnii.",wayuu__bible_youv__2023,80024,"Jesús se volvió hacia ellas y les dijo:—Mujeres de Jerusalén, no lloren por mí; lloren, más bien, por ustedes mismas y por sus hijos.","Mas Jesús, vuelto á ellas, les dice: Hijas de Jerusalem, no me lloréis á mí, mas llorad por vosotras mismas, y por vuestros hijos.",LUK 23:28,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero el otro increpó a su compañero, diciéndole:—¿Es que no temes Dios, tú que estás condenado al mismo castigo?","Otta müshia chi nuwala'atakai chi kaainjaraikai, nüchiajaakalaka nia sünain nümüin nümüin:—¿Jamüshikai pia nnojoikalaka kojutüin pütüma Maleiwa sümaa ouktajanain waya wanaa nümaa chii?",wayuu__bible_youv__2023,80035,"Pero el otro increpó a su compañero, diciéndole:—¿Es que no temes Dios, tú que estás condenado al mismo castigo?","Y respondiendo el otro, reprendióle, diciendo: ¿Ni aun tú temes á Dios, estando en la misma condenación?",LUK 23:40,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Alrededor ya del mediodía, la tierra entera quedó sumida en oscuridad hasta las tres de la tarde. El sol se ocultó y la cortina del Templo se rasgó por la mitad. 46Entonces Jesús, lanzando un fuerte grito, dijo:—¡Padre, en tus manos encomiendo mi espíritu!Y, dicho esto, murió. 47Cuando el oficial del ejército romano vio lo que estaba pasando, alabó Dios y dijo:—¡Seguro que este hombre era inocente! 48Y todos los que se habían reunido para contemplar aquel espectáculo, al ver lo que sucedía, regresaron a la ciudad golpeándose el pecho. 49Pero todos los que conocían Jesús y las mujeres que lo habían acompañado desde Galilea, se quedaron allí, mirándolo todo de lejos.Jesús es sepultado 50Había un hombre bueno y justo llamado José, que era miembro del Consejo Supremo, pero que no había prestado su conformidad ni al acuerdo ni a la actuación de sus colegas. Era natural de Arimatea, un pueblo de Judea, y esperaba el reino de Dios. 52Este José se presentó Pilato y le pidió el cuerpo de Jesús. 53Después lo bajó de la cruz, lo envolvió en un lienzo y lo depositó en un sepulcro excavado en la roca, donde nadie aún había sido sepultado. 54Era el día de preparación y el sábado ya estaba comenzando. 55Las mujeres que habían acompañado Jesús desde Galilea, fueron detrás hasta el sepulcro y vieron cómo su cuerpo quedaba depositado allí. 56Luego regresaron a casa y prepararon perfumes y ungüentos. Y durante el sábado descansaron, conforme a lo prescrito por la ley.","Shiasa maa aka kale'o, epiyuushijaasü mmapa'akat süpüshua awasaja'aleesia maa aka aliika. Je sulu'u tü a'waajüleekat Maleiwa, asüküijaasü pasanainpünaa sünain tü kuluulu so'ulujunakat tü paü shiinalu'usükat. 46Nu'waatakalaka emetut Jesús nümüin Maleiwa:—Taataa, taapüin pümüin chi taa'inkai süpüla paa'inmajüinjachin —nümakalaka.Je keraapa tü nünüikikat, ouktalaa müshi. 47Je chi sülaülashikai surulaat, saa'u ni'rüin tü alatakat nümüin Jesús, nu'waajüin Maleiwa:—Shiimüinyala ma'i nia sünain maainjalaa —nümakalaka. 48Je tü antüsükalüirua sünain e'rajaa naa'u Jesús, o'unüshii naya yalajee sünain mojuin ma'i naa'in saa'ujee tü ne'rakat. 49Otta na wayuukana e'raajakana Jesús oo'ulaka na jieyuukana nümaajanakana Galileajee, makatüshii naya sha'washawalüin ka'yata sünain ananajaa naa'u.E'itaanüshi Jesús 50Je na'aka na laülaashii sulujunakana tü kanüliakat Sanedrín, eeshi wane wayuu kanüliashi José, cheje'ewai Arimatea yaa sulu'u tü mmakat Judea. Wayuu anamia nu'upala Maleiwa sümaa na'atapajüin nükalia Maleiwa süpüla aluwatawaa. Nnojotsü wanaawain naa'in José sümaa tü aa'innakat nüka Jesús sütümairua tü sülaülakat judío wanaa nümaa. 52O'unamaatüshi José eemüin Pilato süpüla achuntaa e'ikaa müliashii. 53Nüshakatirakalaka müliashii sünainjee tü kuruusakat. Nüko'olokalaka nia süka wane kuluulu kojutsü kanüliasü “lino”. Eejatüja'a wane woowira akumajiruushi paala nütüma José sulu'u wane ipa miyo'u. Me'itaajuyülia aamakaa sulu'u. Ni'itaakalaka müliashii sulu'u tü woowirakat. 54Je tü ka'i ouktakat o'u Jesús, shia tü ka'i sü'lakajaakat o'u shiküin tü wayuukolüirua süpüla tü ka'i sheemeraainjatkat o'u. E'itaanüshi Jesús motsapa ka'ikat. Alü'ütchonsü süpüla su'ttüin tü eemerawaakat. 55Je na jieyuukana nümaajanakana Jesús chajee Galileajee, o'unüshii nüchiirua José, sünain ne'rüin tü woowirakat oo'ulaka chi müliashiikai wanaa sümaa e'itaanüin sulu'u. 56Nale'ejakalaka Jerusalénmüin sünain nekeraajüin wane wunu'u jemeta eejuut nüpüla chi müliashiikai. Je so'u tü ka'i eemeraanakat o'u, eemeraashii naya, süka shiain tü nuluwataakat anain Maleiwa paala sümaiwa.",wayuu__bible_youv__2023,80039,"Alrededor ya del mediodía, la tierra entera quedó sumida en oscuridad hasta las tres de la tarde. El sol se ocultó y la cortina del Templo se rasgó por la mitad. 46Entonces Jesús, lanzando un fuerte grito, dijo:—¡Padre, en tus manos encomiendo mi espíritu!Y, dicho esto, murió. 47Cuando el oficial del ejército romano vio lo que estaba pasando, alabó Dios y dijo:—¡Seguro que este hombre era inocente! 48Y todos los que se habían reunido para contemplar aquel espectáculo, al ver lo que sucedía, regresaron a la ciudad golpeándose el pecho. 49Pero todos los que conocían Jesús y las mujeres que lo habían acompañado desde Galilea, se quedaron allí, mirándolo todo de lejos.Jesús es sepultado 50Había un hombre bueno y justo llamado José, que era miembro del Consejo Supremo, pero que no había prestado su conformidad ni al acuerdo ni a la actuación de sus colegas. Era natural de Arimatea, un pueblo de Judea, y esperaba el reino de Dios. 52Este José se presentó Pilato y le pidió el cuerpo de Jesús. 53Después lo bajó de la cruz, lo envolvió en un lienzo y lo depositó en un sepulcro excavado en la roca, donde nadie aún había sido sepultado. 54Era el día de preparación y el sábado ya estaba comenzando. 55Las mujeres que habían acompañado Jesús desde Galilea, fueron detrás hasta el sepulcro y vieron cómo su cuerpo quedaba depositado allí. 56Luego regresaron a casa y prepararon perfumes y ungüentos. Y durante el sábado descansaron, conforme a lo prescrito por la ley.","Y las mujeres que con él habían venido de Galilea, siguieron también y vieron el sepulcro, y cómo fué puesto su cuerpo.",LUK 23:55,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Entonces Jesús, lanzando un fuerte grito, dijo:—¡Padre, en tus manos encomiendo mi espíritu!Y, dicho esto, murió.","Nu'waatakalaka emetut Jesús nümüin Maleiwa:—Taataa, taapüin pümüin chi taa'inkai süpüla paa'inmajüinjachin —nümakalaka.Je keraapa tü nünüikikat, ouktalaa müshi.",wayuu__bible_youv__2023,80040,"Entonces Jesús, lanzando un fuerte grito, dijo:—¡Padre, en tus manos encomiendo mi espíritu!Y, dicho esto, murió.","Entonces Jesús, clamando á gran voz, dijo: Padre, en tus manos encomiendo mi espíritu. Y habiendo dicho esto, espiró.",LUK 23:46,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Las mujeres que habían acompañado Jesús desde Galilea, fueron detrás hasta el sepulcro y vieron cómo su cuerpo quedaba depositado allí.","Je na jieyuukana nümaajanakana Jesús chajee Galileajee, o'unüshii nüchiirua José, sünain ne'rüin tü woowirakat oo'ulaka chi müliashiikai wanaa sümaa e'itaanüin sulu'u.",wayuu__bible_youv__2023,80046,"Las mujeres que habían acompañado Jesús desde Galilea, fueron detrás hasta el sepulcro y vieron cómo su cuerpo quedaba depositado allí.","Y las mujeres que habían venido con él de Galilea lo siguieron, y vieron el lugar y cómo su cuerpo había sido sepultado;",LUK 23:55,2,spabes,1,rephrasing_fix En aquel momento se les abrieron los ojos y lo reconocieron; pero él desapareció de su vista.,"Nayaawatalaa namakalaka nia. Shiasa wanaa sümaa niyaawatünüin Jesús natüma, motu'ulaa müshi noulia.",wayuu__bible_youv__2023,80073,En aquel momento se les abrieron los ojos y lo reconocieron; pero él desapareció de su vista.,"Entonces fueron abiertos los ojos de ellos, y le conocieron; mas él se desapareció de los ojos de ellos.",LUK 24:31,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Y se oyó una voz proveniente del cielo:—Tú eres mi Hijo amado; en ti me complazco.,Saapünakalaka joo wane pütchi chaa iipünaajee sünain maa: “Pia chi Tachonkai aishikai tapüla. Talatüshi ma'i taya pümaa”.Wanaa sümaa nuu'ulakünüin aa'in Jesús,wayuu__bible_youv__2023,80102,Y se oyó una voz proveniente del cielo:—Tú eres mi Hijo amado; en ti me complazco.,Y hubo una voz de los cielos que decía: Tú eres mi Hijo amado; en ti tomo contentamiento.,MRK 1:11,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Iba Jesús caminando por la orilla del lago de Galilea, cuando vio Simón y Andrés. Eran pescadores y estaban echando la red en el lago.","Je wanaa sümaa waraittüin Jesús sotpa'apünaa tü palaa kanüliakat Galilea, ni'rakalaka Simón oo'ulaka Andrés chi nuwalakai. Ajuna'atshii tü nakusüinkat shiroku tü palaakat süka olojüliin naya jime.",wayuu__bible_youv__2023,80107,"Iba Jesús caminando por la orilla del lago de Galilea, cuando vio Simón y Andrés. Eran pescadores y estaban echando la red en el lago.","Y pasando junto á la mar de Galilea, vió á Simón, y á Andrés su hermano, que echaban la red en la mar; porque eran pescadores.",MRK 1:16,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Ellos dejaron al punto sus redes y se fueron con él.,Napüta namüsüja'a tü nakusüinkat süpüla o'unaa nümaa.,wayuu__bible_youv__2023,80109,Ellos dejaron al punto sus redes y se fueron con él.,"Ellos entonces, dejando luego las redes, le siguieron.",MAT 4:20,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Estaban allí sentados unos maestros de la ley, que pensaban para sí mismos:","Je wane na wayuukana karalouktamaajana eejanakana sa'aka tü wayuukolüirua, müsü naa'in:",wayuu__bible_youv__2023,80139,"Estaban allí sentados unos maestros de la ley, que pensaban para sí mismos:","Y estaban allí sentados algunos de los escribas, los cuales pensando en sus corazones,",MRK 2:6,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "En cierta ocasión los discípulos de Juan el Bautista y los fariseos estaban guardando un ayuno, y algunos de ellos se acercaron Jesús para preguntarle:—¿Por qué los discípulos de Juan y los discípulos de los fariseos ayunan y, en cambio, tus discípulos no ayunan?","So'u wane ka'i, aamüjüshii na nikirajüinkana Juan. Müshii aka na fariseokana sünain aamüjaa. Süntakalaka wane wayuuirua nünainmüin Jesús sünain nasakirüin nia sünain maa nümüin:—Aamüjapü'üshii na nikirajüinkana Juan wanaa sümaa aashajawaa nümaa Maleiwa, maa'aya aka na nekirajüinkana na fariseokana. ¿Jamaka'a joo na pikirajüinkana nnojoliika'a naamüjüin? —namakalaka nümüin Jesús.",wayuu__bible_youv__2023,80148,"En cierta ocasión los discípulos de Juan el Bautista y los fariseos estaban guardando un ayuno, y algunos de ellos se acercaron Jesús para preguntarle:—¿Por qué los discípulos de Juan y los discípulos de los fariseos ayunan y, en cambio, tus discípulos no ayunan?","Y los discípulos de Juan, y de los Fariseos ayunaban; y vienen, y le dicen: ¿Por qué los discípulos de Juan y los de los Fariseos ayunan, y tus discípulos no ayunan?",MRK 2:18,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Jesús entró otra vez en la sinagoga. Había allí un hombre que tenía una mano atrofiada,","So'u wane ka'i, ekerotshi Jesús nüchikua sulu'umüin tü ekirajüleekat. Eejachikalaka nüpüla wane wayuu joso ajapüchi.",wayuu__bible_youv__2023,80154,"Jesús entró otra vez en la sinagoga. Había allí un hombre que tenía una mano atrofiada,",Y OTRA vez entró en la sinagoga; y había allí un hombre que tenía una mano seca.,MRK 3:1,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Jesús se fue con sus discípulos a la orilla del lago y lo siguió una gran multitud de personas procedentes de Galilea;,"Nu'unakalaka Jesús namaa na nikirajüinkana suulia tü wayuukolüirua sotpa'amüin tü palaakat. Otta wayuu watta saalin sulu'ujee tü mmakat Galilea, oushikajaasü nüchiirua.",wayuu__bible_youv__2023,80159,Jesús se fue con sus discípulos a la orilla del lago y lo siguió una gran multitud de personas procedentes de Galilea;,"Mas Jesús se apartó á la mar con sus discípulos: y le siguió gran multitud de Galilea, y de Judea,",MRK 3:7,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "y también de Judea, de Jerusalén, de Idumea, de la orilla oriental del Jordán y de la región de Tiro y Sidón acudió Jesús mucha gente que había oído hablar de todo lo que hacía.","Je süka saapüitpain wayuu wainma nüchiki Jesús sünain naa'inrüin kasa anasü, antüsü joolu'u nünainmüin sulu'ujee tü mmakat Judea, sulu'ujee tü pueulokat Jerusalén, oo'ulaka sulu'ujee tü mmakat Idumea. Antüshii na chaje'ewaliikana wüinpümüin saa'ujee tü süchikat Jordán oo'ulaka sulu'ujee tü mmakat pejekat sünain tü pueulokalüirua Tiro oo'ulaka Sidón.",wayuu__bible_youv__2023,80160,"y también de Judea, de Jerusalén, de Idumea, de la orilla oriental del Jordán y de la región de Tiro y Sidón acudió Jesús mucha gente que había oído hablar de todo lo que hacía.","Y de Jerusalem, y de Idumea, y de la otra parte del Jordán. Y los de alrededor de Tiro y de Sidón, grande multitud, oyendo cuán grandes cosas hacía, vinieron á él.",MRK 3:8,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Pero Jesús les ordenaba severamente que no lo descubrieran.Elección de los doce apóstoles,Otta nüchiajaain shiairua suulia su'walakajüin nüchiki sainküin wayuu.Aneekünüshii na polookana piammüin Aluwataaushikana,wayuu__bible_youv__2023,80164,Pero Jesús les ordenaba severamente que no lo descubrieran.Elección de los doce apóstoles,"Y llegado el momento, tomó asiento, y los apóstoles con él.",LUK 22:14,2,spabes,1,rephrasing_fix "Después de esto, Jesús subió al monte y llamó a los que le pareció bien. Y se acercaron a él.","Je süchikijee tia, o'unüshi Jesús saa'upünaa wane namüna sünain neenaküin na wayuu nüchekakana süpüleerua nümaain. Je narütkaapa nünainmüin,",wayuu__bible_youv__2023,80165,"Después de esto, Jesús subió al monte y llamó a los que le pareció bien. Y se acercaron a él.","Y subió al monte, y llamó á sí á los que él quiso; y vinieron á él.",MRK 3:13,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Al lanzar la semilla, una parte cayó al borde del camino y llegaron los pájaros y se la comieron.",Eesü waüyee ejituukat sulu'u wopu eere shiküin shia wuchii.,wayuu__bible_youv__2023,80189,"Al lanzar la semilla, una parte cayó al borde del camino y llegaron los pájaros y se la comieron.","Y mientras lo hacía, parte de la semilla cayó en el camino, y los pájaros vinieron y lo tomaron para la comida.",MRK 4:4,4,spabes,1,rephrasing_fix "Cuando Jesús se quedó a solas, los que lo rodeaban, junto con los Doce, le preguntaron por el significado de las parábolas.","Je wanaa sümaa nümüiwain Jesús, asakinnüshi natüma na polookana piammüin nikirajüin je wane wayuuirua nümaajana sünain jamalu'ulüin tü nikirajüitpakat anain süka sukuaippa tü kasa e'nnaajünakat sainküin mma.",wayuu__bible_youv__2023,80194,"Cuando Jesús se quedó a solas, los que lo rodeaban, junto con los Doce, le preguntaron por el significado de las parábolas.","Y cuando estuvo solo, le preguntaron los que estaban cerca de él con los doce, sobre la parábola.",MRK 4:10,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "La tierra, por sí misma, la lleva a dar fruto: primero brota la hierba, luego se forma la espiga y, por último, el grano que llena la espiga.","Eweetüsü shia sümüiwa süle'eru'ujee mma. Osotüsü palajana tü süpanakat. Eweeta müsia tü süsiikat süchikijee. Je süchiki tü süsiikat, kachon müsia.",wayuu__bible_youv__2023,80210,"La tierra, por sí misma, la lleva a dar fruto: primero brota la hierba, luego se forma la espiga y, por último, el grano que llena la espiga.","Porque de suyo fructifica la tierra, primero hierba, luego espiga, después grano lleno en la espiga;",MRK 4:28,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Jesús le preguntó:—¿Cómo te llamas?Él contestó:—Me llamo «Legión», porque somos muchos.","—¿Kasaichi pünülia? —nümakalaka Jesús sümüin.—Watta saalii, münüshii waya —sümakalaka nümüin Jesús.",wayuu__bible_youv__2023,80229,"Jesús le preguntó:—¿Cómo te llamas?Él contestó:—Me llamo «Legión», porque somos muchos.",Y le preguntó: ¿Cómo te llamas? Y respondió diciendo: Legión me llamo; porque somos muchos.,MRK 5:9,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Al pie de la montaña estaba paciendo una gran piara de cerdos,",Eejatü wane püülüküirua wainma ekajaain maa aka tüsa saa'u wane namüna.,wayuu__bible_youv__2023,80231,"Al pie de la montaña estaba paciendo una gran piara de cerdos,",Y estaba allí cerca del monte una grande manada de puercos paciendo.,MRK 5:11,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix y los espíritus rogaron Jesús:—Envíanos a los cerdos para que entremos en ellos.,Nachuntüin ma'i na yolujaakana nümüin Jesús:—Anakaja müleka püjütüle waya süle'eru'umüin tia püülükkalüirua —namakalaka.,wayuu__bible_youv__2023,80232,y los espíritus rogaron Jesús:—Envíanos a los cerdos para que entremos en ellos.,"Y le rogaron todos los demonios, diciendo: Envíanos á los puercos para que entremos en ellos.",MRK 5:12,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix El hombre se marchó y comenzó a proclamar por los pueblos de la región de la Decápolis lo que Jesús había hecho con él; y todos se quedaban asombrados.La hija de Jairo. La mujer enferma,O'unüshi joo chi wayuukai sulu'upünaa tü mma kanüliakat Decápolis sünain aküjaa sümüin wayuu süpüshua süchiki tü kasa anasü naa'inrüitpakat Jesús nümüin. Je ponosü ma'i saa'in tü wayuukolüirua tü nüküjakat namüin.Wane jintut kato'ulu nütüma Jesús oo'ulaka wane jierü ayuuisü anasü nütüma,wayuu__bible_youv__2023,80240,El hombre se marchó y comenzó a proclamar por los pueblos de la región de la Decápolis lo que Jesús había hecho con él; y todos se quedaban asombrados.La hija de Jairo. La mujer enferma,"Y se fué, y comenzó á publicar en Decápolis cuán grandes cosas Jesús había hecho con él: y todos se maravillaban.",MRK 5:20,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Y sin permitir que nadie lo acompañara, excepto Pedro, Santiago y su hermano Juan,","Niyouktakalaka Jesús süpüleerua su'unüinjatüin tü wayuukolüirua nümaa. Na o'unakana nümaa, naya ne'e na nikirajüinkana: Pedro, Jacobo oo'ulaka Juan chi nuwalakai Jacobo.",wayuu__bible_youv__2023,80257,"Y sin permitir que nadie lo acompañara, excepto Pedro, Santiago y su hermano Juan,","Y no permitió que alguno viniese tras él sino Pedro, y Jacobo, y Juan hermano de Jacobo.",MRK 5:37,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Les dio estas instrucciones:—Cuando entren en una casa, quédense en ella hasta que salgan del lugar.","Shiasa wanaa sümaa jüntüin sulu'umüin wane pueulo, nnojolüinjatü jii'iratüin tü miichi jüntakat alu'u palajana.",wayuu__bible_youv__2023,80272,"Les dio estas instrucciones:—Cuando entren en una casa, quédense en ella hasta que salgan del lugar.","Y él les dijo: Dondequiera que vayas a una casa, haz de eso tu lugar de descanso hasta que te vayas.",MRK 6:10,2,spabes,1,rephrasing_fix "Otros, en cambio, decían que era Elías; y otros, que era un profeta semejante a los profetas antiguos.",Shiasa süküjala waneeirua:—Niataa Elías.Otta sünüiki wane'eya:—Niataa wane nünüikimaajachi Maleiwa maa aka na nünüikimaajana namaiwajanakana.,wayuu__bible_youv__2023,80276,"Otros, en cambio, decían que era Elías; y otros, que era un profeta semejante a los profetas antiguos.","Otros decían: Elías es. Y otros decían: Profeta es, ó alguno de los profetas.",MRK 6:15,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Al oír Herodes todo esto afirmó:—Este es Juan. Yo mandé que lo decapitaran, pero ha resucitado.","Shiasa naapapa Herodes tia, majataasü naa'in: “¿Nia cheje eera Juan chi tashottirakalinka anulu? ¿Oso'iraasü cheje naa'in eera?”",wayuu__bible_youv__2023,80277,"Al oír Herodes todo esto afirmó:—Este es Juan. Yo mandé que lo decapitaran, pero ha resucitado.","Y oyéndolo Herodes, dijo: Este es Juan el que yo degollé: él ha resucitado de los muertos.",MRK 6:16,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Al desembarcar Jesús y ver a toda aquella gente, se compadeció de ellos porque parecían ovejas sin pastor; y se puso a enseñarles muchas cosas.","Wanaa sümaa nüshakatüin Jesús sulu'ujee tü anuakat, ni'rüin tü wayuu wattakat saalii. Nümüliajakalaka shia süka walakatüin maa aka saa'in anneerü eekai memekeetsein. Nu'ttakalaka sünain ekirajaa shia sünain kasa wainma.",wayuu__bible_youv__2023,80291,"Al desembarcar Jesús y ver a toda aquella gente, se compadeció de ellos porque parecían ovejas sin pastor; y se puso a enseñarles muchas cosas.","Y saliendo Jesús vió grande multitud, y tuvo compasión de ellos, porque eran como ovejas que no tenían pastor; y les comenzó á enseñar muchas cosas.",MRK 6:34,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Se acercaron Jesús los fariseos y unos maestros de la ley llegados de Jerusalén,"Antüshii no'utku na fariseokana oo'ulaka na karalouktamaajanakana chajee Jerusalénjee eemüin Jesús. Akotchajaashii naya süpüla arütkawaa nünainmüin,",wayuu__bible_youv__2023,80312,Se acercaron Jesús los fariseos y unos maestros de la ley llegados de Jerusalén,"ENTONCES llegaron á Jesús ciertos escribas y Fariseos de Jerusalem, diciendo:",MAT 15:1,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Quien pueda entender esto, que lo entienda]., algunos de reconocido valor, omiten el versículo que se ha colocado entre corchetes.","Chi eekai nüshateein tanüiki, anasü jülüjüle naa'in süpüla niyaawatüinjatüin saa'u tü tekirajakat anain —nümakalaka Jesús namüin.",wayuu__bible_youv__2023,80322,"Quien pueda entender esto, que lo entienda]., algunos de reconocido valor, omiten el versículo que se ha colocado entre corchetes.","Algunos gobernaron en sus reinos y eran hombres reconocidos por su poder, dando consejo por su entendimiento. Algunos han hablado en profecías,",SIR 44:3,1,spablm,1,rephrasing_fix "Jesús, entonces, le dijo:—Por eso que has dicho puedes irte, pues el demonio ya ha salido de tu hija.","Nümakalaka Jesús sümüin:—Tamüsü paala pia: Anakaja müleka püle'ejüle pipialu'umüin. Anaitpa tü püchonkot saa'ujee tü pümakat tamüin, ojuittüitpa tü yolujaakat suulia.",wayuu__bible_youv__2023,80329,"Jesús, entonces, le dijo:—Por eso que has dicho puedes irte, pues el demonio ya ha salido de tu hija.","Entonces le dice: Por esta palabra, ve; el demonio ha salido de tu hija.",MRK 7:29,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Jesús se llevó al hombre aparte de la gente y, cuando ya estaban solos, le metió los dedos en los oídos y le tocó la lengua con saliva.",Najattakalaka Jesús chi wayuukai sa'akajee tü wayuukolüirua. Ni'itaakalaka nejepira sulu'u nüche'e chi wayuukai. Nejetakalaka saa'u nejepira sünain nushulerüin sünain niyee chi wayuukai.,wayuu__bible_youv__2023,80333,"Jesús se llevó al hombre aparte de la gente y, cuando ya estaban solos, le metió los dedos en los oídos y le tocó la lengua con saliva.","Y tomándole aparte de la gente, metió sus dedos en las orejas de él, y escupiendo, tocó su lengua;",MRK 7:33,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Jesús les recomendó:—Miren, cuídense de la levadura de los fariseos y de Herodes.",Nüchiajaataalakalaka naya sünain maa namüin:—Jalia jia suulia tü oolojiakat pan nama'anajeejatkat na fariseokana oo'ulaka tü nüma'anajeejatkat Herodes —nümakalaka Jesús namüin na nikirajüinkana.,wayuu__bible_youv__2023,80349,"Jesús les recomendó:—Miren, cuídense de la levadura de los fariseos y de Herodes.",Y él les dijo: Tengan cuidado estén alerta contra la levadura de los fariseos y la levadura de Herodes.,MRK 8:15,2,spabes,1,rephrasing_fix de cuando repartí cinco panes entre cinco mil personas? ¿Cuántos cestos llenos de trozos sobrantes recogieron?Le contestaron:—Doce.,tekirüin ja’rai miirü wayuu süka tü ja'raisükat pan. ¿Jera katto'ui tü süpütaalakat? —nümakalaka namüin.—Poloo piammüin —namakalaka.,wayuu__bible_youv__2023,80353,de cuando repartí cinco panes entre cinco mil personas? ¿Cuántos cestos llenos de trozos sobrantes recogieron?Le contestaron:—Doce.,"Cuando partí los cinco panes entre cinco mil, ¿cuántas espuertas llenas de los pedazos alzasteis? Y ellos dijeron: Doce.",MRK 8:19,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Jesús volvió a preguntarles:—Y ustedes, ¿quién dicen que soy?Entonces Pedro declaró:—¡Tú eres el Mesías!","—Jama jiakana, ¿jarai taya jaajüin? —nümakalaka namüin.Nüsouktakalaka joo Pedro nümüin:—Pia Cristoka'aya, chi Nüneekajalakai Maleiwa süpüla o'tte'eraa wayuu —nümakalaka Pedro.",wayuu__bible_youv__2023,80362,"Jesús volvió a preguntarles:—Y ustedes, ¿quién dicen que soy?Entonces Pedro declaró:—¡Tú eres el Mesías!",Y él les preguntó : Y ustedes ¿quién dicen que soy? Pedro dijo en respuesta: Tú eres el Cristo.,MRK 8:29,2,spabes,1,rephrasing_fix Pero Jesús les mandó que no hablaran a nadie sobre él.III. Revelación de Jesús como Mesías sufriente Hacia Jerusalén Jesús anuncia por primera vez su muerte y su resurrección,Ni'ika aa'inchii joo Jesús na nikirajüinkana sünain nümüin namüin:—Nnojo jüküjüin tachiki sümüin wayuu sünain tayain Cristo chi Nüneekajalakai Maleiwa —müshi nia namüin.Aküjüshi Jesús nüchikijiraa sünain ouktajachin,wayuu__bible_youv__2023,80363,Pero Jesús les mandó que no hablaran a nadie sobre él.III. Revelación de Jesús como Mesías sufriente Hacia Jerusalén Jesús anuncia por primera vez su muerte y su resurrección,Estaban muy enojados porque ellos proclamaban al pueblo la resurrección de entre los muertos por medio de Jesús.,ACT 4:2,4,spapddpt,1,rephrasing_fix "Seis días después, Jesús tomó Pedro, Santiago y Juan y los llevó aparte a ellos solos a un monte alto. Allí se transfiguró en presencia de ellos.","Je mapa aippirua ka'i süchikijee tia, neenajaakalaka Jesús apünüinshii na nikirajüinkana: Pedro, Jacobo oo'ulaka Juan, süpüla no'unajanain nümaa namüiwa eemüin wane uuchi. Je chamüin cha'aya, ee'iranajaasü nukuaippa Jesús no'upala.",wayuu__bible_youv__2023,80369,"Seis días después, Jesús tomó Pedro, Santiago y Juan y los llevó aparte a ellos solos a un monte alto. Allí se transfiguró en presencia de ellos.","Y seis días después tomó Jesús á Pedro, y á Jacobo, y á Juan, y los sacó aparte solos á un monte alto; y fué transfigurado delante de ellos.",MRK 9:2,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Cuando volvieron adonde estaban los otros discípulos, vieron que había mucha gente reunida con ellos y que estaban discutiendo con los maestros de la ley.","Nantapa nanainmüin na waneeirua nikirajüinkana, ne'rüin wane wayuu karalouktamaajanakana sünain na'ülüjaajiraain namaa pasanain sünain watta saalii wayuu.",wayuu__bible_youv__2023,80381,"Cuando volvieron adonde estaban los otros discípulos, vieron que había mucha gente reunida con ellos y que estaban discutiendo con los maestros de la ley.","Y como vino á los discípulos, vió grande compañía alrededor de ellos, y escribas que disputaban con ellos.",MRK 9:14,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Al ver Jesús, la gente se quedó sorprendida y corrieron todos a saludarlo.",Talatakalaka ma'i saa'in tü wayuukolüirua süpüshua'aya shi'rapa Jesús je awataashii naya nünainmüin sünain asakaa.,wayuu__bible_youv__2023,80382,"Al ver Jesús, la gente se quedó sorprendida y corrieron todos a saludarlo.","Y luego toda la gente, viéndole, se espantó, y corriendo á él, le saludaron.",MRK 9:15,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Más tarde, cuando los discípulos entraron en casa, preguntaron aparte Jesús:—¿Por qué nosotros no pudimos expulsar ese demonio?","Shiasa süchikijee nikerolüin Jesús sulu'u wane miichi, narütkaakalaka na nikirajüinkana nünainmüin namüiwa sünain nasakirüin nia:—¿Jamüsü nnojotka'a wountüin wayu'lüin tü yolujaakat nuulia? —namakalaka nümüin.",wayuu__bible_youv__2023,80394,"Más tarde, cuando los discípulos entraron en casa, preguntaron aparte Jesús:—¿Por qué nosotros no pudimos expulsar ese demonio?","Y como él entró en casa, sus discípulos le preguntaron aparte: ¿Por qué nosotros no pudimos echarle fuera?",MRK 9:28,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Él les contestó:—El que se separa de su mujer y se casa con otra, comete adulterio contra la primera;","Nüsouktakalaka namüin:—Chi eekai nuu'ulaain suulia nu'wayuuse, müleka ka'wayuusere nia nüchikua, kaainjalashi suulia tü palajatkat nu'wayuuse. Je kasalajaneerü nümüin nüma'üjaain sümaa tü jeketkat nu'wayuusein.",wayuu__bible_youv__2023,80422,"Él les contestó:—El que se separa de su mujer y se casa con otra, comete adulterio contra la primera;","Y les dice: Cualquiera que repudiare á su mujer, y se casare con otra, comete adulterio contra ella:",MRK 10:11,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "En el camino que sube hacia Jerusalén, Jesús iba delante de sus discípulos, que estaban admirados; por su parte, quienes iban detrás estaban asustados. Jesús entonces, llamando de nuevo a los Doce, se puso a hablarles de lo que estaba a punto de sucederle.","O'unüshija'a joolu'u Jesús Jerusalénmüin namaa na nikirajüinkana oo'ulaka sümaa wane wayuuirua. Napüleeruashi nia. Ayo'ujaasü naa'in nayakana süka masütaajuin Jesús sünain o'unaa Jerusalénmüin. Nuunejakalaka Jesús na nikirajüinkana nünainmüin, na polookana piammüin namüiwa, süpüla nüküjainjatüin süchikua namüin süchiki tü aa'innajatkat nüka.",wayuu__bible_youv__2023,80441,"En el camino que sube hacia Jerusalén, Jesús iba delante de sus discípulos, que estaban admirados; por su parte, quienes iban detrás estaban asustados. Jesús entonces, llamando de nuevo a los Doce, se puso a hablarles de lo que estaba a punto de sucederle.","Y estaban en el camino subiendo á Jerusalem; y Jesús iba delante de ellos, y se espantaban, y le seguían con miedo: entonces volviendo á tomar á los doce aparte, les comenzó á decir las cosas que le habían de acontecer:",MRK 10:32,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Algunos de los que estaban allí les dijeron:—¿Por qué desatan al pollino?,namünakalaka natüma wane wayuuirua sha'washawatshii:—¿Jamüinjatü jüsiwataka'a tü nüpükat?,wayuu__bible_youv__2023,80464,Algunos de los que estaban allí les dijeron:—¿Por qué desatan al pollino?,"Y unos de los que estaban allí, les dijeron: ¿Qué hacéis desatando el pollino?",MRK 11:5,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Llegaron Jerusalén y, entrando en el Templo, Jesús se puso a expulsar a los que allí estaban vendiendo y comprando. Volcó las mesas de los cambistas de moneda y los puestos de los vendedores de palomas,","Shiasa süchikijee nüntüin Jesús Jerusalénmüin, nikerotokalaka sulu'umüin tü a'waajüleekat Maleiwa. Eesü nüpüla wane wayuu oikkaasüirua sünain süikkaain tü mürüt o'utinnajatkat aa'in nümüin Maleiwa, je na ayalajüshiikana. Nujuittirakalaka naya anooipa'amüin. Nujunnajakalaka nemeesain na a'wanajaaliikana neerü oo'ulaka neinase na oikkaaliikana wuchii toomasü.",wayuu__bible_youv__2023,80474,"Llegaron Jerusalén y, entrando en el Templo, Jesús se puso a expulsar a los que allí estaban vendiendo y comprando. Volcó las mesas de los cambistas de moneda y los puestos de los vendedores de palomas,","Vienen, pues, á Jerusalem; y entrando Jesús en el templo, comenzó á echar fuera á los que vendían y compraban en el templo; y trastornó las mesas de los cambistas, y las sillas de los que vendían palomas;",MRK 11:15,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Y los instruía increpándolos:—¿Acaso no dicen las Escrituras que mi casa ha de ser casa de oración para todas las naciones? Pero ustedes la han convertido en una cueva de ladrones.,"Nümakalaka sümüin:—Tü nünüiki Maleiwa ashajuushikat paala sümaiwa, müsü mayaa: “Tü tepiakat, nachuntiajatü na tapüshikana tamüin sainküinjee mmakat süpüshua”, müshi. Otta jiakana, saa'u nnojolüin lotüin jukuaippa sünain jüikküin tü mürütkat, müsü aka saa'in shipia ka'ruwarannuu jütüma tü nipiakat —nümakalaka Jesús namüin.",wayuu__bible_youv__2023,80476,Y los instruía increpándolos:—¿Acaso no dicen las Escrituras que mi casa ha de ser casa de oración para todas las naciones? Pero ustedes la han convertido en una cueva de ladrones.,"Y les enseñaba diciendo: ¿No está escrito que mi casa, casa de oración será llamada por todas las gentes? Mas vosotros la habéis hecho cueva de ladrones.",MRK 11:17,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "—Maestro, Moisés nos dejó escrito que si el hermano de uno muere y deja esposa, pero no hijos, el hermano mayor superviviente deberá casarse con la viuda para dar descendencia al hermano difunto.","Namakalaka joo nümüin Jesús:—Ekirajüikalee, müsü nünüiki Moisés wamüin sulu'u tü ashajünakat paala: “Müleka ouktüle wane wayuu sümaa machoin nia, anashi müleka niisarüle chi nimüliakai nüchukumüin süpüla kachooinjatüin tü jietkat nütüma”, müsü.",wayuu__bible_youv__2023,80507,"—Maestro, Moisés nos dejó escrito que si el hermano de uno muere y deja esposa, pero no hijos, el hermano mayor superviviente deberá casarse con la viuda para dar descendencia al hermano difunto.","Maestro, Moisés nos escribió, que si el hermano de alguno muriese, y dejase mujer, y no dejase hijos, que su hermano tome su mujer, y levante linaje á su hermano.",MRK 12:19,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Así pues, en la resurrección, cuando todos resuciten, ¿de cuál de ellos será esposa, si los siete estuvieron casados con ella?","Su'wayuuseshii napüshua na akaratshishiikana kataiwa'aya so'u. Wasakiree amüinchi joo pia soo'opünaa tia: So'u tü ka'ikat suso'iraainjateetkat o'u saa'in wayuu paajüin, ¿jaraleechi ka'wayuuseka tü wayuu ouktama'akat? —namakalaka na saduceokana nümüin Jesús.",wayuu__bible_youv__2023,80511,"Así pues, en la resurrección, cuando todos resuciten, ¿de cuál de ellos será esposa, si los siete estuvieron casados con ella?","En la resurrección, pues, cuando resucitaren, ¿de cuál de ellos será mujer? porque los siete la tuvieron por mujer.",MRK 12:23,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "En cuanto a que los muertos han de resucitar, ¿no han leído en el libro de Moisés, en el pasaje de la zarza, lo que Dios le dijo: Yo soy el Dios de Abrahán, el Dios de Isaac y el Dios de Jacob?","Jia manoujainsaliikana sünain suso'iraainjatüin saa'in wayuu, soto jaa'in tü nüshajakat achiki paala Moisés soo'opünaa tü nümakat chi Maleiwakai nümüin pasanainjee sünain suwarala tü wunu'u jotüsükat: “Tayakai, Nümaleiwasekai Abraham, Nümaleiwasekai Isaac, Nümaleiwasekai Jacob”, müshi.",wayuu__bible_youv__2023,80514,"En cuanto a que los muertos han de resucitar, ¿no han leído en el libro de Moisés, en el pasaje de la zarza, lo que Dios le dijo: Yo soy el Dios de Abrahán, el Dios de Isaac y el Dios de Jacob?","Y de que los muertos hayan de resucitar, ¿no habéis leído en el libro de Moisés cómo le habló Dios en la zarza, diciendo: Yo soy el Dios de Abraham, y el Dios de Isaac, y el Dios de Jacob?",MRK 12:26,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Jesús estaba enseñando en el Templo e interpelaba a sus oyentes diciendo:—¿Cómo es que los maestros de la ley dicen que el Mesías es hijo de David?;,"Wanaa sümaa nikirajüin Jesús sulu'u paatia tü a'waajüleekat Maleiwa, nüsakirakalaka na wayuu akotchajaakana nünainmüin:—Naashin na karalouktamaajanakana, chi Cristokai anülia, nuu'uliwo'ulaa ne'e David. ¿Jamüsü namaka'a tia?",wayuu__bible_youv__2023,80521,Jesús estaba enseñando en el Templo e interpelaba a sus oyentes diciendo:—¿Cómo es que los maestros de la ley dicen que el Mesías es hijo de David?;,"Y respondiendo Jesús decía, enseñando en el templo: ¿Cómo dicen los escribas que el Cristo es hijo de David?",MRK 12:35,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pues si el propio David llama Señor al Mesías, ¿cómo puede el Mesías ser hijo suyo?Y era mucha la gente que disfrutaba escuchando Jesús.Contra los maestros de la ley","“Tasenyotsekai” nümüleje'e David nümüin Cristo, ¿jamakuaippalinjachi nuu'uliwo'ulaaka'a ne'e nia? —nümakalaka Jesús namüin.Shiasa tü wattakat saalii wayuu, talatüsü ma'i saa'in sütüma nünüiki.Nüchiajaain Jesús na nikirajüinkana noulia na laülaayuu judíokana",wayuu__bible_youv__2023,80523,"Pues si el propio David llama Señor al Mesías, ¿cómo puede el Mesías ser hijo suyo?Y era mucha la gente que disfrutaba escuchando Jesús.Contra los maestros de la ley","Si David le da el nombre de Señor, ¿cómo es él su hijo?",MAT 22:45,2,spabes,1,rephrasing_fix "Todos los odiarán por causa de mí; pero el que se mantenga firme hasta el fin, se salvará.La gran tribulación","A'ürülaajeerü saa'in wayuu süpüshua jünain saaliijee jünoujain tanain. Otta jia, müleka jüchecherüle jaa'in su'unnaa tü müliaa ji'rakat, ayateena jia o'tte'ennüin tatüma.",wayuu__bible_youv__2023,80538,"Todos los odiarán por causa de mí; pero el que se mantenga firme hasta el fin, se salvará.La gran tribulación","Y seréis aborrecidos de todos por mi nombre; mas el que soportare hasta el fin, éste será salvo.",MAT 10:22,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix Entonces se verá llegar al Hijo del hombre en las nubes con gran poder y gloria.,"“Je shi'reechi taya wayuu, tayakai, chi Shipayakai Wayuu, sünain antaa sa'aka tü sirumakat. Anashaateerü ma'i tü tantiakat, süka tanteechin sünain pülashin je sünain e'itaaushin nütüma Maleiwa süpüla aluwatawaa wanaa nümaa.",wayuu__bible_youv__2023,80549,Entonces se verá llegar al Hijo del hombre en las nubes con gran poder y gloria.,"Y entonces verán al Hijo del hombre, que vendrá en las nubes con mucha potestad y gloria.",MRK 13:26,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "¡Que no los encuentre dormidos, aunque venga de improviso!",Antalaa meechi taya. Anasü eere jaa'in waneepia süma'inru'u ja'atapajüin taya suulia tantajüin jaa'u sünain atunkaa.,wayuu__bible_youv__2023,80557,"¡Que no los encuentre dormidos, aunque venga de improviso!",Por tanto no temeremos aunque la tierra sea removida; aunque se traspasen los montes al corazón de la mar.,PSA 46:2,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Ellos se alegraron al oírlo y prometieron darle dinero a cambio. Así que Judas comenzó a buscar una oportunidad para entregarlo.Los discípulos preparan la cena de Pascua,"Je na laülaashiikana, talatakalaka ma'i naa'in sütüma tü nümakat Judas namüin.—Wawalaajeechi pia müleka pükaaliijüle waya sünain ata'ülaa Jesús —müshii nümüin.Nu'ttakalaka Judas sünain achajawaa sukuaippa aapaa nikii Jesús.Tü nümakat Jesús sünain tü ekawaakat shikiira “Pascua”",wayuu__bible_youv__2023,80567,Ellos se alegraron al oírlo y prometieron darle dinero a cambio. Así que Judas comenzó a buscar una oportunidad para entregarlo.Los discípulos preparan la cena de Pascua,"Y ellos oyéndolo se holgaron, y prometieron que le darían dineros. Y buscaba oportunidad cómo le entregaría.",MRK 14:11,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "y, mientras estaban cenando, Jesús dijo:—Les aseguro que uno de ustedes va a traicionarme. Uno que está comiendo conmigo.","Je wanaa sümaa naikkalaain sünain ekawaa, nümakalaka Jesús namüin:—Shiimüin tü tamakat jümüin jia ekaashiikana tamaa joolu'u, aapüneechi ekii taya nütüma wane ja'akajee —nümakalaka.",wayuu__bible_youv__2023,80574,"y, mientras estaban cenando, Jesús dijo:—Les aseguro que uno de ustedes va a traicionarme. Uno que está comiendo conmigo.","Y como se sentaron á la mesa y comiesen, dice Jesús: De cierto os digo que uno de vosotros, que come conmigo, me ha de entregar.",MRK 14:18,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Llegados al lugar llamado Getsemaní, Jesús dijo a sus discípulos:—Quédense aquí sentados mientras yo voy a orar.",Nikerolokalaka Jesús namaa na nikirajüinkana süpümüin wane una'apü kanüliasü Getsemaní. Nümakalaka Jesús namüin:—Anakaja müleka jüikkalaale yaaya süma'inru'u taashajaain nümaa Maleiwa.,wayuu__bible_youv__2023,80587,"Llegados al lugar llamado Getsemaní, Jesús dijo a sus discípulos:—Quédense aquí sentados mientras yo voy a orar.","Y vienen al lugar que se llama Gethsemaní, y dice á sus discípulos: Sentaos aquí, entre tanto que yo oro.",MRK 14:32,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Judas, el traidor, les había dado esta contraseña:—Aquel a quien yo bese, ese es. Aprésenlo y llévenselo bien sujeto.","Je Judas, chi aapüinjachikai nikii Jesús, müshi paala wopulu'u sümüin tü wattakat saalin wayuu: “Chi wayuu tachu'tkai awalapa'a, nia ata'ünnajachika jütüma”, müshi nia namüin paala.",wayuu__bible_youv__2023,80598,"Judas, el traidor, les había dado esta contraseña:—Aquel a quien yo bese, ese es. Aprésenlo y llévenselo bien sujeto.","Y el que le entregaba les había dado señal común, diciendo: Al que yo besare, aquél es: prendedle, y llevadle con seguridad.",MRK 14:44,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero Jesús permaneció en silencio, sin contestar ni una palabra. El sumo sacerdote insistió preguntándole:—¿Eres tú el Mesías, el Hijo del Bendito?","Otta müshia Jesús, ko'utüshi ne'e nuulia. Ayatakalaka nia sünain asakiraa:—Tasakirüin paala pia: ¿Shiimüinjasa sünain piain Cristoin Nüneekajalakai Maleiwa? ¿Shiimüinjasa sünain piain chi Nüchonkai Maleiwa? —nümakalaka nümüin Jesús.",wayuu__bible_youv__2023,80611,"Pero Jesús permaneció en silencio, sin contestar ni una palabra. El sumo sacerdote insistió preguntándole:—¿Eres tú el Mesías, el Hijo del Bendito?","Mas él callaba, y nada respondía. El sumo sacerdote le volvió á preguntar, y le dice: ¿Eres tú el Cristo, el Hijo del Bendito?",MRK 14:61,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pedro lo negó otra vez. Poco después, algunos de los presentes insistieron dirigiéndose Pedro:—No cabe duda de que tú eres de los suyos, pues eres galileo.","Naattajaakalaka Pedro nüchikua. Shiasa mapa yaaulerü, sürütkaakalaka wane wayuuirua eekana sulu'u tü paatiakat nünainmüin Pedro sünain namüin nümüin:—Pia'aya'asa wane nümaapü'ükai chira wayuukai, süka Galileaje'ewalin pia wanaa nümaa —namakalaka nümüin.",wayuu__bible_youv__2023,80618,"Pedro lo negó otra vez. Poco después, algunos de los presentes insistieron dirigiéndose Pedro:—No cabe duda de que tú eres de los suyos, pues eres galileo.","Mas él negó otra vez. Y poco después, los que estaban allí dijeron otra vez á Pedro: Verdaderamente tú eres de ellos; porque eres Galileo, y tu habla es semejante.",MRK 14:70,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Había entonces un preso llamado Barrabás que, junto con otros sediciosos, había cometido un asesinato en un motín.","Je wanaa sümaa tia, eeshi wane wayuu kanüliashi Barrabás, püreesashi nia namaa na nüpüshikana, na o'utüshiikana saa'in wayuu sünain ashutaa saa'u tü sülaülakat mma.",wayuu__bible_youv__2023,80625,"Había entonces un preso llamado Barrabás que, junto con otros sediciosos, había cometido un asesinato en un motín.","Y había uno, que se llamaba Barrabás, preso con sus compañeros de motín que habían hecho muerte en una revuelta.",MRK 15:7,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Eran las nueve de la mañana cuando lo crucificaron.,Akachennüshi Jesús maa aka yaamüin ka'ikat.,wayuu__bible_youv__2023,80643,Eran las nueve de la mañana cuando lo crucificaron.,Y era la hora de las tres cuando le crucificaron.,MRK 15:25,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "De igual manera los jefes de los sacerdotes y los maestros de la ley se burlaban de él diciéndose unos a otros:—Ha salvado a otros, pero no puede salvarse a sí mismo.",Akaata'aya nanüiki na laülaashiikana na'akajee na sacerdote judíokana je na karalouktamaajanakana sünain neme'erainpalain nia. Namajiraakalaka:—¿Jamüshisa nnojoika'a nu'tte'erajiraain nümüiwa maa aka nu'tte'erapü'üin wayuu naashin?,wayuu__bible_youv__2023,80649,"De igual manera los jefes de los sacerdotes y los maestros de la ley se burlaban de él diciéndose unos a otros:—Ha salvado a otros, pero no puede salvarse a sí mismo.","Y de esta manera también los príncipes de los sacerdotes escarneciendo, decían unos á otros, con los escribas: A otros salvó, á sí mismo no se puede salvar.",MRK 15:31,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pilato, extrañado de que ya hubiera muerto, mandó llamar al comandante de la guardia para preguntarle si, en efecto, había muerto ya.","Niasa'a Pilato, süka nnojolüin niyaawatüin naa'u Jesús sünain ouktüichipain, nüsakirüin wane sülaülashi surulaat soo'opünaa tia.",wayuu__bible_youv__2023,80658,"Pilato, extrañado de que ya hubiera muerto, mandó llamar al comandante de la guardia para preguntarle si, en efecto, había muerto ya.","Y Pilato se maravilló que ya fuese muerto; y haciendo venir al centurión, preguntóle si era ya muerto.",MRK 15:44,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Después de esto, Jesús se apareció, bajo una figura diferente, a dos discípulos que iban de camino hacia una finca en el campo.","Je süchikijee tia, ee'iyataashi Jesús namüin wane piamashii no'uluku sünain waraittüin naya sulu'u wopu. Mayaainje waraittüin nia namaa, nnojoishi nayaawatüin.",wayuu__bible_youv__2023,80669,"Después de esto, Jesús se apareció, bajo una figura diferente, a dos discípulos que iban de camino hacia una finca en el campo.","Mas después apareció en otra forma á dos de ellos que iban caminando, yendo al campo.",MRK 16:12,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "y Jesé lo fue del rey David.David fue el padre de Salomón, a quien engendró de la que era esposa de Urías.","Isaí, nüshi David chi aluwataashikai.David, nüshi Salomón. Je tü niikat, shia tü nu'wayuusekat paala Urías.",wayuu__bible_youv__2023,80682,"y Jesé lo fue del rey David.David fue el padre de Salomón, a quien engendró de la que era esposa de Urías.",Y Jessé engendró al rey David: y el rey David engendró á Salomón de la que fué mujer de Urías:,MAT 1:6,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Estaba pensando en esto, cuando un ángel del Señor se le apareció en sueños y le dijo:—José, descendiente de David, no tengas reparo en convivir con María, tu esposa, pues el hijo que ha concebido es por la acción del Espíritu Santo.","Otta wanaa sümaa jülüjüin naa'in José tü naa'inrüinjatkat süka María, antüshi wane aapiee nüma'anajeejachi Maleiwa nünainmüin nü'lapüinru'u sünain maa nümüin: “Josée, nuu'uliwo'ukai David, nnojo mmolüin pia saa'u María, pu'wayuuse pümata. Ipootsü shia sütüma nüpülain chi Naa'inkai Maleiwa.",wayuu__bible_youv__2023,80696,"Estaba pensando en esto, cuando un ángel del Señor se le apareció en sueños y le dijo:—José, descendiente de David, no tengas reparo en convivir con María, tu esposa, pues el hijo que ha concebido es por la acción del Espíritu Santo.","Y pensando él en esto, he aquí el ángel del Señor le aparece en sueños, diciendo: José, hijo de David, no temas de recibir á María tu mujer, porque lo que en ella es engendrado, del Espíritu Santo es.",MAT 1:20,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "José tomó al niño y a la madre, se puso en camino y regresó con ellos Israel.",Nüchijiraakalaka José sünain nujuittüin nümaa chi jintüikai je tü niikat süpüla o'unaa sulu'umüin tü mmakat Israel.,wayuu__bible_youv__2023,80720,"José tomó al niño y a la madre, se puso en camino y regresó con ellos Israel.","Entonces él se levantó, y tomó al niño y á su madre, y se vino á tierra de Israel.",MAT 2:21,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Por aquel tiempo llegó Jesús al Jordán procedente de Galilea para que Juan lo bautizara.,Nüntakalaka Jesús chajee Galileajee eemüin tü süchikat Jordán süpüla nuwoutisaajünüin nütüma Juan.,wayuu__bible_youv__2023,80734,Por aquel tiempo llegó Jesús al Jordán procedente de Galilea para que Juan lo bautizara.,"Entonces Jesús vino de Galilea á Juan al Jordán, para ser bautizado de él.",MAT 3:13,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Entonces se le acercó el diablo y le dijo:—Si de veras eres Hijo de Dios, di que estas piedras se conviertan en pan.","Nüntakalaka joo chi Yolujaakai nünainmüin sünain nümüin nümüin:—Müleka Nüchonle pia Maleiwa, puluwataa türa ipakat shii'iranajaaiwa pan —nümakalaka nümüin Jesús.",wayuu__bible_youv__2023,80740,"Entonces se le acercó el diablo y le dijo:—Si de veras eres Hijo de Dios, di que estas piedras se conviertan en pan.","Y el diablo le dijo: Si eres el Hijo de Dios, ordena a esta piedra que se convierta en pan.",LUK 4:3,2,spabes,1,rephrasing_fix Jesús le contestó:—También dicen las Escrituras: No pondrás a prueba al Señor tu Dios.,Asouktüshi Jesús:—Nnojo. Müsü tü ashajuushikat: “Nnojo juu'ulaküin naa'in chi Jümaleiwasekai” —nümakalaka Jesús nümüin.,wayuu__bible_youv__2023,80743,Jesús le contestó:—También dicen las Escrituras: No pondrás a prueba al Señor tu Dios.,Jesús le dijo: Otra vez está en las Escrituras: No pongas a prueba al Señor tu Dios.,MAT 4:7,2,spabes,1,rephrasing_fix "Más adelante vio a otros dos hermanos: Santiago y Juan, los hijos de Zebedeo, que estaban en la barca con su padre, reparando las redes. Los llamó,","Nu'unaiwa'aya ne'e Jesús mamüin aka türa, ni'rüin joo piamashii wayuu pawalaawashii, na nüchooinkana Zebedeo. Jacobo nünülia wane, otta Juan chi nuwalakai. Areweentaja'atshii naya tü nakusüinkat yaa sulu'u tü anuakat nümaa chi nashikai. Je neenakünapa nütüma Jesús,",wayuu__bible_youv__2023,80756,"Más adelante vio a otros dos hermanos: Santiago y Juan, los hijos de Zebedeo, que estaban en la barca con su padre, reparando las redes. Los llamó,","Y pasando de allí vió otros dos hermanos, Jacobo, hijo de Zebedeo, y Juan su hermano, en el barco con Zebedeo, su padre, que remendaban sus redes; y los llamó.",MAT 4:21,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "y ellos, dejando enseguida la barca y a su padre, lo siguieron.Jesús enseña y cura",napüta namüsüja tü na'anuainkat oo'ulaka chi nashikai süpüla o'unaa nümaa Jesús.Anasü wayuu wainma nütüma Jesús,wayuu__bible_youv__2023,80757,"y ellos, dejando enseguida la barca y a su padre, lo siguieron.Jesús enseña y cura","Y ellos, dejando luego el barco y á su padre, le siguieron.",MAT 4:22,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Felices los que trabajan en favor de la paz, porque Dios los llamará hijos suyos.","Anata'aleeshiija'a ma'i jia akaaliijakana na juwalayuukana süpüla anajiraainjanain naya,süka ji'nnaajüneenain sünain nüchooin jia Maleiwa.",wayuu__bible_youv__2023,80767,"Felices los que trabajan en favor de la paz, porque Dios los llamará hijos suyos.",Bienaventurados los pacificadores: porque ellos serán llamados hijos de Dios.,MAT 5:9,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Felices ustedes cuando los insulten y los persigan, y cuando digan falsamente de ustedes toda clase de infamias por ser mis discípulos.","“Anata'aleeshiija'a ma'i jia müleka shi'rüle wayumüin wayuu jümüin saaliijee jünoujain tanain, müleka shime'erainparale jia je müleka jaashajaanüle sünain mojuin pütchi jüchiki.",wayuu__bible_youv__2023,80769,"Felices ustedes cuando los insulten y los persigan, y cuando digan falsamente de ustedes toda clase de infamias por ser mis discípulos.","Bienaventurados sois cuando os vituperaren y os persiguieren, y dijeren de vosotros todo mal por mi causa, mintiendo.",MAT 5:11,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Así que, si tu ojo derecho es para ti ocasión de pecado, sácatelo y arrójalo lejos de ti. Más te vale perder una parte del cuerpo que ser arrojado entero a la gehena.","Jalia pia suulia kaainjalaa sükajee tü kasa pi'rakat. Anasüje ne'e amüloulire puulia waneesia po'u suulia pikerolüin chamüin Hadesmüin sümaa tü piamasükat po'u, chaa eemüinjachire pujutünüin eere süpülee tü ouktüsükalüirua.",wayuu__bible_youv__2023,80783,"Así que, si tu ojo derecho es para ti ocasión de pecado, sácatelo y arrójalo lejos de ti. Más te vale perder una parte del cuerpo que ser arrojado entero a la gehena.","Por tanto, si tu ojo derecho te fuere ocasión de caer, sácalo, y échalo de ti: que mejor te es que se pierda uno de tus miembros, que no que todo tu cuerpo sea echado al infierno.",MAT 5:29,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Y al orar, no se pongan a repetir palabras y palabras; eso es lo que hacen los paganos imaginando que Dios los va a escuchar porque alargan su oración.","Je tü jukuaippainjatkat sünain achuntaa nümüin Maleiwa, nnojoleerü müin aka sukuaippa wayuu eekai süchuntüin sümüin tü sümaleiwaseyaasükalüirua. Kaashajaaralii ma'i naya. Aapüneerü, saa'in namüin, tü nachuntakat apüla sükajee kama'ain ma'i naya sünain achuntaa.",wayuu__bible_youv__2023,80802,"Y al orar, no se pongan a repetir palabras y palabras; eso es lo que hacen los paganos imaginando que Dios los va a escuchar porque alargan su oración.",El que es hijo de Dios oye las palabras de Dios; los que son de Dios escuchan sus palabras pero como no son de Dios no quieren escuchar.,JHN 8:47,2,spabes,1,rephrasing_fix Danos hoy el pan que necesitamos.,Anakaja müleka paapawaire wamüin weküin süpüla wane'ewai ka'i.,wayuu__bible_youv__2023,80806,Danos hoy el pan que necesitamos.,Danos hoy pan para nuestras necesidades.,MAT 6:11,2,spabes,1,rephrasing_fix "Así pues, también ustedes conocerán a los falsos profetas por sus frutos.Entrar o no entrar en el reino de los cielos","Akaajaa na nünüikimaajanayaakana Maleiwa, jütüjaajeena aa'u sünain naküjüin alawaa sükajee tü kasa naa'inrakat ji'rüin.",wayuu__bible_youv__2023,80836,"Así pues, también ustedes conocerán a los falsos profetas por sus frutos.Entrar o no entrar en el reino de los cielos","Así que, por sus frutos los conoceréis.",MAT 7:20,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero el oficial le respondió:—Señor, yo no soy digno de que entres en mi casa. Pero una sola palabra tuya bastará para que sane mi asistente.","Otta chi sülaülashikai surulaat, nüsouktakalaka nümüin Jesús:—Nnojoishi kasajachin taya pümüin, saa'in tamüin. Otta müleka püküjale ne'e wane pütchi, tatüjaa aa'ut sünain aneechin chi tachepchiakai sütüma tü pümakat.",wayuu__bible_youv__2023,80850,"Pero el oficial le respondió:—Señor, yo no soy digno de que entres en mi casa. Pero una sola palabra tuya bastará para que sane mi asistente.","Y respondió el centurión, y dijo: Señor, no soy digno de que entres debajo de mi techado; mas solamente di la palabra, y mi mozo sanará.",MAT 8:8,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Jesús le tocó la mano y se le desapareció la fiebre. Y ella se levantó y se puso a atenderlo.Otras curaciones,"Nürütkaakalaka joo sünainmüin sünain naapaain sajapü. Naawale'erakalaka tü ayuuliikat suulia. Je süka anaitpain shia, atamaamaatüsü sünain shikirüin nia.",wayuu__bible_youv__2023,80856,Jesús le tocó la mano y se le desapareció la fiebre. Y ella se levantó y se puso a atenderlo.Otras curaciones,"Y tocó su mano, y la fiebre la dejó: y ella se levantó, y les servía.",MAT 8:15,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Allí le llevaron un paralítico echado en una camilla. Viendo Jesús la fe de los que lo llevaban, dijo al paralítico:—Ánimo, hijo. Tus pecados quedan perdonados.","Je cha'aya, süntakalaka wane wayuuirua nünainmüin sünain nalü'üjiraain wane wayuu ayuuishi süka süi shii'iree niiyajeein nia. Oukta asa'achi, oukta atünachi. Nütüjaapa Jesús saa'u nanoula na wayuukana, aashajaashi nia nümüin chi ayuuishikai:—Tawalachee, anakaja talatüle paa'in. Talatirüitpa paainjala puulia —nümakalaka nümüin.",wayuu__bible_youv__2023,80875,"Allí le llevaron un paralítico echado en una camilla. Viendo Jesús la fe de los que lo llevaban, dijo al paralítico:—Ánimo, hijo. Tus pecados quedan perdonados.","Y he aquí le trajeron un paralítico, echado en una cama: y viendo Jesús la fe de ellos, dijo al paralítico: Confía, hijo; tus pecados te son perdonados.",MAT 9:2,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "¿Qué es más fácil? ¿Decir: «Tus pecados quedan perdonados», o decir: «Levántate y anda»?","Je wanaa sümaa tamüin nümüin, “Talatirüitpa paainjala puulia”, nnojoishi jütüjaain aa'u tayakai, chi Shipayakai Wayuu, sünain laülaain süpüla alatiraa saainjala wayuu.",wayuu__bible_youv__2023,80878,"¿Qué es más fácil? ¿Decir: «Tus pecados quedan perdonados», o decir: «Levántate y anda»?","¿Qué es más fácil, decir: Tus pecados te son perdonados, ó decir: Levántate y anda?",LUK 5:23,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero Jesús se volvió y, al verla, le dijo:—Ánimo, hija, tu fe te ha sanado.Y en aquel mismo instante la mujer recuperó la salud.","Ajununajaashi Jesús sünain ni'rüin tü wayuukot.—Nii waa'iraa, anakaja talatüle paa'in. Anaitpa pia süka pünoujain tanain —nümakalaka Jesús sümüin.Anasü shia wanaa ma'i sümaa naashajaain Jesús sümaa.",wayuu__bible_youv__2023,80892,"Pero Jesús se volvió y, al verla, le dijo:—Ánimo, hija, tu fe te ha sanado.Y en aquel mismo instante la mujer recuperó la salud.","Mas Jesús volviéndose, y mirándola, dijo: Confía, hija, tu fe te ha salvado. Y la mujer fué salva desde aquella hora.",MAT 9:22,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "—Salgan de aquí. La muchacha no está muerta; está dormida.Al oír esto, todos se rieron de Jesús;","—Ju'una jümaala yaajee yaa. Tü jintutkot, nnojotsü ouktüin, atunküsü ne'e —nümakalaka namüin.Otta tü wayuukolüirua, asirajüsü nüka Jesús sütüma tü nümakat.",wayuu__bible_youv__2023,80894,"—Salgan de aquí. La muchacha no está muerta; está dormida.Al oír esto, todos se rieron de Jesús;","Díceles: Apartaos, que la muchacha no es muerta, mas duerme. Y se burlaban de él.",MAT 9:24,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Entonces les tocó los ojos y dijo:—Que se haga en ustedes conforme a la fe que tienen.,Ni'itaakalaka Jesús najapü saa'u tü no'ukot wane'ewa'ire nakua sünain nümüin namüin:—Anashii ko'ule jia joolu'u saa'u jünoujain tanain.,wayuu__bible_youv__2023,80899,Entonces les tocó los ojos y dijo:—Que se haga en ustedes conforme a la fe que tienen.,"Entonces tocó los ojos de ellos, diciendo: Conforme á vuestra fe os sea hecho.",MAT 9:29,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Acababan de irse los ciegos cuando se acercaron unos Jesús y le presentaron un mudo que estaba poseído por un demonio.,"Shiasa no'unapa na wayuukana nüma'anajee Jesús, antinnüshi wane wayuu nünainmüin. Manüisai nia süka kale'eru'uin yolujaa.",wayuu__bible_youv__2023,80902,Acababan de irse los ciegos cuando se acercaron unos Jesús y le presentaron un mudo que estaba poseído por un demonio.,"Entonces fué traído á él un endemoniado, ciego y mudo, y le sanó; de tal manera, que el ciego y mudo hablaba y veía.",MAT 12:22,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Felipe, Bartolomé, Tomás y Mateo el recaudador de impuestos; Santiago, hijo de Alfeo, y Tadeo;","Felipe, Bartolomé, je Tomás. Mateo, chi okotchajüikai neerü nümüin chi sülaülashikai mma. Jacobo, chi nüchonkai Alfeo. Tadeo.",wayuu__bible_youv__2023,80909,"Felipe, Bartolomé, Tomás y Mateo el recaudador de impuestos; Santiago, hijo de Alfeo, y Tadeo;","Felipe, y Bartolomé; Tomás, y Mateo el publicano; Jacobo hijo de Alfeo, y Lebeo, por sobrenombre Tadeo;",MAT 10:3,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Tengan cuidado con la gente, porque los entregarán a las autoridades y los azotarán en sus sinagogas.","Jalia jia noulia, süka nata'ülireenain jia süpüla naapaa ekii namüin na laülaayuukana je süka na'yaatireenain jia sulu'u tü ekirajüleekat naya.",wayuu__bible_youv__2023,80923,"Tengan cuidado con la gente, porque los entregarán a las autoridades y los azotarán en sus sinagogas.","Y guardaos de los hombres: porque os entregarán en concilios, y en sus sinagogas os azotarán;",MAT 10:17,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Por causa de mí los llevarán ante gobernadores y reyes para que den testimonio delante de ellos y de los paganos.,"Saaliijee jünoujain tanain, asha'wale'enneena jia namülatu'u na sülaülashiikana mma oo'ulaka namülatu'u na aluwataashiikana saa'u wayuu süpüla jüsouktüinjanain namüin saa'u tü jünoulakat. Je wanaa sümaa jüsha'wale'ennüin namülatu'u, jüküjainjatü tachiki namüin je sümüin tü wayuu gentilekalüirua.",wayuu__bible_youv__2023,80924,Por causa de mí los llevarán ante gobernadores y reyes para que den testimonio delante de ellos y de los paganos.,"Y aun á príncipes y á reyes seréis llevados por causa de mí, por testimonio á ellos y á los Gentiles.",MAT 10:18,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix de manera que los enemigos de cada uno serán sus propios familiares.,"Sulu'u wane miichi, a'ülüjiraweena na apüshiikana maa aka natkaain wayuu eekai pa'ünüüwajiraain.",wayuu__bible_youv__2023,80937,de manera que los enemigos de cada uno serán sus propios familiares.,Y los enemigos del hombre serán los de su casa.,MAT 10:36,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix ¡Y felices aquellos para quienes yo no soy causa de tropiezo!Jesús habla de Juan el Bautista,Anata'aleeshija'a ma'i chi wayuu eekai nnojolüin nuu'ulaain suulia anoujaa tanain sütümajee tü alatakat nümüin —nümakalaka Jesús namüin.,wayuu__bible_youv__2023,80947,¡Y felices aquellos para quienes yo no soy causa de tropiezo!Jesús habla de Juan el Bautista,"En aquellos días, vino Juan el Bautista predicando en el desierto de Judea, diciendo:",MAT 3:1,3,spablm,1,rephrasing_fix "¿Qué esperaban entonces encontrar? ¿Un profeta? Pues sí, les aseguro, y más que profeta.","Shiimüin sünain ju'unüin chamüin süpüla ji'rüinjachin wane nünüikimaajachi Maleiwa. Je alana'aleeshia ma'i nia sünain kojutüin nütüma Maleiwa noulia na waneeinnua, süka niain chi aapirakai wayuu sünain tantajachin tayakai.",wayuu__bible_youv__2023,80950,"¿Qué esperaban entonces encontrar? ¿Un profeta? Pues sí, les aseguro, y más que profeta.","Pero, ¿qué salieron a ver? ¿un profeta? Sí, les digo, y más que un profeta.",LUK 7:26,2,spabes,1,rephrasing_fix "Quien pueda entender esto, que lo entienda.","Chi eekai nüshateein tanüiki, anasü jülüjüle naa'in süpüla niyaawatüinjatüin saa'u tü tekirajakat anain.",wayuu__bible_youv__2023,80955,"Quien pueda entender esto, que lo entienda.","No hay quien entienda, no hay quien busque á Dios;",ROM 3:11,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Entonces dijo al enfermo:—Extiende tu mano.Él la extendió y recuperó el movimiento, como la otra.","Otta nümüin chi wayuu joso ajapüchikai, nümakalaka:—Puwasta tü pajapükat.Je sünain naa'inrüin tü aluwataanakat anain nia, anale'eitpa tü najapükat maa aka saa'in tü suwala'atakat.",wayuu__bible_youv__2023,80976,"Entonces dijo al enfermo:—Extiende tu mano.Él la extendió y recuperó el movimiento, como la otra.","Entonces dijo á aquel hombre: Extiende tu mano. Y él la extendió, y fué restituída sana como la otra.",MAT 12:13,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Si Satanás expulsa Satanás y actúa, por tanto, contra sí mismo, ¿cómo podrá mantener su poder?","Akaajaa Satanás, müleka nujuittirüleje tü yolujaakalüirua sünain nütkaain sümaa, oo'ulaajeechi nia suulia aluwatawaa.",wayuu__bible_youv__2023,80989,"Si Satanás expulsa Satanás y actúa, por tanto, contra sí mismo, ¿cómo podrá mantener su poder?","Y si Satanás echa fuera á Satanás, contra sí mismo está dividido; ¿cómo, pues, permanecerá su reino?",MAT 12:26,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Otra parte de la semilla cayó entre cardos, y los cardos crecieron y la ahogaron.","Eesü ejituukat sa'aka mojuui keimsesü. Shiasa süsotapa, ouktüsü tü pünajütkat sütüma tü mojuuikat.",wayuu__bible_youv__2023,81014,"Otra parte de la semilla cayó entre cardos, y los cardos crecieron y la ahogaron.","Y parte cayó en espinas; y las espinas crecieron, y la ahogaron.",MAT 13:7,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Hay quien oye el mensaje del Reino, pero no le presta atención; llega el maligno y le arranca lo que tenía sembrado en el corazón; es como la semilla que cayó al borde del camino.","Tü waüyee ejituukat eepünaale süliikatünüin aa'u sütüma wayuu, shia nakuaippa na wayuu eekai naapüin ne'e süchiki nukuaippa Maleiwa sünain aluwatawaa sümaa nnojolüin nayaawatüin saa'u. Asütünamaatüsü tü pütchikat noulia nütüma Satanás suulia nanouja'alüin sünain.",wayuu__bible_youv__2023,81022,"Hay quien oye el mensaje del Reino, pero no le presta atención; llega el maligno y le arranca lo que tenía sembrado en el corazón; es como la semilla que cayó al borde del camino.","Oyendo cualquiera la palabra del reino, y no entendiéndola, viene el malo, y arrebata lo que fué sembrado en su corazón: éste es el que fué sembrado junto al camino.",MAT 13:19,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero mientras todos dormían, llegó su enemigo, sembró cizaña entre el trigo y se marchó.","Shiasa aipa'apa wanaa sümaa natunküin na wayuukana, süntakalaka wane na'ünüü sulu'umüin tü yüüjakat sünain shijinain sa'aka tü trigokat wane sü'ü mojuui keimsesü.",wayuu__bible_youv__2023,81024,"Pero mientras todos dormían, llegó su enemigo, sembró cizaña entre el trigo y se marchó.","Mas durmiendo los hombres, vino su enemigo, y sembró cizaña entre el trigo, y se fué.",MAT 13:25,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Y arrojarán a los malos al horno encendido donde llorarán y les rechinarán los dientes.Conclusión del discurso en parábolas,"Je na kaainjaraliikana, ajutüneena natüma na aapieekana sa'akamüin tü sikikat, tü kanüliakat Hades, süpüleekat tü ouktüsükalüirua, eere na'yalajeenain ma'i sütüma tü müliaa ne'reetkat”, nümakalaka Jesús namüin na nikirajüinkana.",wayuu__bible_youv__2023,81045,Y arrojarán a los malos al horno encendido donde llorarán y les rechinarán los dientes.Conclusión del discurso en parábolas,No se les buscará en el consejo del pueblo. No se montarán en lo alto de la asamblea. No se sentarán en el asiento del juez. No entenderán el pacto del juicio. Tampoco declararán la instrucción y el juicio. No se encontrarán donde hay parábolas.,SIR 38:33,1,spablm,1,rephrasing_fix [Jesús les preguntó:] —¿Han entendido todo esto?Ellos contestaron:—Sí.,Nüsakirakalaka Jesús naya:—¿Jiyaawata aa'u süpüshua tü taküjaitpakat jümüin?—Aa —namakalaka na nikirajüinkana.,wayuu__bible_youv__2023,81046,[Jesús les preguntó:] —¿Han entendido todo esto?Ellos contestaron:—Sí.,"Díceles Jesús: ¿Habéis entendido todas estas cosas? Ellos responden: Sí, Señor.",MAT 13:51,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Ella entonces, aconsejada por su madre, le dijo:—Dame ahora mismo, en una bandeja, la cabeza de Juan el Bautista.","Je saa'u shi'ikünüin aa'in sütüma tü shiikat soo'opünaa tü kasa süchuntajatkat, sümakalaka nümüin:—Püntira tamüin yaamüin sulu'u wane pülaata tü nikiikat Juan chi owoutisaajüikai —sümakalaka nümüin.",wayuu__bible_youv__2023,81058,"Ella entonces, aconsejada por su madre, le dijo:—Dame ahora mismo, en una bandeja, la cabeza de Juan el Bautista.","Y ella, instruída primero de su madre, dijo: Dame aquí en un plato la cabeza de Juan el Bautista.",MAT 14:8,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "La petición entristeció al rey; pero como se había comprometido con su juramento delante de los invitados, ordenó que se la entregaran y mandó que decapitaran Juan en la cárcel. 11Enseguida trajeron la cabeza en una bandeja, se la dieron a la muchacha y esta, a su vez, se la entregó a su madre. 12Después de esto, los discípulos de Juan recogieron su cadáver y lo llevaron a enterrar. Luego fueron a comunicar la noticia Jesús.Jesús da de comer a más de cinco mil personas 13Cuando Jesús se enteró de lo sucedido, subió a una barca y se retiró de allí él solo a un lugar solitario. Pero la gente, al saberlo, salió de los pueblos y lo siguió a pie por la orilla. 14Al desembarcar Jesús y ver toda aquella multitud, se compadeció de ellos y curó a los enfermos. 15La tarde comenzaba a caer y los discípulos se acercaron a él para decirle:—La hora ya es avanzada y este es un lugar despoblado. Despide a la gente para que vaya a las aldeas a comprarse comida. 16Jesús les contestó:—No tienen por qué irse. Denles de comer ustedes mismos. 17Ellos replicaron:—Aquí solo tenemos cinco panes y dos peces. 18Dijo Jesús:—Tráiganmelos. 19Mandó Jesús que la gente se recostara sobre la hierba; luego tomó los cinco panes y los dos peces y, mirando al cielo, pronunció la bendición, partió los panes y se los dio a sus discípulos para que ellos los distribuyeran entre la gente. 20Comieron todos hasta quedar satisfechos, y todavía se recogieron doce cestos llenos de trozos sobrantes de pan. 21Los que comieron fueron unos cinco mil hombres, sin contar las mujeres ni los niños.Jesús camina sobre el lago 22A continuación Jesús hizo que sus discípulos subieran a la barca para que llegaran antes que él a la otra orilla del lago, mientras él despedía a la gente. 23Después de despedirla, subió al monte para orar a solas. Y todavía seguía allí él solo al llegar la noche.; Lc 24Entre tanto, la barca ya estaba muy lejos de tierra y las olas la azotaban con violencia, pues el viento les era contrario. 25En las últimas horas de la noche, Jesús se dirigió a ellos andando sobre el lago. 26Cuando los discípulos lo vieron caminar sobre el lago, se asustaron creyendo que era un fantasma y llenos de miedo se pusieron a gritar. 27Pero enseguida Jesús se dirigió a ellos diciendo:—Tranquilícense, soy yo. No tengan miedo. 28Pedro contestó:—Señor, si eres tú, manda que yo vaya hasta ti caminando sobre el agua. 29Jesús le dijo:—Ven.Pedro saltó de la barca y echó a andar sobre el agua para ir hacia Jesús. 30Pero al sentir la violencia del viento, se asustó y, como vio que comenzaba a hundirse, gritó:—¡Señor, sálvame! 31Jesús, tendiéndole enseguida la mano, lo sujetó y le dijo:—¡Qué débil es tu fe! ¿Por qué has dudado? 32Luego subieron a la barca y el viento cesó. 33Y los que estaban a bordo se postraron ante Jesús, exclamando:—¡Verdaderamente, tú eres el Hijo de Dios! 6.Curaciones en Genesaret 34Cruzaron el lago y tocaron tierra en Genesaret. 35En cuanto los habitantes del lugar reconocieron Jesús, divulgaron la noticia por toda la región; así que le trajeron toda clase de enfermos, 36y le suplicaban que les permitiera tocar aunque solo fuera el borde de su manto. Y cuantos lo tocaban recuperaban la salud.","Mojukalaka ma'i naa'in Herodes sütüma tü süchuntakat. Shiasa saa'u pansaaitpain nünüiki sümüin su'upala tü wayuukolüirua, nümakalaka namüin na nüsurulaatsekana:—Ju'una nünainmüin Juan chi püreesashikai jüshottoiwa nünutpünaa. 11Nantitkalaka tü nikiikat chi müliashiikai sulu'u wane pülaata sünain naapüin shia sümüin tü süchonkot Herodías. Shi'ikajaakalaka shia sümüin tü shiikat. 12Otta müshi'iya na nikirajüinkana Juan natüjaapa saa'u sünain ouktüin nia, antüshii naya sünain naapaain chi müliashii süpüla ne'iküin amouyuupa'amüin. Süchikijee tia, o'unüshii naya nünainmüin Jesús süpüla aküjaa nüchiki nümüin.Ekitshi watta saalin wayuu Jesús 13Naapapa Jesús nüchiki Juan sünain nu'utinnüin aa'in, o'otooshi nia namaa na nikirajüinkana sulu'u wane anua sünain no'unüin sujuuna tü wayuukolüirua chamüin eemüinre yüütüülin mmakat. Otta tü wattakat saalin wayuu sütüjaapa naa'u Jesús, o'unüsü nüchiirua süka suu'ui sulu'ujee tü pueulokalüirua. 14Nüntaiwa'aya Jesús, ni'rüin tü wattakat saalin wayuu. Nümüliajakalaka naya sünain niiyajüin eekai ayuulin. 15Shiasa motsopa ka'ikat, narütkaakalaka na nikirajüinkana nünainmüin sünain namüin nümüin:—Ekirajüikalee, yüü'üyütüüisü ma'i tü mmakat yaaya, je alü'ütsü süpüla shipiyu'ujaain. Anasü müleka püjütüleirua su'unaiwa sulu'umüin tü pueulokalüirua nayalajaaiwa tü neküinjatkat —namakalaka nümüin. 16Nüsouktakalaka Jesús namüin:—Anashii makatüle naya yaaya. Jaapa jiakana neküin —nümakalaka Jesús namüin. 17Namakalaka nümüin:—Ja'raisü pan je piamasü ne'e jime asijuushi eekat wama'ana. 18—Iche'era tamüin. 19Anakaja müleka süikkalaale tü wayuukolüirua saa'u tü alamakat —nümakalaka Jesús namüin na nikirajüinkana.Naapaakalaka joo Jesús tü ja'raisükat pan je tü piamasükat jime. Niirakaakalaka iipünaamüin sünain naapüin analu'ut nümüin Maleiwa saa'u. Nüshanaajakalaka joo shia süpüla nottonojüinjatüin na nikirajüinkana süka tü wayuukolüirua. 20Eküshii napüshuale'eya je emirashii sünainjee. Je süchikijee, okotchajünüsü tü napütaalakat natüma na nikirajüinkana, maa aka poloo piammüin katto'ui. 21Eejana maa aka ja’rai miirü tooloyuu sa'aka tü wayuukolüirua süpüshua sünain mayaawajuin na jieyuu oo'ulaka na tepichi eejanakana.Waraittüshi Jesús soo'opünaa tü palaakat 22Shiasa mapa süchikijee tia, nüjütüin Jesús na nikirajüinkana süpüla no'unüinjanain nüpüleerua. No'otookalaka sulu'u tü anuakat sünain no'unüin namüiwa nüpüleerua waneemüin sa'ata tü palaakat süma'inru'u nüpütaain Jesús süpüla tü wayuukolüirua. 23Shiasa süchikijee nüpütaain süpüla, o'unüshi Jesús nümüiwa saa'umüin wane namüna süpüla aashajawaa nümaa Maleiwa. Je motsapa ka'i, eeshi nia nümüiwa saa'u tü namünakat. 24Otta müsia tü anua kalu'ukot na nikirajüinkana, wattasü shia suulia tü mmakat. Je yala pasanain sünain tü palaakat, napanapajakalaka joo wane jouktai. Katsüinsü ma'i joo tü palaakat sütüma. 25Shiasa maa aka eeiwa'aya aikat, o'unüshi Jesús nanainmüin na nikirajüinkana sünain waraittüin nia soo'opünaa tü palaakat. 26Shiasa ne'rapa Jesús sünain waraittüin nia soo'opünaa tü palaakat,—Epeinjaasü kasa wapüla ne'e —namakalaka sünain na'waatüin sümaa mmoluu sheema tü ne'rakat. 27Nüsouktamaatakalaka Jesús namüin:—Nnojo mmolüin jia, jüchechera jaa'in. Taya tayakalin —nümakalaka namüin. 28Nümakalaka Pedro nümüin:—Senyotkalee, müleka shiimainreje piain we'rüin, anakaja peenaküle taya süpüla tantajachin pünainmüin soo'opünaa tü palaakat. 29—Anakaja, jalaichi pümaala —nümakalaka Jesús nümüin.Nüshakatakalaka joo Pedro sulu'ujee tü anuakat sünain waraittüin soo'opünaa tü palaakat nünainmüin Jesús. 30Otta mmotkalaka Pedro sotopa naa'in tü wawaikat. Nu'ttakalaka sünain nimerolo nimerolo nümüin shirokumüin tü palaakat.—Jalia taya Senyotkalee —nümakalaka nümüin Jesús sünain nu'waatüin. 31Otta Jesús, niyurulamaatüin nütüna sünain naapaain Pedro.—Pia matsüinkai anoula, ¿jamüsü nnojotka'a püchecherüin paa'in sünain anoujaa tanain? —nümakalaka Jesús nümüin. 32Je no'otoopa sulu'umüin tü anuakat, ejimalaa müsia tü jouktaikat. 33Otta na nikirajüinkana yaakana sulu'u tü anuakat, na'waajüin Jesús sünain namüin nümüin:—Shiimüinja sünain piain chi Nüchonkai Maleiwa —namakalaka nümüin. 34Je nantapa waneemüin sa'ata tü palaakat, antüshii naya sulu'umüin wane mma kanüliasü Genesaret. 35Je niyaawatünapa Jesús sütüma tü wayuuirua kepiakat cha'aya, su'walakajaakalaka nüchiki sainküin süpüshua tü mma pejekat sünain Genesaret. Süntinnakalaka wayuu eekai ayuulin nünainmüin Jesús. 36Nachuntakalaka na wayuukana nümüin Jesús shii'iree shiain nepettüin ne'e na ayuuishiikana sot nüshe'in. Anakalaka nütüma napüshua'aya na eekai nepettüin nüshe'in.",wayuu__bible_youv__2023,81059,"La petición entristeció al rey; pero como se había comprometido con su juramento delante de los invitados, ordenó que se la entregaran y mandó que decapitaran Juan en la cárcel. 11Enseguida trajeron la cabeza en una bandeja, se la dieron a la muchacha y esta, a su vez, se la entregó a su madre. 12Después de esto, los discípulos de Juan recogieron su cadáver y lo llevaron a enterrar. Luego fueron a comunicar la noticia Jesús.Jesús da de comer a más de cinco mil personas 13Cuando Jesús se enteró de lo sucedido, subió a una barca y se retiró de allí él solo a un lugar solitario. Pero la gente, al saberlo, salió de los pueblos y lo siguió a pie por la orilla. 14Al desembarcar Jesús y ver toda aquella multitud, se compadeció de ellos y curó a los enfermos. 15La tarde comenzaba a caer y los discípulos se acercaron a él para decirle:—La hora ya es avanzada y este es un lugar despoblado. Despide a la gente para que vaya a las aldeas a comprarse comida. 16Jesús les contestó:—No tienen por qué irse. Denles de comer ustedes mismos. 17Ellos replicaron:—Aquí solo tenemos cinco panes y dos peces. 18Dijo Jesús:—Tráiganmelos. 19Mandó Jesús que la gente se recostara sobre la hierba; luego tomó los cinco panes y los dos peces y, mirando al cielo, pronunció la bendición, partió los panes y se los dio a sus discípulos para que ellos los distribuyeran entre la gente. 20Comieron todos hasta quedar satisfechos, y todavía se recogieron doce cestos llenos de trozos sobrantes de pan. 21Los que comieron fueron unos cinco mil hombres, sin contar las mujeres ni los niños.Jesús camina sobre el lago 22A continuación Jesús hizo que sus discípulos subieran a la barca para que llegaran antes que él a la otra orilla del lago, mientras él despedía a la gente. 23Después de despedirla, subió al monte para orar a solas. Y todavía seguía allí él solo al llegar la noche.; Lc 24Entre tanto, la barca ya estaba muy lejos de tierra y las olas la azotaban con violencia, pues el viento les era contrario. 25En las últimas horas de la noche, Jesús se dirigió a ellos andando sobre el lago. 26Cuando los discípulos lo vieron caminar sobre el lago, se asustaron creyendo que era un fantasma y llenos de miedo se pusieron a gritar. 27Pero enseguida Jesús se dirigió a ellos diciendo:—Tranquilícense, soy yo. No tengan miedo. 28Pedro contestó:—Señor, si eres tú, manda que yo vaya hasta ti caminando sobre el agua. 29Jesús le dijo:—Ven.Pedro saltó de la barca y echó a andar sobre el agua para ir hacia Jesús. 30Pero al sentir la violencia del viento, se asustó y, como vio que comenzaba a hundirse, gritó:—¡Señor, sálvame! 31Jesús, tendiéndole enseguida la mano, lo sujetó y le dijo:—¡Qué débil es tu fe! ¿Por qué has dudado? 32Luego subieron a la barca y el viento cesó. 33Y los que estaban a bordo se postraron ante Jesús, exclamando:—¡Verdaderamente, tú eres el Hijo de Dios! 6.Curaciones en Genesaret 34Cruzaron el lago y tocaron tierra en Genesaret. 35En cuanto los habitantes del lugar reconocieron Jesús, divulgaron la noticia por toda la región; así que le trajeron toda clase de enfermos, 36y le suplicaban que les permitiera tocar aunque solo fuera el borde de su manto. Y cuantos lo tocaban recuperaban la salud.","Y luego Jesús hizo á sus discípulos entrar en el barco, é ir delante de él á la otra parte del lago, entre tanto que él despedía á las gentes.",MAT 14:22,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Enseguida trajeron la cabeza en una bandeja, se la dieron a la muchacha y esta, a su vez, se la entregó a su madre.",Nantitkalaka tü nikiikat chi müliashiikai sulu'u wane pülaata sünain naapüin shia sümüin tü süchonkot Herodías. Shi'ikajaakalaka shia sümüin tü shiikat.,wayuu__bible_youv__2023,81060,"Enseguida trajeron la cabeza en una bandeja, se la dieron a la muchacha y esta, a su vez, se la entregó a su madre.","Y volvió con la cabeza en un plato, y la dio a la muchacha; y la muchacha se lo dio a su madre.",MRK 6:28,2,spabes,1,rephrasing_fix "Después de despedirla, subió al monte para orar a solas. Y todavía seguía allí él solo al llegar la noche.; Lc","Shiasa süchikijee nüpütaain süpüla, o'unüshi Jesús nümüiwa saa'umüin wane namüna süpüla aashajawaa nümaa Maleiwa. Je motsapa ka'i, eeshi nia nümüiwa saa'u tü namünakat.",wayuu__bible_youv__2023,81072,"Después de despedirla, subió al monte para orar a solas. Y todavía seguía allí él solo al llegar la noche.; Lc","Y despedidas las gentes, subió al monte, apartado, á orar: y como fué la tarde del día, estaba allí solo.",MAT 14:23,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Jesús, tendiéndole enseguida la mano, lo sujetó y le dijo:—¡Qué débil es tu fe! ¿Por qué has dudado?","Otta Jesús, niyurulamaatüin nütüna sünain naapaain Pedro.—Pia matsüinkai anoula, ¿jamüsü nnojotka'a püchecherüin paa'in sünain anoujaa tanain? —nümakalaka Jesús nümüin.",wayuu__bible_youv__2023,81080,"Jesús, tendiéndole enseguida la mano, lo sujetó y le dijo:—¡Qué débil es tu fe! ¿Por qué has dudado?","Y luego Jesús, extendiendo la mano, trabó de él, y le dice: Oh hombre de poca fe, ¿por qué dudaste?",MAT 14:31,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Luego subieron a la barca y el viento cesó.,"Je no'otoopa sulu'umüin tü anuakat, ejimalaa müsia tü jouktaikat.",wayuu__bible_youv__2023,81081,Luego subieron a la barca y el viento cesó.,"Y como ellos entraron en el barco, sosegóse el viento.",MAT 14:32,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "En cuanto los habitantes del lugar reconocieron Jesús, divulgaron la noticia por toda la región; así que le trajeron toda clase de enfermos,","Je niyaawatünapa Jesús sütüma tü wayuuirua kepiakat cha'aya, su'walakajaakalaka nüchiki sainküin süpüshua tü mma pejekat sünain Genesaret. Süntinnakalaka wayuu eekai ayuulin nünainmüin Jesús.",wayuu__bible_youv__2023,81084,"En cuanto los habitantes del lugar reconocieron Jesús, divulgaron la noticia por toda la región; así que le trajeron toda clase de enfermos,","Y como le conocieron los hombres de aquel lugar, enviaron por toda aquella tierra alrededor, y trajeron á él todos los enfermos;",MAT 14:35,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Jesús salió de aquel lugar y se dirigió a la comarca de Tiro y Sidón.,"Shiasa mapa tia, o'unüshi Jesús namaa na nikirajüinkana yalajee yala Genesaretjee sulu'umüin tü mmakat kalu'ukot tü pueulokalüirua Tiro oo'ulaka Sidón.",wayuu__bible_youv__2023,81100,Jesús salió de aquel lugar y se dirigió a la comarca de Tiro y Sidón.,"Y saliendo Jesús de allí, se fué á las partes de Tiro y de Sidón.",MAT 15:21,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Entonces Jesús le respondió:—¡Grande es tu fe, mujer! ¡Que se haga lo que deseas!Y su hija quedó curada en aquel mismo instante.","Nümakalaka Jesús sümüin:—Maachee, te'rüin pia sünain shiimüin pünoujain tanain süka süpüshua paa'in. Anakaja müleka naapüle joolu'u Maleiwa tü püchuntakat —nümakalaka sümüin.Anakalaka tü süchonkot wanaa ma'i sümaa tia.Ekitshi watta saalin wayuu Jesús nüchikua",wayuu__bible_youv__2023,81107,"Entonces Jesús le respondió:—¡Grande es tu fe, mujer! ¡Que se haga lo que deseas!Y su hija quedó curada en aquel mismo instante.","Entonces respondiendo Jesús, dijo: Oh mujer, grande es tu fe; sea hecho contigo como quieres. Y fué sana su hija desde aquella hora.",MAT 15:28,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Se le acercó mucha gente, trayendo consigo cojos, ciegos, tullidos, mudos y otros muchos enfermos. Los pusieron a los pies de Jesús, y él los curó a todos.","Je antüsü wayuu watta saalin nünainmüin Jesús ayuuisümaajatü. Eesü wayuu eekai masa'ain, eekai mo'uin, eekai matünain, eekai manülin, je wainma eekai ayuulin sütüma ayuulii eekai eein ne'e. Antinnüsü tü ayuuisükalüirua nümülatu'umüin Jesús je niiyajüin shia.",wayuu__bible_youv__2023,81109,"Se le acercó mucha gente, trayendo consigo cojos, ciegos, tullidos, mudos y otros muchos enfermos. Los pusieron a los pies de Jesús, y él los curó a todos.","Y llegaron á él muchas gentes, que tenían consigo cojos, ciegos, mudos, mancos, y otros muchos enfermos: y los echaron á los pies de Jesús, y los sanó:",MAT 15:30,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Jesús les preguntó:—¿Cuántos panes tienen?Ellos contestaron:—Siete y unos cuantos peces.,—¿Jera pan eekat jüma'ana? —nümakalaka Jesús.—Akaratshisü ne'e pan eekat yaaya sümaa palitchen ne'e jimechen asijuushi —namakalaka ni'ipajee.,wayuu__bible_youv__2023,81113,Jesús les preguntó:—¿Cuántos panes tienen?Ellos contestaron:—Siete y unos cuantos peces.,"Y Jesús les dice: ¿Cuántos panes tenéis? Y ellos dijeron: Siete, y unos pocos pececillos.",MAT 15:34,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Jesús dispuso que la gente se sentara en el suelo.,Nuluwataakalaka Jesús tü wattakat saalin wayuu sünain süikkalaainjatüin mmalu'u.,wayuu__bible_youv__2023,81114,Jesús dispuso que la gente se sentara en el suelo.,Y mandó á las gentes que se recostasen sobre la tierra.,MAT 15:35,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix ¿Aún no son capaces de entender? ¿Ya no recuerdan los cinco panes repartidos entre los cinco mil hombres y cuántos cestos recogieron?,¿Nnojoliyüttaaja'a jiyaawatüin aa'u tü tekirajeekat anain jia? Soto jaa'in wanaa sümaa tekirüin ja’rai miirü tooloyuu oo'ulaka jieyuu je tepichiya süka tü ja'raisükat pan je sünain süpütaain wainma süchikijee.,wayuu__bible_youv__2023,81123,¿Aún no son capaces de entender? ¿Ya no recuerdan los cinco panes repartidos entre los cinco mil hombres y cuántos cestos recogieron?,"¿No entendéis aún, ni os acordáis de los cinco panes entre cinco mil hombres, y cuántos cestos alzasteis?",MAT 16:9,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Allí se transfiguró en presencia de ellos. Su rostro resplandeció como el sol y su ropa se volvió blanca como la luz.,"Je chamüin cha'aya, ee'iranajaasü nukuaippa Jesús no'upala. Chuwatsü ma'i nu'upünaa maa aka naa'in chi ka'ikai. Otta nüshe'in, jorojorotsü ma'i.",wayuu__bible_youv__2023,81139,Allí se transfiguró en presencia de ellos. Su rostro resplandeció como el sol y su ropa se volvió blanca como la luz.,"Y se transfiguró delante de ellos; y resplandeció su rostro como el sol, y sus vestidos fueron blancos como la luz.",MAT 17:2,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pedro les contestó:—Sin duda que sí.Más tarde, al llegar Pedro a casa, Jesús lo abordó, diciéndole:—Simón, ¿qué te parece? Los reyes de este mundo, ¿de quiénes perciben impuestos y tributos? ¿De sus propios súbditos o de los extranjeros?","—Aa —nümakalaka Pedro namüin.Shiasa nikerolapa Pedro sulu'umüin wane miichi, arütkaa müshia Jesús nünainmüin sünain nümüin nümüin:—Simón, tasakirüin paala pia sünain wane kasa: ¿Jaralii na wayuu awalaajüinjanaka nümüin chi sülaülashikai mma? ¿Naya na nüchooinkana? ¿Nayataapa na wayuu nnojoliikana nüchooin, na wayuu nuluwataakana ne'e aa'u? —nümakalaka Jesús nümüin Pedro.",wayuu__bible_youv__2023,81162,"Pedro les contestó:—Sin duda que sí.Más tarde, al llegar Pedro a casa, Jesús lo abordó, diciéndole:—Simón, ¿qué te parece? Los reyes de este mundo, ¿de quiénes perciben impuestos y tributos? ¿De sus propios súbditos o de los extranjeros?","El dice: Sí. Y entrando él en casa, Jesús le habló antes, diciendo: ¿Qué te parece, Simón? Los reyes de la tierra, ¿de quién cobran los tributos ó el censo? ¿de sus hijos ó de los extraños?",MAT 17:25,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Si tampoco les hace caso a ellos, manifiéstalo a la comunidad. Y si ni siquiera a la comunidad hace caso, tenlo por pagano o recaudador de impuestos.","Je müleka ayatüle nnojolüin kapülain naa'in tü pümakat nümüin, anakaja püküjale süchiki tü naainjalakat namüin na anoujashiikana wanaa sümaa jutkatüin. Je müleka niyouktüle tü namakat na anoujashiikana napüshua nümüin, piirakaa pümata nümüin maa aka naa'in eekai matüjüin ayaawajawaa suulia aainjalaa.",wayuu__bible_youv__2023,81179,"Si tampoco les hace caso a ellos, manifiéstalo a la comunidad. Y si ni siquiera a la comunidad hace caso, tenlo por pagano o recaudador de impuestos.","Porque nadie hace las cosas secretamente si desea que los hombres lo conozcan. Si haces estas cosas, déjate ver por todos los hombres.",JHN 7:4,2,spabes,1,rephrasing_fix "Cuando Jesús terminó este discurso, salió de Galilea y se dirigió a la región de Judea situada en la otra orilla del Jordán.","Shiasa nüküjapa Jesús tüü namüin na nikirajüinkana, o'unüshi nia chajee Galileajee sulu'umüin tü mmakat Judea. Je yalajee yala, o'unüshi waneemüin sa'ata tü süchikat Jordán.",wayuu__bible_youv__2023,81196,"Cuando Jesús terminó este discurso, salió de Galilea y se dirigió a la región de Judea situada en la otra orilla del Jordán.","Y ACONTECIÓ que acabando Jesús estas palabras, se pasó de Galilea, y vino á los términos de Judea, pasado el Jordán.",MAT 19:1,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Y después de poner las manos sobre los niños, se fue de allí.El joven rico","Shiasa süchikijee ni'itaain najapü saa'u tü tepichikalüirua, o'unüshi nia yalajee yala.Chi ekeroteechikai eere nuluwataain Maleiwa",wayuu__bible_youv__2023,81207,"Y después de poner las manos sobre los niños, se fue de allí.El joven rico","Y habiendo puesto sobre ellos las manos, se partió de allí.",MAT 19:15,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Al anochecer, el amo de la viña ordenó a su capataz: «Llama a los jornaleros y págales su salario, empezando por los últimos hasta los primeros».","“Shiasa mapa aipa'a, nümakalaka chi ka'apainseshikai nümüin chi ni'ipajachikai: ‘Peenaka na a'yataaliikana süpüla puwalaajüin namüin tü na'yataainkat. Puwalaaja palajana na chiiruajanakana o'ttüin sünain a'yatawaa. Je süchikijee, puwalaajeena na palajanakana o'ttüin’, nümakalaka.",wayuu__bible_youv__2023,81228,"Al anochecer, el amo de la viña ordenó a su capataz: «Llama a los jornaleros y págales su salario, empezando por los últimos hasta los primeros».","Y cuando fué la tarde del día, el señor de la viña dijo á su mayordomo: Llama á los obreros y págales el jornal, comenzando desde los postreros hasta los primeros.",MAT 20:8,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "diciendo: «A estos que solo han trabajado una hora, les pagas lo mismo que a nosotros, que hemos trabajado toda la jornada soportando el calor del día».","‘Nala o'ttüshiikana motsapa ka'i sünain a'yatawaa, wanaawasü puwalaajüin namüin wanaa wamaa waya o'ttüshiikana watta'ajee maalü, ka'isitshiikana so'uka'ipa’, namakalaka nümüin.",wayuu__bible_youv__2023,81232,"diciendo: «A estos que solo han trabajado una hora, les pagas lo mismo que a nosotros, que hemos trabajado toda la jornada soportando el calor del día».","Diciendo: Estos postreros sólo han trabajado una hora, y los has hecho iguales á nosotros, que hemos llevado la carga y el calor del día.",MAT 20:12,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "luego lo pondrán en manos de extranjeros para que se burlen de él, lo golpeen y lo crucifiquen. Pero al tercer día resucitará.Petición de los hijos de Zebedeo","sünain naapüin taya najapulu'umüin na gentilekana. Je naairua, neme'erainpaleechi taya sümaa na'yaateechin taya. Je süchikijee tia, nakachereechi taya süpüla ouktaa. Otta nu'unnaa chi apünüinkai ka'i süchikijee tia, oso'iraajeerü taa'in —nümakalaka Jesús namüin na nikirajüinkana.Jacobo oo'ulaka Juan, achuntüshii wane kasa nümüin Jesús",wayuu__bible_youv__2023,81239,"luego lo pondrán en manos de extranjeros para que se burlen de él, lo golpeen y lo crucifiquen. Pero al tercer día resucitará.Petición de los hijos de Zebedeo","Y le entregarán á los Gentiles para que le escarnezcan, y azoten, y crucifiquen; mas al tercer día resucitará.",MAT 20:19,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Jesús respondió:—No saben lo que están pidiendo. ¿Pueden beber ustedes la misma copa de amargura que yo estoy a punto de beber?Ellos le contestaron:—¡Sí, podemos beberla!","Nümakalaka joolu'u Jesús namüin Jacobo oo'ulaka Juan:—Nnojotsü jütüjaain aa'u tü juchuntakat. ¿Juunteerüjasa'aya jülatirüin tü müliaa te'reetkat? —müshi nia namüin.—Aa, wounteerü —namakalaka nümüin Jesús.",wayuu__bible_youv__2023,81242,"Jesús respondió:—No saben lo que están pidiendo. ¿Pueden beber ustedes la misma copa de amargura que yo estoy a punto de beber?Ellos le contestaron:—¡Sí, podemos beberla!","Entonces Jesús respondiendo, dijo: No sabéis lo que pedís: ¿podéis beber el vaso que yo he de beber, y ser bautizados del bautismo de que yo soy bautizado? Y ellos le dicen: Podemos.",MAT 20:22,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Jesús les dijo:—Pues bien, beberán mi copa de amargura; pero el que se sienten el uno a mi derecha y el otro a mi izquierda, no es cosa mía concederlo; eso es para quienes mi Padre lo ha reservado.","Nümakalaka Jesús namüin:—Shiimüin sünain ji'rüinjatüin müliaa maa aka tayakai. Otta na aikkalaainjanakana tekialu'ujee oo'ulaka tepe'eru'ujee, nnojoishi laülaain taya süpüla, nieechi e'itaaka chi Tashikai Maleiwa —nümakalaka Jesús namüin.",wayuu__bible_youv__2023,81243,"Jesús les dijo:—Pues bien, beberán mi copa de amargura; pero el que se sienten el uno a mi derecha y el otro a mi izquierda, no es cosa mía concederlo; eso es para quienes mi Padre lo ha reservado.","Y él les dice: A la verdad mi vaso beberéis, y del bautismo de que yo soy bautizado, seréis bautizados; mas el sentaros á mi mano derecha y á mi izquierda, no es mío darlo, sino á aquellos para quienes está aparejado de mi Padre.",MAT 20:23,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Cuando los otros diez discípulos oyeron esto, se sintieron muy molestos con los dos hermanos.","Shiasa na polooshiikana nikirajüin, natüjaapa saa'u tü nachuntakat, aashichijaashii naya namüin Jacobo je Juan süsala tia.",wayuu__bible_youv__2023,81244,"Cuando los otros diez discípulos oyeron esto, se sintieron muy molestos con los dos hermanos.","Y como los diez oyeron esto, se enojaron de los dos hermanos.",MAT 20:24,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Por la mañana temprano, cuando Jesús volvía a la ciudad, sintió hambre.","Shiasa mapa watta'a maalü, sünain nüle'ejüin Jesús nüchikua namaa na nikirajüinkana Jerusalénmüin, ouktakalaka nia jamü wopulu'u.",wayuu__bible_youv__2023,81270,"Por la mañana temprano, cuando Jesús volvía a la ciudad, sintió hambre.","Y por la mañana volviendo á la ciudad, tuvo hambre.",MAT 21:18,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Al ver aquello, los discípulos se quedaron atónitos, y decían:—¿Cómo ha podido secarse de repente la higuera?","Je na nikirajüinkana, patatsü ma'i naa'in ne'rapa tü alatakat. Nasakirakalaka Jesús:—¿Kasa sujulujaamaataka atüma tü wunu'ukat?",wayuu__bible_youv__2023,81272,"Al ver aquello, los discípulos se quedaron atónitos, y decían:—¿Cómo ha podido secarse de repente la higuera?","Y viendo esto los discípulos, maravillados decían: ¿Cómo se secó luego la higuera?",MAT 21:20,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Por eso, les digo que el reino de Dios se les quitará a ustedes y será entregado a un pueblo que produzca los frutos que corresponden al Reino. [","“Tamüshii paala jia: Mayaashiije e'itaaushin jia paala sümaiwa süpüla eeinjanain jia nümaa Maleiwa eere nuluwataain, nuu'ule'ereena jia suulia tia. Nayeena e'itaanaka nütüma na eekai naa'inreerüin tü nuluwataakat anain.",wayuu__bible_youv__2023,81290,"Por eso, les digo que el reino de Dios se les quitará a ustedes y será entregado a un pueblo que produzca los frutos que corresponden al Reino. [","Por tanto os digo, que el reino de Dios será quitado de vosotros, y será dado á gente que haga los frutos de él.",MAT 21:43,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Y el que jura por el cielo, jura también por el trono de Dios y por Dios mismo, que se sienta en ese trono.","Je chi eekai pansaain nünüiki sulu'u sünülia tü kasa chakat iipünaa, sulu'usia ne'e sünülia niinase Maleiwa oo'ulaka niakai chi joyotakai saa'u. Niainjachi kojutka jütüma nümüiwa.",wayuu__bible_youv__2023,81352,"Y el que jura por el cielo, jura también por el trono de Dios y por Dios mismo, que se sienta en ese trono.","Y el que jura por el cielo, jura por el trono de Dios, y por Aquél que está sentado sobre él.",MAT 23:22,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "¡Ay de ustedes, maestros de la ley y fariseos hipócritas, que limpian por fuera la copa y el plato, mientras por dentro siguen sucios con el producto de su propia rapacidad y codicia!","“Jiakana karalouktamaajanakana oo'ulaka fariseokana, jia piamakana o'upünaa, ‘Aisha'ajaa’ meena jia, süka kasalajaneerüin jümüin tü mojusü jaa'inrakat. Jiakana keisalakana ma'i ne'e sümüin jiitain je jüpülaatse süpüla uleinjatüin shia, nnojotkalajasa jiisalajüin jaa'in süpüla uleinjatüin shia. Yarüttüsü ma'i, süka jülüjain jaa'in kasa mojulu'ut waneepia, maa aka kachiiruaa aa'in washirüü.",wayuu__bible_youv__2023,81353,"¡Ay de ustedes, maestros de la ley y fariseos hipócritas, que limpian por fuera la copa y el plato, mientras por dentro siguen sucios con el producto de su propia rapacidad y codicia!","¡Ay de vosotros, escribas y Fariseos, hipócritas! porque limpiáis lo que está de fuera del vaso y del plato; mas de dentro están llenos de robo y de injusticia.",MAT 23:25,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "el que esté en la azotea no baje a la casa a recoger ninguna de sus cosas,","Chi wayuu joyotokoi sheemioushi tü nipiakat so'u ka'ikat tia, nnojoi nikerolüin paülü'ümüin süpüla nükotchajaain nükorolo.",wayuu__bible_youv__2023,81380,"el que esté en la azotea no baje a la casa a recoger ninguna de sus cosas,","Y quien está en la azotea de la casa no baje, ni entre, para sacar algo de su casa.",MRK 13:15,2,spabes,1,rephrasing_fix "Piensen que si el amo de la casa supiera a qué hora va a llegar el ladrón, vigilaría para impedir que le perforen la casa.","Soto jaa'in wane kasa. Wane wayuu nipiajachi, müleka nütüjaaleje saa'u tü ka'i nüntajaikai o'u wane ka'ruwarai, nnojoireeja süpüla nutunküinjachin suulia nikerolüin chi ka'ruwaraikai.",wayuu__bible_youv__2023,81399,"Piensen que si el amo de la casa supiera a qué hora va a llegar el ladrón, vigilaría para impedir que le perforen la casa.","Pero sepan esto, que si el dueño de la casa hubiera tenido conocimiento del tiempo cuando el ladrón estaba llegando, él velaría, y no habría permitido que su casa fuera asaltada.",LUK 12:39,2,spabes,1,rephrasing_fix Pero si otro criado es malo y piensa en su interior: «Mi señor se retrasa»,"“¿Jama müleka nnojorule jüüjüüin nia sümüin nünüiki chi nülaamainkai, müleka ‘Nnojoleechi antamaatüin chi talaamainkai nüchikua’ nümataarüle ne'e",wayuu__bible_youv__2023,81403,Pero si otro criado es malo y piensa en su interior: «Mi señor se retrasa»,"Por lo cual; no desanimemos, pues aunque nuestro hombre exterior se está volviendo más débil, nuestro hombre interior se rejuvenece día tras día.",2CO 4:16,2,spabes,1,rephrasing_fix Este perfume podía haberse vendido por muy buen precio y haber dado el importe a los pobres.,Kojutpaja'a ma'i shia. Anasüje müleka suikkünüle süpüla sükaaliijia wayuu eekai müliain —namajiraakalaka sünain nachiajaain shia.,wayuu__bible_youv__2023,81445,Este perfume podía haberse vendido por muy buen precio y haber dado el importe a los pobres.,"Porque esto se podía vender por gran precio, y darse á los pobres.",MAT 26:9,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Les aseguro que en cualquier lugar del mundo donde se anuncie el evangelio, se recordará también a esta mujer y lo que hizo.Judas traiciona Jesús","Tamüshii paala jia: Sainküin mma eepünaale süküjüneerüin tachiki tayakai chi O'tte'erüikai, ja'yeerü süchiki tü jietkat süpüla sotüinjatüin saa'in wayuu tü saa'inrakat —nümakalaka Jesús namüin na nikirajüinkana.Judas, aapeeshi nikii Jesús",wayuu__bible_youv__2023,81449,"Les aseguro que en cualquier lugar del mundo donde se anuncie el evangelio, se recordará también a esta mujer y lo que hizo.Judas traiciona Jesús","De cierto, de cierto les digo: Dondequiera que se divulguen estás buenas nuevas en todo el mundo, se hablará de lo que hizo esta mujer en memoria de ella.",MAT 26:13,2,spabes,1,rephrasing_fix "Entonces uno de los doce discípulos, el llamado Judas Iscariote, fue a ver a los jefes de los sacerdotes","Niasa Judas Iscariote, napüshi na polooshiikana piammüin Aluwataaushikana, nu'unakalaka nanainmüin na laülaashiikana na'akajee na sacerdote judíokana sünain nümüin namüin:",wayuu__bible_youv__2023,81450,"Entonces uno de los doce discípulos, el llamado Judas Iscariote, fue a ver a los jefes de los sacerdotes","Entonces uno de los doce, que se llamaba Judas Iscariote, fue a los principales sacerdotes,",MAT 26:14,2,spabes,1,rephrasing_fix El primer día de los Panes sin levadura se acercaron los discípulos Jesús y le preguntaron:—¿Dónde quieres que te preparemos la cena de Pascua?,"Shiasa süntapa sükalia tü mi'iraa Pascua münakat, tü ekünapü'ükat anain tü pan ma'akasatkat soolojia, narütkaakalaka na nikirajüinkana nünainmüin Jesús sünain namüin nümüin:—¿Jalasü pücheküin süpüleerua weküinjatüin tü Pascuakat, wekeraajaiwa shia püpüla? —namakalaka nümüin.",wayuu__bible_youv__2023,81453,El primer día de los Panes sin levadura se acercaron los discípulos Jesús y le preguntaron:—¿Dónde quieres que te preparemos la cena de Pascua?,"Y el primer día de la fiesta de los panes sin levadura, vinieron los discípulos á Jesús, diciéndole: ¿Dónde quieres que aderecemos para ti para comer la pascua?",MAT 26:17,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Los jefes de los sacerdotes recogieron aquellas monedas y dijeron:—Este dinero está manchado de sangre. No podemos ponerlo en el cofre de las ofrendas.,"Je na laülaashiikana na'akajee na sacerdote judíokana, nakotchajaakalaka tü neetkat sünain maa:—Saa'u süliain ouktaa tü neetkat, nnojotsü anain süpüla we'itaain shia sa'aka tü neerü sümüinjatkat tü a'waajüleekat Maleiwa, maa aka sümakat tü nuluwataakat anain Moisés —namakalaka.",wayuu__bible_youv__2023,81510,Los jefes de los sacerdotes recogieron aquellas monedas y dijeron:—Este dinero está manchado de sangre. No podemos ponerlo en el cofre de las ofrendas.,"Y los príncipes de los sacerdotes, tomando las piezas de plata, dijeron: No es lícito echarlas en el tesoro de los dones, porque es precio de sangre.",MAT 27:6,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Y ya no habló más, a pesar de que los sacerdotes y los ancianos no dejaban de acusarlo.","Shiasa shi'ipajee tü alawaa naküjakat joo na laülaashiikana na'akajee na sacerdote judíokana oo'ulaka na waneeirua laülaayuu judíokana sünain naa'inrüin wainma kasa mojusü naajüin, nnojoishi asouktüin Jesús.",wayuu__bible_youv__2023,81515,"Y ya no habló más, a pesar de que los sacerdotes y los ancianos no dejaban de acusarlo.","Y siendo acusado por los príncipes de los sacerdotes, y por los ancianos, nada respondió.",MAT 27:12,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix El gobernador volvió a preguntar:—¿A cuál de estos dos quieren que conceda la libertad?Ellos contestaron:—¡A Barrabás!,Nümakalaka Pilato sümüin tü wattakat saalin wayuu:—¿Jarai na'aka na piamashii püreesashiikana tajuittirüinjachika jümüin? —nüsakirakalaka.—Nia pujuittira wamüin Barrabás —müsü sünüikiirua nümüin.,wayuu__bible_youv__2023,81524,El gobernador volvió a preguntar:—¿A cuál de estos dos quieren que conceda la libertad?Ellos contestaron:—¡A Barrabás!,Y respondiendo el presidente les dijo: ¿Cuál de los dos queréis que os suelte? Y ellos dijeron: A Barrabás.,MAT 27:21,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Y todo el pueblo a una respondió:—¡De su muerte nos hacemos responsables nosotros y nuestros hijos!,Asonnuwaasü süpüshua tü wayuukolüirua ni'ipajee:—Wayeenaja kasitka nukuaippa sünain ouktaa je na woo'uliwo'ukana —sümakalaka nümüin.,wayuu__bible_youv__2023,81528,Y todo el pueblo a una respondió:—¡De su muerte nos hacemos responsables nosotros y nuestros hijos!,"Y respondiendo todo el pueblo, dijo: Su sangre sea sobre nosotros, y sobre nuestros hijos.",MAT 27:25,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix le quitaron sus ropas y le echaron un manto de color rojo sobre los hombros;,"Saakatakalaka nüshe'in Jesús sümaa sa'atüin wane ashe'inyüü anasü nünain, jepisiiyaa o'ulu, maa aka saa'in nüshe'in wane aluwataai saa'u mma, süpüla shime'erainpalain nia.",wayuu__bible_youv__2023,81531,le quitaron sus ropas y le echaron un manto de color rojo sobre los hombros;,"Y después que le hubieron escarnecido, le desnudaron el manto, y le vistieron de sus vestidos, y le llevaron para crucificarle.",MAT 27:31,2,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Después de haberse burlado de él, le quitaron la túnica, lo vistieron con sus propias ropas y se lo llevaron para crucificarlo.Jesús es crucificado","Shiasa süchikijee shime'erainpalain nia, saakatüin tü ashe'inyüü anasükat sa'atakat paala nünain. Sa'atüin tü nüshe'inkat nünain süchikua süpüla su'unirüinjachin nia yalajee yala süpüla sükacherüinjachin nia süpüla ouktaa.Akachennüshi Jesús sünain kuruusa süpüla ouktaa",wayuu__bible_youv__2023,81534,"Después de haberse burlado de él, le quitaron la túnica, lo vistieron con sus propias ropas y se lo llevaron para crucificarlo.Jesús es crucificado","Y cuando se burlaban de él, le quitaron la ropa, le vistieron y se lo llevaron para ponerlo en la cruz.",MAT 27:31,2,spabes,1,rephrasing_fix "Cuando salían, encontraron a un tal Simón, natural de Cirene, y lo obligaron a cargar con la cruz de Jesús.","Wanaa sümaa nu'uninnüin Jesús natüma na surulaatkana eemüinjachire nükachennüinjachin natüma, antüshi Jerusalénmüin wane wayuu Cireneje'ewai kanüliashi Simón. Nüta'ünnakalaka joo natüma na surulaatkana süpüla nülü'üjainjatüin tü wunu'u akachennüinjachikat anain Jesús.",wayuu__bible_youv__2023,81535,"Cuando salían, encontraron a un tal Simón, natural de Cirene, y lo obligaron a cargar con la cruz de Jesús.","Y saliendo, hallaron á un Cireneo, que se llamaba Simón: á éste cargaron para que llevase su cruz.",MAT 27:32,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Lo oyeron algunos de los que estaban allí y comentaron:—Está llamando Elías.,"Je saapapa nünüiki Jesús wane wayuuirua sha'washawatsü nü'ütpa'a, müsü shia:—Nuunejüin Elías chi nünüikimaajachikai Maleiwa —sümakalaka.",wayuu__bible_youv__2023,81549,Lo oyeron algunos de los que estaban allí y comentaron:—Está llamando Elías.,"Y algunos de los que estaban cerca, oyéndole, dijeron: Mira, él está clamando a Elías.",MRK 15:35,2,spabes,1,rephrasing_fix "lo puso en un sepulcro nuevo que había hecho excavar en la roca. Después hizo rodar una gran piedra, cerrando con ella la entrada del sepulcro, y se marchó.",Eejatüja'a wane woowira akumajiruushi paala nütüma José sulu'u wane ipa müle'o süpüla nüpüshi. Akumajuushi tü shirousekat süka wane ipa müle'o. Me'itaajuyülia aamakaa sulu'u. Ni'itaakalaka müliashii sulu'u tü woowirakat sünain nüsürülüin tü woowirakat süka tü ipakat. O'unaa müshia nia süchikijee.,wayuu__bible_youv__2023,81559,"lo puso en un sepulcro nuevo que había hecho excavar en la roca. Después hizo rodar una gran piedra, cerrando con ella la entrada del sepulcro, y se marchó.","Y lo puso en su sepulcro nuevo, que había labrado en la peña: y revuelta una grande piedra á la puerta del sepulcro, se fué.",MAT 27:60,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "A la mañana siguiente, cuando ya había pasado el día de preparación, los jefes de los sacerdotes y los fariseos fueron juntos a ver Pilato,","Shiasa mapa waneemüin ka'i, so'u tü ka'i sheemeraakat o'u wayuu judío, o'unüshii na laülaayuushiikana na'akajee na sacerdote judíokana je na fariseokana nünainmüin Pilato",wayuu__bible_youv__2023,81561,"A la mañana siguiente, cuando ya había pasado el día de preparación, los jefes de los sacerdotes y los fariseos fueron juntos a ver Pilato,","Y el siguiente día, que es después de la preparación, se juntaron los príncipes de los sacerdotes y los Fariseos á Pilato,",MAT 27:62,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Jesús entonces les dijo:—No tengan miedo. Vayan a llevar la noticia a mis hermanos. Díganles que se dirijan Galilea; allí podrán verme.El soborno de los soldados,Nümakalaka Jesús namüin:—Nnojo mmolüin jia. Shia anaka alu'u müleka ju'unüle nanainmüin na tawalayuukana jaapiraiwa naya süchiki no'unüinjanain Galileamüin. Ne'reechi taya cha'aya —nümakalaka namüin.Tü naküjakat achiki na surulaatkana,wayuu__bible_youv__2023,81574,Jesús entonces les dijo:—No tengan miedo. Vayan a llevar la noticia a mis hermanos. Díganles que se dirijan Galilea; allí podrán verme.El soborno de los soldados,"Entonces Jesús les dice: No temáis: id, dad las nuevas á mis hermanos, para que vayan á Galilea, y allí me verán.",MAT 28:10,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "a quien aman y en quien confían aun sin haberlo visto. Ustedes se alegrarán, con un gozo inenarrable y radiante,","Ja'itaichi nnojolin ji'rüin Jesucristo paala, ayatshia ne'e nia alin jüpüla. Otta müsia maa'ulu yaa, ja'itaichi nnojoyülin ji'rüin, ayatshi'iya ne'e jia e'itaain jaa'in sünain anoujaa nünain. Je alana'aleesia sünain talatashaatain ma'i jaa'in,",wayuu__bible_youv__2023,81584,"a quien aman y en quien confían aun sin haberlo visto. Ustedes se alegrarán, con un gozo inenarrable y radiante,","Al cual, no habiendo visto, le amáis; en el cual creyendo, aunque al presente no lo veáis, os alegráis con gozo inefable y glorificado;",1PE 1:8,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Que todos, como buenos administradores de los múltiples dones de Dios, pongan al servicio de los demás el don que recibieron.","Naata'awaisü tü atüjaa aapünakat jümüin nütüma Maleiwa. Anakaja müleka jükaaliijiraale süka tü atüjaa aapünakat jümüin wane'ewa'ire jukua, maa aka wane a'yataai eekai naa'inrüin waneepia tü nüchekakat Maleiwa nüpüleerua.",wayuu__bible_youv__2023,81624,"Que todos, como buenos administradores de los múltiples dones de Dios, pongan al servicio de los demás el don que recibieron.","Cada uno según el don que ha recibido, adminístrelo á los otros, como buenos dispensadores de las diferentes gracias de Dios.",1PE 4:10,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "que llegaron a cambiar la grandeza del Dios que nunca muere por imágenes de personas mortales, y aun de pájaros, de cuadrúpedos y de reptiles.","Sünain nnojolin na'waajüin chi Maleiwakai Matüjainsaikai ouktaa, shia na'waajaka ne'e shiyaakua kasa wainma, tü namaleiwasekalüirua naajüin. Na'waajüin shiyaakua wayuu, tü ouktajatkat so'u wane ka'i. Je na'waajüin shiyaakua wuchii, shiyaakua mürüt, oo'ulaka shiyaakua tü kasa lemtüsükat mmolu'u.",wayuu__bible_youv__2023,81650,"que llegaron a cambiar la grandeza del Dios que nunca muere por imágenes de personas mortales, y aun de pájaros, de cuadrúpedos y de reptiles.",en el cual había toda clase de bestias y aves.,ACT 10:12,2,spabes,1,rephrasing_fix "Por eso, tú, quienquiera que seas, no tienes excusa cuando te eriges en juez de los demás. Al juzgar a otro, tú mismo te condenas, pues te eriges en juez no siendo mejor que los otros.","Eesüja'a süpüla jümüin tamüin: “Tü wayuukolüirua püküjakat achiki wamüin, shiimüin sünain kaainjaraliin naya. Acheküsüja'a kasalajanainjatüin namüin naainjala. Otta wayakana, nnojoishii müin aka nayakana”. Tamüshii paala jia: Wanaawashii jia namaa na wayuu jiyoujakana, süka jaa'inrüinya ne'e tü kasa mojusü naa'inrakat. Sükajee tia, kasalajaneerü jümüin jiakanaya.",wayuu__bible_youv__2023,81656,"Por eso, tú, quienquiera que seas, no tienes excusa cuando te eriges en juez de los demás. Al juzgar a otro, tú mismo te condenas, pues te eriges en juez no siendo mejor que los otros.","POR lo cual eres inexcusable, oh hombre, cualquiera que juzgas: porque en lo que juzgas á otro, te condenas á ti mismo; porque lo mismo haces, tú que juzgas.",ROM 2:1,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "¡De ningún modo! Pues, ¿cómo podría Dios, en tal caso, juzgar al mundo?","Tamüshii paala jia: Lotüshaatasü ma'i nukuaippa chi Maleiwakai sünain süsaleenain jia jaainjala nütüma. Müleka nnojorüleje lotüin nukuaippa sünain tüü, nnojotsüje nuuntüin süsalain saainjala wayuu süpüshua nütüma.",wayuu__bible_youv__2023,81681,"¡De ningún modo! Pues, ¿cómo podría Dios, en tal caso, juzgar al mundo?",En ninguna manera: de otra suerte ¿cómo juzgaría Dios el mundo?,ROM 3:6,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Y no vaciló en su fe, aun siendo consciente de que su cuerpo carecía ya de vigor —tenía casi cien años— y de que el seno de Sara era ya incapaz de concebir.","“¿Jamakuaippaliikai waya süpüla kachoinjanain?”, müsü naa'in nüle'eru'u Abraham. Mayaainje sülü'ülüin polooin shikii juya nuuyase je maralüin Sara tü nu'wayuusekat, ayatsü nünoujain sünain naapeerüin Maleiwa kachonwaa namüin.",wayuu__bible_youv__2023,81703,"Y no vaciló en su fe, aun siendo consciente de que su cuerpo carecía ya de vigor —tenía casi cien años— y de que el seno de Sara era ya incapaz de concebir.","Y no se enflaqueció en la fe, ni consideró su cuerpo ya muerto (siendo ya de casi cien años), ni la matriz muerta de Sara;",ROM 4:19,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Y cuando dice la Escritura «le valió» no se refiere únicamente Abrahán, sino también a nosotros, a quienes «nos valdrá» igualmente, a nosotros que creemos en el que resucitó Jesús, nuestro Señor, 25a quien Dios entregó a la muerte por nuestros pecados y resucitó para ser nuestra salvación.","Tia pütchikat, nnojotsü nüpülajatüin Abraham nümüiwa, wapülajatü wayakanaya. Nücheka achikit Maleiwa anajiraain waya nümaa sünainjee wanoujain nünüiki. Nia chi Maleiwa Pülashikai ma'i, chi oso'ire'etkai naa'in Wasenyotsekai Jesús süchikijee ouktaa. 25Watüjaa aa'ulu sünain naapüin chi Nüchonkai süpüla ouktajachin nia saa'u waainjala, je sünain nüso'ire'erüin naa'in süchikijee ouktaa süpüla anajiraainjanain waya nümaa.",wayuu__bible_youv__2023,81705,"Y cuando dice la Escritura «le valió» no se refiere únicamente Abrahán, sino también a nosotros, a quienes «nos valdrá» igualmente, a nosotros que creemos en el que resucitó Jesús, nuestro Señor, 25a quien Dios entregó a la muerte por nuestros pecados y resucitó para ser nuestra salvación.","Pero para nosotros, además, a quién se nos contará, si tenemos fe en aquel que resucitó a Jesús nuestro Señor.",ROM 4:24,3,spabes,1,rephrasing_fix "Ha sido, en efecto, Cristo quien nos ha facilitado, mediante la fe, esta apertura a la gracia en la que estamos firmemente instalados a la vez que nos sentimos orgullosos abrigando la esperanza de participar en la gloria de Dios.","Sünainjee tü naa'inrakat Cristo, nii'iyatüin chi Maleiwakai na'anasia wamüin. Je maa'ulu yaa, kamalaintpa wamüin tü anajirawaakat nümaa. Je saa'u anajiraainapain waya nümaa, talatashaatasü ma'i waa'in saa'u nnojoliinapain katatüin waya suulia tü kasa anasü nüchekakat Maleiwa wapüleerua, süka watüjaain saa'u sünain wama'anainjatüin shia süpüshua so'uweena wane ka'i.",wayuu__bible_youv__2023,81706,"Ha sido, en efecto, Cristo quien nos ha facilitado, mediante la fe, esta apertura a la gracia en la que estamos firmemente instalados a la vez que nos sentimos orgullosos abrigando la esperanza de participar en la gloria de Dios.","Por el cual también tenemos entrada por la fe á esta gracia en la cual estamos firmes, y nos gloriamos en la esperanza de la gloria de Dios.",ROM 5:2,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Carecíamos de fuerzas, pero Cristo murió por los culpables en el momento señalado.","Je paalainka, nnojotsü wountüin anajiraain waya nümaa Maleiwa, süka nnojolin jamajachin nia wamüin. Wanaa sümaa tia, ouktüshi Cristo süpüla nu'tte'erüinjanain waya.",wayuu__bible_youv__2023,81710,"Carecíamos de fuerzas, pero Cristo murió por los culpables en el momento señalado.","Porque Cristo, cuando aun éramos flacos, á su tiempo murió por los impíos.",ROM 5:6,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Difícil cosa es afrontar la muerte, aunque sea en favor de una persona buena; no obstante, por una buena causa, tal vez alguien estaría dispuesto a morir.","Ja'itaichi takaaliijeein ma'i wane wayuu, nnojorüleeja'a tacheküin ouktüin taya naa'ujee, ja'itaichi niain wane wayuu aa'inrakai süpüshua tü nuluwataakat anain Moisés, ja'itaichikeje niain wane wayuu kamaneekai waneepia sümüin wayuu.",wayuu__bible_youv__2023,81711,"Difícil cosa es afrontar la muerte, aunque sea en favor de una persona buena; no obstante, por una buena causa, tal vez alguien estaría dispuesto a morir.",Ciertamente apenas muere alguno por un justo: con todo podrá ser que alguno osara morir por el bueno.,ROM 5:7,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "sabemos, en efecto, que Cristo, al haber resucitado de entre los muertos, es ya inmortal; la muerte ha perdido su dominio sobre él.","Saa'u suso'innüin naa'in Cristo süchikijee ouktaa, watüjaa aa'uchi nia sünain nnojoleechin ouktüin piantua. Nnojolichipa süchepchiain nia tü ouktaakat.",wayuu__bible_youv__2023,81727,"sabemos, en efecto, que Cristo, al haber resucitado de entre los muertos, es ya inmortal; la muerte ha perdido su dominio sobre él.","sabiendo que Cristo, resucitado de entre los muertos, ya no muere. La muerte ya no se enseñorea más de él.",ROM 6:9,3,spablm,1,rephrasing_fix "Cuando ustedes eran esclavos del pecado, no se consideraban obligados a practicar el bien.","Soto jaa'in tü jukuaippakat paalainka. Wanaa sümaa süchepchiapü'üin jia kaainjalaa, nnojotsü kachipünaain jaa'in tü nuluwataakat anain jia Maleiwa.",wayuu__bible_youv__2023,81736,"Cuando ustedes eran esclavos del pecado, no se consideraban obligados a practicar el bien.","Porque cuando fuisteis siervos del pecado, erais libres acerca de la justicia.",ROM 6:20,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "¿Y cuál fue el resultado? Vergüenza les da a ustedes decirlo, porque todo desembocó en la muerte.","Kasayaa ne'e saapüin jümüin tü kasa mojusü jaa'inrakat. Joolu'u, japüliinapa jia süka tü jaa'inrapü'ükat. Chi wayuu ayatakai aa'inrüin kasa makat aka tia, oukteechi nia sümaa amülouleechin nia nuulia Maleiwa.",wayuu__bible_youv__2023,81737,"¿Y cuál fue el resultado? Vergüenza les da a ustedes decirlo, porque todo desembocó en la muerte.","Porque hay una vergüenza que trae el pecado, y hay una vergüenza que es gloria y gracia.",SIR 4:21,3,spablm,1,rephrasing_fix "Pero ustedes no viven entregados a esos apetitos, sino al Espíritu, ya que el Espíritu de Dios mora en ustedes. El que carece del Espíritu de Cristo, no pertenece Cristo.","Otta jiakana, nnojoliinapa kale'eru'uin süchiki kaainjalaa. Saa'u eein chi Naa'inkai Maleiwa sulu'u jaa'in, niaichipa jüüjüüka amüin jia. Chi wayuu eekai nnojolin chi Naa'inkai Maleiwa sulu'u naa'in, nnojoishi nüpüshin nia Cristo.",wayuu__bible_youv__2023,81758,"Pero ustedes no viven entregados a esos apetitos, sino al Espíritu, ya que el Espíritu de Dios mora en ustedes. El que carece del Espíritu de Cristo, no pertenece Cristo.","Pero ustedes no viven según la naturaleza humana, sino por el Espíritu, si en verdad el Espíritu de Dios mora en ustedes. Si alguno no tiene el Espíritu de Cristo, no es de Él.",ROM 8:9,4,spapddpt,1,rephrasing_fix "son suyos los patriarcas y de ellos, en cuanto hombre, procede Cristo, que es Dios sobre todas las cosas, bendito por siempre. Amén.","Naya noo'uliwo'uka na wekii maalajanama'akana. Otta Cristo, nanainjeejachia ne'e, chi Wamaleiwasekai aluwataakai saa'u kasa süpüshua, chi wa'waajakai süpüla ka'ikat süpüshua. Amén.",wayuu__bible_youv__2023,81780,"son suyos los patriarcas y de ellos, en cuanto hombre, procede Cristo, que es Dios sobre todas las cosas, bendito por siempre. Amén.","Cuyos son los padres, y de los cuales es Cristo según la carne, el cual es Dios sobre todas las cosas, bendito por los siglos. Amén.",ROM 9:5,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "En cambio, Israel, afanándose por cumplir una ley que debería llevar a la absolución de culpa y al restablecimiento de la amistad divina, ni siquiera consiguió cumplir la ley. ¿Por qué? Pues porque, al prescindir de la fe y apoyarse en el valor de las propias acciones, terminaron por tropezar en aquella piedra 33de que habla la Escritura: Miren, yo coloco en Sion una piedra contra la que pueden tropezar, y una roca que los puede hacer caer. Pero quien ponga su confianza en ella, no quedará defraudado.","Otta na wayuu Israelkana, soo'opünaa kee'ireein naa'in anain naya no'ulu'u Maleiwa sünainjee aa'inraa tü nuluwataakat anain Moisés, nnojotsü nountüin anajirawaa nümaa Maleiwa, süka nayouktüin tü anajirawaakat nümaa sünainjeejatkat anoujaa nünain Cristo. Nnojoliishii kamaneweein nümüin chi ajütünakai nütüma Maleiwa, chi o'tte'erüinjachikai naya. 33Tü nüchikikat Cristo, sünain müin aka nia saa'in wane ipa eekai shiyouktünüin sütüma wayuu, ashajünüsü paala. Müsü mayaa:“Te'itaajeerü wane ipa cha'aya Jerusalénmojeetkat atüma saa'in wayuusüka süshanaajeerüin saa'ujee süpüla amalajawaa.Otta chi eekai nünoujain nünain,talateerü ma'i naa'in nümaa”.",wayuu__bible_youv__2023,81793,"En cambio, Israel, afanándose por cumplir una ley que debería llevar a la absolución de culpa y al restablecimiento de la amistad divina, ni siquiera consiguió cumplir la ley. ¿Por qué? Pues porque, al prescindir de la fe y apoyarse en el valor de las propias acciones, terminaron por tropezar en aquella piedra 33de que habla la Escritura: Miren, yo coloco en Sion una piedra contra la que pueden tropezar, y una roca que los puede hacer caer. Pero quien ponga su confianza en ella, no quedará defraudado.","¿Por qué? Porque la seguían no por fe, mas como por las obras de la ley: por lo cual tropezaron en la piedra de tropiezo,",ROM 9:32,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Si, pues, tus labios confiesan que Jesús es el Señor y crees en tu interior que Dios lo resucitó de la muerte, serás salvo.","Anuu tü shikirajakat anain tü nüchikikat chi O'tte'erüikai: Müleka waküjale sümüin wayuu nüchiki Jesucristo sünain Wasenyotsein nia, sümaa wanoujain nünain süka süpüshua waa'in sünain süso'iraain naa'in nütüma Maleiwa süchikijee ouktaa, shiimüin sünain wo'tte'ennüin.",wayuu__bible_youv__2023,81798,"Si, pues, tus labios confiesan que Jesús es el Señor y crees en tu interior que Dios lo resucitó de la muerte, serás salvo.","Que si confesares con tu boca al Señor Jesús, y creyeres en tu corazón que Dios le levantó de los muertos, serás salvo.",ROM 10:9,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "En una palabra, Dios ha permitido que todos seamos rebeldes para tener compasión de todos.","Otta wayuu süpüshua, saaliijee shiyouktüin nünüiki Maleiwakai, ayüülajünüsü nütüma süpüla saa'inrüinjatüin tü mojusü kee'ireekat ma'i saa'in. Je acheküsü amüliajünaa shia nütüma suulia amüloulii.A'waajaa Maleiwa",wayuu__bible_youv__2023,81824,"En una palabra, Dios ha permitido que todos seamos rebeldes para tener compasión de todos.","Les hablarás pues mis palabras, escuchen ó dejen de escuchar; porque son muy rebeldes.",EZK 2:7,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix ¿Quién ha podido darle algo para exigirle que se lo devuelva?,Nnojotsü kasain che'ojaain nümüinsüpüla wojuyaajirüin niasüpüla nuwalaajüinjatüin süchikua wamüin”.,wayuu__bible_youv__2023,81827,¿Quién ha podido darle algo para exigirle que se lo devuelva?,"¿O quién le dió á él primero, para que le sea pagado?",ROM 11:35,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "de la misma manera nosotros, siendo muchos, formamos un solo cuerpo en Cristo, y en ese cuerpo cada uno es un miembro al servicio de los demás.","Müsia wakuaippa waya anoujashiikana wapüshua nünain Cristo. Ja'itaina wainmain wayakana, wayajiraashii sünain tü wanoulakat. A'aniraasü wakuaippa nümaa Cristo süka niain wa'yataain amüin wane'ewaire wakua.",wayuu__bible_youv__2023,81831,"de la misma manera nosotros, siendo muchos, formamos un solo cuerpo en Cristo, y en ese cuerpo cada uno es un miembro al servicio de los demás.","Porque así como el cuerpo es uno y tiene muchos miembros, pero todos los miembros, aunque son muchos, son un solo cuerpo, así también es el cuerpo de Cristo.",1CO 12:12,4,spapddpt,1,rephrasing_fix "para que todos ustedes juntos y a una sola voz alaben Dios, Padre de nuestro Señor Jesucristo.","je süpüla wanaawainjatüin jaa'in nütüma sünain a'waajaa nia, chi Nüshikai chi Wasenyotsekai Jesucristo.Kamaneeshi chi Maleiwakai namüin na gentilekana",wayuu__bible_youv__2023,81868,"para que todos ustedes juntos y a una sola voz alaben Dios, Padre de nuestro Señor Jesucristo.","Para que concordes, á una boca glorifiquéis al Dios y Padre de nuestro Señor Jesucristo.",ROM 15:6,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Y añade Isaías: Surgirá un descendiente de la familia de Jesé; se alzara para gobernar a los pueblos y en él pondrán las naciones su esperanza.,"Je wane ashajuushikat nütüma Isaías, mataasia yaa:“So'uweena wane ka'i, anteechi wane nuu'uliwo'u Isaí, chi nüshikai David.Aneekünatüjülia nia nütüma Maleiwa süpüla nuluwataainjanain na gentilekana.Natüjaajeechi aa'u nia sünain naa'inreerüin kasa anasü namüin”.",wayuu__bible_youv__2023,81874,Y añade Isaías: Surgirá un descendiente de la familia de Jesé; se alzara para gobernar a los pueblos y en él pondrán las naciones su esperanza.,"Y otra vez, dice Isaías: Estará la raíz de Jessé, y el que se levantará á regir los Gentiles: los Gentiles esperarán en él.",ROM 15:12,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "para que se cumpla la Escritura: Los que no tenían noticia de él verán, y los que nada habían oído de él entenderán. Planes de Pablo para visitar Roma","Anuu tü ashajünakat paala nüchiki Cristo, müsü mayaa:“Aküjüneerü nüchiki sümüin wayuu eekai nnojolüin süküjünüin amüin paalasüpüla sütüjaainjachin naa'u”.Aküjüshi Pablo süchiki o'unaa Romamüin",wayuu__bible_youv__2023,81880,"para que se cumpla la Escritura: Los que no tenían noticia de él verán, y los que nada habían oído de él entenderán. Planes de Pablo para visitar Roma","Sino, como está escrito: A los que no fué anunciado de él, verán: y los que no oyeron, entenderán.",ROM 15:21,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "y se jugaron la vida por salvar la mía. Y no solo yo tengo que agradecérselo, sino todas las iglesias de origen pagano.","Soo'opünaa no'utüneein aa'in, ayatshi'iya nakaaliijain taya. Sükajee tüü, tayakai namaa na anoujashii gentilekana sulu'u tü outkajaaleekat süpüshua, waapüin analu'ut namüin.",wayuu__bible_youv__2023,81893,"y se jugaron la vida por salvar la mía. Y no solo yo tengo que agradecérselo, sino todas las iglesias de origen pagano.","(Que pusieron sus cuellos por mi vida: á los cuales no doy gracias yo solo, mas aun todas las iglesias de los Gentiles;)",ROM 16:4,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Es gente que no está al servicio de Cristo nuestro Señor, sino de sus propios apetitos, y con sus halagos y lisonjas embaucan a los incautos.","Tü pütchi nalü'üjakat achiki jümüin, nnojoleerü kasain saamüin süpüla ji'yataainjanain nümüin chi Wasenyotsekai Jesucristo. Ekirajüshii naya shii'iree washireein ne'e. Je chi wayuu eekai jekechin sünain anoujaa nünain Cristo, nünoujeerü tü alawaakat aküjünakat nümüin, süka anain ma'i shia sünain keme'eriain.",wayuu__bible_youv__2023,81907,"Es gente que no está al servicio de Cristo nuestro Señor, sino de sus propios apetitos, y con sus halagos y lisonjas embaucan a los incautos.","Porque los tales no sirven al Señor nuestro Jesucristo, sino á sus vientres; y con suaves palabras y bendiciones engañan los corazones de los simples.",ROM 16:18,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Alégrense profundamente, hermanos míos, cuando se sientan cercados por toda clase de dificultades.","Tawalayuwaa, müleka ji'rüle müliaa sütümajee kasa wainma, anakaja müleka talatüle jaa'in su'unnaa tia.",wayuu__bible_youv__2023,81915,"Alégrense profundamente, hermanos míos, cuando se sientan cercados por toda clase de dificultades.","Hermanos míos, tened por sumo gozo cuando cayereis en diversas tentaciones;",JAS 1:2,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Todo beneficio y todo don perfecto bajan de lo alto, del creador de la luz, en quien no hay cambios ni períodos de sombra.","Süka jamüin, anasü süpüshua tü nüsülajakat chi Maleiwa kakumalakai tü kasa warattuuitkat chakat iipünaa. Je müichia nnojolüin aapüin nia wamüin kasa mojusü süka matüjüin a'wanajawaa nukuaippa.",wayuu__bible_youv__2023,81926,"Todo beneficio y todo don perfecto bajan de lo alto, del creador de la luz, en quien no hay cambios ni períodos de sombra.","Toda buena dádiva y todo don perfecto es de lo alto, que desciende del Padre de las luces, en el cual no hay mudanza, ni sombra de variación.",JAS 1:17,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "¿De qué le sirve a uno, hermanos míos, alardear de fe, si carece de obras? ¿Podrá salvarlo esa fe?","Tawalayuwaa, ¿jameechi chi wayuu eekai nümüin: “Anoujashi taya nünain Cristo”, sünain nnojolüin naa'inrüin tü kasa anasü nüchekakat chi Maleiwakai nüpüleerua? ¿O'tte'enneechi sünainjee tia jaajüin?",wayuu__bible_youv__2023,81944,"¿De qué le sirve a uno, hermanos míos, alardear de fe, si carece de obras? ¿Podrá salvarlo esa fe?","Hermanos míos, ¿qué aprovechará si alguno dice que tiene fe, y no tiene obras? ¿Podrá la fe salvarle?",JAS 2:14,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Ves, pues, cómo la fe actuaba con sus obras, y cómo las obras hicieron perfecta su fe.","Yapashi nia süpüla nu'utüinjachin naa'in chi nüchonkai. Süka jamüin, shiimüin sünain nünoujain nünain Maleiwa. Je nütüjaaichipa aa'u Maleiwa sünain shiimüin nünoujain sükajee tü naa'inrakat.",wayuu__bible_youv__2023,81948,"Ves, pues, cómo la fe actuaba con sus obras, y cómo las obras hicieron perfecta su fe.","¿No ves que la fe obró con sus obras, y que la fe fué perfecta por las obras?",JAS 2:22,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Lo mismo los barcos: incluso los más grandes y en momentos de recio temporal son gobernados a voluntad del piloto por un timón muy pequeño.,"Je wane anuaya su'unnaa wane jouktai, ja'itairü miyo'uin tü anuakat, apalaitaasü süka wane ojununtia jo'uuchon nütüma chi süpü'üyakai.",wayuu__bible_youv__2023,81955,Lo mismo los barcos: incluso los más grandes y en momentos de recio temporal son gobernados a voluntad del piloto por un timón muy pequeño.,"Mirad también las naves: aunque tan grandes, y llevadas de impetuosos vientos, son gobernadas con un muy pequeño timón por donde quisiere el que las gobierna.",JAS 3:4,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "El ser humano ha domado y sigue domando toda clase de fieras, aves, reptiles y animales marinos.","Jülüja jaa'in tü kasa kepiakat wuna'ainküin, tü wuchiikalüirua, tü wüikalüirua, je tü jimekalüirua. Ja'itairü simaluunain süpüshua, eesü eekai sümaüsijünüin sütüma wayuu.",wayuu__bible_youv__2023,81957,"El ser humano ha domado y sigue domando toda clase de fieras, aves, reptiles y animales marinos.","Porque toda naturaleza de bestias, y de aves, y de serpientes, y de seres de la mar, se doma y es domada de la naturaleza humana:",JAS 3:7,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pero si ustedes tienen el corazón lleno de envidia y de ambición, ¿para qué presumir de sabiduría y andar falseando la verdad?","Otta müleka kanainre jaa'in na juwalayuukana sümaa jüchunjain aa'in saa'u nakorolo, je müleka kee'ireere jaa'in a'waajünaa waneepia sütüma wayuu, nnojo ju'waataain sulu'u kekiin jia, je nnojo ju'waataain sünain jütüjaain saa'u tü shiimüinkat jaajüin.",wayuu__bible_youv__2023,81962,"Pero si ustedes tienen el corazón lleno de envidia y de ambición, ¿para qué presumir de sabiduría y andar falseando la verdad?","Pero si tenéis envidia amarga y contención en vuestros corazones, no os gloriéis, ni seáis mentirosos contra la verdad:",JAS 3:14,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Y es que donde hay envidia y ambición, allí reina el desenfreno y la maldad sin límites.","Müleka nnojorule juu'ulaain suulia achunjaa aa'in je suulia kee'ireein jaa'in a'waajünaa, nnojoleena jia paa'inwain sünain a'yatawaa nümüin Maleiwa sütüma tia, je aa'inreena jia kasa mojusü waneepia.",wayuu__bible_youv__2023,81963,"Y es que donde hay envidia y ambición, allí reina el desenfreno y la maldad sin límites.","Porque donde hay envidia y contención, allí hay perturbación y toda obra perversa.",JAS 3:16,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Si ambicionan y no tienen, asesinan; si arden en deseos y no pueden satisfacerlos, se enzarzan en luchas y contiendas. No tienen porque no piden.","Je müleka nnojorule juuntüin tü kee'ireekat jaa'in, a'ürülaajiraasü jaa'in je o'uniraweeshii jia jaa'in. Atkaajiraashii jia süka kachiiruain jaa'in tü nama'anakat na juwalayuukana. Otta tü nüsülajeekat chi Maleiwakai, nnojotsü aapünüin jümüin süka nnojolüin shia juchuntüin nümüin.",wayuu__bible_youv__2023,81964,"Si ambicionan y no tienen, asesinan; si arden en deseos y no pueden satisfacerlos, se enzarzan en luchas y contiendas. No tienen porque no piden.","Tienen bocas, pero ninguna voz; tienen ojos, pero no ven;",PSA 135:16,2,spabes,1,rephrasing_fix "Aunque su benevolencia es siempre mayor, y por eso dice también la Escritura: Dios hace frente a los orgullosos y concede, en cambio, su favor a los humildes.","Shiimüin sünain nükaaliijüin waya suulia kee'ireejüin waa'in kasa mojusü. Shia tü ashajünakat achiki sulu'u tü nüchikimaajatkat Maleiwa sünain müin mayaa:“Chi wayuu eekai pülain naa'in nuulia Maleiwa,nnojoleechi akaaliijünüin nütüma.Nia akaaliijünaka nütümachi eekai jüüjüüin nümüin”.",wayuu__bible_youv__2023,81968,"Aunque su benevolencia es siempre mayor, y por eso dice también la Escritura: Dios hace frente a los orgullosos y concede, en cambio, su favor a los humildes.","Mas él da mayor gracia. Por esto dice: Dios resiste á los soberbios, y da gracia á los humildes.",JAS 4:6,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Acérquense Dios, y Dios se acercará a ustedes. ¡Limpien sus manos, pecadores! ¡Purifiquen sus corazones, ustedes que se portan con doblez!","Je müleka jürütkaale nünainmüin Maleiwa, arütkaajeechi nia jünainmüin. Jia kaainjaraliikana, juu'ulaa suulia jaainjala. Jia piamakana o'upünaa, juu'ulaa suulia yarüttaa aa'in.",wayuu__bible_youv__2023,81970,"Acérquense Dios, y Dios se acercará a ustedes. ¡Limpien sus manos, pecadores! ¡Purifiquen sus corazones, ustedes que se portan con doblez!","Allegaos á Dios, y él se allegará á vosotros. Pecadores, limpiad las manos; y vosotros de doblado ánimo, purificad los corazones.",JAS 4:8,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "En cuanto a ustedes, los que dicen: «Hoy o mañana iremos a tal ciudad y pasaremos allí el año negociando y enriqueciéndonos»,","Jalia jia suulia a'waatawaa sulu'u tü jaa'inrüinjatkat mapeena jaashin, sünain müin mayaa: “O'uneena joo waya mapeena sulu'umüin wane pueulo süpüla a'yatawaa maa aka wane juya, sünain oikkawaa wane kasa shii'iree washirüü”.",wayuu__bible_youv__2023,81975,"En cuanto a ustedes, los que dicen: «Hoy o mañana iremos a tal ciudad y pasaremos allí el año negociando y enriqueciéndonos»,","Ea ahora, los que decís: Hoy y mañana iremos á tal ciudad, y estaremos allá un año, y compraremos mercadería, y ganaremos:",JAS 4:13,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Porque el evangelio que les anunciamos no se redujo a palabras hueras, sino que estuvo acompañado de poder, de Espíritu Santo y de profunda convicción. Bien saben que nuestro comportamiento entre ustedes fue para su bien.","Soto jaa'in wanaa sümaa waküjapü'üin nüchiki chi O'tte'erüikai jümüin. Kapülasü jaa'in tü waküjakat jümüin, nnojotsü sükajeejatüin keme'eriain ne'e wanüiki, shia süka wakaaliijünüin nütüma chi Naa'inkai Maleiwa Pülashikai ma'i je süka watüjaain saa'u sünain shiimüin tü wekirajakat anain. Jiyaawata aa'ut sünain keisalain wakuaippa ju'upala süpüla wakaaliijüinjanain jia sünain tü jünoulakat.",wayuu__bible_youv__2023,81995,"Porque el evangelio que les anunciamos no se redujo a palabras hueras, sino que estuvo acompañado de poder, de Espíritu Santo y de profunda convicción. Bien saben que nuestro comportamiento entre ustedes fue para su bien.","Por cuanto nuestro evangelio no fué á vosotros en palabra solamente, mas también en potencia, y en Espíritu Santo, y en gran plenitud; como sabéis cuáles fuimos entre vosotros por amor de vosotros.",1TH 1:5,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix De esta manera se han convertido en un modelo para todos los creyentes de Macedonia y Acaya.,"Je naapapa jüchiki na anoujashiikana chakana sulu'u tü mmakat Macedonia je yaakana sulu'u tü mmakat Acaya, nashateein jukuaippa.",wayuu__bible_youv__2023,81997,De esta manera se han convertido en un modelo para todos los creyentes de Macedonia y Acaya.,En tal manera que habéis sido ejemplo á todos los que han creído en Macedonia y en Acaya.,1TH 1:7,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Que Dios, nuestro Padre, y Jesús, nuestro Señor, nos encaminen felizmente hasta ustedes.",Tachuntüin joolu'u nümüin chi Washikai Maleiwa oo'ulaka nümüin chi Wasenyotsekai Jesucristo süpüla no'unirüinjanain waya jünainmüin.,wayuu__bible_youv__2023,82023,"Que Dios, nuestro Padre, y Jesús, nuestro Señor, nos encaminen felizmente hasta ustedes.","Mas el mismo Dios y Padre nuestro, y el Señor nuestro Jesucristo, encamine nuestro viaje á vosotros.",1TH 3:11,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "y que cada uno de ustedes sepa vivir con su mujer santa y decorosamente,","Ee jumata jaa'in süpüla jiyouktüinjatüin tü yarüttakat atüma jukuaippa, sünain juu'ulaain suulia kaainjalaa süpüla kojutüinjachin chi Maleiwakai jütüma.",wayuu__bible_youv__2023,82026,"y que cada uno de ustedes sepa vivir con su mujer santa y decorosamente,",Que cada uno de vosotros sepa tener su vaso en santificación y honor;,1TH 4:4,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "sin que los arrastre la pasión, como arrastra a los paganos que no conocen Dios.",Jalia jia suulia süchepchiaa yarüttaa akuaippaa maa aka naa'in na manoujainsaliikana me'raajüinkana Maleiwa.,wayuu__bible_youv__2023,82027,"sin que los arrastre la pasión, como arrastra a los paganos que no conocen Dios.","Y todo reptil que va arrastrando sobre la tierra, es abominación; no se comerá.",LEV 11:41,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Por tanto, dense ánimo mutuamente y ayúdense unos a otros como ya lo hacen.Últimas recomendaciones","Je joolu'u, süka watüjaain saa'u sünain eeinjanain waya wapüshua nümaa waneepia, anakaja müleka ayatüle jütütüjüin na juwalayuukana sünain anoujaa süpüla laülaajiraainjatüin jaa'in sünain anoujaa jüpüshua.Tü wakuaippainjatkat namüin na wawalayuukana",wayuu__bible_youv__2023,82045,"Por tanto, dense ánimo mutuamente y ayúdense unos a otros como ya lo hacen.Últimas recomendaciones","¿Empezamos de nuevo a elogiarnos a nosotros mismos? ¿O necesitamos, como algunos, cartas de recomendación para vosotros, o de recomendación de vosotros?",2CO 3:1,3,spablm,1,rephrasing_fix "Manténganse en constante acción de gracias, porque esto es lo que Dios quiere de ustedes como cristianos.","Jaapa analu'ut nümüin chi Maleiwakai su'unnaa tü kasa alatakat jümüin, müleka mojule, müleka anale. Shia nüchekaka'aya chi Maleiwakai jüpüleerua saa'u jünoujain nünain Jesucristo chi Nüchonkai.",wayuu__bible_youv__2023,82051,"Manténganse en constante acción de gracias, porque esto es lo que Dios quiere de ustedes como cristianos.","Siempre doy gracias a mi Dios respecto a vosotros por la gracia de Dios que os fue dada en Cristo Jesús,",1CO 1:4,3,spablm,1,rephrasing_fix Y les suplico encarecidamente por el Señor que esta carta sea leída a todos ellos.,"Je sünainjee tajütüüshin nütüma chi Senyotkai, tachuntüin jümüin süka süpüshua taa'in süpüla jülatirüinjatüin tü karaloukta tashajakat jümüin süpüla saashaje'ennüinjatüin namüin na juwalayuukana napüshua.",wayuu__bible_youv__2023,82059,Y les suplico encarecidamente por el Señor que esta carta sea leída a todos ellos.,"Conjúroos por el Señor, que esta carta sea leída á todos los santos hermanos.",1TH 5:27,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Y eso que antes fui blasfemo y perseguí a la Iglesia con violencia. Pero como estaba sin fe y no sabía lo que hacía, Dios nuestro Señor tuvo misericordia de mí","Ni'itaain taya süpüla aküjaa nüchiki sümüin wayuu süpüshua, eereje e'rüipü'üin wayumüin taya nümüin süka tanüiki je mayaashiije teipirapü'üin na anoujashiikana. Nümüliajüin taya süka anayaain tü taa'inrakat saa'in tamüin süka manoujain taya nünain.",wayuu__bible_youv__2023,82070,"Y eso que antes fui blasfemo y perseguí a la Iglesia con violencia. Pero como estaba sin fe y no sabía lo que hacía, Dios nuestro Señor tuvo misericordia de mí","Habiendo sido antes blasfemo y perseguidor é injuriador: mas fuí recibido á misericordia, porque lo hice con ignorancia en incredulidad.",1TI 1:13,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Precisamente por eso, Dios me ha tratado con misericordia, de manera que Cristo Jesús ha puesto de manifiesto su generosidad conmigo antes que con nadie, para ejemplo de quienes, creyendo en él, alcanzarán la vida eterna.","Saa'u tamüliajünüichipain nütüma Maleiwa, mayaashije kaainjaraipü'üin ma'i taya, sütüjaajeerü aa'u tü kaainjaratkalüirua süpüshua sünain nücheküin ma'i Jesucristo süpüleerua sünoujainjatüin nünain. Mayaashije kaainjalain ma'i wane wayuu, maa aka tayakai, nuuntüin Cristo nii'iratüin naa'in süpüla eeinjachin nia nümaa Maleiwa süpüla ka'ikat süpüshua.",wayuu__bible_youv__2023,82073,"Precisamente por eso, Dios me ha tratado con misericordia, de manera que Cristo Jesús ha puesto de manifiesto su generosidad conmigo antes que con nadie, para ejemplo de quienes, creyendo en él, alcanzarán la vida eterna.","Mas por esto fuí recibido á misericordia, para que Jesucristo mostrase en mí el primero toda su clemencia, para ejemplo de los que habían de creer en él para vida eterna.",1TI 1:16,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Enseña y recomienda estas cosas.,"Anashi pikirajüle na anoujashiikana sünain tü taküjakat pümüin sulu'u tü karalouktakat, je puluwataa naya sünain nekettaajüin shia.",wayuu__bible_youv__2023,82109,Enseña y recomienda estas cosas.,Esto manda y enseña.,1TI 4:11,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "A las ancianas trátalas como a madres, y a las jóvenes como a hermanas, con toda pureza.Las viudas","Je na jieyuu laülaainakana, müinjana aka saalii püi pütüma. Je na majayünnüükana, müinjana aka saalii wane püshunuu pütüma sünain wulein paa'in waneepia no'upala.",wayuu__bible_youv__2023,82113,"A las ancianas trátalas como a madres, y a las jóvenes como a hermanas, con toda pureza.Las viudas","A las ancianas, como á madres; á las jovencitas, como á hermanas, con toda pureza.",1TI 5:2,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Pues quien no mira por los suyos, especialmente por los de su casa, ha renegado de la fe y es peor que los infieles.","Wane anoujashi, müleka nnojorule naa'inmajüin na nüpüshikana, na kepiakana nümaa maa aka eekai nnojoliin kepiain nümaa, niyouktüinja'a, sükajee tia, tü nünüikikat Maleiwa ekirajünakat anain nia. Mojuleesia ma'i tü naa'inrakat nuulia wane manoulasai.",wayuu__bible_youv__2023,82118,"Pues quien no mira por los suyos, especialmente por los de su casa, ha renegado de la fe y es peor que los infieles.","Y si alguno no tiene cuidado de los suyos, y mayormente de los de su casa, la fe negó, y es peor que un infiel.",1TI 5:8,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "y gozar de buena fama por haber educado bien a sus hijos, por haber practicado la hospitalidad, por haber atendido solícitamente a los creyentes y por haber socorrido a los atribulados; en una palabra, por haber practicado toda clase de bien.","Anasü müleka shi'nnaajünüle sünainjee aa'inraa waneepia kasa anasü: maa aka saa'inmajüin süchooin, maa aka kapülain naa'in na shi'iyoukana, maa aka su'lojooin noo'ui na anoujashiikana, maa aka sümüliajüin eekai müliain, je maa aka saapajiraain sukuaippa süpüla saa'inrüinjatüin wainma kasa anasü sümüin wayuu.",wayuu__bible_youv__2023,82120,"y gozar de buena fama por haber educado bien a sus hijos, por haber practicado la hospitalidad, por haber atendido solícitamente a los creyentes y por haber socorrido a los atribulados; en una palabra, por haber practicado toda clase de bien.","Entonces Heliodoro, después de haber ofrecido un sacrificio al Señor y de haber hecho grandes votos al que le había salvado la vida, y de haber despedido a Onías, volvió con su ejército al rey.",2MA 3:35,1,spablm,1,rephrasing_fix "Además, aprenden a vivir ociosamente y no hacen más que andar de casa en casa; desocupadas como están, viven del comadreo, se entrometen en todo y hablan de lo que no deben.","Müleka saa'inmajünüle tü wayuukot natüma na anoujashiikana, eesü süpüla ki'reerüin sünain shukulaa. Waraitta'ain meerü sainküin shipia wayuu sünain eperulajaa sümaa yootüin süchiki tü kasa nnojotkat anain süpüla saashajawaa.",wayuu__bible_youv__2023,82123,"Además, aprenden a vivir ociosamente y no hacen más que andar de casa en casa; desocupadas como están, viven del comadreo, se entrometen en todo y hablan de lo que no deben.","Y aun también se acostumbran á ser ociosas, á andar de casa en casa; y no solamente ociosas, sino también parleras y curiosas, hablando lo que no conviene.",1TI 5:13,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "La avaricia, en efecto, es la raíz de todos los males y, arrastrados por ella, algunos han perdido la fe y ahora son presa de múltiples remordimientos.Nuevas recomendaciones Timoteo","Chi wayuu eekai ni'itaain naa'in sünain neerü, naa'inreerü kasa eekai eein shii'iree washirüinjachin nia. Eesü wayuu anoujasü eekai sükatalaain suulia tü sünoulakat sünainjee tia. Je sütüma tia, mojushaatasü ma'i naa'in.Tü pütchi ni'itaakat Pablo nüpüleerua Timoteo",wayuu__bible_youv__2023,82137,"La avaricia, en efecto, es la raíz de todos los males y, arrastrados por ella, algunos han perdido la fe y ahora son presa de múltiples remordimientos.Nuevas recomendaciones Timoteo","Porque el amor del dinero es la raíz de todos los males: el cual codiciando algunos, se descaminaron de la fe, y fueron traspasados de muchos dolores.",1TI 6:10,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "La razón por la que te dejé en Creta fue para que terminases de organizar los asuntos pendientes y para que nombraras presbíteros en cada ciudad, de acuerdo con las instrucciones que te di.",Tapütüin pia cha'aya sulu'u tü mmakat Creta süpüla pikeraajüinjatüin tü kasa nnojotkat taa'inrüin otta süpüla püneeküinjanain wane laülaashii napüleerua na anoujashiikana sulu'u tü outkajaaleekat sainküin tü pueulokalüirua cha'aya. Soto paa'in tü taküjakat pümüin paala soo'opünaa tia:,wayuu__bible_youv__2023,82147,"La razón por la que te dejé en Creta fue para que terminases de organizar los asuntos pendientes y para que nombraras presbíteros en cada ciudad, de acuerdo con las instrucciones que te di.","Por esta causa te dejé en Creta, para que corrigieses lo que falta, y pusieses ancianos por las villas, así como yo te mandé:",TIT 1:5,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix Que no se ocupen de fábulas judías ni de preceptos humanos alejados de la verdad.,sümaa nnojolüin kasajatüinjatüin namüin naküjala na judíokana oo'ulaka tü naluwataakat anain na moonooinkana sümaa tü shiimüinkat.,wayuu__bible_youv__2023,82154,Que no se ocupen de fábulas judías ni de preceptos humanos alejados de la verdad.,"No atendiendo á fábulas judaicas, y á mandamientos de hombres que se apartan de la verdad.",TIT 1:14,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Exhorta igualmente a los jóvenes a ser equilibrados,","Akaajaa na jima'aliikana, anakaja müleka püchiajaale naya suulia jo'uweein naa'in.",wayuu__bible_youv__2023,82159,"Exhorta igualmente a los jóvenes a ser equilibrados,",Exhorta asimismo á los mancebos á que sean comedidos;,TIT 2:6,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "ni los engañen. Al contrario, que les profesen una perfecta y plena fidelidad para así honrar en cualquier circunstancia la enseñanza recibida de Dios, nuestro Salvador.Jesucristo como fundamento de nuestra salvación","Anakaja keisarale naya sümüin nakorolo na kachepchiakana sümaa nnojolüin na'luwajüin shia. Müleka lotüle nakuaippa no'upala, eesü süpüla kapülain naa'in tü pütchi wekirajakat anain, tü nüchikikat chi Maleiwa O'tte'erüikai waya.",wayuu__bible_youv__2023,82161,"ni los engañen. Al contrario, que les profesen una perfecta y plena fidelidad para así honrar en cualquier circunstancia la enseñanza recibida de Dios, nuestro Salvador.Jesucristo como fundamento de nuestra salvación","Pablo, un apóstol de Jesucristo, por el orden de Dios nuestro Salvador y él Señor Cristo Jesús nuestra esperanza;",1TI 1:1,2,spabes,1,rephrasing_fix que Dios ha derramado sobre nosotros con abundancia a través de nuestro Salvador Jesucristo.,Talatüsü ma'i naa'in chi Maleiwakai sünain naapüin chi Naa'inkai wamüin nünainjee Jesucristo chi O'tte'erüikai waya.,wayuu__bible_youv__2023,82170,que Dios ha derramado sobre nosotros con abundancia a través de nuestro Salvador Jesucristo.,"El cual derramó en nosotros abundantemente por Jesucristo nuestro Salvador,",TIT 3:6,1,spaRV1909,1,rephrasing_fix "Apártate de quien fomenta divisiones después de haberlo amonestado una e incluso dos veces,","Wane wayuu, müleka nükatajire'erüle na puwalayuukana cha'aya, anashi püchiajaale nia suulia tü naa'inrakat. Müleka nnojorule nuu'ulaain süchikijee püchiaain nia piantua, nnojoi kasajachin nia pümüin.",wayuu__bible_youv__2023,82174,"Apártate de quien fomenta divisiones después de haberlo amonestado una e incluso dos veces,","Apártate del mal, y se apartará de ti.",SIR 7:2,2,spablm,1,rephrasing_fix que ya viene tu mamá,Iseirru pii joluu,wayuu__short_story_putunkaa_serruma__2012,82181,,,,1,,0,rephrasing_fix Con la masita de maíz,Tu makatshan ujoluu,wayuu__short_story_putunkaa_serruma__2012,82191,,,,1,,0,rephrasing_fix no llores niña,Koutapia,wayuu__short_story_putunkaa_serruma__2012,82194,,,,1,,0,rephrasing_fix Alégrate con todo,Talatachouinjat pain,wayuu__short_story_putunkaa_serruma__2012,82199,,,,1,,0,rephrasing_fix duérmete ya,Putunkachontalee,wayuu__short_story_putunkaa_serruma__2012,82203,,,,1,,0,rephrasing_fix No te vuelvas lloroncita,Nojostpia keirralunjatuin,wayuu__short_story_putunkaa_serruma__2012,82215,,,,1,,0,rephrasing_fix